نوشته‌ها

استاندارد نگهداری محصولات دارویی

استاندارد نگهداری محصولات دارویی

۱٫هدف

هدف نظارت دقیق در شرایط نگهداری هر محموله می باشد یعنی آیا دارو از لحاظ دما، رطوبت و نور در شرایط استانداردی که برای نگهداری دارو ذکر شده نگهد ا ری می­شود؟

کلیه انبارهای نگهداری دارو اعم از انبارگمرک، انبارشرکت توزیع و انبار قرنطینه دارو ملزم به اجرای این دستورالعمل می باشندتا دارو از لحاظ دما، رطوبت و نور تحت کنترل بوده و کیفیت دارو تحت تأثیرعوامل خارجی قرارنگرفته و حفظ شود.

۲٫دامنه کاربرد

این دستورالعمل از زمان ورود دارو به گمرک ایران ونگهداری در انبارگمرک تا مرحله پخش دارو و در تمام مدت نگهداری دارو در انبار قرنطینه لازم الاجرا می باشد.

۳٫ مسئولیت

مسئول پیگیری، ارزیابی و نظارت بر حسن اجرای عملیات مذکور، مسئول فنی شرکت می باشد.

تعاریف و مخفف ها:Good Storage Practice ( شرایط بهینه انبار داری) GSPStorage Condition (شرایط نگهداری ) SCDrug Master File(پرونده جامع دارو) DMF۵٫ روش اجرا:

محصولات دارویی پس از وارد شدن به ایران وارد انبار گمرک می شوند.مسئول فنی شرکت باید بر شرایط نگهداری دارو در انبار گمرک نظارت داشته باشد.

پس از ترخیص از گمرک ، داروها به انبار مرکزی منتقل می شوند.در آنجا توسط شرکت سامان سلامت پژوه روی محصولات دارویی برچسب اصالت زده می شود و سپس نمونه برداری شاهد انجام می شود و نمونه های شاهد به شرکت انتقال داده می شوند.

بقیه محصولات دارویی به انبار شرکت های پخش طرف قرارداد منتقل می شوند و تا زمانیکه توسط مسئول فنی مجوز آزادسازی را دریافت نکرده اند اجازه توزیع ندارند.

مسئولیت برقراری شرایط نگهداری مناسب برای محصولات به عهده مسئول فنی شرکت توزیع است و البته نظارت بر حسن انجام کار ایشان به عهده مسئول فنی شرکت است.

۵-۱٫ مواد و تجهیزات:

ضوابط انبارهای نگهداری دارو مطابق با اصول GSP به شرح ذیل می باشد:

دریافت مجوزهای لازم جهت تحویل داروها و نیز دریافت مجوزهای لازم برای صادرات داروها.

اجرای دستورالعمل های صادره از وزارت بهداشت و درمان در رابطه با حوزه های کاری مربوطه .

کنترل و مراقبت کامل در خصوص عدم توزیع داروهای صادراتی در داخل مملکت مگر با مجوز اداره کل نظارت بر امور دارو.

تهیه و تدوین مستندات کامل درخصوص چگونگی ورود و خروج داروها به انبارهای شرکت.

محل انبارها باید دور از اماکن و صنایع آلاینده که دارای بو،دود،گرد و غبار و مواد سمی میباشند احداث گردد.

انبارهای شرکتهای وارداتی دارو باید متناسب با تراکم کار دارای وسعت لازم بوده و ساختمان آن مستحکم باشد. کف انبار بتونی و یا کف پوش مقاوم به ضربه باشد.

کلیه انبارها باید دارای قفسه بندی و یا حداقل پالت باشند و از چیدن کارتن ها بر روی زمین خود داری به عمل آید.

سقف انبارها باید عایق بوده و نیز از تابش مستقیم نور به بسته های دارویی محافظت گردد. انبارها باید دارای سبستم های گرمایش و سرمایش مناسب باشند تا مانع تأثیر حرارت و سرما بر داروها شوند.

زیر درب و دیوارها باید فاقد روزنه و منفذ بوده و هواکشها دارای کرکره یا توری باشند به نحوی که از ورود حشرات ، حیوانات موذی و پرندگان به داخل انبار ممانعت نمایند.

درجه حرارت انبار باید مطابق شرایط نگهداری داروها باشد (شرایط نگهداری داروها بر روی جعبه آن نوشته شده است) که :

الف) انبار سردخانه ای با درجه برودت ۸-۲ درجه سانتیگراد

ب) انبار خنک با درجه حرارت ۱۵-۸ درجه سانتیگراد

ج) انبار معمولی با درجه حرارت ۳۰-۱۵ درجه سانتیگراد

د) انبار گرم با درجه حرارت ۴۰-۳۰ درجه سانتیگراد

رطوبت هوای انبارها نیز باید متناسب با شرایط هر دارو تنظیم شده باشد که برای داروهای جامد حدود ۴۰-۳۰ درصد رطوبت مطلق می باشد.

برای کنترل دما رطوبت انبارها باید به تعداد کافی دماسنج رطوبت سنج در انبار نصب و روزانه درجه حرارت و عدد رطوبت در فرمهای مخصوص ثبت گردد و به تأیید مسئول فنی رسانده شود.

بهتر است از دماسنج هایی که درجه ماکزیمم و مینیمم را نشان می دهند استفاده گردد.

در انبارها باید چیدمان و جابجایی داروها به طور مناسب انجام پذیرد.

کلیه انبارها باید به سیستم اعلام و اطفاء حریق مجهز باشد.

داروهای ضایعاتی و مرجوعی باید در محل جداگانه نگهداری شده و موجودی آنها مشخص باشد و با تدابیر خاص محافظت شوند.

ورود افراد متفرقه به داخل انبار بدون اجازه انباردار ممنوع است.

ارسال داروهایی که برچسب آن ها کنده شده باشد و یا فاقد مشخصات کامل هستند مجاز نبوده و باید این قبیل داروهای آسیب دیده را جهت تعیین تکلیف در انبار مشخص گذاشته و به هیچ وجه تغییر بسته بندی در انبارها مجاز نمی باشد.

استعمال دخانیات و خوردن و آشامیدن مواد غذایی در محوطه انبارها ممنوع می باشد.

پرسنل شاغل در انبار باید با لباس و پوشش بهداشتی و مناسب در محوطه انبارها فعالیت نمایند.

در طول مدت نگهداری دارو در گمرک پایش شرایط نگهداری از لحاظ درجه حرارت و رطوبت توسط شخص مسئول در انبار گمرک.

پس از ورود به انبار پخش دارو که انبار پخش رازی می باشد، پس از اطمینان از صحت دستگاههای اندازه گیری رطوبت و دما توسط شخص مسئول در انبار پخش اقدام به ثبت دما و رطوبت به صورات روزانه در فرم گزارش دما و رطوبت (فرم ضمیمه) نماید.

از آنجائیکه انبار نگهداری نمونه های بایگانی نیز انبار پخش می باشد لذا کنترل دما و رطوبت انبار پخش به معنای کنترل انبار قرنطینه نیز می باشد.

در صورت بروز هر مشکلی یا خرابی در تجهیزات کنترل مراتب بایستی توسط نماینده ما در پخش به اطلاع مسئول فنی رسانده شود و پیگیری اقدامات اصلاحی انجام شود.

۵-۲٫ گزارش دهی

گزارش شرایط دمایی انبار پخش دارو باید به صورت گزارش روزانه در هر ماه در فرم مخصوص انجام گردد.

این شخص موظف است در صورت بروز هر گونه مشکل یا انحراف از شرایط نگهداری دارو در انبار پخش با مسئول فنی شرکت تماس بگیرد.

نتایج ثبت شده در فایل مربوط به GSP دارو باید به طور جداگانه برای هر دارو، ماه به ماه و به مدت ۱ سال برای هر محموله نگهداری شود.

منابع:سایت صنایع غذایی

یکی از محصولات برجسته شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی سردخانه دومداره می باشد.

سردخانه دومداره برودتی برادران حقیقی:

سردخانه دو مداره صنایع برودتی برادران حقیقی

ساخت سردخانه دو مداره چیست ؟

سردخانه دو مداره ، یکی از انواع سردخانه است که قابلیت عملکرد هر دو حالت سردخانه زیر صفر و سردخانه بالای صفر را داراست.

در سردخانه دو مداره بایستی پس از تخلیه سردخانه (بالای صفر یا زیر صفر) در یکی از این حالات و تغییر به حالت دیگر (بالای صفر یا زیر صفر) اتاق سردخانه را با مواد نانو ضدعفونی و شستشو کرد که پس از بارگیری مجدد باعث بو گرفتن محصول جدید نشود.

نگهداری محصولات مختلف در شرایط بهینه، نیاز به سردخانه های مجزایی دارد که از نظر اقتصادی امکان پذیر نیست.

به عبارت دیگر سردخانه دومداره انبارهایی هستند که توانایی نگهداری و ذخیره مواد غذایی را در دمای پایین دارند.

سردخانه ها معولا در انواع سردخانه های زیر صفر، بالای صفر، دو مداره و دو منظوره تولید می شوند. در این مقاله قصد داریم انواع سردخانه ها را بررسی کنیم.

گاهی اوقات شرایطی پیش می آید که در آن محصولات در سالن های زیر صفر یا بالای صفر کاهش پیدا می کند و ظرفیت سالن خالی می ماند.

در سردخانه های دو منظوره این قابلیت وجود دارد که دما به بالا یا زیر صفر قابل تغییر باشد تا بتوان از آن ها در ذخیره محصولات مختلف استفاده کرد.

انواع سردخانه دو مداره

سردخانه های زیر صفر : سردخانه های زیر صفر برای ایجاد شرایط انجماد و دمای زیر صفر طراحی و ساخته می شوند.

از سردخانه های زیر صفر برای ذخیره و نگه داری مواد غذایی فاسدپذیر مانند گوشت دام و طیور و محصولاتی مانند همبرگر، بستنی و پنیر پیتزا استفاده می شود.

در ایران سردخانه های زیر صفر با قابلیت ایجاد دمای حداکثر ۳۲ درجه زیر صفر و در ظرفیت های ۱.۵ تا ۷۰ اسب بخار تولید می شوند.

سردخانه های بالای صفر : سردخانه های بالای صفر برای ایجاد شرایط دمای سرد بالای صفر و معمولا ۱ تا ۵ درجه سانتی گراد ساخته می شوند.

از این سردخانه ها برای نگهداری موادی مانند میوه و سبزی استفاده می شود زیرا دمای زیر صفر منجر به فساد میکروبی، شیمیایی یا فیزیکی این مواد می شود.

استفاده از این سردخانه ها نیازمند اعمال فرایندهای سردکردن، درجه بندی، التیام، واکس زنی و بسته بندی محصولات است.

ساخت سردخانه دو مداره

صنایع برودتی برادران حقیقی با بیش از ۳۵ سال سابقه درخشان در امر اجرا و ساخت انواع طراح های سردخانه های صنعتی در کشور آماده ارائه مشاوره در فرایند راه اندازی و ساخت سردخانه زیر صفر و بالای صفر می باشد.

بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی
بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی


نگهداری سیب در هوای کنترل شده

نگهداری سیب در هوای کنترل شده

استاندارد آیین کار نگهداری سیب در هوای کنترل شده بوسیله کمیسیون فنی مربوطه تهیه و تدوین شده و در دویست و چهل و هفتمین کمیته ملی استاندارد کشاورزی و غذایی مورخ ۷۷/۱۲/۲۳ مورد تایید قرار گرفته، اینک به استناد بند ۱ ماده ۳ قانون اصلاحی قوانین موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ به عنوان استاندارد رسمی ایران منتشر می گردد.

برای حفظ همگامی و هماهنگی با پیشرفتهای ملی و جهانی در زمینه صنایع و علوم، استانداردهای ایران در مواقع لزوم مورد تجدید نظر قرار خواهند گرفت و هر گونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این استانداردها برسد در هنگام تجدید نظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراین برای مراجعه به استانداردهای ایران باید همواره از آخرین چاپ و تجدید نظر آنها استفاده نمود.

در تهیه و تدوین این استاندارد سعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه حتی المقدور بین این استاندارد و استاندارد کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود.

آیین کارنگهداری سیب در هوای کنترل شده

– ۰مقدمه

روش نگهداری در هوای کنترل شده براساس سه عامل مشروحه در زیر تنظیم شده است :

-۱دما

-۲رطوبت نسبی

-۳ترکیب شیمیایی هوا در انبار

بابهره گیری از این روش نگهداری ، شدت فرآیندهای سوخت و ساز در میوه ها کم می شود و رسیدن میوه کند می شود، در حالی که ارزش تغذیه ای و ظاهر آنها برای فروش حفظ می گردد، بنابراین ، دوره نگهداری میوه افزایش می یابد.

در نتیجه کاهش اکسیژن و افزایش دی اکسیدکربن ، رشد میکروارگانیمسهای بیماریزا و ظاهر شدن بیماریهای فیزیولوژیکی ، به مقدار زیاد به تأخیر می افتد

-۱هدف

هدف از تدوین این آیین کار، تعیین روش بهینه نگهداری سیب در هوای کنترل شده می باشد. بدلیل عوامل فراوانی که در کیفیت و خواص نگهداری سبب تأثیر می گذراند، شرایط بهینه نگهداری در هوای کنترل شده ، بسته به رقم و منطقه تولید، متفاوت می باشد.

-۲دامنه کاربرد

این آیین کار، درباره ارقام مختلف سیب محصول ایران کاربرد دارد.

-۳شرایط برداشت و نگهداری سیب در انبار

-۱-۳گزینش ارقام

برای نگهداری سیب در هوای کنترل شده برای دوره های بلند مدت ، بهتر است از سیبهایی که دارای خواص نگهداری خوب (ارقام زمستانی ) هستند استفاده شود.

-۲-۳برداشت میوه

سیبهایی که برای نگهداری در هوای کنترل شده انتخاب شده اند، باید وقتی که میزان رسیدن سیب آنها خواص ماندگاری خوبی را برای آن تأمین می کند برداشت شود.

ضابطه های اصلی که برای یک رقم سیب ، زمان برداشت آن را مشخص می کند عبارتند از:

الف – رنگ بذر

ب – تعداد روزهای بین گل دهی و برداشت

پ – وجود نشاسته در جای برش سیب (آزمون یداین یا یدورپتاسیم )

ت – استحکام تراکم بافت و سفت بودن بافت گوشت سیب

ث – رنگ زمینه پوست

ج – شروع افزایش تولید اتیلن

سیب برای نگهداری در هوای کنترل شده ، باید تنها با دست چیده شود. همزمان با چیدن سیب ، مرحله جور کردن مقدماتی آن باید انجام شود تا میوه هایی را که برای نگهداری مناسب نیستند مشخص و جدا شود. ب

ویژه سیبهایی که بوسیله بیماری یاشش پایان مورد هجوم قرار گرفته اند. (خصوصأ لکه تلخ ) ۱، سیبهایی که نشانه هایی از پوسیدگی دارند، سیبهایی که صدمه دیده اند یا عیبهایی در شکل و رشد خود دارا می باشند.

سیبها باید درجعبه های مناسب جابجا یا ترابری شوند.

-۳-۳ویژگیهای کیفی سیب برای نگهداری

سیبهایی که برای نگهداری در هوای کنترل شده در نظر گرفته می شوند باید مطابق درجه یک استاندارد ملی ایران به شماره ۳۴۷باشند.

سیبهایی که ویژگیهای زیر را داشته باشند برای نگهداری در هوای کنترل شده در دوره های دراز مدت نگهداری مناسب نیستند:

الف – سیبهایی که دارای خواص ماندگاری ضعیف هستند.

ب – سیبهای خیلی درشت

پ – سیبهایی که یا خیلی رسیده یا نارس چیده شده اند .

ث – سیبهایی که پس از چیدن برای دوره طولانی در دمای محیط باقی مانده اند.

ج – سیبهای چیده شده از باغهای که دو یا سه هفته پیش از چیدن کود داده شده یا آبیاری شده اند.

-۴-۳گذاشتن سیب در انبار

-۱-۴-۳فضاهایی که برای نگهدار سیبها در هوای کنترل شده در نظر گرفته شده اند، اطاقهایی هستند که می توانند تقریبأ ۵۰تا ۳۰۰تن (به حجم ۱۲۰۰تا ۱۵۰۰متر مکعب ) سیب را در خود جای دهند.

این اطاقها، طوری ساخته شده اند که در برابر بیرون رفتن هوای درونی هوابندی شده و دارای درهایی هستند که به گونه محکم بسته می شوند و وسایلی دارند که ترکیب هوای داخل اطاق را تنظیم می کنند.

