نوشته‌ها

نگهداری گوشت پرندگان در سردخانه

نگهداری گوشت پرندگان در سردخانه

گوشت پرندگان را نیز می‌توان منجمد و سپس مصرف کرد. انجماد باعث افزایش کیفیت گوشت نمی‌شود بلکه از رشد باکتری‌ها جلوگیری می‌کند، فعالیت آنزیم‌ها و تغییرات بیوشیمیایی را نیز متوقف می‌کند. در نتیجه کیفیت اولیه گوشت تا مدتی حفظ می‌شود یا حداقل بسیار کم تغییر می‌کند.

در مبحث سردخانه گوشت مرغ و پرندگان، منظور از لاشه منجمد لاشه‌ای است که بلافاصله بعد از کشتار به دمایی در حد ۱۲- درجه سلسیوس در مرکز عضلات برسد.

این لاشه‌ها در حین انتقال از سردخانه به ماشین حمل، حدود ۳ درجه دما از دست می‌دهند. در انجماد عمیق دمای لاشه‌ها تا ۱۸- درجه پایین می‌آید.

کشتارگاه گوشت طیور باید امکانات مناسبی داشته باشد تا نگهداری از آنها در سردخانه گوشت مرغ با شرایط مناسبی انجام شود.

کشتارگاه باید به دستگاه خنک کننده و منجمد کننده مجهز باشد. سرعت انجماد روی ذوب شدن گوشت مرغ قبل از مصرف تاثیر زیادی دارد.

در زمینه سرعت انجماد پارامتری به نام زمان مخصوص تعریف می‌شود. زمان مخصوص در مورد گوشت پرندگان زمانی است که دمای گوشت از صفر به ۵- درجه سلسیوس کاهش می‌یابد.

در طی زمان مخصوص، ۷۵% از آبی که در عضلات وجود دارد منجمد می‌شود و به صورت کریستال‌های یخی در بین بافت‌ها باقی می‌ماند.

بسیار مهم است که مرحله کاهش دما بین ۱٫۵- تا ۵- درجه سریع انجام شود.

اگر این مرحله کند انجام شود، یعنی کمتر از ۰٫۵ سانتی‌متر در ساعت، کریستال‌های یخی تشکیل شده بین بافت‌ها بزرگ خواهند بود که باعث پارگی دیواره‌های سلولی و تارهای ماهیچه‌ای می‌شود.

بعلاوه در این حالت به خاطر افزایش غلظت املاح، تغییراتی در فشار اسمزی بوجود می‌آید که باعث ایجاد تبادلاتی بین مواد پروتئینی گوشت می‌شود.

در نتیجه این تبادلات، عضلات توانایی حفظ آب در هنگام ذوب شدن را از دست می‌دهد. تغییرات رخ داده در دیواره سلول و بافت‌های پروتئینی باعث می‌شود گوشت هنگام ذوب شدن عصاره‌ی زیادی را که محتوی بخشی از مواد پروتئینی و مواد حیاتی است از دست بدهد.

ولی اگر فرآیند انجماد سریع رخ دهد، سرعت بیشتر از ۰٫۵ تا ۵ سانتی‌متر بر ساعت، کریستال‌های تشکیل شده بسیار ریز خواهند بود.

کریستال‌های ریز به بافت ماهیچه‌ای صدمه زیادی نمی‌زنند و عواقب تشکیل آنها در حد حداقل است.

یک فایده دیگر انجماد سریع، یکنواختی رنگ روشن گوشت در سراسر لاشه است. مرغ‌ها را برای پرکندن آسان در آب نسبتا گرم غوطه‌ور می‌کنند و پوسته سطحی اپیدرم به خاطر این حرارت همراه پرها کنده می‌شود.

اگر گوشت مرغ سریع منجمد شده باشد، در این مرحله تیره رنگ خواهد شد. برای انجماد، از جریان هوای سرد، غوطه ور کردن و گاهی اوقات از گاز مایع استفاده می‌شود.

انجماد با جریان هوای سرد:

در این نوع انجماد، لاشه‌های بسته بندی شده در خلا قرار می‌گیرند و سپس داخل کارتن یا روی شانه‌های مخصوص چیده می‌شوند و داخل تونل هوای سرد انتقال داده می‌شوند.

لاشه‌ها مسیر تونل را در مدت ۲٫۵ تا ۴ ساعت با سرعتی یکنواخت طی می‌کنند. در تونل، جریان هوای سرد با سرعتی بین ۳ تا ۶ متر بر ثانیه به لاشه‌ها برخورد می‌کند.

دمای هوای سرد با وزن لاشه‌ها متناسب است و معمولا بین ۳۵- تا ۴۵- و گاهی ۵۰- درجه سلسیوس است. بعد این فرآیند، حرارتی بین ۱۹- تا ۲۳- درجه در مرکز عضلات ایجاد خواهد شد. پس از انجماد در کارتن‌ها محکم بسته می‌شوند و به سردخانه گوشت مرغ انتقال داده خواهند شد.


انجماد به روش غوطه‌ور شدن:

برای منجمد کردن لاشه بسته‌بندی شده می‌توان می‌توان از محلول‌هایی استفاده کرد که نقطه انجماد پایین دارند.

