نوشته‌ها

روش های ایجاد تاخیرفساد غذاها

با شناسايي عوامل فساد، تدابيري كه براي حذف و كنترل آن ها به كار گرفته مي شود مي تواند سبب نگهداري يا تاخير در فساد مواد غذايي شود، دراينجا به طور فهرست وار به مهمترين شيوه هاي نگهداري مواد غذايي اشاره مي كنيم.

استفاده از سرما


سرما، سبب كُند شدن يا توقف فعاليت عوامل بيولوژيك و آنزيم ها مي شود) سرماي حدود۴الي ۵ درجه سانتيگراد بالاي صفر مثلا در يخچال هاي خانگي (دماي يخچال هاي خانگي حداكثر تا ۱۰ درجه بالاي صفر قابل قبول است.

ليكن دماي نهايي يخچال نبايد از ۵ درجه بيشتر باشد) براي نگهداري كوتاه مدت( و سرماي حدود ۱۸ درجه زير صفر،) مثلا در فريزرهاي خانگي (دماي سردخانه هاي زير صفري است كه براي نگهداري چند ماهه گوشت و مواد غذايي منجمد بكار مي رود .

معمولا انجماد لاشه در سرماي حدود ۴۰ درجه زيرصفر و در تونل هاي خاص به سرعت انجام مي شود و سپس به سردخانه هاي حدود ۱۸ درجه منتقل مي گردد ) براي نگهداري طولاني تر :حدود ۶ ماه تا يك سال( بكار گرفته مي شود.

انجماد مواد غذايي بايد با سرماي شديد و به سرعت انجام شود تا آب داخل سلولي و خارج سلولي به طور همزمان منجمد شوند و جدار سلول ها پاره نشود بعكس در هنگام خارج كردن مواد غذايي منجمد از حالت انجماد بايد مواد غذايي را در يخچال يا دماي محيط قرار داد تا به آرامي از انجماد خارج شود .

كنسرواسيون


با توجه به اين كه محتويات داخل قوطي كنسرو در حرارت ۱۲۰جه سانتيگراد و تحت ۵تمسفر فشار به مدت ۲دقيقه از باكتري ها و اسپور آن ها عاري خواهد شد و نظر باينكه قوطي سالم كنسرو امكان نفوذ مجددعوامل فساد را غيرممكن مي سازد لذا محتواي داخل قوطي هاي كنسرو بدون نياز به شيوه هاي ديگر نگهداري( با استفاده از سرما ( قابل نگهداري خواهد بود .

احتياطا با توجه به امكان ناكافي بودن حرارت استريليزاسيون دربرخي قوطي هاي كنسرو و باقي ماندن احتمالي اسپور كلوستريديوم بو تولينوم، توصيه مي شود قوطي كنسرو را قبل از باز كردن مدت۲۰ دقيقه در آب جوشان قرار دهند.

سم بوتوليسم در كمتر از مدت ۲۰ دقيقه جوشيدن، از بين مي رود.

ضربه ديدن قوطي ها به هنگام حمل و نقل، خطر ايجاد منافذ ريز و فساد محتواي قوطي ها را به دنبال دارد. همچنين باد كردن سر و ته قوطي، نشانه فعاليت هاي باكتريايي در قوطي و غير قابل مصرف بودن آن است.

خشك كردن


خشك كردن، قديمي ترين و متداول ترين شيوه نگهداري مواد غذايي است كه با حذف آب مانع فعاليت هاي بيولوژيك و آنزيماتيك براي فساد مواد غذايي مي گردد .

توصيه مي شود به هنگام خشك كردن – سبزي ها، ابتدا آن ها را به مدت ۱ دقيقه در بخار ۱۰۰درجه و يا به مدت۲ دقيقه در آب داغ۸۵ تا ۹۵ درجه قرار دهند تا با بي اثر كردن آنزيم هاي موجود در سبزي محصول خشك كرده با كيفيت بهتر فراهم گردد.

تغليظ و افزايش فشار اسمزي


تهيه رب و دوشاب، شيره از آب ميوه ها، تهيه مربا و مانند اين ها با نامساعد كردن فعاليت عوامل قارچي و باكتريايي به خاطر كاهش آب فعال و افزايش فشار اسمزي سبب نگهداري مواد غذايي مي شود.

استفاده از نمك


نمك به طور كلي موجب مرگ ميكروارگانيسم ها نمي شود اما با افزايش فشار اسمزي، مانع فعاليت آن ها مي گردد. ميزان نمك مورد استفاده براي نگهداري پنير ۱۳% و براي نگهداري محصولات شور، حدود ۶% است.