فضاها باید پیش از شروع کارهای نگهداری سیب آماده شوند یعنی (پاکیزه شده ، ضدعفونی شده ، موشها از بین رفته باشند، گازبند بودن آنها برای تبادل گاز امتحان شده باشد، عملکرد سیستم سرمازایی کنترل شده باشد و غیره ).

پس از چیدن سیبها، باید به مدت ۲۴ساعت در اطاقهای پیش سردکن گذاشته شوند. بطور کلی ، بیشتر از یک رقم سیب را نباید درون یک اطاق نگهداری کرد.

یادآوری : اگر دو یا چند رقم ، شرایط یکسان نگهداری و درجه یکسان رسیدن داشته باشند می توان آنها را باهمدیگر در یکجا نگهداری کرد.

-۲-۴-۳ساماندهی درون اطاقها

چگونگی چیدن جعبه های سیب باید به گونه ای باشد که گردش هوا را بخوبی تأمین کند.

بلندای کومه های جعبه های سیب نباید از حدود ۶متر بیشتر باشد. بسته به اندازه های دستگاه سردکننده ، فضایی در حدود ۰/۵تا ۱متر بالای آخرین ردیف کومه ها باید خالی باشد. پالتها را در وضعیتی قرار دهید که نفوذ خوب هوای درحال گردش را در اطاق میسر کند.

در راستای درازای دیواری که در محل قرار گرفتن وسایل سرمازا قرار دارد، فضایی خالی نگهدارید تا هوای پخش شده از سوی بادزن بتواند تا سطح کف زمین پایین بیاید.

در جهت اصلی جریان هوا، فضایی حدود ۱۰سانتیمتر بین کومه ها خالی بگذارید تا گردش هوا تأمین گردد.

جهت قرار گرفتن پالتها و جعبه ها باید به گونه ای باشد که در آنها در امتداد جریان هوا باز شود. کومه کردن بسته ها باری بطور متوسط بین ۲۰۰تا ۳۰۰کیلوگرم بر متر مکعب را به ما می دهد که این مقدار معادل حدود ۱/۶تن بر متر مربع می باشد.

-۵-۳پیش سردکنی

پیش از نگهداری سیب ، اطاقهای پیش سردکن باید تا حدود صفر درجه سلسیوس سرد شوند. این اطاقها باید طی ۴روز از سیب پرشوند. پس از آن دما را تا دمای مورد نیاز برای نگهداری سیب کاهش دهید و درها را محکم ببندید.

-۴شرایط بهینه نگهداری

-۱-۴دما

دمای بهینه نگهداری باید ظرف مدت یکهفته پس از پرکردن اطاقها از سیب بدست آید و باید در طول دوره نگهداری سیب حفظ شود.

درطول دوره نگهداری میوه باید اطمینان حاصل شود، که تغییرات دمای اطاق بیشتر از ۱± درجه سلسیوس نباشد.

-۲-۴دمه نسبی

دمه نسبی هوا در اطاقهای باهوای کنترل شده باشد بین ۹۰تا ۹۵درصد باشد. برای بدست آوردن چنین میزان رطوبت نسبی بالایی ، تفاوت بین دمای دستگاه تبخیر کننده و دمای هوای درون اطاق باید تا آنجا که بشود کم باشد. ( ۲تا ۴درجه سلسیوس ).

-۳-۴گردش هوا

-۱-۳-۴نرخ جریان هوا

سرعت گردش هوا، بین کومه ها باید حداقل ۰/۲۵متر بر ثانیه باشد.

-۲-۳-۴نرخ گردش هوا

نرخ گردش هوا، باید بطور یکسان ۴۰برابر حجم انبار خالی در هر ساعت در دوره سرد شدن میوه و ۲۰ برابر حجم انبار خالی در هر ساعت ، پس از خنک شدن میوه ها باشد.

-۴-۴ترکیب شیمیایی هوا

تنظیم ترکیب هوا، در اطاقهای نگهداری ، باید بیدرنگ پس از تأمین دمای بهینه نگهداری سیب بدست آید. تنظیم ترکیب هوا با بکارگیری تجهیزاتی برای حفظ هوای کنترل شده (مبدل اکسیژن ، جدا کننده ها برای جذب دی اکسید کرین ) ظرف مدت ۲تا ۳روز انجام شود.

ترکیب شیمیایی هوای داخل اطاق باید بین مرزهای بهینه رقم مربوطه سیب نگهداری شده تنظیم شود. محتوای دی اکسید کربن و اکسیژن اطاقها باید در طول دوره نگهداری سیب ثابت نگهداشته شود. نسبت این دو ماده ، باید بسته به حالت فیزیولوژیکی سیب (هوای کنترل شده متغیر) تغییر داده شود.

-۵-۴کنترل

باخواندن مستقیم یا بهره گیری از دستگاه نگارشگر، شرایط نگهداری سیب (دما، دمه نسبی و ترکیب هوا) بطور روزانه ، باید کنترل شود.

کیفیت سیب ها باید در فواصل زمانی کنترل شود. تکرار این کنترل در واحد زمان تا حد یکبار در هفته در اواخر دوره نگهداری سیب افزایش می یابد. نمونه برداری برای کنترل کیفیت سیبها باید از راه دریچه های کنترل درها انجام شود. کیفیت سیبها و فساد آن را آزمون کنید و از روی آن مدت نگهداری میوه را تعیین کنید.

-۶-۴مدت نگهداری

مدت نگهداری سیب بستگی به دوره ای که کیفیت خوراکی و درجه رسیده بودن آنها برای جابجایی و ترابری در شرایط خوب حفظ می شود دارد.

-۵کارهایی که پس از پایان دوره نگهداری باید انجام شود.

پیش از خارج کردن سیبها از محل نگهداری ، درها را باز کنید و برای ۱تا ۲ساعت بادزنها را خاموش کنید. به این ترتیب دی اکسید کربن اضافی خارج می شود به گونه ای که محیط را برای ورود کارگران بدون ماسک محافظ، پاکیزه می نماید.

برای جلوگیری از ایجاد شبنم برروی میوه ، دمای اطاق را افزایش دهید تا به دمای توصیه شده برای نگهداری در هوای آزاد برسد.

چنانچه درجه بندی سیبها برحسب رقم ، اندازه و کیفیت آن پیش از نگهداری انجام نشده باشد برطبق استاندارد ملی ایران به شماره ۳۴۷درجه بندی کنید.

برای رسانیدن میوه ها بعد از نگهداری آنها در سردخانه ، برابر استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۰۷عمل کنید.

پیوست الف

کاستی های پیش آمده در حین نگهداری سیب

در طی دوره نگهداری میوه در هوای کنترل شده ، کیفیت سیبها ممکن است به وسیله رشد میکربها و عوامل فیزیولوژی کاهش یابد.

-۱آسیبهای میکربی

بیماری سیب از سوی میکروارگانیسمهایی مانند.Botrytis sp., penicillium expansum

Monilinia Fructigena Gloesporium spایجاد می شود.

اقدامات اصلی که از پیدا شدن و گسترش این بیماریها در سیب جلوگیری می کند عبارتند از:

الف – حذف سرچشمه های آلودگی در باغ (آفت ، میوه های پوسیده و غیره )

ب – مراقبت در حین تمام کارهای جابجایی میوه

پ – جدا کردن میوه های سالم از ناسالم بیدرنگ پیش از گذاشتن آنها در محلهای نگهداری با هوای کنترل شده

ت – آفت زدایی اطاقها قبل از قرار دادن میوه ها بوسیله سم پاشی دیوارها با محلولی شامل ۰/۳درصد جرم به جرم کلرین فعال و یا بوسیله گوگرد پاشی با گوگرد آهکی شده با غلظت ۲/۵گرم بر متر مکعب

ث – گندزدائی مکرر اطاقهای جورکردن سیب

ج – حفظ شرایط ویژه نگهداری هریک از رقم های سیب

-۲آسیبهای فیزیولوژیکی

آسیبهای فیزیولوژیکی اصلی سیب که ممکن است در حین نگهداری در هوای کنترل شده روی دهد در جدول پیوست نشان داده شده است .

 

منیع: پرتال سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد اسپیرال‬‎‬‎ صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد اسپیرال (مارپیچی) یا اسپیرال فریزر یا دستگاه انجماد سریع مواد غذایی (اسپیرال فریزر)

تونل انجماد اسپیرال‬‎ موجب انجماد سریع محصولات غذایی و افزایش کیفیت مواد غذایی تولیدی و افزایش عمر ماندگاری آنها می شود.

این نوع تونل با ظرفیت انجماد از ۱۰۰ کیلوگرم در ساعت تا ۳۰۰۰ کیلوگرم در ساعت و بیشتر ساخته میشوند .

این نوع تونل ها عمدتا بصورت پیوسته و در خط تولید برای انجماد فوری محصولات زیر بکار میروند.

  •  انواع طیور از جمله قطعات مرغ و جوجه، پاته و فیله مرغ، مرغ سوخاری و سایر محصولات

  •  گوشت قرمز نظیر پاته گوشت، قطعات گوشت، میت بال، همبرگر خام و محصولات مشابه

یکی از قدیمی ترین و کاربردترین روشهای نگهداری مواد غذایی انجماد است.

با پیشرفت علم و تکنولوژی و ظهور فرآیندهای انجماد ترکیبی امر نگهداری مواد غذایی به صورت طولانی مدت، آسان تر شده است و باعث افزایش مدت زمان نگهداری مواد غذایی شده است.

تونل انجماد، IQF، سردخانه زیر صفر و تمهیدات مشابه باعث شده است مواد غذایی به صورت طولانی مدت قابل نگهداری باشند. در اینجا توضیحاتی در مورد سردخانه انجماد سریع ارائه می‌گردد.

شرایط نگهداری هر محصول متفاوت است و هر محصول باید به گونه ای نگهداری شود که طراوت ،طعم، ایمنی سلامت و کیفیت ظاهری و خواص مغذی خود را از دست ندهد.

در بعضی از محصولات باید با تمهیداتی فرآیندهای شیمیایی و متابولیکی را تا حد امکان به تعویق انداخت و یا شرایط خاص مورد نظر را فراهم آورد.

در ایران تونل های انجماد ترکیبی و خط های IQF کاربردی هستند و استفاده فراوان دارند.

پیشگیری از نشت گاز آمونیاک

پیشگیری از نشت گاز آمونیاک

آئین کار پیشگیری و مقابله با نشت گاز آمونیاک در سردخانه ها که بوسیله کمیسیون فنی مربوطه تهیه و تدوین شده و در دویست و سی و هفتمین کمیته ملی استاندارد کشاورزی و صنایع غذایی مورخ ۷۷/۰۹/۲۳مورد تائید قرار گرفت.

اینک باستناد بند یک ماده ۳اصلاح قوانین و مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱بعنوان آئین کار رسمی ایران منتشر میگردد.

برای حفظ همگامی و هماهنگی با پیشرفتهای ملی و جهانی در زمینه صنایع و علوم ، استانداردهای ایران در مواقع لزوم مورد تجدیدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این آیین کار برسد، در هنگام تجدیدنظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراین برای مراجعه به استانداردهای ایران باید همواره از آخرین چاپ و تجدیدنظر آنها استفاده نمود.

در تهیه و تدوین این آیین کارسعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه حتی المقدور بین این آیین کار و آیین کار کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود.

آئین کار پیشگیری و مقابله با نشت گاز آمونیاک در سردخانه ها

۱– هدف

هدف از تدوین این استاندارد، تعیین آئین کار پیشگیری و مقابله با نشت گاز آمونیاک در سردخانه های ثابت می باشد.

۲– دامنه کاربرد

این استاندارد در مورد سردخانه های ثابت که از گاز آمونیاک به عنوان شاره سرمازا استفاده می کنند، کاربرد د ارد.

۳– تعاریف

در این استاندارد واژه ها و اصطلاحات با تعاریف زیر بکار برده می شود:

۳-۱- سردخانه های ثابت آمونیاکی – مجموعه ایست از ساختمان و تجهیزات که بتواند شرایط ویژه نگهداری مواد خوراکی و فاسد شدنی را عمدتأ از نظر دما، دمه نسبی (رطوبت نسبی ) و در صورت لزوم سایر شرایط موردنیاز را با استفاده از آمونیاک تامین نماید.

۳-۲- آمونیاک – ترکیبی است با فرمول شیمیایی NH3و در شرایط متعارفی بصورت گاز بی رنگ ، با بوی بسیار نافذ ، قلیائی ، سبکتر از هوا و تقریبأ ۵۰درصد وزن هوا می باشد.

۳-۳- شاره سرمازا – به ماده ای که برای جذب گرما و تولید سرما در سیستم های گرماگیر (سرمازا) بکار می رود اطلاق می شود.

۳-۴- فشارنده یا کمپرسور – ابزاری است که به صورت مکانیکی بر فشار بخار شاره سرمازا می افزاید

۳-۵- واحد کمپرسور ۱ – تشکیلات متراکم کننده شاره سرمازا بدون تقطیر کننده و مخزن مایه را گویند.

۳-۶- تقطیر کننده یا کندانسور ۲ – بخشی است که در آن با تبادل حرارت ، شاره سرمازای فشرده شده ، گرما از دست داده و به مایع تبدیل می شود.

تعاریف

۳-۷- واحد تقطیر ۳ – ترکیب ماشین آلات ویژه ای شامل : یک یا چند کمپرسور پرقدرت ، تقطیر کننده ، مخزن مایع (در صورت نیاز) و دیگر لوازم فرعی در سیستم سردساز می باشد.

۳-۸- صفحه انفجاری ۴ – صفحه یا ورقه ای است که در فشار معینی (تعیین شده در آزمایش ) می ترکد.

۳-۹- تبخیر کننده ۵ – بخشی از سیستم سردساز که در آن شاره سرماساز را که به شکل مایع وجود دارد، برای فرآیند تبرید به بخار تبدیل می کند.

۳-۱۰- واحد تبخیر کننده – ترکیب ویژه ماشین آلاتی است که در یک سیستم سردساز وجود دارد و شامل یک یا چند کمپرسور قوی ، تبخیر کننده ، مخزن مایع (در صورت نیاز) و دیگر لوازم فرعی است .

۳-۱۱- نیمه پرفشار سیستم ۶ – بخشی از سیستم سردساز است که تقریبأ در فشاری معادل فشار موجود در تقطیر کننده عمل می کند.

۳-۱۲- نیمه کم فشار سیستم ۷ – بخشی از سیستم سردساز است که تقریبأ در فشاری معادل فشار موجود در تبخیر کننده عمل می کند.

تعاریف

۳-۱۳- فشار بیشینه هنگام کار ۸ – میزان فشاری است که نبایستی فشار درون سیستم ، چه در حالت فعالیت و چه در حال خاموشی از آن افزوده شود (البته بجز محدوده ای که قطعه فشارشکن در آن محدوده عمل می کند.)

۳-۱۴- کمپرسور بدون تغییر مثبت حجم ۹ – نوعی کمپرسور که فشار بخار در آن بدون تغییر در حجم اتاقک فشار ازدیاد می یابد.

۳-۱۵- سوختن گرم – سوختن ناشی از حرارت تولید شده در اثر مجاورت آمونیاک و عرق سطحی پوست بدن می باشد.

۳-۱۶- سوختن سرد – سوختن در اثر انجماد سریع پوست بوده که ناشی از تبخیر سریع آمونیاک می باشد.

۳-۱۷- کمپرسور باتغییر مثبت حجم – نوعی کمپرسور که فشار بخار در آن ، با تغییر در حجم اتاقک فشار ازدیاد می یابد.

۳-۱۸- نشت گاز آمونیاک – خروج ناخواسته گاز آمونیاک از کلیه وسایل و تجهیزات بکار رفته در سردخانه های آمونیاکی را نشت گویند.

۳-۱۹- پیشگیری و مقابله – کلیه تدابیر و روشهایی که بمنظور جلوگیری از نشت شاره سرمازا و مهار آن اعمال می شود.

۴– اثرات نشت گاز بر پایه میزان غلظت گاز آمونیاک

۴-۱- آستانه بویائی گزارش شده از ۱۰ ۵۰ppm- ۱متغیر است .

۴-۲- شکایت در اثر عوارض آمونیاک با غلظت ۲۵ ppm- ۲۰شروع و در غلظت ۱۰۰ ppmبوی آمونیاک نسبتأ شدید و برای بینی انسان محرک و التهاب آور می باشد.

۴-۳- حد مجاز در محیط آمونیاکی برای مدت هشت سال کار ۲۵ ppmو برای مدت ۱۰دقیقه کار ۳۵ ppmمی باشد.