در این روش، لاشه‌ها داخل محلول منجمد کننده شناور می‌شوند ولی قبل از آن باید طوری بسته بندی شده باشند که به هیچ وجه با محلول تماس نداشته باشند.

از جمله این محلول‌ها، محلول ۲۹٫۹% نمک کلرید کلسیم با نقطه انجمادی در حدود ۵۵- درجه است، همچنین متانول ۵۰% با نقطه انجماد ۴۲- نیز استفاده می‌شود.

برای رسیدن به نتیجه بهتر در این روش باید نکاتی رعایت شود:

لاشه به هیچ وجه با محلول تماس مستقیم نداشته باشد. محلول منجمد کننده مرتبا با وسیله‌ای هم زده شود.‌

لاشه‌ها نباید در سطح محلول قرار گیرند بلکه باید درون آن کاملا غوطه ور شوند و مناسب‌تر این است که از یک سوی محلول وارد و از سمت دیگر خارج شوند تا تمام قسمت‌های آنها منجمد شود.

لاشه منجمد شده به این روش، پس از انجماد از محلول خارج و در زیر دوش آب سرد قرار می‌گیرند.

سپس داخل کارتن قرار داده و به سردخانه می‌فرستند.

شرایط نگهداری گوشت پرندگان در سردخانه:

لاشه‌های سردی را که باید به صورت تازه به بازار عرضه شوند در سردخانه گوشت مرغ با دمایی بین صفر تا ۴ درجه سلسیوس نگهداری می‌کنند.

اگر لاشه‌ها به طرزی صحیح کشتار و سرد شده باشند می‌توانند در دمای فوق تا ۵ یا ۶ روز نگهداری شوند.

در دمای صفر بین ۱۱ تا ۱۳ روز هم می‌توان از آنها نگهداری کرد. محل قرار گرفتن گوشت مرغ در وسیله نقلیه انتقال دهنده گوشت نباید دمایی بیش از ۴ درجه داشته باشد.

لاشه‌های منجمد در دمایی بین ۲۰- تا ۳۰- انبار می‌شوند. آزمایشات مختلفی روی بو، طعم عصاره گوشت و تردی گوشت بر اثر درجات انجماد مختلف انجام شده است.

این آزمایش‌ها نشان می‌دهند که اگر در سردخانه درجه‌ها روی ۱۰-، ۱۵-، ۲۰- و ۳۰- تنظیم شده باشد، مدت زمان نگهداری می‌تواند به ترتیب ۶، ۱۲، ۱۵ و ۱۸ ماه باشد.

البته استانداردهای وضع شده در کشورهای مختلف با هم فرق دارد.

در دانمارک به عنوان مثال، برای حرارت‌های فوق زمان نگهداری ۲ برابر مقادیر ذکر شده است. یا مثلا برای درجه حرارت ۱۸- درجه مدت زمان نگهداری را بیشتر از دو سال می‌دانند.

البته پس از انجماد، در قسمت‌های عمیق گوشت طیور هنوز شرایط ثابتی برقرار نیست. با کاهش میزان سرمای لاشه، سرعت تغییرات بیوشیمیایی و فیزیکی گوشت افزایش می‌یابد و با افزایش سرما، کم می‌شود.

در دمای زیر ۱۰- تا ۱۲- فعالیت میکروارگانیسم‌ها و تغییرات ناشی از آنها متوقف می‌شود. ولی فعالیت باکتری‌های سرمادوستی مثل سودوموناس و آنزیم‌های لیپولیتیک حاصل از آنها کمی ادامه دارد.

نوسان دما در سردخانه معایبی به همراه دارد. این نوسانات باعث تغییر در فشار بخار آب موجود بین بافت گوشت و اتمسفر اطراف آن می‌شود.

آب سطحی گوشت تبخیر می‌شود و پروتئین بافت‌ها دچار تغییرات غیرطبیعی می‌شود که همانطور که در مبحث مربوط به گوشت قرمز گفته شد، سوختگی ناشی از انجماد نام دارد. این سوختگی باعث خشکی غیر قابل برگشت گوشت طیور می‌شود.

رعایت نکردن نکات مهم عملیات بسته بندی در خلا و یا وجود صدمه در لفاف بسته بندی عوامل اصلی بروز این عارضه هستند.

در دماهای پایین آنزیم‌هایی مثل :

لیپاز

کاتالاز

پراکسیداز

هنوز هم می‌توانند فعال باقی بمانند.

منبع:سایت علوم پزشکی

یکی از محصولات برجسته شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی مینی چیلر می باشد.

مینی چیلر صنایع برودتی برادران حقیقی:

مینی چیلرتعریف و بررسی ویژگی ها و ظرفیت آن

مینی چیلر صنایع برودتی برادران حقیقی

دستگاه مینی چیلر چیست ؟

چیلرهای کوچکی هسـتند که برای واحدهای مسکونی، تجاری و اداری کوچک مورد استفاده قرار می گیرند.

اساس کار شان مانند چیلرهاست که با خنک کردن آب در اواپراتور و ارسال آن برای فن کویل ها، سرمایش مورد نیاز ساختمان را فراهم می کند.