روش هاي ديگر


استفاده از سركه، دودي كردن، استفاده از اشعه گاما، تخمير، استفاده از مواد شيميايي، روش هاي چندگانه (استفاده همزمان از ۲ يا چند روش ( و نيز روش هاي جديد ديگر، هر كدام به گونه اي موجب كاهش يا توقف فعاليت هاي عوامل بيولوژيك مي شوند، ليكن به كارگيري هر يك از اين روش ها مستلزم اطمينان از عدم زيان بخشي آن است.

منبع:نمناک

یکی از محصولات برجسته شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی آیس بانک صنعتی می باشد.

آیس بانک صنعتی برادران حقیقی:

آیس بانک صنعتی یا سیستم انرژی سرمایی ( Ice Bank ) چیست ؟

آیس بانک صنعتی برای ذخیره انرژی سرمایی در ساعات اوج مصرف غیر فعال مورد استفاده قرار می گیرد.

در این سیستم، هدف تولید و ذخیره یخ در ساعات غیر پیک مصرف برق و استفاده از آن در زمان اوج مصرف برق در واحدهای گوناگون (عمدتاً صنایع لبنیات) می باشد.

آیس بانک ها در سیستم هایی که ساعت کارکرد کمپرسور به صورت شیفتی است مورد استفاده قرار می گیرند.

سیستم آیس بانک با تولید و ذخیره یخ مقدار زیادی انرژی برودتی را در خود ذخیره میکند تا در ساعات مورد نیاز، برودت لازم را برای سیستم تامین نماید.

سیستم آیس بانک را میتوان بصورت گزینه ای قابل اعتماد و نسبتا ارزان قیمت در اکثر سیستمهای برودتی، صنعتی و تهویه مطبوع جهت ذخیره انرژی استفاده نمود.

مزایای استفاده از آیس بانک :

۱- کاهش سرمایه گذاری اولیه

۱-۱- در طراحی های سنتی، ظرفیت کمپرسور و کندانسور و… برای تامین پیک ظرفیت مورد نیاز طراحی میشود، درحالیکه زمانیکه از آیس بانک در طراحی سیستم بهره گرفته میشود، طراحی ظرفیت کمپرسور و کندانسور بر حسب ۵۰% تا ۶۰% میزان پیک ظرفیت مورد نیاز انجام میگردد زیرا سیستم قادر به فعالیت ۲۴ ساعته در طول شبانه روز، تولید و ذخیره برودت میباشد و لذا برودت مازاد مورد نیاز در طی روز جهت تامین پیک ظرفیت، از محل ذخیره شبانه قابل تامین میباشد در نتیجه در صورت استفاده از آیس بانک نیازی به کمپرسور و کندانسور بزرگ نیست و تجهیزات کوچکتر قادر به پاسخ گویی به نیاز ظرفیت خواهد بود.

۱-۲- در سیستمهایی که از آیس بانک استفاده میکنند از آنجا که سیستم توسط آب سرد خروجی آیس بانک (نزدیک صفر درجه) که دارای دمای کمتری نسبت به آب سرد خروجی مبدل های شل اند تیوپ و یا پلیت کولر میباشد.

تغذیه میگردد لذا اختلاف دمای موجود بین آب سرد و محیط مورد نظر سرمایش بیشتر شده و برای تامین یک میزان برودت خاص نیاز به تامین آب سرد کمتری میباشد در نتیجه پمپ و لوله کشی لازم دارای قطر و ظرفیت کمتری خواهند بود.

۱-۳- با توجه به دمای پایین تر آب سرد خروجی از آیس بانک نسبت به آب سرد خروجی از سیستمهای رایج دارای مبدل شل اند تیوب و یا پلیت کولر و در نتیجه افزایش اختلاف دما (Dt)، نیاز به کویل های بزرگ نیست و کویل سرمایشی کوچکتر و فن کوچکتر پاسخگوی نیاز خواهد بود.

۱-۴- استفاده از کمپرسور و کندانسور کوچکتر علاوه بر کاهش قطر لوله و شیر آلات، نیاز به سیم کشی، کنترل فی ما بین، تجهیزات الکترونیکی و تابلو برق کوچکتری دارد.