۴-۴- غلظت ۰/۸درصد حجمی گاز آمونیاک در مدت یک ساعت سبب صدمه شدید بر روی سیب ، گلابی ، هلو، پیاز می گردد. و غلظت ۰/۲درصد حجمی در مدت شش ساعت موجب خسارت جزئی در هلو می شود.

۴-۵- در غلظتهای ۲۷- ۹درصد حجمی آمونیاک در هوا، مخلوطی قابل انفجار بوجود می آید، اما وقتی غلظت آن کمتر از ۹و بیشتر از ۲۷درصد حجمی باشد، مخلوط قابل انفجار نیست .

۵- نشت گاز آمونیاک

۵-۱- اثرات کوتاه مدت (حاد) ناشی از تماس با آمونیاک بر روی انسان

۵-۱-۱- اثرات ناشی از تماس تنفسی

۵-۱-۱-۱- شایعترین و مهمترین راه آلودگی و مسمومیت با آمونیاک ، استنشاق آن می باشد که بعلت خاصیت قلیائی قوی و نفوذ بسیار زیادی که دارد بسرعت وارد مجرای تنفسی شده و در رطوبت مخاط حل گشته و سریعأ باعث تحریک و سوزش قسمت فوقانی دستگاه تنفس می گردد.

۵-۱-۱-۲- تماس در مدت ۵دقیقه با غلظت ۱۳۳ ppmباعث آزردگی مخاط حلق و بینی شده و علائم گرفتگی بینی ، احساس سوزش گلو، تغییر صدا، سرفه ضعف و سردرد ظاهر می گردد.

۵-۱-۱-۳- تماس با غلظت ۳۰۰الی ۵۰۰ ppmباعث سوزش شدید در بینی و مجاری تنفسی می گردد.

۵-۱-۱-۴- تماس با غلظت ۴۰۰الی ۷۰۰ ppmآزردگی و سوزش شدید حلق و بینی روی داده ، تنفس عمیق و تند شده و افزایش فشار خون در فرد مشاهده می گردد.

۵-۱-۱-۵- تماس با غلظت ۱۷۰۰ ppmموجب سوزش ریه ها و تجمع آب (مایع ) در آنها می گردد.

نشت گاز آمونیاک

۵-۱-۱-۶- تماس با غلظت ۲۵۰۰الی ۶۰۰۰ ppmتنفس را مشکل کرده و باعث تجمع مایع در ریه ها شده و در این حد، خارج شدن کف از دهان مسموم مشاهده می گردد.

۵-۱-۱-۷- تماس کوتاه مدت با غلظت ۵۰۰۰الی ۱۰۰۰۰ ppmباعث خفگی در اثر خیز حاد ریه (ادم ) و مرگ سریع می گردد.

۵-۱-۱-۸- در مسمومیت خفیف با آمونیاک ، علائم تحریک و التهاب ملتحمه ، مخاط بینی ، دهان و دستگاه تنفسی فوقانی به صورت کونژنکتیویت ۱۲ (التهاب ملتحمه چشم )، گرفتگی بینی ، تغییر صدا، احساس سوزش گلو، سرفه ، ضغف و سردرد ظاهر می گردد.

۵-۱-۱-۹- در مسمومیت متوسط تا شدید علائم تنگی نفس ، انسداد مجاری تنفسی ، خس خس سینه ، خشونت صدا، آبریزش بینی ، گلودرد، تهوع و استفراغ ، افزایش بزاق دهان ، افزایش ادرار، از بین رفتن حس بویایی ، تعریق ، لارنژیت ۱۳(التهاب حنجره )، برونشیت ۱۴ (التهاب لوله های نایژه ای ) و ادم (خیز) ریوی بروز می کند.

۵-۱-۱-۱۰- در مسمومیت شدید ممکن است شخص در طی ۷۲- ۴۸ساعت ظاهرا کمی بهبود یابد ولی پس از آن مجددا بدحال شده و دچار نارسایی تنفسی و سرانجام مرگ می گردد. (در حدود ۴۰درصد مسمومیت شدید).

۵-۱-۲- اثرات ناشی از تماس چشمی

۵-۱-۲-۱- هنگامی که آمونیاک با رطوبت چشم تماس پیدا کند باعث تولید هیدروکسید آمونیوم شده و این ماده به قرنیه چشم نفوذ و به عنبیه و عدسی چشم آسیب وارد می کند که میزان آسیب بستگی به غلظت آمونیاک ، مدت زمان تماس و همچنین حالت آمونیاک (مایع یا گاز) دارد.

۵-۱-۲-۲- تماس به مدت پنج دقیقه با غلظت ۵۰ ppmهیچگونه تأثیری بر چشم نخواهد گذاشت .

۵-۱-۲-۳- تماس به مدت پنج دقیقه با غلظت ۱۳۴ ppmباعث تحریک و سوزش چشم شده و ریزش اشک و آزردگی قرنیه شروع می گردد.

۵-۱-۲-۴- تماس در غلظت های ۷۰۰ ppmبخارات آمونیاک خیلی سریع سبب تحریک شدید چشم و آزردگی قرنیه خواهد گردید.

۵-۱-۲-۵- تماس چشمی مکرر با آمونیاک که آزردگی چشمی به همراه دارد، در صورت عدم درمان باعث کوری ناقص و یا کامل می گردد.

۵-۱-۲-۶- تماس با آمونیاک مایع و پاشیده شدن آن بر روی چشم موجب ایجاد ورم ملتحمه می گردد و زخم شدن غشأ مخاطی و قرنیه باعث کاهش دید و نابینایی چشم خواهد شد.

۵-۱-۳- اثرات ناشی از تماس پوستی

۵-۱-۳-۱- آمونیاک به صورت مایع و چه به صورت گاز می تواند باعث سوختگی شدید پوست گردد که این سوختگی ممکن است به صورت سرد یا گرم باشد.

۵-۱-۳-۲- آمونیاک در غلظت ۱۰۰ ppmباعث بروز ضایعات در حد متوسط و در پوستهای مرطوب می شود و هنگامیکه مقادیر زیادی گاز آمونیاک در رطوبت سطح پوست حل گردد موجب بوجود آمدن محلول آمونیاک غلیظ گردیده که خورندگی پوست را بدنبال خواهد داشت .

۵-۱-۳-۳- آمونیاک در غلظت ۳۰۰۰۰ ppmباعث ایجاد سوزش در پوست شده و در صورتیکه تماس چند دقیقه بطول بیانجامد باعث سوختگی و تاول زدن در سطح پوست خواهد گردید.

۵-۱-۴- اثرات ناشی از تماس گوارشی

۵-۱-۴-۱- باتوجه به اینکه آمونیاک مایع به سرعت تبخیر می گردد، مسمومیت خوراکی آن بعید بنظر می رسد.

۵-۱-۴-۲- در اثر خوردن مایع آمونیاک ، بخارات آمونیاک تولید شده و این بخارات علاوه بر آسیب بر لبها – دهان – گلو – مری و بافت معده در اثر ورود به شش ها پس از ۱۲- ۲ساعت موجب صدمه دیدن و تجمع مایع در آنها می گردد و در نهایت خوردن آمونیاک می تواند باعث ضعف ، تشنج ، بیهوشی و حتی مرگ شود.

۵-۲- اثرات درازمدت (مزمن ) ناشی از تماس با آمونیاک بر روی انسان .

۵-۲-۱- تماس دائمی بر غلظت ۷۰ ppmمی تواند بدون ایجاد عارضه بر روی انسان تحمل گردد.

۵-۲-۲- تماس روزانه ۹۷الی ۱۲۲ ppmباعث آزردگی چشمها و مجاری تنفسی فوقانی می گردد.

۶– اثرات زیست محیطی ناشی از نشت آمونیاک

۶-۱- آمونیاک محلول در آب برای زندگی جانوران و گیاهان بخصوص ماهیها مضر است .

۶-۲- بخار آمونیاک برای زندگی گیاهان حساس مثل درختان میوه و بوته های دانه ای زیان آور است و در غلظت های بالای آمونیاک ، زندگی ممکن است کاملا نابود گردد.

لذا لازم است اهمیت زیادی در مصرف و آزادسازی آمونیاک به محیط قائل شد.

۶-۳- از تخلیه آب محتوی آمونیاک به داخل آب قابل شرب و یا آبی که زیست گاه ماهیان است بایستی خودداری بعمل آورد.

۶-۴- پیش بینی های لازم جهت جمع آوری ، تخلیه و خنثی سازی آب آلوده شده به آمونیاک جهت جلوگیری از آلودگی سفره های زیرزمینی بعمل آید.

۷– اصول پیشگیری از نشت گاز آمونیاک

۷-۱- پیش بینی و آزمون

هنگام طراحی و ساخت سیستم سردکننده آمونیاک بایستی پیش بینی های لازم جهت جلوگیری از افزایش فشار زیاد در تمام قسمتهای سیستم بعمل آید.

۷-۱-۱- براساس بند (۷-۱) این پیش بینی ها شامل :

اطمینان از شیرهای یکطرفه کمپرسورها در موقع تعمیرات – برگشت ذخیره آب به کندانسور در مواقع لزوم و نگهداری جریان آن به میزان کافی تهویه تصحیح سیستم و نگهداری مایع آزاد در کندانسور (باتوجه به ظرفیت کندانسور) است .

۷-۱-۲- پس از سرهم کردن قطعات دستگاه و پیش از استفاده نهایی ، سیستم سردساز می باید براساس مندرجات جدول شماره یک به کمک هوا یا گاز مناسب دیگری تحت آزمون فشار برای کل سیستم قرار گیرد (البته مشروط به آنکه همه اجزاء دستگاه قبلا در آزمون تحمل فشار قبول شده باشند).

۷-۱-۳- همه اجزاء سیستم را بایستی براساس جدول شماره یک از نظر نشت آمونیاک آزمایش نمود و چنانچه کارخانه سازنده قطعات را سرهم می کند، انجام این آزمایش برعهده کارخانه است . در غیر این صورت بایستی آزمون در محل انجام پذیرد.

چنین آزمونی ممکن است در هر یک از مراحل اتصال اجزاء تا انتهای خط تولید انجام شود.

۷-۲- شبکه ها و اتصالات قطعات سیستم سردساز

۷-۲-۱- افزارهای قطع کننده جریان ۱۵

قدرت نهایی قطعه قطع کننده جریان مایع برای لوله هایی با قطر اسمی ۱۵۰میلیمتر و یا ساخته شده از فولاد نرم (قابل تبدیل به لوله ) می بایستی لااقل پنج برابر بیشینه فشار کاری آن بخشی از سیستم باشد که در آن بکار می رود. آن دسته افزارهای قطع کننده جریان که قطر اسمی داخلی آنها از ۱۵۰میلیمتر بیشتر است و ضمنا از فولاد نرم ساخته نشده اند می باید لااقل با ۶/۵برابر بیشینه فشار کاری آن بخش از سیستم که در آن بکار می روند برابری کنند.

۷-۲-۱-۱- قطعه قطع کننده جریان بایستی طوری ساخته شود که پوشش روی آن یا دیافراگم ۱۶ آن با چرخاندن جدا نشود و هنگامیکه دیافراگم بسته است ، از عبور جریان در هر جهت جلوگیری نماید ضمنا بایستی این امکان باشد که به جز قطعه متصل شده به بدنه بیرونی ، بقیه اجزاء قطع کننده جریان را بتوان به هنگام روشن بودن سیستم ، دستکاری و محکم نمود و یا حتی آنها را از جای خود خارج کرد.

۷-۲-۱-۲- ترتیب قرارگیری اجزاء قطع کننده جریان بایستی بشرح زیر باشد:

الف – در سیستم هایی که بیش از ۲/۵کیلوگرم آمونیاک دارند بایستی در نقاط زیر قطعات قطع کننده جریان مایع را کار گذارد.

۱- هر یک از ورودیهای کمپرسور، واحد کمپرسور واحد تقطیر کننده .

۲- هر یک از خروجی های کمپرسور، واحد کمپرسور یا واحد تقطیر کننده و نیز برخی هر یک از مخازن .

۳- هر یک از مجاری تخلیه مخزن مایع .

تبصره : بند الف شامل سیستم هایی که به «کمپرسور ۱۷ بدون تغییر مثبت حجم » مجهز هستند نمی شود.

ب – در تمام سیستم های حاوی حداقل ۵۰کیلوگرم شاره سرمازا (البته باستثنأ سیستم های مجهز به «کمپرسور با تغییر مثبت حجم ») نصب قطع کنده جریان مایع در تمامی موارد قید شده در بند الف ضروری است همچنین می بایستی ورودیهای همه مخازن مایع به این قطع مجهز باشند (مگر یک مخزن و آنهم مخزن موجود در واحد تقطیر کننده یا ورودی مخزن مایعی که به صورت یکپارچه به واحد تقطیر کننده متصل است .

۷-۲-۲- شبکه ها و اتصالات قطعات سیستم سردساز

۷-۲-۲-۱- اتصالات : بجز در موارد استثنایی زیر، هرگونه اتصال اعم از جوش با شعله گاز، پرس کردن ، پیچ کردن ، جوشکاریهای مختلف ، لحیم کاریها و اتصالهای برنجی و… برای لوله ها و شبکه ها به شرط تناسب و تناسخ با شارهسرمازا و تنش ناشی از فشار و حرارت قابل استفاده است .

موارد استثنأ عبارتند از:

الف – لحیم کاری خطوط تخلیه ۷۱۷- R(آمونیاک )

ب – اتصالات برنجی ۷۱۷- R(آمونیاک )

ج – اتصال لوله ها بوسیله حدیده کردن آنها و پیچانیدن آنها در یکدیگر در مورد لوله های حاوی مایع که قطر اسمی داخلی آنها از ۲۵میلی متر بیشتر است و یا لوله های حاوی بخار با قطر اسمی داخلی بیش از ۴۰میلی متر

۷-۲-۳- نکاتی در خصوص سرهم کردن شبکه لوله ها در محل استفاده سیستم

۷-۲-۳-۱- شبکه سردساز را می باید بر داربست و نگهدارنده مناسبی استوار نمود. فاصله قرارگیری این عناصر نگهدارنده از یکدیگر به اندازه شبکه و وزن آن (به هنگام پر بودن از سیال ) بستگی دارد.

۷-۲-۳-۲- طراحی شبکه بایستی بگونه ای باشد که امکان دسترسی آسان به کلیه نقاط شبکه (جهت تعمیرات و سرویس دهی ) وجود داشته باشد.

۷-۲-۳-۳- شبکه لوله هایی که از درون دیوارها و سقفهای مقاوم در برابر آتش عبور کرده اند (لوله های توکار) را بایستی به نحوی عایق کاری کرد که در صورت آتش سوزی ، امکان گسترش آتش به اتاقهای مجاور را فراهم نیاورند. در ضمن طراحی باید به نحوی باشد تا امکان قطع ارتباط این لوله ها با لوله های موجود در اتاقهای مجاور وجود داشته باشد.

همچنین در کلیه محدوده های عبور شبکه های حاوی آمونیاک بایستی تهویه مناسب نصب نمود تا در صورت نشت ، از خطر تجمع بخارات آن جلوگیری شود و .

شبکه ها و اتصالات قطعات سیستم سردساز

۷-۲-۳-۴- در شرایطی که طول مسیر شبکه لوله ها بسیار زیاد باشد، باید تدابیری برای انبساط و انقباض حرارتی شبکه اندیشید.

۷-۲-۳-۵- لوله های پلاستیکی انعطاف پذیر را باید در مقابل آسیب های مکانیکی حفظ نمود و گاه بگاه مورد معاینه قرار داد.

۷-۲-۳-۶- احتیاطهای لازم برای جلوگیری از انتقال ارتعاشات مفرط بایستی اعمال شوند.

۷-۲-۳-۷- فاصله شبکه لوله ها یا دریچه ها و اتصالهای مختلف در لوله کشی باز (روکار) نبایستی از کف اتاق از ۲/۲۰متر کمتر باشد. ضمنا ارتفاع نصب لوله ها بایستی به حدی باشد که بالای سر کارکنان قرار گیرد. و فعالیتهای مختلف کاری افراد به آنها آسیبی نرساند.

۷-۲-۳-۸- در مجرای عبور شبکه حاوی شاره سرمازا از دیوارها، سقف و… نبایستی هیچ لوله کشی دیگر یا سیم کشی برق عبور کند مگر آنکه برای هر مورد احتیاطهای ایمنی لازم به عمل آمده باشد.

در ضمن شبکه لوله ها نبایستی به اتاق یا مناطق مسکونی راه داشته باشد، مگر آنکه در محدوده فوق ، لوله یکسره باشد و نیز لوله های غیرفلزی حاوی آمونیاک با قطر اسمی بیرونی ۲۹میلی متر و کمتر از آن درون پوشش فلزی سخت و مستحکم قرار گرفته باشند.