در واقع نسبت به چیلر ابعاد کوچک تر و ظرفیت کمتری دارد و معمولا به صورت هوا خنک (کندانسور هوا خنک) ساخته می شود و نیازی به برج خنک کننده و متعلقات آن ندارد.

دستگاه سرد کننده ای است که ابعاد آن بسیار جمع و جور (compact) بوده و به راحتی و بدون نیاز به موتورخانه در اماکن مختلف مسکونی ، اداری ، تجاری ، ورزشی ، صنعتی و … نصب می شود.

اگر نیاز بیشتر از ظرفیت یک مینی چیلر باشد می توان از چند مینی چیلر به صورت ترکیبی با یکدیگر استفاده نمود.

نحوه عملکرد دستگاه مینی چیلر

مینی چیلر تراکمی دقیقا مشابه چیلر تراکمی بر پایه سیکل تبرید تراکمی (کمپرسور ، اواپراتور ، کندانسور ، شیر انبساط و مبرد) کار می کند و در مداری بسته عمل سرد سازی آب انجام می شود.

سپس این آب سرد شده با لوله کشی به واحدهای توزیع کننده ای مانند دستگاه هواساز یا فن کویل ارسال می شود.

فن به کار رفته در فن کویل ، هوا را از اطراف لوله های آب سرد عبور داده و هوای خنک را به درون محیط می فرستد.

مینی چیلر کاربرد صنعتی نیز دارد و برای خنک کاری تجهیزات صنعتی ، بیمارستانی و … به کار می رود.

برخی علاوه بر سرمایش ، عمل گرمایش را نیز در زمستان انجام می دهند.

در حالت گرمایش یا از خود چیلر به عنوان منبع گرم کننده آب استفاده می شود و یا اینکه از طریق دستگاه جداگانه ای مثل پکیج ، آب گرم مورد نیاز تامین و به فن کویل و هواساز ارسال می شود.

اگر با استفاده از سیکل تبرید تراکمی ، آب را گرم کند به آن هیت پمپ سرمایشی گرمایشی نیز گفته می شود.

مبدل حرارتی اواپراتور آن قسمت از مینی چیلر است که تبادل حرارتی مبرد با آب در آن صورت می گیرد.

به این صورت که مبدل حرارتی (اواپراتور) حرارت آب را به مبرد منتقل کرده و آب را سرد می کند.

در ضمن مبدل حرارتی را در کاربری های گوناگون دارند و حتی می توان از مینی چیلر به جای چیلر های فرسوده و قدیمی استفاده نمود و بدون دستکاری ساختمان ، فن کویل های آن را به مینی چیلر جدید متصل نمود.

ظرفیت مینی چیلر

ظرفیت مینی چیلر معمولا بین ۳۰۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰۰ BTU/hr برابر با ۲٫۵ تا ۱۲٫۵ تن تبرید است که از جمله با سابقه ترین تولید کنندگان مینی چیلر با ظرفیت ها ، ابعاد و ویژگی های گوناگون است .

ویژگی های دستگاه مینی چیلر

  • استقلال واحدها از یکدیگر
  • یکپارچگی سیستم تهویه مطبوع ساختمان
  • عدم نیاز به برج خنک کن به دلیل استفاده از کندانسور هوایی
  • مناسب برای تمامی مناطق با اقلیم های مختلف آب و هوایی
  • عدم استفاده از کانال کشی
  • نصب سریع و تعمیر و نگهداری آسان
  • کم حجم و قابلیت نصب در پشت بام و یا بالکن
  • استقلال فضاهای داخل واحد از یکدیگر با استفاده از فن کویل

مشخصات دستگاه مینی چیلر

  • محدوده ظرفیت ۷/۳ تا ۸ تن تبرید
  • دارای دو کمپرسور اسکرال برند کوپلند آمریکا
  • دارای پمپ و مخزن آب
  • رنج کارکرد ۱۹ الی ۴۷ درجه سانتی گراد در حالت سرمایش

(( برای آشنایی بیشتر با مینی چیلرها و انواع دیگر دستگاه های سرمایشی و گرمایشی، انتخاب مناسب ترین سیستم برای پروژه خود و نیز استعلام قیمت آنها با ما تماس بگیرید))

بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی
بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

نگهداری آبزیان در سردخانه

به طور کلی اصول نگهداری و آماده سازی ماهی را باید در دو قسمت جداگانه مورد نظر داشت :

نگهداری و آماده سازی اولیه در دریا

نگهداری و آماده سازی در ساحلfresh_fish_ice

برای حفظ تازگی اولیه ماهی تا رسیدن به ساحل، در درجه نخست مستلزم سرد کردن ماهی پس از صید و نگهداری آن در شرایط سرما در طول مدت انبار کردن است.

بنابراین رعایت کامل نظافت و بهداشت در عرشه و اتاق نگهداری و آماده سازی ماهی (fish room) در پایداری اختصاصات کیفی محصول حائز اهمیت زیادی خواهد بود.

در مورد ماهیان چرب لزوم توجه به سرد کردن و نگهداری در سرما بیشتر از ماهیان بدون چربی احساس می گردد.