۱-۵- در صورتیکه برای تامین برق پشتیبان از ژنراتور استفاده شود، در سیستمهای دارای آیس بانک به علت استفاده از کمپرسور کوچکتر، برای تامین برق پشتیبان نیاز به ژنراتور کوچکتری خواهد بود.

۲- کاهش هزینه مصرف انرژی

۲-۱- از آنجا که در سیستمهای دارای آیس بانک، برودت در تمام طول شبانه روز تولید و ذخیره میشود، لذا در طی ساعات پیک مصرف برق، نیاز به مصرف زیاد جریان الکتریسیته نمیباشد و قسمت عمده ای از برودت مورد نیاز از محل ذخیره شبانه تامین میشود و لذا در صورت استفاده از کنتور برق زماندار که هزینه برق مصرفی در ساعات پیک مصرف را با تعرفه بسیار بیشتر از ساعت نیمه شب محاسبه میکند، هزینه برق مصرف شده کاهش چشمگیری میابد.

۲-۲- در سیستمهای دلرای آیس بانک انرژی الکتریکی کمتری مصرف میشود زیرا تجهیزات برودتی شامل کمپرسور، کندانسور و غیره دارای ظرفیت و اندازه کوچکتری میباشند.

۲-۳- ازآنجا که قسمت زیادی از برودت در شب تولید میشود که دمای محیط کمتر از روز میباشد، لذا بازده کمپرسور و کندانسور افزایش چشمگیری میابد ومصرف برق در مقابل برودت تولید شده کاهش میابد.

۲-۴- کمپرسور زمانی دارای بازده حداکثر است که ۱۰۰% زیر بار باشد و از آنجا که در سیستمهای دارای ایس بانک معمولا کمپرسور تحت ۱۰۰% بار کار میکند لذا بازده کمپرسور در سیستمهای دارای آیس بانک بیشتر بوده و مصرف برق کمتری در مقابل تولید برودت مورد نیاز خواهد داشت.

گفتنی است که در یک سیستم تهویه مطبوع سنتی (دارای شل اند تیوب یا پلیت کولر) به طور متوسط کمپرسور برای نزدیک به ۶ ماه از سال حداکثر به میزان ۳۰% ظرفیت زیر بار میباشد و در نتیجه بازده بسیار پایین تری را داراست.

۲-۵- کاهش ظرفیت پمپ و نیز فنهای مصرفی که قبلا شرح داده شد علاوه بر کاهش هزینه سرمایه گذاری اولیه پروژه سبب کاهش برق مصرفی نیز میگردد.

۳- افزایش قابلیت اطمینان سیستم

در سیستم های سنتی برای تامین ۱۰۰% پیک ظرفیت برودت لازم سالیانه معمولا از دو کمپرسور که هریک قادر به تامین ۵۰% بار برودتی مورد نیاز میباشند استفاده میکنند تا در صورت ایجاد خلل و خرابی در یک کمپرسور، کمپرسور دیگر قادر به تامین ۵۰% برودت لازم باشد.

اما در سیستمهای دارای آیس بانک چنانچه سیستم دارای دو کمپرسور باشد که هریک ۳۰% برودت مورد نیاز را تامین کنند و الباقی، معادل ۴۰% برودت لازم توسط آیس بانک تامین شود، در صورت ایجاد خلل در یک کمپرسور، سیستم قادر به تامین ۷۰% برودت لازم با استفاده از آیس بانک و یکی از دو کمپرسور میباشد.

بر اساس اطلاعات هواشناسی ASHREA برای یک سیستم روتین تهویه مطبوع، تامین ۷۰% پیک برودت نیاز سالیانه، سبب تامین نیاز برودتی مجموعه برای ۸۵% زمان در طول سال میگردد، لذا سیستم های دارای آیس بانک قابلیت اطمینان بسیار بیشتری دارند.

قابل ذکر است که در طراحی سیستمهای برودتی، میزان حداکثر برودت لازم (پیک مصرف سالیانه) جهت انتخاب ظرفیت تجهیزات ملاک طراحی و محاسبه قرار داده میشود و لذا تامین ۷۰% پیک مصرف سالیانه در بیشتر طول سال بطور کامل جوابگوی نیازهای برودتی سیستم میباشد.

۴- نیاز به نگهداری کمتر

در سیستمهای دارای آیس بانک نیاز به تعمیر و نگهداری کاهش میابد زیرا آیس بانک دارای قطعات متحرک و چرخنده بسیار کمتری نسبت به کمپرسور میباشد لذا استهلاک کمتری داشته و نیاز به تعمیر بسیار کمتری نسبت به کمپرسور دارد و در نتیجه با جایگزین کردن یکی از کمپرسورها توسط آیس بانک حجم زیادی از تعمیر و نگهداری لازم کاهش میابد.