۷-۳- مواد بکار رفته در ساخت سیستم

در ساخت ماشین آلات و نیز برقراری چرخه آمونیاک ، از آهن چکش خور – چدن فولاد و فولاد ریختگی – فولاد کربنه و فولاد با عیار پائین استفاده می شود.

۷-۳-۱- در این سیستم در هر کجا که مس در تماس با آمونیاک قرار می گیرد بایستی فاقد اکسیژن (داکسیده ) باشد. لذا استفاده از مس و آلیاژهای با عیار بالای آن مجاز نخواهد بود.

۷-۳-۲- استفاده از فلز روی در سیستم های آمونیاکی ممنوع بوده و در سایر موارد لازم است قبل از استفاده ، سازگاری مواد با آمونیاک و تنش های ناشی از فشار و حرارت مورد بررسی قرار گیرد.

۷-۴- نشانه گذاری بر دستگاههای سردساز

۷-۴-۱- سیستم سردساز

لازم است علامتی دائمی که بتوان آن را بوضوح دید بر روی افزارها و یا در مجاورت آنها الصاق کرد.

۷-۵- ابزارهای شاخص و میزان سنج

۷-۵-۱- آن دسته مجاری تحت فشار که حجم خالص درونی آنها بیش از ۱۰۰لیتر است در صورتیکه قطعه قطع کننده جریان داشته و حاوی مایع آمونیاک باشند را بایستی به فشارسنج مجهز نمود.

۷-۵-۲- پوشش روئی مجاری تحت فشار اعم از گرم کننده و سرد کننده بایستی به دماسنج و فشارسنج مجهز باشد.

۷-۵-۳- چنانچه پاک کردن و تراشیدن برفکهای برخی تجهیزات بایستی در درجه حرارتهای زیاد و بصورت دستی صورت پذیرد. تجهیز این ابزارها به فشارسنج امری ضروری است .

۷-۶- حفاظت در برابر فشار مفرط

ظهور فشار مفرط در سیستم ممکن است در حین کارکرد کمپرسور حاصل شود و یا آنکه بخشی از سیستم طی جابجائی ، انبار کردن ، نصب و یا راه اندازی در معرض درجه حرارتی بیش از معمول قرار گیرد که منجر به زیادی فشار درون سیستم خواهد شد بمنظور پیشگیری از چنین رویدادی عمل تخلیه بایستی صورت گیرد و در این زمینه لزوم بررسی نصب و بکارگیری قطعات حفاظتی شامل دریچه های فشارشکن ، صفحه های انفجاری ۱۸، درپوش های جوش خورنده و قطعه محدود کننده فشار ضروری است (رجوع شود به ISO 5149- بند ۷-۳)

۷-۶-۱- چگونگی تخلیه و رعایت نکات ایمنی

۷-۶-۱-۱- نحوه تخلیه آمونیاک از قطعه فشارشکن و درپوش های جوش خورنده بایستی بگونه ای باشد که افراد بر اثر خروج مایع در معرض خطر واقع نشوند. این ماده بایستی به فضای آزاد و بدور از محدوده اطراف ساختمان تخلیه شود و این کار بایستی به مقدار کافی و با ابزارهای مناسب صورت پذیرد.

حفاظت در برابر فشار مفرط

۷-۶-۱-۲- همه قطعات محافظ و نیز لوله های مربوطه بایستی در مقابل عوارض سوء و تاثیرات آب و هوا محافظت شوند.

۷-۶-۱-۳- برای قطعه های فشارشکن ، در هر نیمه پرفشار و کم فشار بایستی تهویه جداگانه ای فراهم گردد مگر آنکه یک تهویه برای حل حجم بخار کاهش یافته کافی باشد.

ضمنا چنانچه قطعه فشارشکن در کمترین درجه خود تنظیم شده باشد، این مجموعه باید قادر به تهویه دستگاه باشد.

۷-۶-۱-۴- نقطه اتصال لوله تخلیه ، بایستی از سطح مایع بالاتر واقع شده باشد.

۷-۶-۱-۵- قطعه قطع کننده جریان مایع را بایستی در محل مناسب و بروش مناسب مورد محافظت قرار داد مثلا با گذاردن آن درون جعبه ای قفل دار که در موقع ضروری بتوان با شکستن شیشه روی جعبه به کلید قطعه دست یافت . لازم است برچسب مناسبی مثلا با عنوان ((در موقع ضروری شیشه را بشکنید)) روی آن الصاق کرد.

۷-۶-۱-۶- لوله ها و دریچه های تخلیه را بایستی بدقت انتخاب نمود تا از میزان مناسب تخلیه اطمینان حاصل شود.

۷-۷- نصب قطعه های الکتریکی

طراحی ، ساخت ، نصب ، آزمایش و استفاده از تجهیزات الکتریکی می باید مطابق با استانداردهای عنوان شده در ۲۴-۲-IEC 335و ۳۴-۲- IEC 335و ۴۰-۲- IEC 335و استاندارد ملی ایران به شماره ۱۶- ۱۸۹۹(آئین کار ساختمان ، تجهیزات ، ایمنی سردخانه های مواد خوراکی ) باشد.

۷-۷-۱- سیستم هشدار دهنده

در همه اتاقها بایستی سیستم هشداردهنده نشت آمونیاک وجود داشته باشد و برق آن نیز از منبعی مجزا از روشنائی عادی (مثل باطری ) تأمین شود (براساس رهنمودهای ۳۴-۲-IEC 335) و در محل نصب شده باشد این خطریابها بایستی بگونه ای طراحی شده باشد که وقتی غلظت سردساز به آستانه تحریک از پیش تنظیم شده در آن رسید، علاوه بر آنکه بکار افتاد زنگ خطری را هم بصدا درآورد تا امکان اقدام های اضطراری فراهم گردد.

۷-۸- تدابیر ویژه :

۷-۸-۱- بایستی برای قطع کلیه جریانهای برق ورودی به اتاقها (بجز مدارکها ولتاژ سیستم هشدار دهنده نشت ) کلیدهای ویژه وجود داشته باشد که درون محفظه ای ویژه و یا خارج از اتاق قرار گرفته باشد.

کلیدهای خودکار می باید خودبخود برای قطع مدارها افتند (توسط قطعه و وسایل خطریاب ) البته در شرایطی ممکن است از کلید دستی استفاده شود. که در اینصورت بایستی محل آن در خارج از اتاق ماشین آلات باشد و چنانچه از کلید دستی در این مورد استفاده می شود عامل (اپراتور) دستگاه باید دائم در محل حاضر باشد.

۷-۸-۲- در اتاق ماشین آلات بایستی تهویه مکانیکی اختصاصی وجود داشته باشد و ظرفیت تهویه این سیستم نبایستی از مقدارهای قید شده در فرمول ۱۹ Q=13/88G2/3 کمتر باشد و ضمنا بایستی قطعه خطریاب ، این تهویه را بکار اندازد.

موتور پنکه ها و تجهیزات الکتریکی همراه با سیستم تهویه باید محفظه مناسبی داشته باشند و یا اصلا خارج از اتاق ماشین آلات و جریان هوای درون آن قرار گیرند. در مواردی که عامل دستگاه همواره در اتاق حضور دارد، کنترل تهویه با کلید دستی (به جای وصل آن به قطعه خطریاب به شرط آنکه این کلید بیرون اتاق ماشین آلات قرار گرفته باشد) مجاز است .

۷-۸-۳- هنگام کار با وسائلی که با آمونیاک در تماسند (ماشین ها – لوله ها – شیرآلات اتصالات و…) ابتدا باید مایع آمونیاک به سمت جداکننده ۲۰ هدایت شود و این نگهداری می تواند برای مدت ۱۵الی ۳۰ دقیقه باشد (حتی بعد از این مرحله نیز لوله و اتصالات ممکن است محتوی مقداری از مایع آمونیاک باشند)

تدابیر ویژه

۷-۸-۴- گاز آمونیاکی که درموقع باز کردن وسائل به هنگام تعمیرات خارج می شود بایستی سریعأ بوسیله آب جذب شود و چنانچه جوشکاری بر روی وسائل انجام شده است ، باید مواد زائد بوسیله هوای فشرده و یا نیتروژن که از قبل آماده شده است به طور سریع پاک شود.

۷-۸-۵- جهت آزمون فشار قطعات تازه نصب شده از حداقل میزان آمونیاکی استفاده گردد.

۷-۸-۶- در تمام کارها وقتی احتمال خطر نشت آمونیاک وجود دارد (حتی در مورد وسائلی که قبلا آمونیاک آنها خارج گردیده ) باید همیشه از ماسک آمونیاک استفاده گردد.

۷-۸-۷- هنگام کار با تجهیزات ، در مواقعی که احتمال خطر نشت مایع آمونیاک به همراه روغن و یا آب محتوی مقادیر قابل ملاحظه آمونیاک وجود دارد باید همواره از دستکش لاستیکی استفاده کرد در چنین مواقعی ، در دسترس بودن آب تازه در ظروف دربسته ضروری است .

۷-۸-۸- تجهیزات مقابله با نشت پیش بینی گردد. (مانند ماسک های حفاظتی و سیلندرهای هوای فشرده لباس ایمنی و متعلقات مربوطه تجهیزات کمکهای اولیه تهیه دستورالعمل های لازم جهت مقابله سیستم هشداردهنده )

۸– روش مقابله با نشت آمونیاک

۸-۱- کلیات

۸-۱-۱- در همه اتاقهای ماشین آلات بایستی درب کاملا قالب درگاه باشد و درب رو به بیرون باز شود و چنانچه درب بدرونساختمان راه دارد بایستی به نحوی طراحی شود که خودبخود بسته شود.

تعداد دربها بایستی کافی باشد، یعنی اطمینان حاصل شود که کارکنان در هنگام خطر می توانند به آزادی از درون اتاق بگریزند. در ضمن نبایستی هیچگونه منفذی در اتاق وجود داشته باشد که احتمال رود در صورت نشت آمونیاک ، از آن منافذ به دیگر بخشهای ساختمان نفوذ صورت گیرد.

۸-۱-۲- تهویه در اتاق ماشین آلات بایستی رو به بیرون باشد و به جز در مواردی که تدابیر خاصی در مورد سیستم تهویه موردنیاز است توصیه به استفاده از روش تهویه طبیعی با استفاده از مجاری هوایی دایمی ۲۱ می شود با اینهمه چنانچه تراکم بخار ناشی از آمونیاک به حدی است که امکان تعبیه مجرای مناسب جهت تهویه نباشد، نباید از روش تهویه طبیعی استفاده کرد.

کلیات

۸-۱-۳- نبایستی محدوده خروجی هواکش ها توسط دیوار – ستون و ساختمانهای مجاور و دیگر موانع ، اشغال و محدود شودضمنا برای صرفه جوئی در مصرف انرژی در شرایط عادی می توان از پنکه هایی با سرعت قابل تنظیم استفاده نمود.

۸-۱-۴- محل قرارگیری ورودی هوا به پنکه و مجرای هوا بایستی نزدیک ماشین آلات و به نحو مناسب مورد حفاظت قرار گیرند و تخلیه هوا باید به سمت بیرون ساختمان و به نحوی باشد که احتمال نقص یا بروز خطر نرود. در ضمن برای آنکه تمامی هوای درون اتاق تهویه گردد لازمست مجاری مناسبی برای ورودی هوای تازه تعبیه شود و گاهی برای اینکار لازمست هواکش نصب شود.

در آن دسته اتاقهای ماشین آلات که تهویه طبیعی ندارند (مثلا اتاقهای زیرزمینی ) لازم است جهت حفظ سلامت کارکنان از تهویه های مکانیکی استفاده شود.

۸-۲- تخلیه اضطراری :

روش تخلیه باید بگونه ای تنظیم و برنامه ریزی گردد که شامل نکات زیر باشد:

۸-۲-۱- زنگ هشدار دهنده یا وسائل اعلام خطر: کلیه کارکنان واحد باید با زنگ ها یا آژیرهای هشداردهنده (آتش گاز – نشت بخارات سمی ) آشنا باشند و این عمل باعث تضمین عملیات اضطراری متعاقب خواهد شد.

۸-۲-۲- چگونگی پاسخ به سیستم هشداردهنده : پاسخی که هر فرد می بایست به زنگ یا آژیر هشدار بدهد، طی یک برنامه مشخص بوی آموزش داده شود تا اطمینان حاصل گردد که هر شخص به تنهایی قادر به انجام آن است .

۸-۲-۳- سرپرستان یا افراد ویژه ای جهت شمارش کلیه افراد تحت کنترل در یک منطقه باید منصوب شوند و اشخاص دیگر نیز تحت آموزش قرار گیرند تا بتوانند پشتیبان تیم های امدادی و پزشکی وارد عمل شده و به آنها کمک نمایند.

۸-۲-۴- کارکنان می بایست با نحوه کنترل درب های ورود و خروج و سیستم های ارتباطی واحد آشنا باشند.

۸-۲-۵- از پرسنل آموزش دیده خاصی جهت جستجو و رهایی افراد بهنگام دستور کنترل کننده حوادث ، می توان جهت ورود به منطقه تخلیه شده استفاده بعمل آورد.

۸-۲-۶- چنانچه در مجاورت واحد صنعتی ، منازل یا کارخانجات دیگری قرار دارد، بخصوص آنهایی که در مسیر بادهای غالب و شایع محل قرار گرفته اند، بایستی جهت احتیاط، طراحی برای امکان تخلیه امن آنها بکمک امکانات داخلی و بیرونی فراهم آورد.

۸-۳- عکس العمل افراد

۸-۳-۱- در صورت تحت تأثیر قرار گرفتن با گاز آمونیاک باید تنفس غیر عمیق جهت کاهش صدمه داشت و هنگام تماس گاز با چشم ، با تحمل بیشتر باید کمتر پلک زد و در محل امن به مدت ۱۵دقیقه بطور مرتب بر روی کره چشم آب تمیز ریخت .

۸-۳-۲- هنگام بروز نشت لزومی به دویدن نیست بلکه بهتر است محکم و یکنواخت قدم برداشت و مواظب موانع و دیگر عوارض طبیعی مسیر حرکت بود.

در ضمن باید توجه داشت که وزن بدن نباید از روی یک پا به پای دیگر منتقل گردد مگر آنکه پای دیگر کاملا بزمین رسیده باشد.

۸-۳-۳- در صورت آلودگی با آمونیاک مایع ، سرعت عمل در راءس همه کارهاست و در مرحله اول البسه آغشته به آمونیاک بایستی بسرعت از بدن خارج شده و محیط آغشته شده (عضو بدن ) را به طور پیوسته به مدت ۱۵دقیقه با آب فراوان شست .ضمنا روی البسه آغشته به آمونیاک را نباید پوشاند. بلکه باید اجازه داد که در مجاورت هوای آزاد باشد.

۸-۴- مقابله فیزیکی

۸-۴-۱- به موازات انجام اقدامات (۸-۲) و (۸-۳) بایستی بند ۸- ۴انجام گیرد.

۸-۴-۲- هنگام مقابله فیزیکی ، انجام موارد اصولی به ترتیب زیر الزامی است :

الف – انجام فعالیت های اضطراری و تخلیه آسیب دیدگان

ب – تخلیه سریع گاز از سالن های سردخانه توسط تهویه

ج – تخلیه محصول

د – شستشو با آب

۸-۴-۳- هنگامیکه مقدار زیادی آمونیاک در اثر نشت وارد هوا می شود باید توسط آب ته نشین گردد. بهترین کار این است که با یک آب پاش نازل دار و مناسب آب پاشیده شود.

۸-۴-۴- باستناد بند ۴-۵، اگر آمونیاک به مقدار زیاد وارد هوا شود بگونه ای که به حد انفجار و صدمه رساندن برسد. تماممنابع تولید جرقه یا آتش باید خاموش گردد و از محیط خارج شود مثلا تمام موتورهای الکتریکی باید خاموش شده و مشعل های جوشکاری و گازی قطع و کلیه مواد آتش زا به فاصله های امن انتقال یابد.

۸-۴-۵- جمع آوری ، تخلیه و خنثی نمودن آب آلوده به آمونیاک جهت جلوگیری از آلودگی سفره های آب زیرزمینی صورت پذیرد.

منبع: پرتال سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه پرتابل صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه پرتابل (Portable refrigerator) یا سردخانه متحرک و یا سردخانه موبایل یکی دیگر از انواع سردخانه است که دارای یک شاسی مستحکم آهنی بوده و بوسیله ساندویچ پانل پلی یورتان عایق بندی شده است.