زیرا این ماهیان مثل Mackerel یا Herring به طور معمول دردریا تخلیه شکمی نمی شوند. بنابراین حتی اگر به خوبی هم د رکنار یخ قرار گیرند، باز هم در مدت ۲۴ ساعت کیفیت خود را از دست می دهند.

در تکنیک فوق سرما (superchilling) یاانجماد جزیی (partial freezing)، گونه های ماهی در دمای ۳- درجه سانتیگراد قرار می گیرند و ماندگاری ماهی تازه را بر حسب گونه در این روش تا ۵ هفته می توان افزایش داد.

مزایای استفاده از یخ

یکی از مناسب ترین روش ها برای سرد کردن ماهی استفاده از یخ یا مخلوط آب و یخ است. روش دیگر استفاده از آب سرد است.

یخ نه تنها ماهی را سرد می کند بلکه تمامی وسایل و تجهیزات و محیطی که در تماس با آن است نیز سرد می کند. یکی از مزیت های یخ نسبت به یخچال دمای نهان ذوب latent Heat of fusion یخ است.

به عبارت دیگر برای تغییر حالت از جامد به مایع صفر درجه نیازمند مقدار زیادی انرژی است که آن را از محیط اطراف می گیرد.

مزیت دوم یخ : یخ هنگام ذوب شدن به طور مداوم باکتری ها، خون و مواد لزج (slime) را از سطح بدن ماهی شسته و در نتیجه آلودگی های سطحی را نیز تا حد زیادی کاهش می دهد. در این حالت یخ باید به طور مداوم و به میزان کافی جایگزین شود و آب حاصل از ذوب یخ راهی برای خروج داشته باشد.

زیرا این آب علاوه بر آلودگی خون و دیگر ترشحات دارای تعداد زیادی باکتری های سرماگراست.

یخ باید از آب قابل شرب تهیه شده باشد. بهترین نتیجه وقتی حاصل می شود که قطعات یخ کوچک بوده و در تماس کافی با ماهی باشند.

میزان یخ به ماهی در نواحی سردسیر و معتدل ۲ به ۱ و در نواحی گرم و حاره ۱ به ۱ است.

مراحل آماده سازی اولیه ماهی :

۱- انتخاب و جداسازی (sorting) ماهیان

۲- تخلیه حفره شکمی Eviseration

۳- خونگیری در حین تخلیه حفره شکمی وقطع سرخرگ های اصلی که سبب بهبود کیفیت ظاهری محصول گشته و ماندگاری آن را افزایش می دهد.

۴- شستشو با آب شیرین یا شور تمیز و عاری از آلودگی

۵- مجاورت با یخ و رساندن دما به ۱- تا ۴+درجه سانتیگراد

درمورد ماهیان چرب درعرشه تخلیه شکمی انجام نشده و در حداقل زمان ممکن سرد و منجمد می گردند.

انجماد freezing

انجام کلیه فعل و انفعالات شیمیایی و فعالیت های بیولوژیکی نیازمند دو فاکتور اصلی یعنی گرما و آب می باشد.

کاهش درجه حرارت تازیر صفر درجه وپایین تر و یا عدم دسترسی به آب آزاد در اثر انجماد (کریستال های یخ) هر دو از جمله عواملی هستند که می تواند بر سرعت و شدت فعل و انفعالات شیمیایی و فعالیت های بیولوژیکی موثر بوده و در شرایطی آنها را متوقف نمایند.

رشد کریستال های یخ در فضاهای سلولی و همینطور اندازه و شکل آنها از مهمترین عوامل موثر بر کیفیت نهایی محصول است.

اگر انجماد به صورت کند انجام شود، تشکیل هسته بلور معمولاً محدود به فضاهای خارج سلولی خواهد بود. در این حال، با ادامه رشد کریستال ها، اندازه آنها به حدی افزایش می یابد که سبب بروز آسیب درسلول ها می گردد.

بر عکس در صورتی که سرعت انجماد زیاد باشد تمایل به هسته دار شدن خارج سلولی کم شده و هسته ها به صورت یکنواخت در سراسر نمونه ظاهر می شوند. در این حالت بلورهایی که تشکیل می شوند عمدتاً کوچک و داخل سلولی هستند. به این ترتیب مشخص می گردد که سرعت انجماد راباید به عنوان مهمترین عامل کنترل کننده اندازه بلورها در نظر گرفت.

دمای نهایی انجماد

با توجه به مجموعه تغییرات بافتی، میکروبی و شیمیایی (آنزیمی و غیر آنزیمی) در طول انجماد و همینطور هزینه لازم برای انجماد در دماهای مختلف، درنهایت به این نتیجه رسیده اند که اگر مواد غـذایی در دمـای ۱۸- درجه سانتیگراد یا پایین تر منجمد شده و در همین دما نگهداری شوند می توان تقریباً مطمئن بود که محصول از نظر کیفی و اقتصادی در وضعیت مطلوبی به بازار عرضه می گردد.