۵- حفظ محیط زیست

۵-۱- تولید برق در ساعات شبانه روز به علت بازده بیشتر نیروگاهها در شب، بر اساس آمارهای موجود،دارای حدود ۳۰% آلودگی کمتر نسبت به تولید برق در ساعات روز میباشد. لذا مصرف برق شبانه که توسط سیستمهای دارای آیس بانک اتفاق می افتد آلودگی کمتری برای محیط زیست در پی دارد.

۵-۲- بنا به دلایل ذکر شده قبلی سیستمهای دارای آیس بانک نسبت به سیستمهای سنتی میزان برق کمتری مصرف میکنند لذا سبب کاهش آلودگی محیط زیست ناشی از تولید برق میشوند.

۵-۳- با استفاده از آیس بانک در سیستمهای فریونی، به علت کوچکتر شدن سیستم برودتی و مصرف کمتر مبرد در مدار برودتی سبب کاهش آلودگی محیط زیست ناشی از نشت مبردهای فریونی مخرب لایه ازن (CFC ,HFC) میشود.

سیستم ذخیره یخ شامل یک یا چندین کویل است که در یک مخزن آب عایق بندی شده غوطه ور هستند.

در آیس بانکهای پیش ساخته، کویل به همراه مخزن از پیش ساخته و سایر متعلقات ارایه میگردد.

در بعضی از سیستمهای برودتی بزرگ ممکن است مخزن های بتونی یا فلزی در محل ساخته شوند و تنها نیاز به کویل اواپراتوری آیس بانک باشد.

انواع آیس بانک :

۱- آیس بانک پیش ساخته (بهمراه مخزن آب پیش ساخته و آجیتاتور)

۲-آیس بانک کویل

۳- آیس بانک سیلو (ماژولار)

در سیستم های سرمایشی صنعتی که از آیس بانک استفاده میکنند زمانیکه بار برودتی وجود ندارد و یا کمتر به برودت نیاز است (معمولا به هنگام شب) با تزریق مستقیم مبرد به داخل کویل انرژی برودتی به صورت یخ در اطراف لوله های کویل آیس بانک ذخیره میشود.

زمانی که یخ بضخامت مورد نظر رسید، حسگر فرمانی برای قطع جریان مبرد به سیستم برودتی ارسال میکند.

زمانیکه آب سرد برای سرمایش مورد نیاز باشد، پمپ سیرکولاسیون شروع به کار نموده و آب سرد را از مخزن آیس بانک به محل های مورد نیاز پمپ میکند.

آب برگشتی در داخل مخزن گردش نموده و پس از تماس مستقیم با یخ سرد میشود.

همزمان برای افزایش میزان انتقال حرارات بین آب و یخ، توسط دستگاه همزن (آجیتاتور) موجود در داخل مخزن آیس بانک جریان آب یکنواختی روی کویلها بوجود می آید.

مشخصات و امتیازات بانک های یخ این شرکت بشرح زیر میباشند :

– دمای آب سرد خروجی تا ۵ درجه سانتیگراد
– ثابت ماندن دمای آب در مدت زمان استفاده
– انتقال انرژی عالی بعلت تور بولان زیاد آب
– کار مطمئن بعلت نداشتن قطعات متحرک در سیستم
– حداقل فضای مورد نیاز برای نصب دستگاه
– حد اقل مقدار شارژگاز مبرد در سیستم
– کلیه قسمت های در تماس با آب از جنس فولاد ضد زنگ یا PVC میباشند و لذا عمر بسیار طولانی دارد .
– مجموعه بانک یخ بطور یکپارچه قابل حمل و نقل میباشد.
– با انواع مبردها و از جمله با مبرد آمونیاک یا فریون کار میکند.
– با سیستم تبرید بصورت گردش طبیعی مایع و یا با پمپ مبرد میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
– به علت کم حجم بودن و کوچک بودن ابعاد نسبت به بانک های یخ لوله ای میتواند در تاسیسات جدید ویا در توسعه تاسیسات موجود بکار برده شود.

بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی
بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

سردخانه های خالی و میوه های پلاسیده!

وجود سردخانه ها و انبارهاي مجهز امكاني است كه در دنياي امروز با رشد روزافزون جمعيت مي تواند زمينه دسترسي به همه محصولات را صرف نظر از فصل و مكان توليد فراهم كند.