همانطور که از نام این دسته از سردخانه پیداست، آنها بوسیله کامیون و تریلی دارای قابلیت حمل و نقل و جابجایی می باشند.

به علت قابلیت جابجایی آسان و مقرون به صرفه بودن سال های زیادی مورد استفاده مصرف کنندگان مختلف قرار گرفته اند.

زمینه فعالت صنایع برودتی برادران حقیقی در خصوص سردخانه :

  • فروش سردخانه

  • تعمیرات سردخانه

  • خدمات پس از فروش سردخانه

  • ساخت سردخانه

  • نگهداری سردخانه

  • طراحی سردخانه

  • محاسبه سردخانه

  • اجرا سردخانه

آیین نگهداری کیوی در سردخانه

آیین نگهداری کیوی در سردخانه

میوه کیوی از خانواده Actinidiacea، شامل بیش از ۵۰ گونه است که از آن میان امروزه در دنیا سه نوع برای کشت و تولید مطرح می باشد.

Actinidia (Chinensis, Arguta, Kolomikta)

از لحاظ اقتصادی و تجاری نوع Ac. Chinensis اهمیت زیادی دارد.

مبدأ اصلی این گیاه را در جنوب چین جستجو کرده اند. در سال ۱۹۰۶ بذر آن از چین به زلاند نو برده شده و میوه این گیاه در دهه ۱۹۵۰ در ردیف کالاهای صادراتی و تجاری دنیا قرار گرفت.

نام قدیمی آن Chinese gooseberry بوده که به تدریج به دلیل شباهت ظاهری این میوه به کیوی (نام پرنده ای در زلاندنو) به کیوی تغییر نام داد.

به طوری که از سال ۱۹۷۴ نام کیوی فروت در سطح بین المللی پذیرفته شد.

در زلاندنو تقریبا از ۵۰ سال پیش شرایط نگهداری کیوی مورد مطالعه قرار گرفت.

در ایران اولین بار در سال۱۳۴۷ دو اصله نهال کیوی در رامسر کاشته شد که به منظور بررسی های مقدماتی و اقلیم پذیری تحت نظر ایستگاه تحقیقات کشاورزی قرار داشت.

در سال ۱۳۵۰ در حالی که سرمای شدید زیر صفر به درختان مرکبات صدمات زیادی وارد کرد هیچ گونه آثار سرمازدگی بر روی این نهال ها مشاهده نگردید.

آیین نگهداری کیوی در سردخانه

در سال های بعد از طریق موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت کشاورزی واریته های اقتصادی کیوی از جمله هایوارد از کشورهای فرانسه و ایتالیا وارد کشور شد.

هایوارد بی شک بهترین نوع کیوی است که تاکنون کشت شده است. میوه ها درشت و شکل و اندازه آنها کاملاً یکنواخت و بازار پسند بوده و محصول آن برای صادرات بسیار مناسب می باشد.

کار تکثیر نهال بین علاقمندان به کشت کیوی به صورت تجاری در ایران عملاً از حدود سال ۱۳۶۳ آغاز شد و محصول کیوی از سال ۱۳۶۷ به بازارهای داخلی عرضه گردید.

اولین محموله در سال ۱۳۶۸ به طور آزمایشی در یکی از سردخانه های استان مازندران نگهداری شد که به علت تجربه کم و آگاهی ناکافی، میوه ها نرم شدند.

به تدریج با افزایش دانش فنی، نگهداری میوه کیوی در سردخانه ها افزایش یافت.

در حال حاضر در کشور ما سطح ۲۵۰۰ هکتار زیر کشت کیوی است.

با توجه به ضایعات و بیماریهای انباری کمتر کیوی نسبت به مرکبات و همچنین خواص تغذیه ای بالا به لحاظ داشتن موادمعدنی و ویتامین ها به خصوص ویتامین C و فیبر و آنزیم ها کشت آن بسیار توصیه می شود.

البته در این خصوص شایان ذکر است که همگام با توسعه افزایش سطح زیر کشت باید اقداماتی موثر در جهت تاسیس سردخانه های مجهز و به کارگیری مسئولین کنترل کیفی آگاه و ترابری مناسب هنگام صادرات انجام داد.

۱هدف

هدف از نگارش این آئین کار تعیین روش های برداشت، آماده سازی، بسته بندی و شرایط نگهداری میوه کیوی در سردخانه به منظور حفظ هر چه بیشتر ویژگی های آن تا عرضه به بازار مصرف می باشد.

۲ دامنه کاربرد

این آئین کار تنها درباره رقم هایوارد به دلیل ویژگی نگهداری دراز مدت آن در سردخانه کاربرد دارد.

۳ مراجع الزامی

مدارک الزامی زیر حاوی مقرراتی است که در متن این استاندارد به آنها ارجاع داده شده است.

بدین ترتیب آن مقررات جزئی از این استاندارد محسوب می شود . در مورد مراجع دارای تاریخ چاپ و / یا تجدیدنظر ، اصلاحیه ها و تجدیدنظرهای بعدی این مدارک مورد نظر نیست .

معهذا بهتر است کاربران ذینفع این استاندارد ، امکان کاربرد آخرین اصلاحیه ها و تجدیدنظرهای مدارک الزامی زیر را مورد بررسی قرار دهند .

در مورد مراجع بدون تاریخ چاپ و / یا تجدید نظر، آخرین چاپ و / یا تجدید نظر آن مدارک الزامی ارجاع داده شده مورد نظر است .

استفاده از مراجع زیر برای کاربرد این استاندارد الزامی است :

۳-۱ استاندارد ملی ایران ۳۴۷۵ : سال ۱۳۷۹ کیوی
۳-۲ اسـتاندارد ملی ایـران ۱۸۹۹: سال ۱۳۷۵ آئین کار ساختمان تجهیزات و ایمنی سردخانه مواد خوراکی

۳-۳ استاندارد ملی ایران ۳۳۹۹: سال ۱۳۷۳ آئین کار روش چیدن کالا در سردخانه مواد غذایی

۳-۴ استاندارد ملی ایران ۳۵۸۹: سال ۱۳۷۴ آئین کار محاسبه ظرفیت وزنی سالنهای نگهداری سردخانه مواد غذایی

۳-۵ استاندارد ملی ایران ۲۱۹۹: سال ۱۳۷۲ شرایط فیزیکی نگهداری میوه وسبزی در سردخانه و روش اندازه گیری آنها

۳-۶ استاندارد ملی ایران ۴۵۵۹: سال ۱۳۷۷ روش نگهداری میوه ها و سبزیها در سردخانه با هوای کنترل شده

یادآوری – منظور از میوه در متن این استاندارد، میوه کیوی از رقم هایوارد می باشد.

۴ اصطلاحات و تعاریف

در این استاندارد اصطلاحات و یا واژه ها با تعاریف زیر به کار می رود :

۴-۱ میوه کیوی

به میوه رقم های مختلف درختچهActinidia delisiosaاز خانوادهActinidiacea گفته می شود.

۴-۲ رقم های وارد

هایوارد به رقم اصلاح شده گونه Actinidia chinesis گفته می شود که به نام اصلاح کننده آن هایوارد رایت نامگذاری شده است .

۴-۳ سردخانه

به مجموعه ای از ساختمان و تجهیزات گفته می شود که بتواند شرایط ویژه نگهداری کیوی را از دید دماودمه نسبی و دیگر شرایط موردنیاز تامین کند. به استاندارد های ملی ایران۱۸۹۹ سال۱۳۷۵ و ۲۱۹۹ سال ۱۳۷۲ رجوع شود.

۴-۴ رسیدن کیوی

به حالتی از کیوی گفته می شود که از دید فیزیولوژیک بالندگی بسنده داشته و ترکیبات شیمیایی آن کامل شده باشد.

۴-۵ بریکس

به مواد جامد محلول در آب گفته می شود که به وسیله دستگاه رفرکتومتر میزان آن بر پایه درصد سنجیده می شود. سنجش طبق استاندارد ملی ایران ۳۴۷۵ سال ۱۳۷۹ – کیوی انجام شود.

۴-۶ گاز اتیلن

یکی از گازهای فرار است که در اثر فعالیتهای حیاتی میوه از آن خارج شده و موجب رسیدن کیوی می شود.

۴-۷ سفتی بافت میوه

به معیاری در تعیین دوره نگهداری و رسیدن میوه گفته می شود که با دستگاه پنترومتر ( با نوک ۸ میلیمتری(۴)) اندازه گیری می شود .

۴-۸ نرمی

هنگامی که با فشار ملایم بین دو انگشت، ایستادگی گوشت میوه از دست برود به آن نرم گفته می شود.

۴-۹ بد شکلی

به هرگونه ناهنجاری در شکل طبیعی میوه گفته می شود.

۵ اصول نگهداری کیوی در سردخانه

۵-۱ نگهداری در دمای کم به منظور

۵-۱-۱ کند کردن تنفس و سایر فعالیتهای حیاتی میوه

۵-۱-۲ کم و محدود کردن فعالیت باکتریها و قارچها و جلوگیری از فساد میوه

۵-۱-۳ جلوگیری از تغییرات سریع کیفی میوه مانند رسیدگی بیش از حد و نرمی میوه

۵-۲ نگهداری در دمه نسبی بالا به منظور

۵-۲-۱ کاهش تبخیر شدید و حفظ طراوت میوه و جلوگیری از چروکیدگی

۵-۳ خارج کردن گازهای فرار ناشی از فعالیتهای حیاتی میوه

با نگهداری در سردخانه با هوای کنترل شده، مدت نگهداری کیوی طولانی تر می شود.

۶ برداشت

۶-۱ زمان برداشت

میوه را باید هنگامی برداشت نمود که طولانی ترین عمر نگهداری را در سردخانه داشته باشد.

۶-۱-۱ کیوی باید زمانی چیده شود که اندازه مواد جامد محلول (بریکس ) آن کمینه ۲/۶ باشد. در این هنگام میوه ، کامل اما سفت و نرسیده است.

میوه هایی که هنگام برداشت ، بریکس کمتر از ۲/۶ دارند علاوه برآنکه نمی توان آنها را در سردخانه بخوبی نگهداری کرد پس از رسیدن نیز مزه و طعم مطلوب نخواهند داشت .

یادآوری – ایده آل آن است که اندازه بریکس در هنگام برداشت ۹-۷ باشد .

۶-۱-۲ سفتی بافت کیوی هنگام چیدن باید حدود kgf 10-7 باشد .

۶-۱-۳ کیوی را باید هنگام خنکی هوا چید و مراقب بود قطرات باران و شبنم بر روی آن نباشد.

۶-۲ نحوه برداشت

کارگران باید آموزش دیده ، ناخن ها کوتاه و دستکش نرم نخی بدست داشته باشند تا از ایجاد صدمه به پوست میوه جلوگیری گردد. میوه ها بادست چیده شده داخل کیسه های میوه چینی قرار می گیرند.

در این مرحله با وجود ظاهر کاملا سفت ، میوه ها به راحتی در اثر بی احتیاطی دچار آسیب خواهند شد.

وقتی کمینه بالندگی در باغ کیوی مشاهده شد می توان میوه را در یک چین برداشت نمود زیرا معیارهای ظاهری جهت جداسازی میوه بالنده از غیر آن وجود ندارد .

یادآوری – میوه کیوی باید بدون دم چیده شود .

۶-۳ پس از برداشت

دو عامل محیطی که بزرگترین اثر را در نرمی میوه پس از برداشت دارند دمای بالا و وجود اتیلن است . میوه باید در باغ تا هنگام حمل و نقل در سایه نگهداشته شود .

همچنین دمای بالای میوه برداشت شده باید به سرعت کاهش یابد به گونه ای که ترجیحا در ۲۴ ساعت و ناچارا ۴۸ ساعت پس از برداشت بایستی دمای میوه را به ۴ درجه سلسیوس رساند تا بیشینه مدت نگهداری بدست آید.

در غیر اینصورت آب میوه به سرعت تبخیر شده که با حدود ۴-۳ % کاهش آب به ویژه در انتهای ساقه ای میوه ( جای کنده شدن دم میوه ) ممکن است چروکیدگی ایجاد شود.

یادآوری ۱ – پس از برداشت تا رسیدن به سردخانه باید از هر عملی که موجب آسیب دیدگی میوه می گردد مانند (پرتاب کردن، زخمی کردن، فشردن و …) خودداری کرد.

یادآوری ۲ – باید مراقب بود تا میوه در همه مراحل جابجایی و ترابری و نگهداری در معرض اتیلن قرار نگیرد.

۷ آماده سازی میوه

پس از برداشـت و قـبل از بسته بندی، آماده سـازی میوه به شرح زیر به وسیله تجهیزات مناسب مربوط انجام می شود.

۷-۱ تمیز کردن

ابتدا در مرحـله تمیز کـردن و برس زنی(۱)، ذرات کوچک و برگ ها و باقی مانده های دیگر (زائده های مربوط به باغ ) از سطح میوه برداشته می شوند.

۷-۲ جور کردن

سپس میوه وارد مرحله جور کردن شده که معمولا تعداد ۸-۶ نفر کارگر در دو طرف میز بازرسی میوه های آسیب دیده و لکه دار و بد شکل را جدا می کنند.

۷-۳ درجه بندی

بلافاصله پس از جور کردن، باید طبق استاندارد ملی ۳۴۷۵ سال ۱۳۷۹ – کیوی عمل درجه بندی را انجام داد. در این صورت میوه های درجه بندی شده و با اندازه معلوم در سالن های نگهداری جای مشخصی داشته که هم برای صاحب کالا از نظر بازاریابی و هم برای مسئول سردخانه از نظر نحوه خروج کالا مفید خواهد بود.

۸ بسته بندی

۸-۱ جهت بسته بندی بایستی از جعبه های پلاستیکی با ارتفاع بیشینه ۳۰ سانتی متر استفاده کرد.

۸-۲ گنجایه های مورد استفاده نباید آلوده به قارچ و میکروارگانیسم های دیگر باشند پس باید پیش از قراردادن میوه ضد عفونی شوند.

۸-۳ گنجایه های مورد استفاده برای بسته بندی ضمن داشتن منافذ لازم برای رسیدن هوای سالن سردخانه به میوه ها باید به اندازه کافی مقاوم بوده و برآمدگی تیز که به میوه آسیب وارد نماید نداشته باشند.

۹ کارهای مربوط به سردخانه گذاری

۹-۱ قبل از بارچینی میوه در سالن های نگهداری سفارش می شود برابر فرم پیشنهادی پیوست الف مشخصات اولیه آن تعیین و در فرم مذکور درج گردد.

در صـورتی که دمـای میوه قبـلاً‌ کاهش نیافته باشـد می تـوان دمـای آن را در آمادگاه کاهـش داد. (پیش سرد کردن)(۱)

۹-۲ پس از پایین آمدن دمای میوه گنجایه های حاوی آن را باید به سالن های اصلی نگهداری انتقال داد. در مواردی که میوه های متعلق به چند باغدار در یک سالن نگهداری شوند حتماً‌ باید جدا از یکدیگر قرار گیرند.

۹-۳ بارچینی میوه کیوی در سردخانه باید طبق استاندارد ملی ایران۳۳۹۹ سال۱۳۷۳ – آئین کار روش چیدن کالا در سردخانه مواد غذایی انجام شود.

۹-۴ بهره گیری مناسـب از فضـای سالن نگهداری باید طبق استانداردملی ایران ۳۵۸۹ سال ۱۳۷۴ آئین کار محاسبه ظرفیت وزنی سالن های نگهداری سردخانه مواد غذایی انجام شود.

یادآوری – سالن های نگهداری در سردخانه بایستی قبل از ورود میوه ضد عفونی گردند به این ترتیب که ۴۸ ساعت در فضای بسته تحت عمل ضد عفونی با قارچ کش های مجاز قرار گرفته سپس به مدت یک هفته هوادهی شوند.

۱۰ شرایط بهینه نگهداری

۱۰-۱ دما

دمای بهینه برای نگهداری میوه ۵/۰ ± ۰ درجه سلسیوس سفارش می گردد .

یادآوری – ازدمای پایین تر از ۵/۰ – درجه سلسیوس به منظور سالم نگهداشتن میوه و جلوگیری از یخ زدگی احتمالی آن باید اجتناب کرد .

اگر میوه در دمای ۲ درجه سلسیوس نگهداری شود کاهش مدت نگهداری ۲-۱ ماهه در مقایسه با دمای صفر درجه سلسیوس پیش بینی می شود .

افزایش دما از صفر درجه سلسیوس به ۵ درجه سلسیوس باعث دو برابر شدن عمل تنفس و تقریبا نصف شدن دوران نگهداری می شود . همچنین میوه در دمای ۵ درجه سلسیوس سه برابر سریع تر از دمای صفر درجه سلسیوس نرم خواهد شد.