انتخاب دمای ۱۸- سانتیگراد بیشتر از آن که دیدگاه میکروبیولوژی وبهداشتی داشته باشد، دیدگاه اقتصادی و کیفی دارد. چون در عمل دیده شده که به طور معمول اکثر میکروارگانیسم ها تا حدود ۹/۳- درجه سانتی گراد قادر به فعالیت بوده و در کمتر از ۴/۹- درجه سانتیگراد تقریباً هیچ میکروارگانیسم عامل فساد قادر به رشد نیست.

اما با توجه به این که در ۴/۹- سانتیگراد هنوز قسمت قابل توجهی از آب به صورت غیر منجمد وجود دارد، اگر مواد غذایی به خصوص ماهی در کمتر از ۱۸- سانتیگراد منجمد شده و در همین دما نگهداری شود، تغییرات نامطلوب در آنها به حداقل ممکن کاهش می یابد. سرعت بسیاری از واکنش های غیر آنزیمی در این شرایط کند می شود( به دلیل در درست نبودن آب).

بعضی از کشورها دمای ۲۹- سانتیگراد را پیشنهاد می کنند که علاوه بر هزینه ای اضافی مشکلاتی را در مراحل نگهداری و حمل و نقل به وجود می آورد.

انجماد ماهی

انجماد در مقایسه با دیگر روش های سنتی مانند، نمک سود کردن ( curing)، خشک کردن (Drying) و دود دادن (smoking)، از مزایای بیشتری برخوردار است و محصول کمترین تغییر را پیدا می کند. استفاده از این روش این امکان رافراهم می آورد که در فصل صید یا در موقعی که دسترسی به بازار درکوتاه مدت امکان پذیر نیست، ماهی در شرایط مناسب نگهداری شده و در فرصت مقتضی به بازار عرضه گردد.

انجماد سبب توقف رشد و فعالیت میکروارگانیسم ها و تا حدی از بین بردن آنها می شود. البته همواره قسمتی از جمعیت میکروبی که در طول انجماد و نگهداری درسردخانه زنده می مانند، مجدداً در طول دوره انجماد زدایی فعال شده و شروع به تکثیر می کنند.

اثرات نامطلوب تشکیل کریستال های بزرگ در دمای نامناسب انجماد، در مرحله انجمادزدایی به صورت ترشحات بافتی (Drip) ظاهر خواهد شد.

به علاوه آنزیم هایی که در حالت طبیعی در داخل سلول قرار دارند نیز پس از بروز آسیب سلولی آزاد و در اثر واکنش با سوبستراهای مناسب تغییرات قابل توجه ای در کیفیت محصول به خصوص درطعم و بافت به وجود می آورند.

از دیگر تغییراتی که دراثر انجماد در داخل سلول رخ می دهد تغلیظ یا تراکم املاحی است که به طور طبیعی در سلول وجود دارند و در قسمت مایع منجمد نشده سلولی باقی مانده اند. این محلول تغلیظ شده می تواند با آسیب رساندن به پروتئین ها و کاهش نفوذپذیری سلول (به دلیل تغییرات PH)، درنهایت سبب کاهش ظرفیت نگهداری آب شود که نشانه آن خروج مقدار زیادی آب از ماهی منجمد پس از انجماد زدایی یا در مرحله پخت است.

و سبب کاهش مواد مغذی و تغییر طعم محصول گردیده، بافت ماهی را سفت (Tough)، ریشه ای، ریش ریش (stringy) و خشک می نمایند.

روش های انجماد ماهی

۱- انجماد کند slow or sharp freezing

۲- انجماد سریع Quick or fast f.

۳- انجماد فوق سریع Ultra rapid f.

انجماد کند

محصول برای مدتی بیشتر از ۲ ساعت در منطقه دمای بحرانی (صفر تا ۵- درجه سانتیگراد) باقی می ماند.انجماد در این روش در هوای ساکن صورت می گیرد و چون هوای ساکن از نظر اتقال حرارت بسیار ضعیف عمل می نماید، لذا سرعت انجماد نیز بسیار کم خواهد بود و کریستال های بزرگ یخ ایجاد می شود.

تشکیل بلورهای یخ در خارج سلول فقط از طریق پارگی غشاء سلولی به سلول آسیب نمی رساند، بلکه عامل اصلی در این رابطه افزایش غلظت الکترولیت ها و تغییر PH و در نتیجه تغییر ماهیت (Denaturation) پروتئین هاست که با ایجاد تغییر در ماهیت طبیعی آنها می تواند به سلول آسیب برساند.

انجماد سریع

دمای درونی محصول طی مدت کمتر از ۲ ساعت از منطقه بحرانی عبور می نماید. ازطریق افزایش سرعت عبور هوای سرد از ورای ماهی (تونل انجماد)، حرارت به سرعت از محصول گرفته شده و ماهی منجمد می گردد.

اختلاف معنی داری بین نگهداری ۲ ساعت تا ۸ ساعت مشاهده نشده است ولی باقی ماندن ماهی به مدت بیشتر از ۱۲ ساعت درمنطقه بحرانی تاثیرات چشمگیری بر اختصاصات کیفی خواهد داشت.

در انجماد سریع، تمایل به هسته دار شدن خارج سلولی کم بوده و هسته ها به صورت یکنواخت در سراسر نمونه ظاهر می شوند. بلورهای تشکیل شده عمدتاً داخل سلولی و کوچک بوده و به علت آن که فرصت کمی برای رشد وجوددارد، تغییری در ساختار سلول ایجاد نمی شود.