كشور ما در حال حاضر در توليد بسياري از محصولات كشاورزي و دامي علاوه بر تامين مايحتاج داخلي قادر است مازاد آن را به بسياري از كشورها صادر كند، اما به دليل عدم ارتباط مناسب بين حلقه هاي توليد و نگهداري محصول، هر سال شاهد ضايعات بالاي مواد غذايي هستيم و گاهي با كمبود محصول و افزايش قيمت ها مواجه مي شويم.

در اين باره با سيد محمود كشاورز، رئيس اتحاديه صنف انبارداران و سردخانه هاي تهران گفتگو كرده ايم.

يكي از مشكلات كشور، ذخيره سازي نامناسب محصول هنگام افزايش توليد است، به طوري كه افزايش كشت يك محصول به دليل نبود امكانات و خريد بموقع، در دور بعدي با كاهش كشت مواجه مي شود.

چگونه مي توان با انبار بموقع محصول در سردخانه ها از چنين روندي جلوگيري كرد؟

همان طور كه اشاره كرديد ما در خيلي از محصولات دچار چنين مشكلاتي هستيم، مثلادر مورد سيب زميني گاهي كشاورزان به دليل افزايش بي رويه كشت و نبود بازار مصرف و نداشتن امكانات نگهداري و همچنين فسادپذيري محصول متضرر مي شوند و در دور بعد به علت كاهش كشت از سوي كشاورز با افزايش قيمت ها مواجه مي شويم.

در حالي كه در صورت روزآمد كردن اطلاعات و اطلاع يابي از ميزان ظرفيت خالي سردخانه ها، انبارها و برنامه ريزي صحيح مي توان از وارد شدن خسارت به كشاورزان جلوگيري كرد، اما از آنجا كه چنين اطلاعاتي وجود ندارد صاحبان سالن هاي سردخانه به صورت سنتي به بنكداران و تجار قديمي خود سرويس مي دهند.

چگونه مي توان چنين ارتباطي را بين مراكز توليد و سردخانه ها ايجاد كرد؟

يك بازوي قوي مي خواهد تا از سوي وزارت جهاد كشاورزي و وزارت بازرگاني رابط بين سردخانه ها، انبارها و تشكل ­هاي توليد باشد تا اگر به عنوان مثال در اروميه توليد سيب درختي افزايش يافت بلافاصله با اطلاع رساني و ايجاد ارتباط با سردخانه هاي تهران و شهرستان ها از فسادپذيري كالاجلوگيري شود.

در حال حاضر برخي بنكداران در زمان برداشت ميوه سردرختي با انعقاد قراردادي با سردخانه محصول را از كشاورزان ارزان خريداري كرده و با نگهداري آن محصول به چند برابر قيمت در روزهاي پر مصرف به فروش مي رسانند.

آيا تشكل هاي توليدي و كشاورزي نمي توانند خودشان مستقيم وارد عمل شوند؟ تشكل هاي كشاورزي و توليدي و همچنين تعاوني هاي كشور توان مالي كافي ندارند و به دليل نداشتن سردخانه هاي مجهز قادر به انجام اين كار نيستند و اين مسائل باعث شده تا فسادپذيري ميوه تا ۴۰ درصد برسد و دولت بايد در اين جهت تسهيلاتي ارائه كند.

در حال حاضر در تهران چه تعداد سردخانه وجود دارد؟

حدود ۶۴ سردخانه در استان تهران وجود دارد كه اكثر سردخانه هاي بزرگ وابسته به نهادهايي چون شهرداري، بنياد مستضعفان و وزارت بازرگاني هستند و حدود ۴۰ سردخانه كوچك در مالكيت بخش خصوصي قرار دارد. چند درصد ظرفيت سردخانه هاي كشور در استان تهران قرار دارد؟

حدود ۴۰ درصد ظرفيت سردخانه اي كشور در استان تهران قرار دارد و سردخانه ها به طور ميانگين در طول سال با ۷۰ درصد ظرفيت مشغول به كار هستند. آيا از تمام ظرفيت انباري كشور استفاده مي شود؟

در بخش انبارداري به دليل ركود بازار در ۲ سال اخير اكثرا خالي است و متضرر مي شوند. سردخانه هاي موجود آيا جوابگوي نياز كشور است؟

اگر قرار باشد سيستم اروپا را براي نگهداري مواد غذايي داشته باشيم در حال حاضر ۲۰۰ سردخانه براي استان تهران كم داريم. دليل آن كه در اين بخش سرمايه گذاري كافي نشده است، چيست؟

به دليل گران بودن امكانات و تاسيسات كمتر كسي به سمت احداث سردخانه روي مي آورد، چراكه براي يك سردخانه ۱۰ هزار تني بالغ بر ۱۰ تا ۱۵ ميليارد تومان سرمايه نياز است و در حال حاضر با توجه به افزايش هزينه ها به صرفه نيست.