۱۰-۲ دمه نسبی

دمه نسبی مناسب برای نگهداری میوه ۹۵ – ۹۰ % سفارش می گردد .

یادآوری – تندی گردش هوا برای تامین دما و دمه نسبی یکنواخت باید به گونه ای باشد تا از ایجاد شبنم یا ژاله روی میوه و پوسیدگی جلوگیری گردد.

تمام میوه های تازه بعد از برداشت آب از دست داده و در نتیجه کاهش وزن پیدا میکنند.

اگر چه میزان از دست دادن رطوبت با شرایط دمای هوای محیط ، دمای بافت میوه و تندی گردش هوا برحسب زمان تاثیر می پذیرد ، اما فاکتور عمده در کاهش وزن بعد از سرد شدن میوه و نگهداری در صفر درجه سلسیوس ، رطوبت نسبی هوای اطراف میوه است .

کاهش وزن در میوه کیوی می تواند با کاهش ناچیزی در سفتی بافت همراه باشد .

۱۰-۳ اتیلن

اندازه گاز اتیلن در هوای سالن سردخانه ppb 10-5 سفارش می گردد .

تاکید می شود با توجه به حساسیت میوه کیوی نسبت به اتیلن باید سعی کرد میوه در مراحل بعد از برداشت و نگهداری در معرض اتیلن قرار نگیرد.

کیوی نباید بامیوه های دیگر که تولیداتیلن می کنند ترابری و نگهداری شود مانند سیب ، گلابی و موز. زیرا باعث نرمی میوه شده و به گونه موثری دوره نگهداری و فروش میوه رامحدود می کنند.

میزان اتیلن باید براساس نظمی پایش شود. تهویه مداوم در طول نگهداری باعث کاهش سطح اتیلن می گردد .

یادآوری – باید از لیفت تراک هایی که با نیروی باتری کار می کنند بهره گرفت.

۱۰-۴ عمر نگهداری

عمر نگهداری میوه کیوی با پیروی از شرایط بهینه نگهداری بیشینه ۶ ماه می باشد.

۱۱ بازرسی میوه در سردخانه

در طول دوره نگهداری جهت شناسایی به موقع ضایعات احتمالی و آگاهی از چونی میوه باید به گونه ای مرتب از آن نمونه برداری کرد و نمونه ها را مورد بررسی دقیق قرار داد . در صورت مشاهده هرگونه ناهنجاری در حد امکان از پیشرفت آن جلوگیری نموده و در غیر اینصورت نسبت به عرضه در بازار باید عمل نمود.

۱۲ ضایعه های دوران نگهداری

بطور کلی بین بیماری های بعد از برداشت و ناهنجاری های فیزیولوژیکی باید فرق گذاشته شود .

۱۲-۱ ناهنجاری های فیزیولوژیکی

۱۲-۱-۱ آسیب برخاسته از یخ زدن

در این ناهنجاری حالت نیم شفافی (ماتی) گوشت میوه در انتهای ساقه ای شروع شده و به سوی انتهای جوانه ای میوه پیشرفت می کند .

بافت میوه های حساس در نگهداری طولانی تا حدی زرد می شوند.

آسیب یخ زدن در میوه های زود هنگام چیده شده هنگامی که در دمای زیر صفر درجه سلسیوس نگهداری شوند و یازمانی که میوه ها در باغ در معرض یخبندان ناگهانی قرار گیرند اتفاق می افتد.

میوه های که در اواخر فصل یخ می زنند معمولا در قسمت شانه میوه ، سلولها متلاشی شده و موجب جمع شدگی انتهای ساقه ای میوه می شود .

۱۲-۱-۲ سختی میانی

این ناهنجاری با قرار گرفتن میوه کیوی در معرض اتیلن و میزان CO2 بالاتر از ۸ درصد در سالن نگهداری ایجاد می شود .

در این حالت اندرون میوه نرسیده و سخت و چوبی می ماند در حالیکه باقی بافت آن نرم و رسیده و آب افتاده شده و سبز تیره می گردد .

۱۲-۱-۳ خرابی درونی

نشانه آن با بی رنگی خفیف در انتهای جوانه ای میوه شروع می شود . با گذشت زمان در اطراف انتهای جوانه ای میوه پخش شده و بخش وسیعی را در بر می گیرد .

با پیشرفت این اختلال نوعی دان دان شدن (شنی) بافت زیرین پوست میوه دیده می شود.

۱۲-۱-۴ نیم شفافی پریکارپ

این اختلال هم در میوه انبار شده در هوای معمولی و هم هوای کنترل شده سالن با دمای صفر درجه دیده می شود .

نشانه آن به صورت لکه های نیم شفاف ( مات ) در بافت بیرونی پوست در انتهای قلمی شکل ظاهر می شود که ممکن است به کناره ها پیشرفت کند نیم شفافی پریکارپ را می توان بعد از ۱۲ هفته نگهداری در صفر درجه سلسیوس مشاهده نمود .

حضور اتیلن در فضای سالن نگهداری باعث شدت پیشرفت نشانه ها می شود .

۱۲-۱-۵ سفیدک میانی

لکه های مجزای روشن در بافت میانی میوه می تواند تحت تاثیر بالا رفتن CO2 و اتیلن به مدت بیش از ۳ هفته در دمای صفر درجه سلسیوس بوجود آیند . در واقع ترکیب CO2 و اتیلن مانع تبدیل نشاسته به قند می گردد.

۱۲-۲ بیماری پس از برداشت

۱۲-۲-۱ بوتریتیس

این بیماری علاوه بر کشور ما در همه مناطق کشت کیوی اعم از نیوزیلند ، ایالات متحده امریکا، شیلی، یونان و ایتالیا ممکن است اتفاق افتد. بوتریتیس مهمترین بیماری انباری کیوی است.

بیماری توسط قارچ Botrytis Cinerea ایجاد که در محیط کشت آزمایشگاهی تولید کپک خاکستری روشن متمایل به قهوه ای می نماید .

شایع ترین نشانه آن ، پوسیدگی نرم در انتهای ساقه ای میوه و یا در محل زخم هاست.

بافت آلوده، تیره رنگ و آبدار می شود . آلودگی اولیه می تواند در هر زمان از پایان جوانه زنی تا برداشت در قسمتهای مستعد بوجود بیاید . سپس در دوره نگهداری در شرایط مناسب رطوبتی پیشرفت می کند و داخل میوه سالم پخش می شود.

یادآوری – دیگر بیماری هایی که ممکن است به کیوی آسیب بزنند به شرح زیر می باشند:
Alternaria rot – Blue mold – Dorthiorella rot – Phoma rot – Phomopsis rot – Sclerotinia rot – Mucor rot -Buck shot rot

هوای کنترل شده

هوای کنترل شده به همراه کنترل دما ، دمه و گاز اتیلن در سردخانه برای افزایش عمر نگهداری میوه استفاده می شود .

هـوای داخل سالنهای نگهـداری به گونـه ای تغییـر داده می شـود که میـزان اکسیـژن آن کمتـر و دی اکسیدکربن آن بیشتر از هوای معمولی باشد . به استاندارد ملی ایران ۴۵۵۹ رجوع گردد .

میزان اکسیژن هوای سالن سردخانه باید به ۲ % و دی اکسیدکربن آن به ۵ % برسد .

عامل اصلی متابولیسم ، اکسیژن است لذا با کاهش میزان آن در محیط می توانیم از فعالیت متابولیکی میوه بکاهیم . دی اکسید کربن نیز اثر خنثی کنندگی روی اتیلن دارد و البته باید توجه داشت که اندازه بیش از حد آن زیان هایی به دنبال دارد .

هوای کنترل شده

تحقیقات نشان داده که افزایش گاز CO2 نسبت به افزایش گاز O2 تاثیر بیشتری در نرمی غشاء داخلی و خارجی میوه دارد .

هوای کنترل شده در سالن هایی قابل انجام است که غیر قابل نفوذ گاز ها ساخته شده باشند و دارای دستگاههای اندازه گیری O2 و CO2 و اتیلن باشند .

میوه ها برای نگهداری ، بیشینه یک هفته بعد از برداشت باید در شرایط فوق قرار گیرند .

از فواید مهم هوای کنترل شده حفظ سختی بافت میوه و کاهش شیوع بوتریتیس است . در هر دو شرایط نگهداری (هوای معمولی و کنترل شده) میوه های با اندازه بزرگ سرعت نرم شدن کندتر نسبت به میوه های کوچکتر دارند .

میوه را در هوای کنترل شده می توان به مدت بیشینه ۱۶ هفته بیشتر در مقایسه با هوای معمولی نگهداری نمود و همچنین طبق بررسی پژوهشگران در این شرایط ۳ برابر سرعت نرم شدن کاهش می یابد .

سیستم پیش بینی بوتریتیس در سردخانه

تحقیقات نشان داده که بهترین کنترل بوتریتیس با دو سمپاشی در مرحله شکوفه دادن و نیز دو سمپاشی پیش از برداشت میوه کیوی قابل انجام است .

از آنجا که کاهش بیماری بوتریتیس با انجام چهار مرحله سمپاشی ممکن است اقتصادی نبوده و همچنین خطر مقاوم شدن میکروارگانیسم های بیماری زا و احتمال سرطان زایی را به دنبال دارد جهت پیش بینی سطوح بوتریتیس در سردخانه سیستم پایش باغ گستـرش پیـدا کرده است که به شـرح زیـر می باشـد:

این سیستـم از طـریق پلیت گذاری انتهای ساقه ای میوه در محیط کشت (P.D.A) (2) و بررسی میزان پرگنه های رشد کرده به وسیله قارچ بوتریتیس سینه ره آ ( عامل کپک خاکستری ) عمل می کند به گونه ای که تعداد ۶۰ میوه از هر باغ برای اجرای این سیستم کافی است و تعداد پلیت ها برای ۶۰ میوه باید بیش از ۳۰۰ تا باشد .

لازم به ذکر است که بهترین زمان نمونه برداری میوه چهار ماه پس از گرده افشانی خواهد بود.

پس از بررسی نتایج آزمونها چنانچه بیش از ۶ % کپک خاکستری در سردخانه پیش بینی شود سمپاشی پیش از برداشت میوه با وینکلوزولین ضروری است و اگر کمتر از ۶ % باشد بهره گیری از این قارچ کش نیازی نیست .

اگر قرار است میوه تا ۳ ماه پس از برداشت به بازار عرضه شود می توان سمپاشی با وینکلوزولین را یک هفته قبل از برداشت انجام داد، ولی چنانچه قرار است میوه بیش از ۳ ماه در سردخانه نگهداری شود بایستی به منظور کاهش قابل توجه فساد انباری ناشی از بوتریتیس دو هفته و نیز یک هفته قبل از برداشت کیوی ، آن را با قارچ کش وینکلوزولین سمپاشی نمود.

منبع: پرتال سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه زیر صفر صنایع برودتی برادران حقیقی:

تعریف سردخانه زیر صفر

سردخانه های زیر صفر ( below zero refrigerators ) یکی از انواع سردخانههاست که جهت انواع محصولاتی که نیازمند نگهداری در شرایط انجماد هستند استفاده میگردد.

محصولات پروتئینی و فاسد شدنی و حتی برخی از میوه جات. درجه ی حرارت اینگونه سردخانه ها گاهی به ۳۲ درجه زیر صفر نیز می رسد.

این گونه سردخانه ها در ظرفیت های مختلفی بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند.

قیمت سردخانه زیر صفر با توجه به ابعاد و اسب بخار مورد نیاز و دمای مورد نیاز متغیر است.

سیستم تبرید سردخانه های زیر صفر کوچکتر معمولی فریونی بوده، و برای سردخانه های بزرگتر از آمونیاک جهت این امر استفاده می شود.

کاربردهای فراوان سردخانه های زیر صفر از فروشگاه های بزرگ گرفته تا مرغداری ها و گاو داری ها.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۱) روش‏هاي نگهداري ميوه‏ها و سبزي‏ها در سردخانه با هواي کنترل ‏شده

۲) هدف

۳) دامنه کاربرد

۴) انواع هواي کنترل شده

۵) روش تنظيم هوا

۶) اطاق‏هاي مورد بهره‏گيري براي هواي کنترل شده

۷) تنظيم دما و هوا

۸) حفظ آميزه هواي کنترل شده

۹)  کنترل‏هاي دوران نگهداري

۱۰) کارهايي که پس از پايان دوره نگهداري بايد انجام گيرد

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

آئين کار روش‏هاي نگهداري ميوه و سبزي‏ها در سردخانه با هواي کنترل شده به وسيله کميسيون فني مربوطه تهيه و تدوين شده.

و در دويست و پانزدهمين کميته ملي استاندارد کشاورزي و غذائي مورخ ۷۶/۱۲/۱۳ مورد تائيد قرار گرفته .

اينک باستناد بند ۱ ماده ۳ قانون اصلاحي قوانين و مقررات موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ به عنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد .

براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع و علوم , استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديد نظر قرار خواهند گرفت.

و هر گونه پيشنهادي که براي اصلاح يا تکميل اين استانداردها برسد ,  هنگام تجديد نظر در کميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .

بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود .

در تهيه و تدوين اين  آئين کار سعي شده است که ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد  و استاندارد کشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

لذا با بررسي امکانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم , اين آئين کار با استفاده از منابع زير تهيه گرديده است :

ISO – 6949: 1988 Fruits and vegetables – Principles and techniques of the controlled  atmosphere method of

storage

روش‏هاي نگهداري ميوه‏ها و سبزي‏ها در سردخانه با هواي کنترل شده

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۱- هدف

هدف از تدوين اين آئين کار ارائه اصول و روش‏هاي مناسب براي نگهداري ميوه‏ها و سبزي‏ها در سردخانه باهواي کنترل شده مي‏باشد .

۲- دامنه کاربرد

اين آيين کار براي رقم‏هاي گوناگون ميوه‏ها و سبزي‏ها ( به ويژه سيب , گلابي و موز ) کاربرد دارد . از اين روش براي هر فرآورده به گونه‏اي ويژه همان فرآورده بهره‏گيري مي‏شود .

افزون بر نگهداري دما و رطوبت نسبي در اندازه بهينه , ميزان اکسيژن نيز از ۲۱ درصد حجمي ( اندازه اکسيژن در هواي معمولي ) بايد کاهش يابد .

اين بدان معني است که فشار جزئي آن گاز نيز کاهش مي‏بايد. ب

ه هر حال , کاهش اکسيژن زير ۱/۵ درصد حجمي سفارش نمي‏شود , زيرا در نبود اکسيژن کافي , پديده تخمير رخ مي‏دهد ( تنفس بين سلولي ) و ممکن است رنگ ميوه‏ها و سبزي‏ها قهوه‏اي شود .

در چنين هنگامي دي اکسيد کربن افزايش مي‏يابد و افزوني دي اکسيد کربن , براي نمونه فراتر رفتن از ۸ درصد به ۱۰ درصد حجمي مي‏تواند در بيشتر موارد بيماري‏هاي فيزيولوژيکي گوناگوني را سبب شود.

( ناهنجاري‏هاي برخاسته از دي اکسيد کربن ) که به کاهش کيفيت و کميت ميوه و سبزي مي‏انجامد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۳- انواع هواي کنترل شده

در عمل , دو نوع هواي کنترل شده وجود دارد :

۳-۱- نوع اول – هوايي است , که ميزان اکسيژن آن به اندازه کمي کاهش يافته و به ۱۸ تا ۱۱ درصد حجمي رسيده و دي اکسيد کربن آن کم و بيش افزايش يافته و به ۳ تا ۱۰ درصد حجمي رسيده , به گونه‏اي که مجموع اکسيژن و دي اکسيد کربن آن ۲۱ درصد حجمي باشد .

مثال : ۸ درصد حجمي دي اکسيد کربن , ۱۳ درصد حجمي اکسيژن و ۷۹ درصد حجمي نيتروژن اين نوع هوا که هواي تعديل شده نيز ناميده مي‏شود با افزايش دي اکسيد کربن بر اثر تنفس ميوه ايجاد مي‏شود و بنابراين ترجيح داده نمي‏شود .

اندازه دي اکسيد کربن تنها مي‏تواند با هوادهي از هواي بيرون که همراه با افزايش اکسيژن است کاهش يابد.

اين نوع هواي کنترل شده براي سيب سفارش مي‏شود و ممکن است در مناطق گرمسيري براي ميوه هايي مانند موز که به مدت‏کوتاه نگهداري مي‏شوند نيز سودمند باشد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۳-۲- نوع دوم – هوايي است با :

۲- درصد تا ۴ درصد حجمي اکسيژن ( ميانگين ۳ درصد حجمي ) و ۳ درصد تا ۵ درصد تا ۵ درصد حجمي دي اکسيد کربن .