انجماد فوق سریع

انجماد به وسیله گازهای سرمازایی مایع Cryogenic صورت می گیرد و محصول را می توان درمدت چند دقیقه منجمد نمود.

غوطه ور کردن محصول در مواد سرمازا یا اسپری نمودن این مواد مثل نیتروژن مایع، دی اکسید کربن مایع یا فرئون ۱۲، باعث حفظ کیفیت بافت و طعم محصول منجمد در حد محصول تازه می شود. از نظر اقتصادی استفاده از آن برای تمامی فرآورده های دریایی مقرون به صرفه نیست.

عملیات بعد از انجماد

اگر ماهی قبل از انجماد بسته بندی نشده باشد، باید بلافاصله بعد از خروج از فریزر بسته بندی و یا یخ پوشی گردد و سپس به انبار سرد منتقل شود. البته اگر نگهداری ماهی منجمد برای مدت کوتاهی انجام می گیرد، این عملیات ضروری نیست (مثل انجماد در عرشه) ولی هر گاه لازم است ماهی پس از تحویل به ساحل برای دراز مدت نگهداری شود، در آن صورت یخ پوشی یا بسته بندی ضرورت پیدا می نماید.

یخ پوشی

ایجاد یک لایه پیوسته از یخ در سطح محصول منجمد و پوشش دادن به آن روشی است که می تواند محصول را در طول نگهداری در انبار سرد، از کاهش رطوبت و خشکی و همینطور اکسیداسیون و دیگر تغییرات احتمالی حفظ نماید .

عمل یخ پوشی را می توان از طریق فرو کردن محصول در محلول یخ پوش و اسپری کردن یا برس کشی محلول(brushing) انجام داد.برای عمل یخ پوشی می توان از محلول های مختلف استفاده نمود، ولی یخ هنوز هم اصلی ترین یخ پوشی است که در صنعت استفاده می شود.

بهترین دما برای اطاق یخ پوشی (Glazing Room) دمای حدود ۴- تا ۷- درجه سانتیگراد است. برای یخ پوشی معمولاً محصول منجمد را حدود ۱۰ تا ۳۰ ثانیه در محلول فرو می نمایند.

بسته بندی

برای حفظ محصول از صدمات خارجی وارائه آن در شکل بازار پسند، محصول قبل از انتقال به سردخانه زیر صفر (انبار سرد) بسته بندی می شود. میزان حفاظت در برابر اکسیداسیون، کاهش رطوبت و آسیب های فیزیکی بستگی به نوع بسته بندی و هزینه در نظر گرفته شده دارد.

کیسه های پلاستیکی کاملاً سر بسته از خروج رطوبت از محصول جلوگیری می نمایند. این کیسه ها باید کاملاً به محصول چسبیده باشند و هیچگونه فضایی در بین آنها باقی نماند. درغیر این صورت فضای خالی باقیمانده (Air space)، امکان خشک شدن به محصول می دهد.

نوع بسته بندی به کار برده شده بستگی به این دارد که آیا محصول قبل از انجماد بسته بندی می شود و یا این که در پایان مرحله یخ پوشی بسته بندی می گردد. بدیهی است در صورتی که محصول قبل از انجماد بسته بندی می شود لازم است تاثیر پوشش در افزایش زمان انجماد در نظر گرفته شود.

انتقال به انبار سرد

فاصله بین خارج کردن محصول از فریزر یا اطاق یخ پوشی و انتقال آنها به سردخانه زیر صفر باید بسیار کوتاه باشد، زیرا دمای سطح محصول به خصوص اگر محموله کوچک باشد و به سرعت بالا رفته و در هوای گرم به نقطه انجماد زدایی می رسد.

به همین جهت یخ پوشی، توزین و بسته بندی باید حتماً در محیط کاملاً سرد انجام شود.

ضروری است که هنگام انتقال محصول از فریزر به انبار دقت کافی به عمل آید که هیچ گونه آسیبی به محصول وارد نشود زیرا اگرچه محصول منجمد در ظاهر به نظر محکم می آید، ولی در عمل به آسانی آسیب پذیر است و متاسفانه حدود آسیب وارده و نیز تا پس از انجماد زدایی کاملاً مشخص نمی شود.

زمان انجماد

زمان انجماد در شرایط معمول به مجموعه عواملی بستگی دارد که تاثیر هر کدام می تواند در جهت کیفیت نهایی محصول موثر باشد.

۱ـ نوع فریزر : برای مثال در یک دمای مشخص، محصول در فریزرهای با روش غوطه وری، خیلی سریع تر از فریزرهای با هوای متحرک منجمد می گردد که به علت سرعت انتقال گرما در روش غوطه وری است.

۲ـ دمای عملیات : هر چه دمای فریزر کمتر و محیط سردتر باشد، محصول سریع تر منجمد می گردد. هزینه هم باید در نظر گرفته شود.

۳ـ سرعت جریان هوا : با افزایش سرعت جریان هوا، زمان انجماد کاهش پیدا می نماید. این رابطه فقط تا سرعت ۵ متر در ثانیه قابل بررسی است.

۴ـ درجه حرارت محصول : هر چه محصول گرم تر باشد، انجماد آن به زمان بیشتری نیاز دارد. بنابراین توصیه می شود محصول قبل از انجماد همواره سرد نگهداشته شود.

۵ـ ضخامت محصول : هر چه ضخامت محصول بیشتر باشد، مدت زمان لازم برای انجماد طولانی تر است.

۶ـ سطح تماس و دانسیته : تماس کافی بین محصول و صفحه فریزر مهمترین عاملی است که زمان انجماد راتعیین می کند.

۷ـ بسته بندی : نوع بسته بندی و نحوه پوشش محصول (Wrapping) به خصوص وجود یا عدم وجود هوا بین محصول و پوشش بر زمان انجماد تاثیر دارد.

۸ـ گونه ماهی : هر چه مقدار آب در بدن ماهی کمتر باشد گرمای کمتری باید از آن استخراج شود. بنابراین سرمای موردنیاز برای انجماد ماهیان چرب کمتر از ماهیان بدون چربی است.

اما به خاطر این که چربی ماهی در فصل های مختلف متفاوت است، معمولاً زمان انجماد در حد، ماهیان غیر چرب یعنی ۳۲۱ کیلو ژول به ازاء هر کیلوگرم ماهی در نظر گرفته می شود. شکل ماهی هم درزمان انجماد تاثیر می گذارد.

باید توجه داشت که تعیین کامل بودن انجماد از طریق آزمایشات سطحی یا استفاده از چاقو و میله های فلزی دقیق نیست و برای تعیین زمانی دقیق انجماد و تشخیص دمای درونی ترین نقطه بدن ماهی در پایان انجماد باید همواره با وسایل دقیق مانند ترموکوپل Thermocouple انجام گیرد.

منابع:رطوبت ساز

سایت صنایع غذایی

یکی از محصولات برجسته شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی، سردخانه زیر صفر می باشد.

سردخانه زیرصفر صنایع برودتی براردان حقیقی:

تعریف سردخانه زیر صفر

سردخانه های زیر صفر ( below zero refrigerators ) یکی از انواع سردخانه هاست که جهت انواع محصولاتی که نیازمند نگهداری در شرایط انجماد هستند استفاده میگردد.

محصولات پروتئینی و فاسد شدنی و حتی برخی از میوه جات. درجه ی حرارت اینگونه سردخانه ها گاهی به ۳۲ درجه زیر صفر نیز می رسد.

این گونه سردخانه ها در ظرفیت های مختلفی بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند.

قیمت سردخانه زیر صفر با توجه به ابعاد و اسب بخار مورد نیاز و دمای مورد نیاز متغیر است.

سیستم تبرید سردخانه های زیر صفر کوچکتر معمولی فریونی بوده، و برای سردخانه های بزرگتر از آمونیاک جهت این امر استفاده می شود.

کاربردهای فراوان سردخانه های زیر صفر از فروشگاه های بزرگ گرفته تا مرغداری ها و گاو داری ها.
موارد استفاده سردخانه های صنعتی زیر صفر

محصولاتی که نیاز به نگهداری در شرایط انجام دارند مانند انواع بستنی، کره، همبرگرهای آماده، پنیر پیتزا و غیره از این قبیلند.

همچنین مواد پروتویینی شامل گوشت قرمز، مرغ و ماهی از دیگر محصولاتی هستند که لازم است در سردخانه زیر صفر نگهداری شوند.

برخی میوه ها مانند خرما نیز در این گونه سردخانه ها نگهداری می گردند. به طور کل بسیاری از مواد فاسد شدنی قابلیت انبار کردن در سردخانه های زیر صفر را دارند.

همانطور که بیشتر گفته شد به طور معمول ظرفیت های مورد استفاده در سردخانه های زیر صفر یا sub zero refrigerators بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار می باشد.

با توجه به تناژهای معمول مورد استفاده بازه های قیمتی زیر جهت انواع سردخانه ی زیر صفری مورد استفاده قرار می گیرد.

جهت ظرفیت هایی بین ۱٫۵ تا ۲ اسب بخار، قیمتی بین ۴ تا ۹ میلیون تومان، و برای ظرفیت ۳ و ۴ اسب بخار، قیمتی مابین ۷ تا ۱۱ میلیون تومان مرسوم است.

برای ظرفیتهای ۵٫۵ تا ۱۰ اسب بخار نیز قیمتی بین ۱۱ تا ۲۲ میلیون تومان متصور است.

همچنین برای ظرفیت های بین ۱۳ تا ۳۰ اسب بخار، رنج قیمتی ما بین ۱۸ تا ۴۵ میلیون تومان موجود است.

بین ظرفیت های ۳۵ تا ۷۰ اسب بخاری، سردخانه های زیر صفر قیمتی ما بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان قیمت گذاری می گردند.

انجماد ماهی سفید

انجماد ماهی سفید

منجمد کردن ماهی یکی از متداول ترین روش های نگهداری آن بوده که در این فرایند حرارتی می توان ماهی را با کمترین میزان تغییرات در ترکیبات ، طعم و مزه به مدت نسبتاً طولانی نگهداری نمود. انجماد در واقع یک پدیده فیزیکی و تبدیل آب های موجود در بدن ماهی اعم از آبهای آزاد و آب میان بافتی به کریستال های ریز یخ در اثر برودت می باشد.

انجماد روشی برای جلوگیری جزئی یا کامل از افت کیفی ناشی از فعالیت میکروارگانیسم ها و آنزیم ها می باشد. تکثیر میکرو ارگانیسم ها در پائین تر از ۱۰- درجه سانتیگراد متوقف شده و فعالیت های آنزیمی با منشاء میکرو ارگانیسمی یا آنزیم های بدن خود ماهی هنگامی که دمای بدن ماهی به کمتر از ۱- درجه سانتیگراد برسد ، بشدت کاهش یافته یا تغییر جهت می دهد. البته باید توجه داشت حتی در چنین شرایطی نیز برخی از     آنزیم ها خصوصاً از گروه لیپازها فعال می مانند.

انجماد در واقع تثبیت کیفیت ماهی در زمان انجماد بوده و انجماد قادر نیست افت کیفی ماهی قبل از انجماد محصول را جبران نماید، به همین خاطر بایستی کلیه اصول هندلینگ که ضامن حفظ کیفیت ماهی در زمان انجماد و یا هر نوع فرآوری دیگری است قبلاً رعایت شده باشد.

باید توجه داشت که تحت هر شرایط کیفی در هندلینگ ماهی و همچنین انجماد سریع و نگهداری اصولی در سردخانه، ماهی منجمد کیفیت اولیه قبل از انجماد را نخواهد داشت.

هدف اصلی از انجماد افزایش طول مدت نگهداری و توزیع گسترده تر آن می باشد. ماهیان منجمد را به صورت متعارف به مدت ۶ ماه و حداکثر ۱۲ ماه می توان در سردخانه نگهداری نموده و طی این مدت پس از انجمادزایی به صورت مستقیم توزیع و مصرف نمود و یا به عنوان ماده اولیه برای سایر روش های فرآوری مثل کنسروکردن، تولید خمیر ماهی (سوریمی)، شور کردن، دودی کردن و خشک کردن مورد استفاده قرار داد.

برای انجماد ماهی سفید روش های مختلفی رایج بوده که عمده این روش ها انجماد کند (انجماد در سالن های انجماد و انجماد در محلول آب نمک سرد شده) و انجماد سریع (انجماد در تونل های انجماد یا انجماد وزشی و انجماد بوسیله دستگاه های پلیت فریزر یا انجماد تماسی) می باشد.ماهی سفید را می توان به صورت کامل، شکم خالی، دو نیمه با پوست و یا فیله   استخوان گیری شده منجمد نمود.

در حال حاضر روش انجماد کند به دلیل تغییر ماهیت شیمیایی بدن و افت کیفیت ماهی سفید منجمد در مدت زمان نگهداری در سردخانه ، رایج نبوده و ماهی سفید بیشتر به صورت ماهی سفید کامل شکم خالی و با استفاده از تونل های انجماد بروش انجماد سریع منجمد   می گردد.هر چه سرعت انجماد ماهی سریعتر و مدت زمان انجماد کوتاهتر باشد ، کیفیت محصول منجمد بالاتر خواهد بود. عوامل متعددی در افزایش سرعت انجماد تاثیر داشته که مهم ترین آنها دمای اولیه بدن ماهی، قدرت سرمازایی دستگاه های فریزر، سیستم انجماد، حجم توده ماهیان منجمد، اندازه و ترکیب شیمیایی بدن ماهی، شکل کالای منجمد (درسته یا فیله) و سرعت وزش هوای سرد در تونل انجماد می باشد.

ذکر این نکته لازم است که نقطه انجماد ماهی حدوداً در ۴- درجه سانتیگراد می باشد و   هر چه درجه حرارت بدن ماهی سریعتر به این میزان برسد ،کریستال های یخ تولید شده در بدن ماهی ریزتر خواهد بود. طول مدت زمانی که درجه حرارت قسمت های عمقی محصول ماهی از صفر درجه به ۴- درجه سانتیگراد تنزل می یابد، منطقه ماکزیمم تشکیل بلورهای یخ یا منطقه زیان بخش بوده که در شرایط ایده آل طی مدت کمتر از ۳۰ دقیقه و حداکثر تا ۲ ساعت به طول می انجامد.

 

یکی از محصولات شرکت صنایع برودتی بزادان حقیقی،سردخانه بالای صفر می باشد.

این سردخانه های معمولا در صنعت و کشاورزی و جهت نگهداری ، میوه جات ، صیفی جات ، سبزیجات ، پیش سردکن های کشتارگاه ها و هرگونه محصولاتی که به این دما نیاز دارند استفاده می شود.

به عبارت دیگر محیطی جهت نگهداری محصولات متفاوت که دمای صفر درجه به بالا نیاز دارند برای مدت زمان های مختلف را سردخانه بالا صفر می گویند.

انواع سردخانه بالا صفر

  1. سردخانه ای که با گاز فریون کار می کند.

  2. سردخانه ای که یا گاز آمونیاک NH3 کار می کند.