اجاره نگهداري محصول در سردخانه ها چه ميزان است؟ با توجه به نوع محصول، اجاره نگهداري متفاوت است، مثلاگوشت قرمز، مرغ و ماهي هر تن ۸ هزار تومان در ماه است.

اما هزينه اجاره ميوه كمتر است و هر ماه ۴ هزار و ۵۰۰ تومان هزينه دارد. هدفمند شدن يارانه ها و افزايش قيمت آب و برق چه تاثيري بر هزينه ها مي گذارد؟

يك سردخانه ۲۰ هزار تني روزي ۸۰ هزار ليتر آب براي مرطوب نگه داشتن ميوه نياز دارد و استفاده از برق در فصل تابستان براي صفر و زير صفر نگه داشتن درجه دما افزايش مي يابد.

در حال حاضر هزينه برق به طور متوسط ماهانه ۸ تا ۱۵ ميليون تومان مي شود كه اگر يارانه آن حذف شود هزينه ها چندين برابر خواهد شد. آيا سردخانه ها قابليت نگهداري هرگونه محصولي را دارند؟

در كشور ۲ نوع سردخانه داريم. يكي بالاي صفر درجه و ديگري زير صفر درجه است. در سردخانه هاي بالاي صفر درجه اغلب ميوه و سبزي، گل و خشكبار نگهداري مي شود و در سردخانه هاي زير صفر درجه مواد پروتئيني از جمله گوشت، مرغ و ماهي و خرما نگهداري مي شوند و اكثر سالن هاي سردخانه در اجاره بنكداران مواد غذايي و تجار عمده واردكننده كالاقرار دارند.

متوسط زمان نگهداري كالاچقدر است؟ زياد نيست ۲ تا ۵ ماه، البته بستگي به بازار مصرف دارد.

منبع:جام جم

یکی از محصولات برجسته شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی چیلر تهویه مطبوع می باشد.

چیلر تهویه مطبوع شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

چیلر تهویه مطبوع صنایع برودتی برادران حقیقی

چیلر تهویه مطبوع (Air conditioner chiller) چیست؟

همانطور که می دانید تهویه مطبوع ، انجام عملیاتی روی هوا تا بتوان شرایط هوای محل مورد نظر را برای زندگی و کار کردن ، راحت و بهداشتی کرد و به حد مطلوب برسانیم.

برای انجام چنین عملی دستگاهی با ظرفیت مناسب مانند چیلر تهویه مطبوع صنایع برودتی برادران حقیقی بایستی نصب گردد.

تهویه مطبوع معمولاً شامل : سرمایش، گرمایش، رطوبت زنی و رطوبت زدائی وتصفیه هوا می‌باشد.

اهمیت چیلر تهویه مطبوع

از آنجائیکه بخش عمده ی زندگی بشر امروزی در داخل ساختمان می گذرد، ایجاد شرایط مطلوب زیست محیطی در ساختمان، خواه محل کار باشد، یا منزل و غیره، دارای اهمیت بسیاری است که مهمترین بخش آن تهویه مطبوع برای ساکنین ساختمان، با توجه به نوع فعالیت آنهاست.

عوامل هوا در تهویه مطبوع

تهویه مطبوع باید بتواند عوامل مختلف هوا را تنظیم و تثبیت نماید که اهم آنها عبارتند از:

درجه ی حرارت (Temperature)، رطوبت هوا (Air Moisture)، سرعت وزش هوا (Air Velocity)، صاف کردن و پالایش هوا از گرد و خاک (Air Filtering)، پاکی هوا با از بین بردن باکتریها (Air Sterilization) و همچنین از بین بردن بو و گازهای سمی. در این مورد درجه ی حرارت موثر عامل اصلی و بقیه جز شرایط فرعی محسوب می شوند.