يا با :

– کاهش بسيار اکسيژن (۱ درصد تا ۲ درصد حجمي ) و ۱ درصد تا ۲ درصد حجمي دي اکسيد کربن به گونه اي , که مجموع اکسيژن و دي اکسيد کربن کمتر از ۲۱ درصد حجمي باشد .

مثال : ۳ درصد حجمي دي اکسيد کربن و ۳ درصد حجمي اکسيژن و ۹۴ درصد حجمي نيتروژن .

براي بدست آوردن غلظت‏هاي بالا دستگاههاي ويژه ‏اي مورد نياز مي‏باشد . از اين نوع هواي کنترل شده بيشتر بهره‏گيري مي‏شود .

به طور کلي لازم است که در آميخته گاز با نگرش به شرايط زير تغييراتي داده شود .

– حساسيت ميوه به ميزان بالاي دي اکسيد کربن با کمبود اکسيژن .

درجه  رسيده بودن ميوه .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

– مدت نگهداري

۴- روش تنظيم هوا

هوايي را که آميزه آن با هواي معمولي تفاوت دارد مي‏توان در اطاق‏هاي ويژه نگهداري که داراي ابزار لازم هستند ايجاد کرد.

يا به گونه استثنايي در جعبه هايي که به جعبه‏هاي بسته بندي فيزيولوژيکي معروف شده‏اند و تراوايي آنها به گونه‏اي طراحي شده است که آميزه اکسيژن و دي اکسيد کربن را با ترکيب ويژه به دست مي‏دهد ايجاد کرد.

يکي از راههاي بهره‏گيري از اين روش نگهداري فرآورده‏ها در کيسه‏ها يا در اطاق هايي که با يک پوشش نيمه تراوا , ساخته  شده از پلاستيک هايي با ترکيبات سيليسياز مارسلين  و لتنتورير مي‏باشند است.

هواي کنترل شده با اندازه مشخص دي اکسيد کربن و اکسيژن براي نگهداري فرآورده‏ها به آساني در اطاق‏هاي نگهداري مجهز به ابزار و تأسيسات ويژه به دست مي‏آيد.

عمل بهره‏گيري از دي اکسيد کربن بالا در کوتاه مدت ممکن است براي فرآورده‏هاي ويژه‏اي مانند سيب زرده کار رود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵- اطاق‏هاي مورد بهره‏گيري براي هواي کنترل شده

۵-۱- گنجايش :

گنجايش اطاق‏ها معمولا از صد تن تا ۱۰۰۰ تن براي هر فرآورده مي‏باشد .

۵-۲- گاز بندي :

ساختمان اطاق‏ها براي نگهداري هواي کنترل شده , بايد به گونه‏اي طراحي شود که بتواند گازبندي مناسب را براي حفظ ترکيب هواي داخل اطاق داشته باشد .

در عمل , نمي‏توان اطاق هايي ساخت که کاملا گازبندي باشد . زيرا تبادل گاز بين بيرون و درون اطاق اجتناب‏ناپذير است .

در هر صورت اطاق , بايد به  اندازه کافي گازبندي شده باشد , تا کنترل سطح اکسيژن و دي اکسيد کربن امکان‏پذير باشد .

بنابراين دانستن حداکثر ميزان قابل نشتي مهم است و بايد روشي براي کنترل ميزان نشت وجود داشته باشد تا از رضايت بخش بودن گازبندي اطاق مطمئن شد. ( ميزان ورود گاز با ميزان نشتي ارتباط مستقيم دارد).

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۲-۱- حداقل گازبندي :

در تئوري , اندازه اکسيژني که به درون اطاق مي‏آيد , بايد کمتر از اندازه‏اي باشد که صرف تنفس فرآورده‏هاي انبار شده مي‏شود .

بنابراين نرخ قابل قبول اکسيژني که وارد اطاق مي‏شود , بستگي به نوع ميوه يا سبزي‏هاي انبار شده , دماي آن , نسبت آميزه گاز مورد نظر و مواد و وسيله کمکي ( براي مثال مواد جذب کننده اکسيژن يا کيسه‏هاي منبسط شونده ) که ممکن است براي کنترل هوا به کار گرفته شود دارد .

مقدار واقعي ورود گاز به اطاق در هنگام کار , نتيجه پرآکندگي ناشي از تفاوت در غلظت گازها , يا جابجايي گازها بر اثر اختلاف فشار هواي درون و بيرون اطاق باشد , به ويژه بايد تبادل از راه جابجائي را از بين برد .

اطاق‏هاي باهواي کنترل شده بايد هنگام نگهداري کالا به خوبي در بدترين شرايط ممکن , ( مانند نگهداري سيب در دماي صفر درجه سلسيوس , در هوائي از نوع دوم ) کار کند .

بنابراين ضوابط گازبندي براي مورد بالا تعريف شده , ولي در موارد ديگر نيز مي‏توان آن را به کار گرفت .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۲-۲- ساختمان :

گازبندي اطاقهاي نگهداري , با پوشاندن ديوارها , بام و کف با ورق آلومينيومي , ورق فولادي پيش ساخته , رزين‏هاي پلي استري۶, اپوکسي , پلي آميد  و غيره که با فيبر شيشه‏اي تقويت شده است انجام مي‏شود .

ضخامت عايق‏هاي مورد نياز افزون بر عامل‏هاي ديگر بستگي به دماي بيرون , مدت نگهداري ميوه‏ها و هزينه کار دارد .

يک راه حل فني بهتر که داراي برتري نيز مي‏باشد بهره‏گيري از عايق‏هاي پيش ساخته ساندويچي است که روي چهار چوب فلزي نصب شده و به گونه‏اي همزمان عايق بندي حرارتي و گازبندي را تأمين مي‏کند .

ساختمان

اين عايق ‏هاي پيش ساخته از يک صفحه پلاستيکي يا چوبي و يا فلزي در بخش بيروني , يک لايه پلي اورتان  در بخش مياني و يک لايه  رزين پلي استر در بخش دروني ساخته شده است . ( عايق‏هاي پيش ساخته ساندويچي با ضخامت کلي تا ۱۰ سانتي متر مناسب است) .

لايه گازبندي در ساختمان هايي که ديواره‏هاي آن بتني است مانند ساختمان هايي که ديوارهاي آن از عايق پيش ساخته است همچون سدي در برابر رخنه بخارها  عمل مي‏کند .

براي آسان‏تر کردن تعميرات , مثلا هنگامي که درزهايي پيدا شود معمولا لايه گاز بندي را روي پهنه داخلي  ديوار بکار مي‏برند .

براي اطمينان يافتن از گازبندي , مي‏توان از رنگ هايي که پايه رزين پلاستيکي دارند , زفت  کاغذهاي قيراندود و نظاير آن نيز بهره گرفت .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

در تمام موارد , موادي که براي گازبندي به کار مي‏روند بايد ويژگي‏هاي زير را داشته باشند .

– گاز در آنها رخنه نکند .

– بو نداشته باشند .

– در برابر ميکروارگانيسم‏ها و رطوبت ايستادگي داشته باشد .

– نصب و تعمير آنها آسان باشد .

– در برابر ضربه‏هاي مکانيکي ايستادگي داشته باشند .

– آتشگير و آتش زا نباشند .

– ويژگي‏هاي خود را در برابر تغييرات دما , رطوبت نسبي و فشار درون اطاق حفظ کنند .

گازبندي هنگامي مناسب است که اندازه اکسيژني که به درون اطاق مي‏آيد و اندازه اکسيژني که از سوي محصولات انبار شده مصرف مي‏شود برابر باشد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

هنگامي که بايد گازبندي يک اطاق را بهتر کرد که :

– از اطاق در دماي پائين‏تري بهره‏گيري شود .

– تنها بخشي از اطاق با ميوه و سبزي بارگيري شده باشد .

– فرآورده ‏هايي  در اطاق نگهداري شود که نرخ تنفس آنها آشکارا پايين است .

در اطاق‏هاي نگهداري بايد داراي عايق گرمايي , حرکت کشويي و نوارهاي لبه دار لاستيکي يا هر سيستم رخنه‏ناپذير ديگر باشد .

درها بايد با زبانه يا هر نوع ابزار ديگر به گونه‏اي بسته شوند که پس از بسته شدن , نوارهاي لاستيک‏ها با چهار چوب در تماس يافته و سبب تضمين گازبندي شود .

ساختمان

درها ممکن است داراي درهاي کوچکتري براي دسترسي به اطاق و روزنه‏هايي براي ديدن درون اطاق باشد .

به هر حال دريچه‏هاي بازرسي که در سطحي بالاتر از پهنه رويي کالاهاي چيده شده نصب شده باشند ممکن است بيشتر مفيد باشد .

اين پنجره‏ها بايد لولادار باشند تا امکان ورود به سطح بالاتر از سطح محصول‏ را براي بازرسي محصولات , اوپراتورها۱۲و وسايل خنک کننده بدهد .

يک نشانه هشدار دهنده که وجود پايين بودن اکسيژن را در هواي اطاق اعلام کند , بايد در قسمت ورودي اطاق و در جاهاي مناسب ديگر نصب شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۳- برابر کردن فشار

بين فشار هواي اطاق و فشار هواي بيرون , نابرابريهايي از سوي بادزنها , وسايل سرد کننده , دستگاههاي تنظيم ترکيب هوا و همچنين نوسان‏هاي فشار هواي بيرون به وجود مي‏آيد.

کاهش ناگهاني در فشار هواي درون اطاق, ممکن است سبب جدا شدن لايه گازبندي از ديوارها و بام گردد و به اين ترتيب گازبندي اطاق از بين برود.

اين بدان معناست که کاهش فشار نبايد بيشتر از يک ميلي متر آب يا ۹/۸ پاسکال شود براي پرهيز از نوسان شديد در فشار, درهاي اطاق با هواي کنترل شده, بايد تنها هنگامي کاملا بسته شود که دماي درون اتاق به اندازه دلخواه رسيده باشد.

در همين راستا , در هر اتاقي که هواي آن کنترل شده است , دريچه‏هاي فشار کار گذاشته مي‏شود , اين دريچه‏ها از لوله‏هايي  با قطر مناسب تشکيل شده که در ديوار اطاق کار گذاشته مي‏شود و درون اطاق را با بيرون آن مرتبط مي‏کنند .

در بخش بيرون از ديوار , اين لوله‏ها را بايد خم کرده و نزديک به ۴ ميلي متر در گنجايه‏اي که داراي آب و احتمالا مواد ضد يخ است فرو برد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

برابر کردن فشار

براي مثال , در يک اطاق نگهداري با گنجايش ۲۰۰۰ مترمکعب , لازم است که دو دريچه با لوله‏اي که قطر آن ۱۵ سانتي متر است کار گذاشته شود .

دريچه‏هاي فشار نوع سيفوني , برابري فشار درون و بيرون اطاق نگهداري را تأمين مي‏کنند.

اگر فشار بيروني کمتر از فشار دروني باشد , بدون آن که تغييري در ترکيب هواي دروني حاصل شود , بخشي از آميخته گاز از اطاق بيرون مي‏رود.

در حالي که اگر فشار بيروني بيشتر باشد , مقداري هوا تا هنگامي که فشار به برابري برسد , به درون اطاق مي‏رود و ترکيب هواي دروني اطاق را دگرگون مي‏کند .

برابر کردن فشار

براي پرهيز از نوسان فشار در اطاق‏هاي کوچک , کيسه‏هاي پلاستيکي رخنه‏ناپذير ( کيسه‏هاي تنفسي ) که داراي حجمي برابر ۵ تا ۷ درصد حجم هواي آزاد اطاق باشد ( يا حجمي برابر درصد بالا نسبت به اطاق ) مي‏تواند مورد بهره‏گيري قرار گيرد .

اين کيسه‏ها که از راه لوله‏اي با قطر زياد به درون اطاق متصل شده‏اند هنگامي که فشار دروني بالا رود , حجم شان افزايش يافته و هنگامي که فشار دروني پايين آيد , حجمشان کاهش مي‏يابد و به اين ترتيب فشار درون اطاق تنظيم مي‏شود.

اين کيسه‏ها نياز به فضاي خيلي زياد دارند و اگر خراب شوند سرچشمه تازه‏اي از نشتي به وجود مي‏آورند .

لوله‏ هاي سرمازا و لوله هايي که براي نمونه برداري از هواي درون اطاق يا تنظيم ترکيب هوا و يا گذر مدارهاي برقي کار گذاشته مي‏شوند ديوارهاي اطاق را سوراخ مي‏کنند . پيرامون اين سوراخ‏ها که گذر لوله‏ها , مهر گازبندي آن را شکسته بايد دوباره به دقت گازبندي شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۴- آزمون گازبندي

کنترل گازبندي اطاق‏ها هنگامي که نخستين بار از آن بهره‏برداري مي‏شود انجام مي‏گيرد و پس از آن سالي يکبار پيش از آغاز بهره برداري کنترل مي‏شود تا هر گونه ترک و محل نشتي شناسايي شود.

از روش‏هاي گفته شده در بندهاي ۵-۴-۱- و ۵-۴-۲- مي‏توان براي آزمون گازبندي بهره‏برداري کرد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۴-۱- روش جابجايي گاز بر پايه بررسي دگرگوني‏ هاي فشار :

اين آزمون بايد در اطاق خالي با دماي ثابت و بدون آن که بادزنها کار کنند انجام گيرد.

در آغاز , درهاي اطاق را به گونه کيپ بسته و فشار را به ۱۵ ميلي متر تا ۲۵ ميلي متر ستون آب (۱۴۷ پاسکال تا ۲۴۵ پاسکال ) بالاتر از فشار هواي بيرون افزايش دهيد.

براي اين افزايش فشار از پمپ‏هاي مستقل هوا يا پمپ هايي که در ساختمان براي تنظيم ترکيب هوا کار گذاشته شده بهره‏گيري کنيد.

مدت زماني را که براي رسيدن به فشار بالا گفته لازم است اندازه‏گيري کنيد.

اين مدت , نشانه‏اي از خيلي خوب , خوب يا نابسنده بودن گازبندي اطاق را به دست مي‏دهد . يک روش تغيير يافته براي ارزيابي گازبندي , اندازه‏گيري مدتي است که براي از بين رفتن  فشار افزوده صرف مي‏شود.

آزمون گازبندي

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

اين زمان بر پايه اندازه‏هاي اطاق و فرآورده‏اي که در آن نگهداري مي‏شود ۱۰ تا ۷۰ دقيقه مي‏باشد.

گونه ديگري از اين روش , اندازه‏گيري مدت لازم براي پايين آمدن فشار افزوده اوليه به ميزان ۵۰ درصد است .

اين مدت ( در دماي ثابت ) براي قبول گازبندي اطاق بايد بيش از ۱۰ دقيقه تا ۱۲ دقيقه باشد . سفارش مي‏شود که ارزيابي گازبندي اطاق بر پايه کاهش فشار افزوده هواي درون اطاق از اندازه معين در مدت معين انجام گيرد .

در عمل , فشار درون اطاق را برابر ۱۰ ميلي متر ستون آب (۹۸/۱ پاسکال ) افزايش داده و کاهش فشار افزوده را پس از ۳۰ دقيقه اندازه‏گيري کرده و آن را پايه داوري براي گازبندي اطاق قرار مي‏دهند .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

گازبندي اطاق‏ها را مي‏توان بر پايه برآمد به دست آمده به گونه زير طبقه بندي کرد :

– خيلي خوب – فشار افزوده تا ۳/۴ ميلي متر ستون آب (۳۳/۳ پاسکال )

– خوب – فشار افزوده از ۱ ميلي‏متر ستون آب تا ۳/۴ ميلي متر ستون آب (۹/۸ پاسکال تا ۳۳/۳ پاسکال )

– نابسنده – فشار افزوده تا ۱ ميلي متر ستون آب (۹/۸ پاسکال )

از روش جابجايي براي اندازه‏گيري گازبندي اطاقهايي که از کيسه‏هاي پر شده از گاز بهره‏گيري مي‏کنند نيز مي‏توان سود جست به شرط آن که کيسه‏ها داراي شيري باشند که بتوان هنگام آزمايش آن را بست .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۴-۲- روش انتشار بر پايه بهره‏گيري از گاز دي‏اکسيد کربن از اطاق از پيش سرد شده .

اين روش به ويژه براي اطاق هايي که از کيسه‏هاي پر از گاز در آنها بهره‏گيري مي‏شود و نمي‏توان از روش جابجايي در آن بهره جست مناسب است .