انواع چیلر تهویه مطبوع از نظر درجه ی حرارت

تهویه مطبوع زمستانی یا سیستم تک فصلی گرم کننده (Heating System)

سیستم های گرمایشی مانند شوفاژ با دیگ آب گرم یا پکیج دیواری فقط قابلیت گرمایش هوا در فصول سرد سال را دارد. سیستم های حرارت مرکزی نوعی از این هستند.

به غیر از انوع سیستم های حرارت مرکزی، وسایلی مانند بخاری ها و شومینه ها نیز، برای این منظور بکار می روند که البته دارای نواقص بسیار نسبت به سیستم های حرارت مرکزی هستند.

تهویه مطبوع تابستانی یا سیستم تک فصلی سرکننده (Cooling System)

سیستم های سرمایشی مانند کولر گازی، اسپلیت (نوع فقط سرد) و کولر آبی که فقط توانایی سرد کردن هوا در فصول گرم سال را دارد، بر اساس عملکرد انوع سیستم های تبرید کار می کند و انواع مختلفی دارد.

تهویه مطبوع سالانه یا سیستم دو فصلی گرم و سرد کننده (Heating & Cooling System)

سیستم های سرمایشی و گرمایشی مانند چیلر، فن کویل و هواساز قابلیت ایجاد سرمایش در فصول گرم و گرمایش در فصول سرد سال را داراست.

در این سیستم یا از مجموع دو سیستم تابستانی و زمستانی در کنار هم و یا از یک سیستم یکپارچه ی دو فصلی برای تهویه مطبوع ساختمان استفاده می شود.

این نوع تهویه هوا معمولاً به دلایل قابلیت بالا و صرفه جویی در برخی هزینه ها به دو سیستم قبل، ارجحیت دارد، به جز در مناطق سردسیری و یا گرمسیری که فقط به یک سیستم تک فصلی نیاز دارند.

مقایسه انواع تهویه مطبوع

انتخاب سیستم تهویه مطبوع از مباحث اساسی در کیفیت ساخت و ساز های انبوه بوده و می تواند پروژه را به اهداف خود نزدیک و یا حتی آن را به مرز شکست برساند . در انتخاب سیستم تهویه مطبوع دو انتخاب وجود دارد:

الف – استفاده  از سیستم های مستقل برای هر واحد

در این روش انتخاب های موجود به ترتیب از کمترین قیمت تمام شده عبارتند از :

–    اسپلیت یونیت دیواری
–    اسپلیت یونیت کانالی
–    سیستم مینی چیلر
–    سیستم وی آر اف

در روش های فوق بهترین محل نصب کندانسورها در پشت بام است ولی این به شرطی است که تعداد طبقات بیش از سه تا چهار طبقه نباشد.

در مجتمع های بلند مرتبه کندانسورها در تراس نصب شده و باید ملاحظات خاص در خصوص پوشش مطلوب معماری کندانسورها پیش بینی شود.

بدیهی است در این حالت بخش قابل توجهی از مساحت تراس توسط کندانسور اشغال شده و این باعث تحمیل صدا و هوای گرم مزاحم به تراس و آپارتمان می گردد.

در مناطقی که استفاده از تراس ها نقش ویژه ای در ارزش افزوده ملک ایجاد می نماید (علی الخصوص برجهای مشرف به دریا) کندانسورها نبایستی در تراس نصب شوند.

اسپلیت یونیت دیواری:

استفاده از اسپلیت های دیواری اقتصادی ترین روش برای تهویه واحدها است.

این گزینه برای ساختمان های کوچک نسبتا” مناسب بوده  ولی بنظر می رسد انتخاب خوبی برای برجها و ساخت و سازهای لوکس نبوده و به کیفیت ساخت آسیب برساند .

طول عمر اسپلیت های دیواری بطور متوسط ۸ سال می باشد.

اسپلیت یونیت کانالی:

استفاده از اسپلیت کانالی به شرطی که برای تمام فضاهای آپارتمان دستگاه های مستقل پیش بینی شده و از بهره وری سیستم نکاهد ، به معماری داخلی واحدها کمک شایانی نموده و انتخاب بهتری نسبت به اسپلیت های دیواری بوده و در این حالت بهره بردار آسایش بیشتری را نسبت به اسپلیت دیواری تجربه خواهد نمود.

البته تعدد کندانسورها در این حالت باعث نیاز به فضای زیادی در تراس ها یا پشت بامها خواهد شد و تعمیر و نگهداری این سیستم را هم مشکل تر خواهد نمود.

اگر یک اسپلیت کانالی چندین فضا را پوشش دهد، قابلیت کنترل موضعی درجه حرارت از دست رفته و باعث افزایش مصرف برق و کاهش بهره وری می گردد.