اندازه معيني از دي اکسيد کربن در اطاق تأمين شده و پس از آن دگرگوني‏هاي اکسيژن و دي اکسيد کربن به گونه مستمر اندازه‏گيري مي‏شود .

براي مثال , دي اکسيد کربن اطاق به ۱۵ درصد حجمي رسانده مي‏شود.

اين مقدار دي اکسيد کربن موجب مي‏شود که نسبت اکسيژن در هواي اطاق به ۶ درصد برسد.

اگر در مدت ۲۴ ساعت , با عمل کردن بادزنها ميزان دي اکسيد کربن بيشتر از ۱ درصد حجمي کاهش نيابد و ميزان اکسيژن بيش از ۰/۲۵ درصد حجمي افزايش نيابد گازبندي اطاق مناسب مي‏باشد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۵- آشکار سازي کاستيها در گازبندي

براي آشکار سازي شکاف‏ها و يا درزها و يا جاهايي که گازبندي آن نابسنده است به روش زير عمل کنيد :

فشار درون اطاق را نزديک به ۱۰ ميلي متر ستون آب (۹۸/۱ پاسکال ) در حالي که درها را کاملا گازبندي و مهر کرده‏ايد و بادزنها کار نمي‏کنند افزايش يا کاهش دهيد.

يک نفر را درون يا بيرون اطاق بگماريد تا جاي گذر گاز را با مشاهده نشانه‏هاي زير شناسايي کند :

– اين که دود توليد شده در درون اطاق در سوي مشخص حرکت مي‏کند؟

– اين که صداي سوت تندي که نشان دهنده گذر هوا به درون يا بيرون اطاق است شنيده شود – اين که اگر محلول صابون با قلم مو به جاهايي که گمان‏گذر هوا مي‏رود ماليده شود , حباب‏هاي هوا پديدار مي‏گردد؟

اين که اگر شمع روشني در جاي مشکوک به داشتن درز و ترک گذاشته شود , گذر هوا شعله آن را کشيده‏تر مي‏کند؟

آشکار سازي کاستيها در گازبندي

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۶- تعميراطاق هايي که گازبندي آنها رضايتبخش نيست بايد پيش از گذاشتن محصولات در آن تعمير شود در جاهايي که گازبندي آنها خوب نيست از خمير سيليکون يا پلي اورتان استفاده شود.

با عوض کردن پوشش‏هاي ديوار ( فولاد , آلومينيوم و…) عيبهاي گازبندي را از بين ببريد.

اگر از رزين پلي استر براي عايق کاري بهره‏گيري مي‏شود بافته‏هاي فيبر شيشه‏اي را به هم چسبانيده و دو يا سه پوشش رزين روي آن بماليد.

سفارش مي شود پس از تعمير , گازبندي اطاق را دوباره کنترل کنيد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶- تنظيم دما و هوا

۶-۱- تنظيم دما

محصول را پس از برداشت بيدرنگ خنک کنيد .

مدت پر کردن و نرخ سرد کردن , حداکثر فضاي اطاق با هواي کنترل شده را تعيين مي‏کند .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲- تنظيم هوا

تنظيم هوا بيدرنگ پس از تنظيم دما انجام مي‏شود .

براي ايجاد , نگهداري و کنترل هواي کنترل شده در اطاق‏هاي نگهداري , از روش‏هاي گوناگوني مي‏توان بهره‏گيري کرد که بستگي به تجهيزات در دسترس ( مانند مبدل ها۱۶ و جداکننده‏ها۱۷, ژنراتورهاي کنترل هوا , تجزيه کننده‏ها و… ) دارد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۱- تنظيم اندازه اکسيژن

اندازه اکسيژن هوا (۲۱ درصد حجمي ) ممکن است به دليل تنفس محصول يا بهره‏گيري از دستگاه‏هاي ويژه در اطاق‏هاي نگهداري با هواي کنترل شده , کاهش يابد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۱-۱- کاهش اکسيژن بر اثر تنفس‏

بر اثر تنفس , اکسيژن مصرف و دي اکسيد کربن , آب و گرما پس داده مي‏شود .

بنابراين کاهش اندازه اکسيژن بايد در اين مورد با شدت تنفس محصولات انبار شده, گنجايش انبار و اندازه  پر شدن انبار تعيين شود.

در يک اطاق با گنجايش ۳۰۰ تن سيب , سطح اکسيژني برابر ۲ تا ۳ درصد حجمي مي‏تواند در مدت ۲۰ روز به دست آيد.

در طول مدت نگهداري, باز کردن درها پسنديده نيست . براي اين که مدت درازتري براي رسيدن دوباره سطح اکسيژن به سطح مورد نظر لازم است و دگرگوني در آميزه شيميايي هواي انبار براي محصولات انبار شده زيان آور است .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۱-۲- کاهش اکسيژن با مبدل ها

از مبدل‏ها براي کاهش اکسيژن به ۲ تا ۴ درصد حجمي در مدت ۲ تا ۳ روز بهره‏گيري مي‏شود. مبدل‏ها بر پايه مصرف اکسيژن از راه سوزاندن هيدروکربن‏ها يا ترکيب شدن اکسيژن با هيدروژني که از تجزيه آمونياک (NH3) به دست مي‏آيد کار مي‏کنند. ( کاهش اکسيژن به سطح مورد نظر ۲ تا ۳ روز به درازا مي‏کشد) .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

مصرف اکسيژن با سوزاندن هيدروکربن‏ها بر پايه واکنش زير انجام مي‏گيرد :

C3H8 + ۵O2→۳Co2 + ۴H2O

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

سوختن در دماي بالا انجام مي‏شود , سپس هواي آکنده از دي اکسيد کربن را سرد کرده مستقيما يا پس از گذراندن از روي جذب کننده دي اکسيد کربن به اطاق نگهداري وارد مي‏کنند .

اين دستگاه‏ها معمولا در يک‏مدار باز يا بسته کار مي‏کند .

هوا را يا از اطاق يا از هواي بيرون گرفته و از روي کاتاليست گرم شده مي‏گذرانند و هواي فقير شده از اکسيژن را به درون اطاق برگشت مي‏دهند.

در عمل از انواع گوناگوني از مبدل‏ها بهره‏گيري مي‏شود.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۲- تنظيم ميزان دي اکسيد کربن

در طي مدت نگهداري , بر اثر تنفس فرآورده‏ها , دي اکسيد کربن در اطاق‏هاي نگهداري جمع مي‏شود.

براي پايدار نگهداشتن اندازه دي اکسيد کربن در سطح بهينه از ابزار گوناگون به نام جذب کننده ‏ها يا جداکننده بهره‏گيري مي‏شود.

اين ابزار اجازه مي‏دهد که دي اکسيد  کربن افزوده کاهش يافته و اندازه آن در حد دلخواه پايدار بماند .

اين دستگاهها بر پايه جذب فيزيکي يا جذب شيميايي دي اکسيد کربن کار مي‏کنند.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۲-۱- جذب فيزيکي

براي جذب فيزيکي از موادي مانند کربن  فعال و زئوليتها بهره‏گيري مي‏شود که سودمندي آنها بستگي به سوراخ‏هاي موئينه , تخلخل و طبيعت جذب کننده و روش فعال کردن آن دارد .

جذب کننده‏ها در دو مرحله کار مي‏کنند که عبارتند از :

– جذب سطحي – هواي گرفته شده از اطاق را به درون فضايي که در آن دي اکسيد کربن به وسيله جذب کننده جذب و نگهداشته مي‏شود مي‏فرستند. پس از کاهش اندازه دي اکسيد کربن, هوا به اطاق نگهداري برگردانده مي‏شود .

– احيا – احيا جذب  کننده با گذراندن  هوا از جذب کننده به دست مي‏آيد.

جريان هوا دي اکسيد کربن جذب کننده را مي‏گيرد و به بيرون اطاق مي‏برد.

اين دو مرحله در طي نگهداري يکي پس از ديگري به مدت‏هاي تعيين شده اتفاق مي‏افتد و انتقال از يک مرحله به مرحله ديگر با دستگاههاي ويژه کنترل مي‏شود. برخي از جذب کننده‏هاي زئوليتي داراي الک مولکولي هستند.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۲-۲- جذب شيميايي

مواد شيميايي گوناگون ( کربنات پتاسيم , هيدروکسيد سديم , اتانول آمين , هيدروکسيد کلسيم و…) براي جذب دي اکسيد کربن به کار گرفته مي‏شود.

به هر حال کم بودن اثر و دقت , کاربرد آنها را محدود مي‏کند.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

گروه‏هاي زير را مي‏توان تشخيص داد :

– جدا کننده ( يک , دو يا سه ) اتانول آمين : جذب دي اکسيد کربن از سوي اين جداکننده هم با فرآيند شيميايي و هم با فرآيند فيزيکي انجام مي‏گيرد.

از اين فرآيندها محلول‏‏هاي کربنات و هيدروکربنات به دست مي‏آيد که با گرم کردن آن دي اکسيد کربن جذب شده رها گشته و جذب کننده دوباره احيا مي‏شود.

– جدا کننده‏هاي کربنات پتاسيم , که بر پايه برگشت‏پذير بودن واکنش محصول با دي اکسيد کربن عمل مي‏کند.

در اطاقک اول با جذب شدن دي اکسيد کربن موجود در هواي اطاق که از روي جداکننده ( کربنات پتاسيم ) مي‏گذرد هيدروکربنات پتاسيم تشکيل مي‏شود, در اطاقک ديگري با آزاد شدن و بيرون رفتن دي اکسيد کربن جذب شده از اين محلول هيدروکربنات پتاسيم احيا مي‏شود .

اين فرآيند به صورت مداوم انجام مي‏شود .

– جدا کننده هيدروکسيد کلسيم خشک که دي اکسيد کربن را جذب و توليد کربنات يا بي کربنات کلسيم مي‏نمايد .

وقتي که هيدروکسيد کلسيم ديگر واکنش انجام ندهد با ماده تازه جايگزين مي‏شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۳- مولدهاي گاز

مولدهاي گاز تجهيزاتي هستند که از يک مبدل اکسيژن و يک جداکننده ساخته‏شده و به گونه همزمان در طول مدت نگهداري عمل مي‏کنند . از يک جداکننده دي اکسيد کربن نيز مي‏توان به تنهايي بهره گرفت .

سوخت کاتاليتيکي اکسيژن در کنار کاتاليزوردر مبدل انجام مي‏شود و مخلوط گازي که به دست مي‏آيد ( داراي نيتروژن و دي‏اکسيد کربن غني مي‏باشد ) سرد مي‏شود و بعد به جدا کننده فرستاده مي‏شود که دي اکسيد کربن آنرا جذب کند .

مخلوط گازي که به دست مي‏آيد با تلمبه به درون اطاق فرستاده مي‏شود .

يادآوري : سوخت کاتاليتيکي اکسيژن ممکن است همچنين  موجب کاهش اتيلن در هواي اطاق شود .

هوايي که به ترتيب بالا توليد مي‏شود داراي ۱ تا ۱/۵ درصد حجمي اکسيژن , ۲ تا ۵ درصد حجمي دي اکسيد کربن و بقيه آن نيتروژن مي‏باشد .

اگر لازم باشد اندازه دي اکسيد کربن و اکسيژن را به گونه دلخواه مي‏توان تنظيم کرد. دو نوع مولد وجود دارد :

الف – مولد با مدار باز که هواي بيرون را گرفته و پس از سوزاندن اکسيژن و پايدار کردن دي اکسيد کربن آن مخلوط گاز را با يک بادزن به درون اطاق مي‏فرستند.

اين کار افزايش فشاري را به وجود مي‏آورد که سبب بيرون رفتن بخشي از هواي اطاق مي‏شود.

ب – مولد با مدار بسته که هواي درون اطاق نگهداري را گردانده تدريجا اکسيژن آن را کاهش داده, دي اکسيد کربن را خارج کرده و گاز به دست آمده را در درون اطاق گردش مي‏دهد تا ترکيب دلخواه به دست آيد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۴- توليد هواي کنترل شده

با بهره‏گيري از دستگاه مبدل- منتشر کننده ممکن است از اين دستگاه براي تنظيم ترکيب هواي اطاق بهره‏گيري شود. کار اين دستگاهها بر نابرابري سرعت انتشار گازهاي اکسيژن, دي اکسيد کربن و نيتروژن گذرانده شده از پرده پلاستيکي سيليکون با ويژگي‏هاي گزينشي استوار مي‏باشد .

گذر هوا از دستگاه مبدل و منتشر کننده به پراکندگي گازها کمک کرده و به گونه خودکار , بسته به پرده پلاستيکي به کار گرفته شده اجازه مي‏دهد نسبت‏هاي ثابتي از دي اکسيد کربن و اکسيژن به دست آيد .

( براي مثال ۵ درصد حجمي دي اکسيد کربن , ۲ تا ۳ درصد حجمي اکسيژن و ۹۲ تا ۹۳ درصد حجمي نيتروژن )

در اينحالت , بر اثر فرايندهاي متابوليکي معمولي , غلظتهاي مورد نظر در هواي اطاق پس از مدت درازتري به  دست مي‏آيد .

اين پرده‏ها کيسه هايي با گنجايشهاي متفاوت هستند که مي‏توانند درون يا بيرون اطاق کار گذاشته شوند يا با لوله هايي به بيرون اطاق مربوط گردند .

سطح اين پوشش‏ها بستگي به حجم گاز داخل اطاق دارد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۷- حفظ آميزه هواي کنترل شده

يک بار که اندازه اکسيژن يا دي اکسيد کربن هواي اطاق به مرز دلخواه رسيد بايد از روش‏هاي گوناگوني براي پايدار نگهداشتن آن آميزه بهره‏گيري شود .

از آنجا که عوامل گوناگوني سبب تغيير در اندازه دي اکسيد کربن و اکسيژن مي‏شود ( دادن گاز دي اکسيد کربن هنگام تهويه و انتشار اکسيژن ) فاصله‏هاي زماني مشخصي براي کنترل و نگهداري سطح هر يک از گازهاي ترکيب کننده هوا مورد نياز است .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

سيستم‏هاي پايدار کردن هواي کنترل شده به شرح زير است :

– وارد کردن دقيق و زمان بندي شده گاز در هواي نوع اول ( بند ۳-۱)

– وارد کردن دقيق و زمان بندي شده هواي تازه و بيرون بردن دي اکسيد کربن جذب شده همراه با بهره‏گيري از دستگاه‏هاي جداکننده و انتشار دهنده براي هواي نوع دوم ( بند ۳-۲)

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۸- کنترل‏هاي دوران نگهداري

عامل‏هاي نگهداري ( دما , رطوبت نسبي و آميزه گاز ) را در آغاز روزي دوبار و در پي آن روزانه با خواندن مستقيم يا با بهره‏گيري از دستگاههاي نگارشگر کنترل کنيد .

کيفيت محصولات انبار شده را به گونه زمان بندي شده در فواصل زماني منظم کنترل کنيد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۹- کارهايي که پس از پايان دوره نگهداري بايد انجام گيرد

هر گاه بخواهيد به انبارداري با هواي کنترل شده پايان دهيد , درهاي اطاق را باز کرده و بگذاريد بادزنها براي يک تا دو ساعت کار کنند , با اين شيوه دي اکسيد کربن اضافي پراکنده شده و اکسيژن هوا با هواي پيرامون متعادل مي‏شود و محيط براي ورود کارگران بدون بهره‏گيري از ماسک محافظ ايمن مي‏شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

مینی چیلر صنایع برودتی برادران حقیقی:

دستگاه مینی چیلر چیست ؟

چیلرهای کوچکی هسـتند که برای واحدهای مسکونی، تجاری و اداری کوچک مورد استفاده قرار می گیرند.

اساس کار شان مانند چیلرهاست که با خنک کردن آب در اواپراتور و ارسال آن برای فن کویل ها، سرمایش مورد نیاز ساختمان را فراهم می کند.

در واقع نسبت به چیلر ابعاد کوچک تر و ظرفیت کمتری دارد و معمولا به صورت هوا خنک (کندانسور هوا خنک) ساخته می شود و نیازی به برج خنک کننده و متعلقات آن ندارد.

دستگاه سرد کننده ای است که ابعاد آن بسیار جمع و جور (compact) بوده و به راحتی و بدون نیاز به موتورخانه در اماکن مختلف مسکونی ، اداری ، تجاری ، ورزشی ، صنعتی و … نصب می شود.

اگر نیاز بیشتر از ظرفیت یک مینی چیلر باشد می توان از چند مینی چیلر به صورت ترکیبی با یکدیگر استفاده نمود.

 

منبع: پرتال جامع سردخانه های ایران