طبیعتا” قیمت تمام شده اسپلیت های کانالی بسیار متفاوت با اسپلیت های دیواری می باشد .

در مجموع هزینه بالای برق در این انتخاب، همچنین نیاز به کابل کشی و لوله کشی های متعدد و گران قیمت و تامین برق سه فاز در واحدهای بالای هفتاد متر مربع از نقاط ضعف استفاده از اسپلیت های کانالی می باشد.

مینی چیلر:

استفاده از مینی چیلر از نظر فنی انتخاب بهتری نسبت به اسپلیت بوده و باعث کاهش نسبی در مصرف برق و تجمیع کندانسورهای هر واحد می شود.

امکان کنترل دما در فضاهای مختلف نیز از مزایای این سیستم می باشد، اما گزینه مینی چیلر باعث اختصاص بخش قابل توجهی از تراس به کندانسور دستگاه خواهد شد .

با توجه به قیمت های بالای تمام شده در این گزینه و عدم ایجاد ارزش افزوده ای در مارکتینگ ساختمان (در مقایسه با اسپلیت کانالی) معمولا این گزینه با اقبال سازندگان مواجه نمی شود.

طول عمر مینی چیلر بطور متوسط ۱۲ سال می باشد.

وی آر اف:

استفاده از وی آر اف نیز انتخاب بهتری نسبت به اسپلیت بوده و باعث کاهش قابل توجه در مصرف برق و تجمیع کندانسورهای هر واحد می شود.

امکان کنترل دما در فضاهای مختلف نیز از مزایای این سیستم می باشد.

در سیستم  وی آر اف با انتقال کندانسورها از نمای ساختمان به نقاط کور  می توان کمک شایانی به ارتقای معماری و نمای ساختمان نمود که این از مزایای این سیستم می باشد.

علیرغم مزایای نسبی وی آر اف با توجه به قیمت های بالای تمام شده در این گزینه معمولا سرمایه گذاران از انتخاب آن اجتناب می نمایند.

طول عمر وی آر اف بطور متوسط ۱۲ سال می باشد.

در سیستم وی آر اف ، معمولا امکان نصب کندانسورها در پشت بام و محوطه برج های بلند مرتبه وجود دارد ، ولی این امر مستلزم صرف هزینه بیشتر بابت افزایش ظرفیت کندانسورها و اختصاص رایزرهای زیادی به لوله کشی های مسی از مقطع طبقات تا پشت بام و نصب تعداد زیادی کندانسور وی آر اف در پشت بام هر برج می باشد که در مجموع این روش را غیر اقتصادی ساخته و هزینه تمام شده وی آر اف را نسبت به نصب همان کندانسورها در تراس آپارتمان حدود ۲۵ درصد افزایش می دهد.

ب – استفاده از سیستم تهویه مطبوع مرکزی

در این حالت انتخاب های موجود به ترتیب از کمترین قیمت تمام شده عبارتند از :

–  سیستم چیلر- فن کویل
–  سیستم وی آر اف

در روشهای فوق اولین مزیت اساسی ، کاهش چشمگیر مصرف برق واحدها و ارتقای سطح آسایش سیستم تهویه مطبوع برای بهره برداران می باشد.

همچنین با حذف کندانسورها، هزینه های معماری ناشی از استتار کندانسورها در نمای ساختمان منتفی می شود.

از مزایای دیگر سیستم مرکزی عدم الزام سرمایه گذاران به ساخت تراس های متعدد و احیای فضای تراس ها می باشد که نقشی اساسی در ارتقای معماری و بهبود کیفیت ساخت وساز  پروژه خواهد داشت.

انتخاب سیستم مرکزی می تواند منجر به کاهش خرید دیماند برق مورد نیاز پروژه و کاهش ظرفیت پست های برق، تابلوها، کابل کشی ها، کنتور برق واحد ها و کلیه موارد مربوط به آن شود.

بدیهی است کاهش سرمایه گذاری اولیه در این بخش مورد توجه سرمایه گذاران بوده و حرکتی شایسته در راستای سیاست های کلان کشور باشد .

طول عمر متوسط ۲۵ سال در سیستمهای مرکزی باعث اقتصادی شدن این سیستمها نسبت به سیستمهای مستقل تهویه مطبوع می باشد.

یکی از محصولات شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی، چیلر تهویه مطبوع می باشد.

بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی
بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی