یخساز اتوماتیک

یخساز اتوماتیک: دستگاه یخ ساز به چند نوع تقسیم میشوند که از این دست میتوانیم به یخساز های اتوماتیک و نیمه اتوماتیک اشاره نماییم…

یخ ساز اتوماتیک به نوعی از یخ ساز ها گفته میشود که دیگر نیازی به حضور کاربر در آنها نیست و به صورت خودکار تمامی اعمال انجام میگردد و شخص فقط یخ های مورد نیاز را از مخزن دستگاه تخلیه مینماید.

یخساز-اتوماتیک-صنایع برودتی حقیقی

یخساز اتوماتیک در مکان هایی که به صورت دائم نیاز به وجود یخ هست کاربرد بسیار زیادی دارد، از جمله این مکان ها میتوانیم به رستوران ها و کافی شاپ ها ، فست فود ها و… اشاره نماییم.

یخ ساز اتوماتیک توسط شرکت های بسیاری در جهان طراحی و تولید میگردد اما آیا تمامی آنها اتوماتیک هستند؟

خیر تمامی این یخساز ها اتوماتیک نمیباشند ، برخی از آنها فقط قادرند در زمان اتمام و پر شدن مخزن به صورت خودکار دستگاه را خاموش نمایند و به همین دلیل به آنها یخساز اتوماتیک میگویند اما ما میگوییم این نوع یخساز ها یخساز های نیمه اتوماتیک میباشند. 

یخساز اتوماتیک به آن دسته از یخ ساز ها گفته میشود که علاوه بر امکان تولید یخ به صورت اتوماتیک ، امکان تولید مخزن آب به صورت اتوماتیک با آب شهری ، امکان خروج پسماند آب به صورت اتوماتیک و… را نیز دارا باشد

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

آیس بانک و مزایای آن

آیس بانک چیست؟

آیس بانک یک سیستم ذخیره سازی انرژی سرمایشی با مکانیسم تبرید است و به این صورت عمل می کند که در بازه های زمانی که مصرف برق کمتر و هوا خنک تر است(شب)، انرژی سرمایشی را تولید و ذخیره سازی می کند و در طول روز از این انرژی ذخیره شده برای خنک سازی دستگاه ها یا محیط استفاده می شود.

این کار باعث بالا رفتن کارائی خنک کنندگی و کاهش مصرف برق و هزینه ها در ساعات اوج مصرف می شود و صرفه اقتصادی زیادی دارد.

آیس-بانک-مزایای-آن-صنایع برودتی حقیقی

به طور کلی آیس بانک درطول شب آب مخزن را به یخ تبدیل می کند و در روز یخ ها آب شده و برای خنک شدن استفاده می شود. اجزای اصلی آیس بانک ها عبارتند از:

-کمپرسور

-کندانسور

-اواپراتور لوله ای یا کویل یخ

-منبع آب

در واقع آیس بانک بسته ای از صفحات تبخیر کننده است که شامل یک مخزن است و مکانیسم عملکرد آن به این صورت است:

کمپرسور ابتدا گاز را به کندانسور کمپرس کرده و پس از تبدیل شدن گاز به مایع، وارد اواپراتور یا کویل سرد کننده می شود.

با استفاده از پمپ، با چرخش آب حول یخ های درون مخزن، آب بسیار سرد(حدود ۱+ درجه سانتیگراد) به فن کویل ها هدایت می شود تا در آنجا با تبادل حرارتی دمای محیط را کاهش دهد و دوباره با برگشت آب به مخزن آیس بانک، این چرخه تکرار می شود.

مزایای استفاده از  آیس بانک ها نسبت به چیلر های معمولی:

  • کاهش مصرف انرژی
  • کاهش هزینه ها و صرفه اقتصادی
  • راندمان سرمایشی بالاتر
  • کم بودن هزینه های تعمیر و نگهداری
  • کاهش گازهای گلخانه ای و آلوده نکردن محط زیست

آیس بانک ها با توجه به نوع استفاده و کاربردشان در شکل و ظرفیت های مختلفی طراحی و ساخته می شوند و در صنایع مختلف غذایی، داروئی، شیمیایی، صنایع پتروشیمی، تصفیه روغن، تهویه ساختمان های بلند نظیر بیمارستان ها و ادارت دولتی و…مورد استفاده قرار می گیرند.

در صنایع غذایی، آیس بانک ها جهت پاستوریزه کردن محصولات در دمای پایین، مورد استفاده قرار می گیرند.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

اقتصادی بودن ساخت سردخانه

این سوال ذهن شما را درگیر می کند که آیا ساخت سردخانه یک امر اقتصادیست؟ در ادامه باید بگوییم ساخت سردخانه با توجه نوع کاربری، حجم سردخانه، شهر، نوع محصول کشاورزی درمنطقه میبایست طراحی و اجرا گردد، زیرا هزینه ی ساخت سردخانه (مخصوصا در ابعاد چند هزار تنی) مشمول هزینه های قابل توجهی است که اگر این امر بدون تحقیق و بررسی موارد فوق و جمع آوری یک طرح توجیهی مناسب انجام پذیرد مسلما دارای ریسک بالایی خواهد بود و شاید منجر به هدر رفت بخش عظیمی از سرمایه ی فرد میگردد.

اقتصادی-بودن-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

فلذا تحقیقات قبل از ساخت بیشتر از خود ساخت سردخانه در اولویت بوده و باعث میگردد که با دیدی درست و اقتصادی وارد پروسه ساخت سردخانه شد.

بطور مثال در مناطق جنوب کشور ساخت سردخانه های زیر صفر و تونل انجماد جهت نگهداری و انجماد محصولات صید شده از دریا نظیر ماهی ،میگو و… رایج میباشد، اما در شمال کشور بیشترین سردخانه های احداث شده سردخانه میوه و مرکبات(مخصوصا کیوی ) میباشد.

همینطور در شرکت های مختلف بسته به نوع تولیدات و مواد اولیه مورد استفاده در کارخانه ها سردخانه ها و یا تونل انجماد احداث میگردد.

زمانی ساخت سردخانه دارای توجیه اقتصادی میباشد که علاوه بر بازاریابی مناسب و ساخت سردخانه متناسب با شرایط اقتصادی و کشاورزی منطقه ، خود سردخانه هم از کیفیت ساخت مناسب و انتخاب تجهیزات درستی برخوردار باشد. زیرا هزینه ی برق و یا آب مصرفی و هزینه ی تعمیر و نگهداری مجموعه خود میتواند بخش بزرگی از سود یک سردخانه را تبدیل به هزینه ی جاری نماید. فلذا استفاده از کالای مرغوب و با کیفیت در زمان ساخت سردخانه امری اجتناب ناپذیر است و به اقتصادی بودن یک مجموعه ی سردخانه ای کمک شایانی خواهد نمود.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

شرایط نگهداری گل زعفران در سردخانه (بخش ۲)

نتايج:

جدول ۱، مشخصات فيز كيي (وزن، قطر، طول) و درصد رطوبت در زعفران به صورت غنچه و نیمه
باز را نشان می دهد. پس از تيمار بندي و وزن كردن نمونه هاي گل زعفران به سردخانه منتقل شده و در
روزهاي ۲، ۴، ۷، ۱۴ و ۲۱ از سردخانه خارج شدند و ميزان افت وزني تع يين گرديد. نتايج نگهداري گلها
در شکل ۲ نشان داد كه با افزايش درجه حرارت و زمان نگهداري و نمونه هاي گل شروع به پژمردگي
نمودند. افزايش پژمردگي پس از ۱۴ روز در تمام درجه حرارت ها بسيار مشخص بوده است به طور كيه در
تيمار نگهداري شده در ۲۱ درجه سانتي گراد پس از ۳ هفته گلها كاملاً خيس بودند و زعفران به سختي
استحصال گرديد. همچنين با افزايش درجه حرارت نگهداري گلها افت وزني نيز بيشتر شد. نتايج اين مرحله
با تحقيقات جویس و شورتر در سال ۲۰۰۰ مطابقت داشت و احتمالاً به علت تنفس و افزايش درجه حرارت
گلها درطي زمان نگهداري پژمرده گرديدند.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی
سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

اثر ضخامت نگهداري بر ويژگيها يكفي زعفران

جدول ( ۲) مقايسه ميانگين تأثير تيمار ضخامت نگهداری را بر ويژگي ها ی يكفي زعفران نشان مي
دهد. نتايج نشان داد، كه افزایش ضخامت نگهداری باعث كاهش قدرت رنگي، ميزان سافرانال و حداقل
تلخي در نمونه هاي زعفران شده است. ضخامت ۱۰ سانتي متر در بالاترين مرتبه آماري از نظر قدرت رنگي
میزان سافرانال و حداقل تلخی قرار داشت.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

اثر تيمار درجه حرارت بر ويژگيها يكفي زعفران

مقايسه ميانگين تأثير تيمار درجه حرارت نگهداري را بر ويژگيها يكفي زعفران در جدول شماره ) ۳(
نشان مي دهد. افزايش درجه حرارت نگهداري باعث كاهش قدرت رنگي، میزان سافرانال و حداقل تلخي
در نمونه هاي زعفران شده است. نتايج نشان داد كه بالاترين رتبه ويژگيها يكفي زعفران در درجه حرارت
صفر درجه سلسیوس بدست آمد، كه نسبت به شاهد ۲۱ درجه سانتي گراد اختلاف آماري كاملاً معني داري
داشته است. حداكثر قدرت رنگي ۷۶ / ۳۱۰ و تلخي ۰۶۹ / ۱۰۶ در درجه حرارت صفر درجه سلسیوس
بدست آمد. ميزان قدرت رنگي و حداقل تلخي حاصل از گلهای نگهداري شده در درجه حرارت ۸ و ۲۱
درجه سانتي گراد در حد استاندارد نمي باشد و اين درجه حرارتها جهت نگهداري گل زعفران مناسب
نبوده است.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

اثر تيمارروز نگهداري بر ويژگيها يكفي زعفران:

جدول شماره ( ۴) مقايسه ميانگين تأثير تيمارهاي روز نگهداري بر ويژگيها يكفي زعفران را نشان مي
دهد. نتايج نشان مي دهد كه افزايش روزهاي مختلف نگهداري باعث كاهش قدرت رنگي و حداقل و
تلخي و ميزان سافرانال نمونه زعفران شده است. ويژگيها يكفي زعفران پس از ۷ روز بنحو چشمگيري
كاهش يافته است كه نشان دهنده كاهش يكفيت زعفران استحصالي بوده است. بررسي روزهاي مختلف
نگهداري گل نشان داد كه پس از ۷ روز از زمان نگهداري قدرت رنگي ۱۹ / ۲۸۴ درصد ، میزان سافرانال
۴۲/۱۷ درصد و حداقل تلخي ۲۸ / ۱۰۱ بود كه اين اعداد هنوز در محدوده استاندارد زعفران مي باشد. پس
از ۱۴ رو ز نگهداري اين اعداد به نحو چشمگيري كاسته شدند .

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

نتيجه گيري کلی:

نتايج نگهداري گلها نشان داد كه با افزايش ضخامت گل درجه حرارت و زمان نگهداري و نمونه هاي
گل شروع به پژمردگي نمودند. درصد افت وزني در نمونه های نگهداری شده در ضخامت ۱۰ سانتيمتر
کمترین میزان بود. نگهداری گل ها در درجه حرارت صفر درجه سانتي گراد و با ضخامت انباشتگي ۱۰
سانتي متر ،پس از ۷ روز حداقل در صد پژمردگي و افت وزني را داشتند و پس از خشك كردن نيز از نظر
ويژگيها يكفي (قدرت رنگي،ميزان سافرانال وحداقل تلخي) قابل قبول بوده و در محدوده استاندارد مي باشد .

توصیه های ترویجی:

با توجه به ارزش اقتصادي بالاي گل زعفران بهترين شرايط نگهداري گل زعفران درضخامت ۱۰ سانتي
متر، درجه حرارت صفر درجه سلسیوس و رطوبت ۵/ ۰ ۹۵ ± و مدت زمان حداکثر ۷ روز توصيه مي گرد.

منابع:

ابراهيم زاده، ا .ي، سيفي. ۱۳۷۵ . انبارداري و جابجايي گلهاي بريده. گياهان زينتي، گياهان گلداني،
انتشارات موسسه نشر.
بي نام، ۱۳۹۵ . آمارنامه كشاورزي. سال زراعي ۹۵ – ۱۳۹۴ ، انتشارات وزارت كشاورزي، معاونت برنامه
ريزي و پشتيباني. اداره كل آمار و اطلاعات. نشريه شماره ۰۶ / ۸۲ .
بي نام، ۱۳۷۶ . مديريت گلخانه )جلد دوم(. سازمان پاركها و فضاي سبز شهر تهران.
بي نام ، نشريه داخلي اتحاديه تعاونيهاي كشاورزي زعفرانكاران ايران. سال اول. شماره سوم، خرداد
ماه ۱۳۷۶ . صفحات ۵- ۲٫
ناصري، م. ابراهيمي، ت . ۱۳۷۷ . فيزيولوژي گلهاي پيازي، انتشارات جهاد دانشگاهي.

Joyce D.C., Shorter A.J. 2000. Long term, low temperature storage injures
kangaroo paw cut flowers. Postharvest biology and technology 20(2),203-206.
http://dx.doi.org/10.1016/S0925-5214(00)00123-X.
Molina, R.V., Valero, M., Navarro, Y.J., Guardiola, L., & Garcia-Luice., A., 2005.
Temperature effect on flower formation in saffron (Crocus sativus). Scientica
Hort. 103, 361-379.

شرایط نگهداری گل زعفران در سردخانه (بخش ۱)

چکیده

زعفران به عنوان يك محصول با ارزش ،جايگاه ويژه اي در بين محصوالت كشاورزي به خود اختصاص داده است ميزان توليد اين محصول در سالهاي اخير در كشور رو به فزوني گذاشته است بطوري كه جنبه نگهداري و فرآوری آن مسئله ساز شده است. به منظور تعيين شرايط مناسب نگهداري گل زعفران و تاثير آن بر خصوصيات شيميايي، گلهاي زعفران بصورت غنچه و نيمه باز برداشت و در چهار درجه حرارت )صفر ، ۴, ،۸ و۲۱ )درجه سلسیوس و در ظروف یکبار مصرف با دو ضخامت انباشتگي )۱۰ و ۱۵ سانتيمتر( به مدت ۳ هفته نگهداري شدند. نتايج نگهداري گلها نشان داد که گلهاي نگهداري شده در درجه حرارت صفر درجه سانتي گراد و با ضخامت انباشتگي ۱۰ سانتي متر پس از ۷ روز نگهداري حداقل در صد افت وزني را داشتند و پس از خشك كردن نيز از نظر ويژگيها كيفي)قدرت رنگي،ميزان سافرانال وحداقل تلخي( قابل قبول بوده و در محدوده استاندارد ميباشد.

مقدمه

زعفران ).L Sativus Crocus ،)متعلق به خانواده زنبقیان می باشد و به عنوان گرانترین محصول کشاورزی و دارویی جهان، جایگاه ویژه ای از نظر ارزآوری، جلوگیری از مهاجرت و اشتغال زایی دارد. در سال زراعی ۹۵-۱۳۹۴ سطح زیر کشت محصول زعفران در ایران بالغ بر ۱۰۵۲۶۹هکتار بود که ۳۳۶ تن زعفران حاصل گردید )آمارنامه کشاورزی، ۱۳۹۵ .)

یک کیلو گل زعفران برابر با ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ عدد گل میباشد و از هر ۷۰ کیلو گل یک کیلو زعفران خشک برداشت می شود. زمان گلدهی زعفران بسته به منطقه رشد طی فصل پاییز به مدت حداکثر دو تا ۳ هفته می باشد. عوامل متعددی در كاهش كيفيت زعفران موثرمی باشند كه از آن جمله مي توان به شرايط نگهداري نامناسب گل زعفران پس از چيدن و قبل از زمان خشك كردن و در نتيجه آلودگي هاي ميكروبي ثانويه اشاره نمود. با توجه به اينكه در فصل شروع كار زعفران ميزان گل زياد ميباشد و به نيروي كارگري فشار زيادي وارد مي شود و عمر ماندگاري گل نيز كم ميباشد، لذا ميزان زيادي از گل به شهرستانهاي مجاور ارسال مي گردد، كه در اين حمل و نقل به علت رعايت نكردن نكات بهداشتي و انباشته نمودن گلها بر روي يكديگر، گلها فاسد و پس از خشك كردن كالله هاي زعفران داراي آلودگي ميكروبي باال مي شوند كه باعث كاهش كيفيت زعفران استحصالي خواهد شد.

دماي انبارهاي سرد براي نگهداري گلها معموال بايد ۵/۰ تا ۴ درجه سلسیوس باشد. دماي ۵/۰درجه سلسیوس مناسبتر است چون با كاهش دما، شدت تنفس نيز كاهش مي يابد كه در نتيجه باعث افزايش هيدراتهاي كربن مي شود. جريان هوا بايستي بصورت آرام و مداوم در داخل انبار سرد ادامه يابد تا تمام بخشهاي آن بطور يكنواخت خنك شود. گلهايي كه بدون پوشش در معرض مستقيم جريان هوا ً خشك مي شوند. به منظور جلوگيري از توليد و افزايش ميزان گاز اتيلن در هواي انبار قرار مي گيرند سريعا )سردخانه( بايد از نگهداري ميوه و سبزي در محل نگهداري گلها خودداري نمود و همچنين گلهاي پژمرده شده كه اتيلن توليدمي كنند را از محيط سردخانه خارج و داخل سردخانه را نيز بطور متناوب شست.

اغلب گلها در حرارت ۲ -تا ۳ -درجه سلسیوس يخ مي زنند. لذا به منظور جلوگيري از يخ زدگي گلها آنها را در درجات باالتر از نقطه يخ زدگي نگهداري مي نمايند. جعبه هاي گل در داخل انبار با فاصله معيني بايد چيده شوند تا در اثر انجام عمل تنفس در گلها حرارت ايجاد شده باعث پژمردگي گلها نشود. گلهاي بريده شده داراي مقدار قابل توجهي آب ميباشند و اگر بعد از برداشت در شرايط رطوبت پائين قرار بگيرند به آساني رطوبت خود را از دست داده و وزن تر آنها كاهش مي يابد. گلهايي كه وزن تر آنها به ۱۰-۱۵ درصد تقليل ً پژمرده مي شوند.

اين موضوع به اين واقعيت مربوط است كه بخار آب در فضاهاي بين سلولي ۱۰۰ يابد غالبا ً خيلي پائينتر است از اين رو گلها آب خود را درصد ميباشد در حالي كه ميزان آب در محيط اطراف غالبا ً باال، خطرآلودگي توسط بيماريهاي قارچي به كندي از دست ميدهند، رطوبت باال ودرجه حرارتهاي نسبتا و باكتريايي را افزايش مي دهند. بهترين شرايط براي انبارداري بعد از برداشت رطوبت باالي محيط، دماي پائين و جريان ماليم هوا مي باشد )ناصری، ۱۳۸۸ .)این تحقیق به منظور نگهداری گل زعفران در سردخانه با هدف تعيين مناسبترين درجه حرارت نگهداري ، مدت زمان نگهداری زعفران و ضخامت انباشتگي گل در ظروف یکبار مصرف در سردخانه انجام پذیرفت .

مواد و روش ها

نمونه مورد نياز از يك مزرعه ۵ ساله شهرك قدس واقع در ۱۰ كيلومتري شهرستان قائن تهيه گرديد. ميزان گل مورد نياز ۸۰ كيلوگرم گل زعفران بود كه به صورت غنچه و نيمه باز خريداري شدند. ابتدا گلها ك ً امال مخلوط و به ۴ قسمت مساوي تقسيم شدند. سپس ۲ كيلوگرم گل جهت آزمايشات پايه شيميايي نگهداري شد و ساير تيمارها در ظروف یکبار مصرف به روش ذيل تيماربندي شده و به سردخانه توس واقع در حومه مشهد منتقل و در اطاقكهاي مخصوص طرحهاي تحقيقاتي نگهداري شدند

ضخامت نگهداري گل:

گلها با دو ضخامت انباشتگي )۱۰ و ۱۵ سانتی متر(در ظروف یکبار مصرف نگهداري شد.

درجه حرارت نگهداري:

گلها پس از قرار گرفتن در سبدها در ۴ درجه حرارت )۵/۰ ± ۰ درجه سلسیوس، ۵ ± ./۴ درجه سلسیوس، ۵/۰ ± ۸ ،درجه سلسیوس، ۵/۰ ± ۲۱ درجه سلسیوس )شاهد(( در سردخانه نگهداري شدند. رطوبت نسبي در تمام درجات حرارت يكسان و ۵/۰ ± ۹۵ بود.

زمان )روز( نمونه ها به فواصل زماني ۲، ،۴،۷ ،۱۴ و ۲۱ذيل از سردخانه خارج شده و پس از جداسازي كالله از خامه و خشك كردن در آون ۶۰ درجه سلسیوس به مدت ۱۵ دقيقه خشك گرديد و آزمونهاي شيميايي بر روي آنها انجام شد.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

طول و قطر كلاله، با استفاده از کولیس محاسبه ،تصحیح و گزارش گردید. درصد افت وزني، با استفاده از ترازوی دقیق با دقت ۰٫۰۱ محاسبه و گزارش گردید. درصد رطوبت رطوبت، نمونه ها در ۱۰۵ درجه سانتی گراد و براساس استاندارد ملی شماره۲-۲۵۱ انجام شد.

حداقل تلخي محلول ۱/۰ در طول موج nm 257 ،مقدار سافرانال درمحلول۱/۰در طول موج nm 330 و حداقل قدرت رنگي۱/۰ در طول موج nm 440 بر اساس ماده خشك و با استفاده از روش استاندارد ملي شماره ۲-۲۵۹ انجام شد.

نحوه تبدیل سردخانه های معمولی یا در دست احداث به سیستم‌های C.A.

سردخانه های بالای صفر ویژه نگهداری میوه (حتی سردخانه های در حال کار و یا قدیمی) در صورتی که از نظر عایق‌بندی مناسب باشند با کمی تغییر قابل تبدیل به این سیستم می‌باشد. برای این‌منظور باید تمام منافذ اطاق‌ها درزبندی شود. برای این کار از نوعی ماده پوشش‌دهنده از نوع رزین استفاده می‌شودIsollcoat) ) علاوه بر آن درها نیز از نوع ویژه بوده و از نظر عایق‌بندی نسبت به درهای معمولی سردخانه تفاوت‌هایی دارد. از جمله نفوذ ناپذیر بودن درها، مجهز بودن به دریچه‌ای کوچک جهت ورود و خروج برای بازبینی و یا انجام تعمیرات که برای ورود به اطاق در صورت ضرورت در نظر گرفته می‌شودکه البته حتمأ باید با ماسک اکسیژن داخل شده حتی برای یک لحظه، زیرا هوای داخل بدلیل مقدار بسیار جزئی اکسیژن بسیار کشنده می‌باشد. اگر قرار باشد سردخانه ای به قصد استفاده از این تکنولوژی ساخته شود بهتر است از ابتدا به مسئله درز بندی،گزینش درب مناسب و مسایلی از این قبیل توجه شود.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی


دستگاه‌های کاهش اکسیژن که با تزریق ازت کار می‌کنند و همچنین اسکرابرهای ویژه خارج سازی گاز کربنیک توسط لوله پولیکا به داخل اطاق ها ارتباط می‌یابند. برای نصب سنسورها نیز نیاز به کابل‌کشی می‌باشد. این سنسورها علاوه بر اندازه گیری گازهای کربنیک و اکسیژن می‌توانند دما و رطوبت نسبی را نیز اندازه گیری نموده و اطلاعات دریافتی را به کامپیوتر انتقال دهند.
هوای داخل اطاق ها با استفاده از کامپیوتر و سنسورهای در نظر گرفته شده توسط دستگاه های تجزیه گاز بررسی شده و بر اساس برنامه داده شده، ماشین ها به طور خودکار گازها را در اندازه دلخواه تعدیل می‌کنند. و در صورتی‌که نخواهند از کامپیوتر استفاده نمایند باید روزانه چندین بار هوا را آنالیز کرده تا در صورت ضرورت با راه اندازی دستگاه ها مقدار گازها را در اندازه مورد نیاز تعدیل کرد. سیستم‌های مجهز به کامپیوتر برای هر لحظه مقادیر گازها را یادداشت برداری کرده و بدین‌وسیله می‌توان از تمام فعل و انفعلات گازی در اطاق در هر زمان با خبر شد. اگر قرار است از کامپیوتر استفاده نشود باید روزانه و بطور مرتب یاداشت برداری شده و نتایج در جداول با ذکر تاریخ درج شود. از مزایای کامپیوتر امکان یادداشت برداری از دما و رطوبت نسبی نیز می‌باشد. سیستم آتمسفر کنترل شده با هرنوع سیستم تبریدی قابلیت کار دارد و آمونیاک یا فریون تأثیری در کار این وسایل ندارد.

نحوه پر کردن سالن‌ها:

سالن‌های سردخانه های C.A. مانند سردخانه معمولی پر می‌شوند و همانند سردخانه های معمولی نیز باید فضای لازم برای عبور جریان هوا در نظر گرفته شود اما برای نتیجه گیری بهتر اطاق‌ها باید با سرعت بیشتری بارگیری شده پس از رسیدن دما در اندازه مورد نظر درها بسته و پس از آن دستگاه کاهش گاز اکسیژن به کار انداخته شود. در اثر تنفس محصول گاز اکسیژن کاهش یافته و گاز کربنیک افزایش می‌یابد از این رو برای کاهش گاز کربنیک نیاز به هیچ وسیله‌ای نبوده و فقط برای خارج سازی گاز کربنیک اضافی دستگاه اسکرابر مورد نیاز است.
میوه‌های مورد نظر برای نگهداری در شرایظ آتمسفر کنترل شده باید در شرایط مناسب رسیدگی باشد، میوه‌های بیش از اندازه رسیده و یا نارس هرگز در این سیستم کیفیت خود را حفظ نمی‌کنند. برای هر میوه‌ای باید شرایط ویژه آن میوه در نظر گرفته شود و تعین مقادیر گازها بستگی به نوع میوه دارد.
برای اطمینان خاطر از موفقیت در نگهداری بیشتر محصولات رطوبت نسبی باید در اندازه بیش از نود در صد باشد و از روش‌های جدید که آب را به صورت پودر درآورده استفاده شود که حتی برای این سیستم هم مورد نیاز می‌باشد.

واکنش محصولات گوناگون به شرایط آتمسفر کنترل شده:

کیوی در شرایط آتمسفر کنترل شده همراه با وسیله خارج کننده گاز اتیلن تا نه ماه و بیشتر توان نگهداری دارد اکسیژن مورد نیاز حدود دو در صد توصیه می‌شود.
بیشتر میوه های هسته دار نیاز به ۳-۲ درصد گاز اکسیژن دارد.
گاز کربنیک بستگی به نوع محصول بین ۵-۵/۲ درصد توصیه می‌شود.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی

ساخت و نصب

سیستم C.A. وسایلی هستند که با انجام تغییراتی در سردخانه‌های قدیمی و یا در حال ساخت بر روی سردخانه قابل نصب می‌باشد بنابراین در کنار هزینه ساخت سردخانه این سیستم نیز با حدود۳۰-۳۵درصد با توجه به گنجایش سردخانه هزینه دارد. (باید در نظر داشت که هزینه‌ها با توجه به گنجایش و تعداد اطاق‌ها متفاوت است) که شامل دستگاه خارج سازی گاز اکسیژن توسط تزریق گاز ازت، دستگاه خارج سازی مازاد گاز کربنیک، آنالایزرهای ویژه اندازه‌گیری گاز کربنیک و اکسیژن، کامپیوترایز کردن سیستم، درهای ویژه و ماده درزبندی به همراه لوله‌کشی و کابل‌کشی میباشد. بنابراین تعیین دقیق هزینه ها تنها پس از مشخص شدن ابعاد، تعداد اطاق‌ها، نوع وسایل، نیاز به کامپیوتر، دستگاه مه‌پاش برای تأمین رطوبت، نوع درها و بسیاری از فاکتورهای دیگر امکان پذیر است.

محصولات قابل نگهداری در شرایط CA

تمام محصولات باغی و سبزی‌ها و حتی میوه‌های آجیلی در شرایط کنترل شده با کیفیت بهتری نسبت به سردخانه‌های معمولی قابل نگهداری می‌باشند زیرا علاوه بر تأخیر رسیدگی محصول به‌دلیل کمی اکسیژن امکان رشد قارچ‌ها و عوامل بیماری‌زا و آفات از میان می‌رود و حتی برای ضدعفونی و مبارزه با آفات انباری محصولاتی مانند پسته، بادام فندق و تمامی محصولاتی که در معرض آفات و حشرات هستند در این سیستم نابود می‌شوند، از CA بیشتر برای نگهداری سیب، گلابی، آلو، زردآلو، هلو، شلیل، موز، انبه، کیوی و میوه‌های دیگر استفاده می‌شود. سبزی‌جات حساس مانند انواع گل کلم، کلم بروکلی، گوجه فرنگی، کاهو و غیره با استفاده از اینگونه انبارها برای مدت طولانی‌تر و با کیفیت بهتر نگهداری می‌شوند.

سردخانه با اتمسفر کنترل شده

کشور ما ایران از تولیدکنندگان عمده بسیاری از محصولات باغی می‌باشد و توان بسیاری در صادرات این محصولات دارد؛ متأسفانه تکنولوژی مدرن هنوز جایگاه خود را در ایران پیدا نکرده و هنوز بسیاری از تولیدات ما به صورت سنتی برداشت و نگهداری می‌شود. در حال حاضر در تمام کشورهای تولیدکننده محصولات باغی سردخانه‌های معمولی جایگاهی ندارد و در کشورهای اروپایی حتی برای مدت زمان کوتاه نیز از سردخانه‌های مدرن با آتمسفر کنترل شده که همانند بسیاری از سازه ها با تحولات بزرگی نیز روبرو بوده بدلیل حفظ کیفیت محصولات برای مدت زیادتر از این سازه استفاده می‌شود. در ایران نیز در مدت سه سال گذشته تولیدکنندگان و صادرکنندگان استفاده از این سیستم را مفید یافته و پی به مزایای آن برده اند.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی


این نام به سالن‌هایی اطلاق می‌شود که در آن ترکیبات گازی هوا مانند درجه حرارت قابل تنظیم و کنترل باشد. هوای معمولی دارای ۷۸% ازت و۱۹% اکسیژن و۳%درصد گاز کربنیک همراه با مقدار جزیی گازهای دیگر می‌باشد. در انبارهای با اتمسفر کنترل شده می‌توان میزان اکسیژن را به ۲% تقلیل و گازکربنیک را تا ۳% بسته به نوع محصول انبار شده، افزایش داد. تقلیل میزان اکسیژن توام با افزایش میزان گازکربنیک سبب بیشتر شدن طول دوره نگهداری محصولاتی نظیر سیب و گلابی می‌گردد. سیستم سردخانه‌های با آتمسفر کنترل شده بخاطر افزایش طول دوره عرضه محصول به بازار همزمان با افزایش محصول هر ساله از اهمیت بیشتر برخوردار می‌شود. در انبار با آتمسفر کنترل شده داشتن اطاق‌های غیرقابل نفوذ (Gas tight) ضروری است. در غیر اینصورت کنترل آتمسفر داخل آن بسیار مشکل و یا غیرممکن خواهد بود. پرکردن این انبار شبیه انبارهای معمولی است و تنها پس از آن در انبار را بایستی به نحوی بست که هیچ منفذی به خارج نداشته باشد. میوه‌های داخل انبار به تدریج در دو الی سه هفته از طریق تنفس اکسیژن را به حد مورد نظر پایین می‌آورد. از آن پس برای ثابت نگهداشتن مقدار اکسیژن با استفاده از ژنراتور کنترل کننده آتمسفر، لوله‌ها به داخل انبار وصل شده و یا به وسیله رها ساختن ازت از سیلندرهای تحت فشار می‌توان تا سطح دلخواه پایین آورد. (تجهیزات مدرن، کاهش اکسیژن را در مدت ۷۲ ساعت امکان پذیر ساخته است).


در اثر تنفس، سطح اکسیژن اتمسفر سردخانه پایین آمده و به تدریج به مقدار گازکربنیک افزوده می‌شود و به زودی به حد زیان‌آور خواهد رسید. بنابراین مقدار گاز کربنیک را در فواصل معین بایستی از انبار خارج کرد (اصطلاحاً آن‌را اسکرابینگ می‌گویند). برای این منظور نیز با استفاده از دستگاه اسکرابینگ گاز کربنیک خارج می‌شود.

سیستم‌های نوین تمام مراحل پایین آوردن اکسیژن و افزایش گاز کربنیک را توسط دستگاه های تجزیه (آنالایزر) اندازه گیری نموده و بدون دخالت انسان ترکیبات لازم را طبق برنامه داده شده تعدیل می‌نماید.

درب‌های مخصوص کنترل اتمسفر

در حال حاضر در کشورهای تولید کننده سیب، کیوی، میوه های هسته‌دار و بسیاری از انواع میوه از این سیستم به دلیل افزایش عمر انباری محصول و کاهش ضایعات استفاده شده که این صنعت در ایران نیز به کار گرفته شده و تعدادی از سردخانه‌ها به این سیستم مجهز شده است.
هوای اطاقک‌های با اتمسفرکنترل شده برای تنفس انسان به هیچ‌وجه مساعد نیست از این‌رو هیچوقت نباید بدون ماسک اکسیژن به چنین سردخانه‌أی وارد شد. همچنین در موقع خارج کردن میوه از سردخانه بایستی قبل از داخل شدن چند ساعتی در سردخانه را باز گذاشت تا هوای داخل سردخانه کاملاً خارج شود.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی

مزایای سیستم آتمسفر کنترل شده:

میوه‌های نگهداری شده تحت شرایط آتمسفر کنترل شده علاوه بر این که از انبارمانی بهتری برخوردار بوده به طوری که در حدود دو برابر سردخانه های معمولی قابلیت نگهداری دارند، از کیفیت بسیار بهتری نیز برخوردار می‌شوند برای مثال آلو، هلو، شلیل، سیب، گلابی، کیوی و موز در صورت نگهداری در مدت زمان مشابه با سردخانه معمولی دارای کیفیت بسیار بهتری خواهد بود. سیب‌های نگهداری شده با این روش بستگی به رقم حداقل تا هشت ماه کیفیت خود را بدون پوک شدن نگهداری نموده و یا آلو بدون تغییر رنگ تا سه ماه قابل نگهداری شده در حالی که در سردخانه معمولی بلافاصله پس از خروج تغییر رنگ می‌دهد در مورد هلو و شلیل نیز علاوه برافزایش عمر انباری آن، از نرمی و بدی طعم جلوگیری می‌نماید.

انواع سردخانه های C.A :

در تحقیقات ابتدایی که در مؤسسه تحقیقات کمبریج انگلستان به عمل آمد، با توجه به تنفس محصول بویژه سیب که پس از برداشت هم ادامه دارد و در اثر این عمل گاز اکسیژن هوا مصرف شده و در مقابل گاز کربنیک ایجاد می‌شود ( در ازای هر واحد اکسیژن یک واحد گاز کربنیک تولید می‌شود) و با توجه به این که اکسیژن موجود در هوا ۱۹% وگاز کربنیک تنها ۰۳/۰ درصد از وزن هوا را تشکیل می‌دهد، در مدت زمان تقریبی یک ماه تا یک ماه و نیم (بستگی به مرحله رسیدگی میوه در زمان برداشت و همچنین و درزبندی اطاق) به درازا می‌کشد.

اولین سردخانه با آتمسفر کنترل شده در این مرکز با موفقیت آزمایش شد و پس از آن برای اولین بار در یک اطاق ۳۶ تنی به صورت تجاری سیب نگهداری و با توجه به افزودن عمر انباری محصول سیب‌های انباری در این اطاق با بهای بسیار خوبی به فروش رفته و همین امر موجب شد تا تولید کنندگان به سوی این سیستم جلب شوند.

فرانسه خیلی زود این سیستم را پذیرفته و به سرعت سردخانه‌های قدیم و جدید خود را به سیستم C.A. مجهز نمود و پس از آن کشورهای اروپایی و سپس ایالات متحده و در حال حاضر تمامی کشورهای تولیدکننده میوه‌های دانه‌دار، هسته دار، کیوی، موز و میوه‌های گرم‌سیری و حتی برخی از انواع سبزیجات از این سیستم استفاده می‌کنند.

سیستم اتمسفر کنترل شده نیز همانند بسیاری از تولیدات صنعتی با پیشرفت بسیار سریعی رو به رو شده طوری که در حال حاضر مقدار گاز اکسیژن را از سه و نیم در صد به اندازه ۹/. درصد کاهش داده که به علت کاهش اکسیژن تا این اندازه و آن‌هم در مدت زمان کوتاه (تحت عنوان سردخانه های U.L.O ) که تنها توسط دستگاه‌های مدرن امکان پذیر است، نگهداری بسیاری از محصولات برای مدت زمان بسیار طولانی‌تر با کیفیت عالی بدون تغیر رنگ و طعم پس از خروج از سردخانه را میسر نموده است.


از طرفی با استفاده از دستگاه های نوین، گاز کربنیک تولیدی نیز در اندازه مورد نظر و در تمام دوره نگهداری کنترل می‌شود. سیستم های جدید کاملأ کامپیوتریزه بوده و پس از انبار کردن محصول و بستن درها تمام مراحل کاهش و افزایش این دو گاز به طور خودکار کنترل می‌شود.


با توجه به دستگاه کاهش گاز اکسیژن بر خلاف گذشته، در حال حاضر امکان باز کردن درها و خارج سازی میوه برای چند بار فراهم شده است و به این ترتیب در صورت پسند بازار می‌توان درها را باز کرده و قسمتی از میوه را خارج نموده و سپس با استفاده از دستگاه کاهش گاز اکسیژن بار دیگر ترکیب دلخواه را در اطاق به وجود آورد. این از مزایای دستگاه‌های نوین می‌باشد البته با توجه به نبودن گاز اکسیژن و کشنده بودن هوای داخل اطاق‌ها ابتدا باید درها را باز گزارده تا هوا وارد شده و وقتی دستگاه ترکیب مناسب هوای معمولی را اعلام نمود پس از آن می‌توان به اطاق وارد شد.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

کاربرد سردخانه های صنعتی و نیمه صنعتی

امروزه با توجه به رشد سریع وروزافزون جمعیت وافزایش سرانه مصرف موادغذائی ازیک سو واهمیت کاهش نرخ ضایعات محصولات کشاورزی وغذائی ازسوی دیگر، استفاده از انبارهای سرد ( سردخانه ) به یک نیاز اصلی صنابع تبدیلی وغذائی تبدیل شده است.
افزایش قیمت تمام شده وکاهش منابع طبیعی از دیگرعواملی است که استفاده از انبارهای سرد استاندارد را به یک ضرورت غیر قابل چشم پوشی تبدیل کرده است.

مثال

براساس آمارمنتشره ضایعات کشاورزی درایران درحدود ۳۰% ارزیابی شده است که بخش قابل توجهی ازاین ضایعات بواسطه عدم دسترسی مناسب کشاورزان به سردخانه های استاندارد می باشد.

همچنین درزنجیره فرآوری ، پخت و عرضه موادغذائی دررستوران ها ومراکز تهیه وتوزیع غذا ، اهمیت استفاده از سردخانه ها نمود بیشتری داشته ونگهداری غیراصولی مواداولیه ویا غذای آماده مصرف درفضای باز ویا دردمای غیراستاندارد موجب بروزانواع مسمومیت های غذائی وبعضاً خسارت های جبران ناپذیری می گردد.

لذا واضح است که سردخانه ها نقش موثری درحفظ کیفی وکمی محصولات درصنایع گوناگون دارند.

سردخانه-صنعتی-نیمه-صنعتی-صنایع برودتی حقیقی

برخی کاربردهای سردخانه های صنعتی ونیمه صنعتی

  • صنایع مرتبط محصولات کشاورزی وباغداری : افزایش عمروحفظ کیفیت محصولات کشاورزی وباغی
  • صنایع شیمیائی : نگهداری مواد اولیه فراروکاهش نرخ تبخیروتصعید مواد شیمیائی
  • صنایع داروئی : نگهداری مواد اولیه (حفظ کیفیت) ، نگهداری داروهای خاص (دردمای کنترل شده)
  • صنایع فرآوری محصولات پروتئینی : تولید سوسیس وکالباس
  • صنایع شیلات وآبزی پروری : فرآوری آبزیان و نگهداری
  • صنایع لبنی : فرآوری ماست و پنیر
  • کاربردهای بیمارستانی : نگهداری اجساد، نگهداری زباله و ضایعات عفونی

برخی از خصوصیات مهم و اساسی سردخانه های مواد  غذایی ب شرح ذیل میباشد :

سردخانه های مواد غذایی

یکی از راه های مهم و موثر نگهداری غذا استفاده از سرما است. گسترش صنعت انجماد و سرما در بهبود و تامین وضع غذا و تغذیه کمک فراوانی مینماید.

شناخت و کاربرد این صنعت برای نگهداری مواد غذایی مختلف برای تمام کسانی که به نحوی با بهداشت و تولید غذا در ارتباط میباشند امری است ضروری که باید به آن بهای زیادی داده شود و برای رسیدن به این هدف میبایست کلیه سردخانه های نگهداری مواد غذایی با استانداردهای مربوطه تطبیق داده شوند.

فضای مورد نیاز

جهت احداث انبار به ازای نگهداری هر ۱ تن مواد غذایی، حداکثر ۴ متر مکعب فضا در نظر گرفته میشود.

سردخانه های مواد غذایی

  • سردخانه زیر صفر با حداکثر درجه برودت ۱۸ – درجه سانتیگراد.
  •  سردخانه ای به عنوان پیشخوان با درجه برودت صفر درجه سانتیگراد جهت نرم کردن گوشت منجمد شده برای مصرف روزهای بعد.
  • سردخانه بالای صفر مخصوص ذخیره میوهجات، سبزیجات و صیفیجات و … با درجه برودت ۴ تا ۷ درجه سانتیگراد
  •  سردخانه بالای صفر جهت نگهداری مواد غذایی که لازم است قبل از طبخ در یخچال نگهداری شود سردخانه دیگری نیز با همین مشخصات جهت نگهداری مواد غذایی پخته و نیم پز پیش بینی میگردد.
  • در مراکزی که آمار پخت غذای آنها کمتر از ۱۰۰ پرس در روز میباشد ممکن است از فریزرهای صندوقی و یخچال های ایستاده به جای سردخانه های زیر صفر و بالای صفر استفاده شود.

کف، دیوار و سقف سردخانه

کف، دیوار و سقف سردخانه میبایست از جنس قابل شستشو مانند فلز گالوانیزه، ضد زنگ و کاملاً ایزوله باشد که بتوان به راحتی نظافت نمود.

پالت و قفسه بندی سردخانه

  •  سردخانه ها باید بر حسب نوع استفاده پالتبندی گردند و قسمت زیر پالتها و پشت قفسه ها کاملاً قابل شستشو باشد و گذاشتن مواد غذایی در کف سرد خانه ممنوع است. ضمناً پالتها میبایست از جنس قابل شستشو و ضد زنگ باشند.
  •  فاصله ارتفاع قفسه ها و کف سرد خانه در حدود ۴۰ الی ۴۵ سانتیمتر باشد. مواد چیده شده باید حداقل ۳۰ سانتیمتر تا دیوار فاصله داشته باشند و فاصله مواد تا سقف کمتر از کف باشد.
  •  فاصله لازم بین قفسه ها باید ۵ / ۱ – ۲ / ۱ متر باشد.

بهداشت سردخانه

  •  برای ورود به سرد خانه باید از کفشهای ورود به سرد خانه استفاده کرد و از این کفش نباید در قسمتهای دیگر آشپزخانه استفاده شود. این امر باعث جلوگیری از انتقال آلودگی از قسمتهای مختلف آشپزخانه به داخل سرد خانه خواهد گردید.
  •  برای جلوگیری از نفوذ حشرات موذی بهتر است که در کلیه ورودی های سرد خانه از پرده هوا استفاده شود.
  •  لازم است جداسازی غذای خام از پخته در سرد خانه صورت گیرد.
  •  پیشبینی برق اضطراری برای سرد خانه های مواد غذایی به دلیل حساسیت مواد غذایی در برابر تغییرات دما و شرایط محیطی لازم و ضروری میباشد.
  •  نظافت و بهداشت سرد خانه باید به طور مرتب انجام شده و نظارت شود.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی


بررسی کیفیت خرمای مضافتی رسانده شده به طریق مصنوعی در سردخانه ( بخش ۲ )

نتایج و بحث

ترکیب شیمیایی میوه های خرمای مضافتی رسانده شده به شیوه مصنوعی در جدول شماره ۱ نشان داده شده است . از آنجا که دمای بالا سبب از بین رفتن پروتوپلاست سلولی گردیده و بر اثر آن برخی سیستم های آنزیمی خاص فعال می شود که عامل بروز فعل و انفعالات بیوشیمیایی درون میوه می باشد، لذا سردخانه گذاری میوه های رسانده شده به شیوه مصنوعی مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور میوه های تیماردهی شده پس از بسته بندی به مدت ۴ ماه در سردخانه نگهداری شدند تا قابلیت نگهداری رطب های مضافتی که با استفاده از اسید اساتیک و دی اساتات سدیم و تحت شرایط کنترل شده حرارتی و رطوبتی به دست آمده را مورد بررسی و مقایسه قرار گیرد.

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

نتایج تجزیه واریانس در مورد ترکیب شیمیایی تیمارها نشان داد که اثر زمان نگهادار ی بار م یا زان اسا یدیته و pH به ترتیب در سطح احتمال ۵ و ۱ درصد معنی دار بوده است. اثر تیمار بار میزان اسیدیته و اثار متقابال تیمار و زمان نگهداری بر میزان اسیدیته و pH معنی دار نبود. بررسی اثر زمان نگهداری بار میازان اسیدیته ( بر حسب درصدی از اسیدلاکتیو ) و pH نشان داد که میوه ها قبل از انبارداری دارای کمترین میزان اسیدیته و بیشترین میزان pH بوده اند .

هرچند اثر زمانهای مختلف نگهداری بر میزان اسیدیته تفاوت معنی داری با یكدیگر نداشته و همگی در یو سطح قرار دارند ولی بهرحال با افزایش زمان نگهداری، میزان اسیدیته افزایش یافته است ( شكل ۱ )

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

مهم ترین اسیدهای آلی میوه خرما اسید استیک و اسید مالیک می باشد و به علت ضعیف بودن این اسیدها، اسیدیته میوه خرما پایین است. مقدار و نوع اسید موجود در میوه ها در تقابل با مواد جامد محلول در عصاره بار کیفیت مزه و همچنین عمر پس از برداشت میوه ها موثر است Mortazavi et al., 2008) (. تغییرات pH بار روی مزه خرما تاثیری ندارد و اهمیت آن بیشتر به دلیل تأثیر بر واکنش های آنزیمی و فعالیت میكروارگانیزم ها می باشد، بنابر این در مقایسه با اسیدیته، تغییرات pH ارزش کمتری به عنوان یو فاکتور کیفی موثر بر مزه خرما دارد ) Garcia et al., 2004 (. با توجه به اندک بودن تغییرات pH ، عامل اصلی کاهش آن افزایش مقدار اسیدهای آلی می باشد که ممكن است سنتز شوند یا از واکوئل به داخل سیتوپلاست نفوذ کنند) Wills et al., 1998 .)

تعداد کل میكروارگانیزم ها و قارچها نیز قبل از انبارداری محصول بطور معنی داری کمتر بوده و در طول مدت نگهداری افزایش و پس از چهارماه مجدداً کاهش یافته است )دكل ۲( کاهش تعاداد میكروارگان یز مهاا در ماه چهارم نگهداری می تواند دلیلی برای تغییرات کمتر اسیدیته در خرماهای نگهداری شده در این ماه باشد) Al Jasser, 2010 .)

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

کاهش تعداد کل میكروارگانیزم ها و قارچها نیز قبل از انبارداری و افزایش آن در طول مدت نگهداری و مجدداً پس از چهار ماه کاهش، احتمالاً بعلت کاهش میزان رطوبت محصول به دلیل پایین بودن رطوبت نسبی منطقه در طول مدت نگهداری می بادد که تحت این درایط امكان ردد و فعالیت میكروارگانیزم ها میسر نیست. تفاوت در میزان کپو ها و میكروارگانیزمها را م یتوان به فعالیت آبی و میزان قند موجود در خرما مرتبط دانست. بالا بودن میزان قند در میوه خرما سبد کاهش فعالیت آبی دده و از آنجا که کپو ها و مخمرها نسبت به سایر میكروارگانیز مها مقاوم تر هستند لذا رشد چشمگیری در مقایسه با میكروارگانیز مها دادته اند. تعداد کل میكروارگانیزم ها در نمونه های داهد قبل از انبارداری بیش از نمونه های تیماردهی شده با محلولهای اسیداستیو و دی استات سدیم بود و با گذشت ۴ ماه از دروع انبارداری این تعداد افزایش یافت ولی افزایش تعداد کل میكروارگانیزم ها در نمونه های تیماردهی شده با اسیداستیو و دی استات سدیم در حدود دو برابر نمونه های داهد پس از ۴ ماه از شروع انبارداری گزارش شده شكل ۳

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

هرچند بین تیمارهای اسیداستیو و دی استات سدیم از نظر تأثیر بر تعداد کل میكروارگانیزم ها پس از ۴ ماه نگهداری اختلاف معنی داری مشاهده نگردید ولی این تعداد در نمونه های تیماردهی دده با دی استات سدیم کمتر بود.

نتیجه گیری

در این پژوهش کیفیت میوه خرمای مضافتی رسانده شده به دیوه مصانوع ی در سردخانه مورد بررسی قرار گرفت . بررس یهای شیمیایی نشان داد که نگهداری خرمای رسانده شده به شیوه مصنوعی در کاهش روند pH موثر بوده است . زمانهای مختلف نگهداری تأثیر معنی داری بر میزان اسیدیته نمونه ها نداشت ولای با افزایش زمان نگهداری، میزان اسیدیته به میزان اندکی افزایش یافت لذا ضمن اینكه ترکید دیمیایی میوه دستخوش تغییرات شدیدی نگردیده، بافت و مزه میوه نیز حفظ گردیده است. از آنجا که تیماردهی میوه خرما با محلولهای اسیداستیو و دی استات سادیم بطور معنی داری تعداد کل میكروارگانیزم ها را کاهش داد. بنابراین استفاده از موادی نظیر دی استات سدیم و اسیداستیو می تواند در کاهش آلودگی مؤثر بادد.. تعداد کل میكروارگانیزم ها در نمونه هاای دااهد پاس از ۴ مااه از داروع انباارداری بیشتر از ماه های ابتدایی انبارداری بود و لذا نمونه های تیمار دده با اسیداستیو و دی استات سادیم از زمان انبارمانی بالاتری برخوردار بودند.

منابع

Afshari jouybari, H.and , Farahnaky, A. (2011). Accelerated ripening of Mazafati date by hot water, acetic acid and sodium chloride solutions. JFST, 8(30),45-52.(in farsi).

Al-Farsi, M. A., and Lee, C. Y. (2008). Nutritional and functional properties of dates: a review. Critical reviews in food science and nutrition, 48(10), 877-887.

Azizi, A., Teymori, R., Khodaverdivand, A., Amini, A., and Lotfollahi, N. (2015). Evaluation of Physicochemical, Rheological, Microbial and Sensory Properties of Canned Date. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology, 10(2), 95-102.

Baliga, M. S., Baliga, B. R. V., Kandathil, S. M., Bhat, H. P., and Vayalil, P. K. (2011). A review of the chemistry and pharmacology of the date fruits (Phoenix dactylifera L.). Food Research International, 44(7), 1812-1822.

Corrales-Garcıa, , e a- aldivia, , azo-Martı nez, Y., and Sánchez-Hernández, M. (2004). Acidity changes and pH-buffering capacity of nopalitos (Opuntia spp.). Postharvest biology and technology, 32(2), 169-174.

Loghmani, V., Shokrani, R., Hojjatoleslami, M., and Shafiee, S. (2013). Effect of commercial pectinases Rapidas Smart and Rapidas max C80 on the quality of Shahani

Loghmani, V., Shokrani, R., Hojjatoleslami, M., and Shafiee, S. (2013). Effect of commercial pectinases Rapidas Smart and Rapidas max C80 on the quality of Shahani

and Mazafati date syrup. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology, 7(4),105-112.(in farsi).

  1. Mortazavi M. H,. Arzani, k.,and Barzgar,M.(2010). The effect of modified atmosphere packaging under vacuum conditions on longevity and quality Barhee date fruit. Journal of Agriculture, 29,125-137.
  2. Nadeem, M., Anjumand, F. M., and Bhatti, I. A. (2011). Quality evaluation of some Pakistani date varieties. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 48(4), 305-313.
  3. Sakr, M. M., Zeid, I. A., Hassan, A. E., Baz, A. I., and Hassan, W. M. (2010). Identification of some date palm (Phoenix dactylifera) cultivars by fruit characters. Indian Journal of Science and Technology, 3(3), 338-343.
  4. Saleem, S. A., Baloch, A. K., Baloch, M. K., Baloch, W. A., and Ghaffoor, A. (2005). Accelerated ripening of Dhakki dates by artificial means: ripening by acetic acid and sodium chloride. Journal of food engineering, 70(1), 61-66.
  5. Shamshiri, M. H., and Rahemi, M. (1999). Effect of ethephon, sodium chloride and acetic acid on quality of Mazafati date fruits. Iran J Agr Sci, 29, 777-785.
  6. Wills, R., McGlasson, B., Graham, D. and Joyce, D. 1998. Postharvest: An introduction to the physiology & handling of fruits, Vegetables and Ornamentals. CAB International.


بررسی کیفیت خرمای مضافتی رسانده شده به طریق مصنوعی در سردخانه ( بخش ۱ )

چكیده

در این تحقیق کیفیت خرمای مضافتی , رسانده شده به شیوه مصنوعی با استفاده از محلول‌های اسیداستیی و دی‌استات سدیم در سردخانه موزد بررسسی فرار گرفت. خوشه‌های خرما در اواخر مرحله خلال برداشت و در محلولهای ۴ درصد اسیداستیک و, ۰/۳,درصد دی‌استات سدیم غوطه‌ ور و سیس در داخل‌ اتافک رساندن بمدت ۳-۵ روز در دمای ۳۸-۴۰ درجه سانتی گراد, و رطوبت,نسبی ۷۰-۸۰ درصد قرار گرفتند. سپس جهت پررسی اثر مان انبارداری به‌لمدت ۴
ماه در سردخانه با دمای ۰-۵ نگهداری شدند. بررسی آثر زمان نگهداری بر میزان اسیدیته (پر حسب درصدی از اسیدلاکتییک) و PH نشان داد که میوه‌ها قبل از انبارداری دارای کمترین میزان اسیدیته و بیشترین میزان PH بوده‌اند و با افزایش زمان نکهداری میزان اسیدیته افزایش یافت. تیماردهی میوه خرما با محلولهای اسیداستیک و دی‌استات سدیم بطور معتی‌داری تعداد کل میکروار گانیزم‌ها را کاهش داد. تعداد کل میکروار گانیزم‌ها در نمونه‌های شاهد پس از۴ ماه از شروع انبارداری بیشتر از ماه‌لهای ابتدایی انبارداری بود و لذا نمونه‌های تیمار شده با اسیداستیک و دی‌استات سدیم از زمان انبازمانی بالاتری برخوردار بودند.

واژه های کلیدی: رساندن مصنوعی، سردخانه گذاری، خرمای مضافتی

In this research, the quality of artificial ripe fruit of “Mazafati” date was investigated with usage of acetic acid and sodium diacetate solutions in cold storage condition studied. Bunches of date fruits during the late stage of Khalal were harvested, then were dipped in acetic acid 4% and sodium diacetate solutions 0.3 percent and then placed inside the chamber for 3-5 days at 38-40°C and relative humidity of 70-80 percent. In order to evaluate the effect of storage time for 4 months, the treated fruits were kept in cold storage at 0-5°C. The effect of storage time on the acidity (as the percentage of lactic acid) and pH indicated that the fruits before storage showed the lowest acidity and the highest pH. The acidity was increased with adding the storage time. The results point out that the experimental treated fruits of date with acetic acid and sodium diacetate solutions significantly reduced the total number of microorganisms. The total number of microorganisms in controls after 4 months storage in compare to primary months of storage was higher. In addition, the treated samples with acetic acid and sodium diacetate solutions were showed higher storage time in compare to control.

Keywords Mazafati date, artificial ripening, Cold storage.

خرما میوهای غنی از کربوهیدراتها و فیبر رژیمی است. این میوه به دلیل تولید ۲۸۳۰ کیلو کالری از هر کیلوگرم و داشتن مقادیر زیادی ویتامین های گروه ب، ث و املاح مختلف نظیر سدیم، پتاسیم، فسفر و آهن از نظر تغذیهای محصول بسیار ارزشدمندی تلقی میشود .(Loghmani et al., 2013) همچنین خرما با دارا بودن ترکیبات فنولیک ، پروسیانیدین، فلاونوئیدها، آنتوسیانینها، استرولها و کاروتنوئیدها و با در نظر گرفتن خواص آنتی اکسیدانی، ضد سرطانی، ضد میكروبی و ضد التهابی، محافظت کننده دستگاه گوارش، کبد، کلیه و تقویت کننده سیستم ایمنی است.

.(Baliga et al., 2010) مصرف ۱۰۰ گرم خرما نیاز روزانه سلنیوم، مس و پتاسیم را تأمین میکند و پاسخگوی بیش از هفت برابر نیاز روزانه به منگنز، آهن، فسفر و کلسیم است .(Al-Farsi and Lee., 2008a) میوه خرما در امرار معاش مردمی که در مناطق بیابانی زندگی میکنند نقش حائز اهمیتی دارد. خرما در سراسر جهان به عنوان یک میوه با ارزش تغذیه ای بالا شناخته شده است. این میوه با دارا بودن درصد قابل توجهی قند طبیعی دارای قابلیت استفاده در صنعت شیرینی سازی است .(Nadeem et al., 2011) میوه خرما پس از بردادت و قبل از مصرف دچار ضایعات فراوانی در حدود ۳۰ درصداز کل محصول تولیدی در جهان میدود این مقدار در ایران در حدود ۲۰ درصد گزارش می شود .(Homayouni et al., 2015) به دلیل اینكه در یو خوده خرما، تمام میوه ها همزمان نمیرسند، بردادت بایستی در طی چند مرحله صورت بگیرد که با توجه به هزینه کارگر و مشكلات مربوط به بردادت دستی، بردادت خوده خرما در یک مرحله بسیار مطلوب است. همچنین باقی ماندن خودههای خرما بر روی درخت تا انتهای فصل رشد که مدت زمان نسبتاً طولانی است، امكان حمله آفات و همچنین آسیدهای ناشی از بارندگیهای انتهای فصل رشد را افزایش میدهد .(Shamshiri and Rahemi., 1999) چنانچه رطوبت خرما بیش از ۵۰ ٪ بادد امكان فساد میكروبی و آنزیمی آن وجود دارد (Afshari-Jouybari and Farahnaky 2010) . همچنین از دست رفتن بخش قابل توجهی از آب، غلظت مواد جامد محلول را افزایش میدهد. این موضوع هم بر طعم و مزه و هم بر بافت میوه خرما اثر گذادته و باعث می شود میوه خرما بسیار شیرین تر از مراحل قبل شود .( Mortazavi et al., 2010) از آنجا که در زمان رسیدن میوه خرما خطر ریزش باران و بالا رفتن رطوبت خرما عاملی تهدید کننده است لذا میتوان رودهای مصنوعی دیمیایی و فیزیكی را جایگزین نمود .(Sakr et al., 2010) رساندن میوه به طور مصنوعی شرایطی نظیر رسیدن بر روی درخت نخل را برای خرما فراهم میکند. رساندن مصنوعی میوه خرما نیازمند به اتاقی است که در آن دما، رطوبت و تهویه هوا قابل کنترل بادد .(Sakr et al., 2010)

بررسی رساندن مصنوعی میوه خرما با استفاده از ترکیباتی نظیر نمو طعام، سود و استیو اسید صورت گرفته است، نتایج نشان داد که داخص های طعم و مزه و رنگ میوه به طور کلی پایین تر از میوه ردد یافته بر روی درخت بود .(Shamshiri and Rahemi.,1999) طی سالهای اخیر نیز مطالعاتی در رساندن میوه خرما به صورت مصنوعی صورت گرفته است. سلیم وهمكارن نشان دادند درصد کل مواد جامد محلول و اسیدیته قابل تیتراسیون که عوامل اصلی موثر بر طعم و مزه میوه خرما هستند، با افزایش ردد میوه به دیوه مصنوعی افزایش مییابد، که بالا بودن میزان مواد جامد محلول نشاندهنده بالا بودن میزان قند است. سلیم و همكاران دیرین ددن میوه خرما به دیوه مصنوعی در مرحله نهایی ردد را به تبدیل هیدرولیتیو پلیمرهای نامحلول کربوهیدرات به قندهای محلول در میوه نسبت دادند (Saleem et al., 2005) .

خرمای مضافتی سومین رقم خرمای اقتصادی کشور پس از استعمران و داهانی است. این خرما در نقاط مختلف کشور کشت میدود، اما موطن اصلی آن بم کرمان است. میزان تولید این رقم نسبتاً زیاد بوده و چنانچه بهطور کامل و خوب از آن نگهداری دود، میتوان تا ۳۰۰ کیلوگرم از هر درخت محصول بردادت کرد. به دلیل درایط آب و هوایی منطقه بم نظیر باد و گرد و غبار قسمت اعظم خرمای مضافتی که به روش طبیعی بر روی درخت میرسند، آلوده به کپو، گرد و خاک میبادند. همچنین این میوه در معرض هجوم عواملی نظیر حشرات و پرندگان نیز قرار دارد. به دلیل ماهیت خاص این خرما، تمیز کردن، دستشو و فراوری آن به راحتی امكانپذیر نیست، بنابر این یافتن رودی که بتواند باعث کاهش آلودگی و بهبود کیفیت آن دود میتواند بسیار مفید بادد. روش مصنوعی این امكان را فراهم میکند که این میوه را به خوبی دستشو داده و در درایط کنترل دده و به دور از آلودگی آن را رسانده و روانه بازار نمود. Afshari-Jouybari and Farahnaky 2010) (. به منظور تكمیل نتایج مورد اداره و دستیابی به زمان بهینه نگهداری و همچنین بررسی کیفیت خرمای رسانده دده به دیوه مصنوعی در سردخانه، طرح بررسی امكان رساندن مصنوعی خرمای مضافتی در مرکز تحقیقات کشاورزی کرمان و در مدت زمان ۲ سال صورت گرفت.

مواد و رو شها

تهیه و آماده سازی نمونه ها

نمونه های مورد نیاز از ایستگاه تحقیقات در دهرستان بم و در اواخر مرحله خلال به-
صورت خوده بردادت گردیدند. سپس میوه هایی که در اوایل مرحلة رسیدن بودند بمنظور جلوگیری از بروز خطا در نتایج آزمایش جدا شدند تا خوده های نسبتاً یكنواخت از خلال برای رساندن مصنوعی بدست آید. در مرحلة بعد کلیة خوده ها بوسیلة آب، دستشو و با جریان هوا بطور کامل خشک شدند.

آماده سازی محلول های شیمیایی و غوطه وری

برای رساندن خوشه ها از ترکیبات شیمیایی، اسیداستیک ۴ درصد دی استات سدیم ۰/۳ درصد و همچنین آب (بعنوان شاهد) استفاده شده. نمونه های آماده شده به مدت ۵ دقیقه در محلول های تهیه شده غوطه ور شده و پس از خشک شدن خوشه ها، در دمای ۳۸-۴۰ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی ۷۰-۸۰ درصد به اتاق مخصوص رساندن منتقل شدند.

تنظیم دما و رطوبت نسبی

این اتاق مجهز به دو بخاری برقی و ترموستات جهت تنظیم دما بود. رطوبت نسبی نیز از طریق لول ههای سوراخداری که در سقف اتاق تعبیه دده بودند و آب در آنها جریان دادت تامین می دد. درجه حرارت و رطوبت نسبی داخل اتاق بوسیله ترموهیگرومتر مدل ETHG 913 R 3 روز و – اندازه گیری شد. پس از گذشت ۵-۳ روز و حصول همگنی نسبی در رنگ، نمونه ها از اتاق خارج گردیده و میوه های رسیده با دقت از خوده ها جدا شدند. سپس نمونه ها تا زمان انجام آزمایشات در کیسه های پلی اتیلن و در درون کارتن های مقوایی بسته بندی شده و در دمای ۱۸- درجه سانتیگراد نگهداری شدند.

اندازهگیری pH نمونه ها

تعیین pH نمونه ها با دستگاه pH متر دیجیتال مدل ۶۹۱ Metrohm و با توزین ۵ گرم از نمونه ها و مخلوط نمودن آن ها با ۱۰۰ میلی لیتر آب مقطر در مخلوط کن و سپس صاف نمودن و قرائت در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد صورت گرفت.

تعیین اسیدیته خرما

برای اندازه گیری اسیدیته موجود در میوه از روش تیتراسیون سود ۰/۱ مولار استفاده شد. برای این منظور به ۱۰ میلی لیتر از عصاره فیلتر شده فنل فتالئین افزوده شد و با استفاده ازپی اچ متر و تشخیص نقطه ختم عمل در ۸/۲=pH توسط سود تعیین گردید. مقدار سود مصرفی بر حسد فاکتور اسید لاکتیو محاسبه و به عنوان عدد اسیدیته گزارش شد.

تعیین درصد کل مواد جامد

همچنین درصد کل مواد جامد محلول ( TSS ) با استفاده از رفراکتومتر دستی Carl Zeiss, Germany و با تعداد ۱۰ خرما از هر تیمار اندازه گیری شد.

آزمون میکروبی

برای بررسی امكان رشد باکتری ها ومخصوصاً قارچ ها از دو نوع محیط کشت نوترینت آگار و پوتیتودکستروزآگار استفاده شد. آزمایشها بر طبق استاندارد ایران با روش Pour plate انجام گرفت و در نهایت تعداد کلنی باکتری و قارچ در هر گرم نمونه بدست آمد.

آنالیز آماری

داده های حاصل از آزمای شهای گوناگون با استفاده از آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با استفاده از نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. برای مقایسه میانگین تیمارها از روش دانكن در سطح ۵ درصد استفاده و نمودار ها با استفاده از نرم افزار EXCEL طراحی شدند.


بررسی روند تغیرات برخی خصوصیات فیزیکی سیب رقم برابرن ساری در سردخانه

چکیده

سیب یکی از محصولات مهم باغبانی جهان محسوب میشود. سیبهای برداشت شده سیستمهای بیولوژیکی زنده با متابولیسمی فعال هستند که دیر یا زود خراب و پوسیده میشوند. بنابراین یافتن روشهای مناسب نگهداری و انبار مانی جهت حفظ کیفیت میوه. سهم بسزایی در مصرف آن دارد . عوامل مختلفی از قبیل آب و هوا. تغذیه درختان مادری. کنترل آفات و بیماریها و شرایط اقلیمی در حفظ کیفیت سیب و کاهش ضایعات و انبارمانی آن. بسیار موثر خواهد بود. این آزمایش بهمنظور بررسی اثر انبارمانی دو ماه سیب رقم برابرن ساری انجام شد. نتایج تجزیه واریانس این بررسی نشان داد که صفات فیزیکی شامل وزن تره سفتی و حجم و چگالی میوه در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد. این درحالی است که برای صفات وزن خشک. طول و عرض و همچنین ضخامت میوه عدم معنیداری مشاهده شد . همچنین میتوان بیان کرد در این بررسی دو ماه تفاوتی بین ماه اول و دوم انبارمانی مشاهده نشد اما در میزان سفتی بافت میوه با افزایش ماه انبارمانی میزان سفتی بافت کاهش یافت.

مقدمه

سیب یکی از محصولات مهم باغبانی جهان محسوب میشود که دارای قابلیت انبارمانی مناسبی است. در میان ده کشور تولید کننده آذربایجان شرقی و تهران به ترتیب دارای بالاترین سطح زیر کشت و تولیدی در ایران می‌باشند.

عوامل مختلفی از قبیل آب و هواء تغذیه درختان مادری. کنترل آفات و بیماریها و شرایط اقلیمی در حفظ کیفیت سیب و کاهش ضایعات و انبارمانی آن. بسیار موّثر خواهد بود. با توجه به تحقیقات انجام شده طی چند سال اخیر در مورد ارقام سیب و شرایط بهینه انبارمانی این امکان ر فر اهم دموده است که کیفیت مات اد نات برای مدت طولانیتری حفظ شود. نتایج اکثر این تحققات کم از می‌دهد که شرایط اقلیمی. ژنوتیب. عملیات کاشت. داشت و برداشت و نیز زمان مناسب برداشت از اهمیت خاصی برخوردار است. علیرغم این گزارشهاء اطلاعاتی کمی در مورد اثر خواص فیزیکی و مکانیکی ژنوتیپهای یکسان میوهی سیب در پتانسیل آنبارمانی موجود میباشد.

گانایی و همکاران (۲۰۱۶) آزمایشی با هدف تاثیر تاربخ برداشت و تیمارهای پس از برداشت بر خواص فیزیکی سیب رقم رد دلیشز در طول ذخیره سازی, انجام دادند. نتایج ۱۰۰ روزه اين آزمایش اختلاف معنی داری در خواص فیزیکی از جمله طول میوه. قطر میوه و وزن میوه در تیمارهای مختلف مورد بررسی نشان داد. نتیجه گیری کلی این آزمایش نشان داد تاریخ مناسب برداشت و بلوغ سیب رد دلیشز در حفظ کیفیت کلی میوه بسیار مهم است.

تعییرات کیفیت میوه سیب رقم الا در مرحله رسیدگی و مدت انبارمانی توسط دامیاری و دستجردی ( ۲۳ با هدف اثر زمان برداشت در روند تغییرات خصوصیات کیفی و جشایی سیب رقم گالا در طی سه سال انجام شد. نتایج تحزیه و تحلیل‌ها نشان داد صفات مختلف سفتی بافت. کاهش وزن. مواد جامد محلول. اسید قابل تبتر. طعم و قابلیت بازار پسندی میوه بشدت تحت تاثیر زمان برداشت و مدت انبارداری قرار میگیرند.

یاوری و همکاران ( ۱۳۹۳) تأثیر مدت زمان انبارداری سردخانهای برخی خواص فیزیولوژی دو رقم سیب گلدن و رد دلیشز بررسی کردند. بر اساس نتایج» کمترین تغییرات بین اين دو رقم در ۴۵ روز پس از انبارداری است و عمده تغییرات بعد از آن اتفاق میافتد. با افزایش زمان انبارداری محتوای پروتیین. قندهای محلول. قندهای احیا کننده و ۳۱ عصاره میوه افزایش معنی دار ولی محتوای قندهای غیر احیا کننده. اسیدیته قابل عیارسنحی. مواد حامد محلول و هدایت الکتریکی عصاره کاهش معنی دار بافت و میتوان چنین نتیجه گیری کرد که طی انبارداری کیفیت میوه تغییر پیدا میکند.

فلاحی و همکاران (۱۳۹۱) خصوصیات فیزکی و ارزش تغذیهایی ارقام زرد و قرمز سیب لبنانی() Malus domestica Borkh. تولیدی لرستان را مورد بررسی قرار دادند و نتایج اين آزمايش نشان داد رقم قرمز. از نظر اندازه. خصوصیات کیفی. میزان فیبر و سایر موارد مورد آزمایش نسبت به رقم زرد بهتر بوده است.

با بررسی روند تغییرات صفات فیزیکی و زیست شیمیایی میوه ارقام تابستانه سیب .Malus domestic Borkh در سردخانه که توسط عشقی و همکاران ( ۱۳۹۰) انجام شد. مشخص شد پارامترهای کیفی میوه طی دوره نگهداری در سردخانه تقریبا مطابق با زمان برداشت. تغییر میکند و نیز میوهی رقم مشهد در پارامترهای مورد بررسی بهتر از سایر ارقام مورد آزمایش بوده است.

خواص فیزیکی ارقام مختلف سیب با یکدیگر متفاوتاند از این جهت در میزان پتانسیل انبارداری آن موثر خواهد بود. این تحقیق به منظور بررسی تأثیر دو ماه انبارمانی در سردخانه بر خواص فیزیکی سیب رقم برابرن ساری طرح ریزی شده است.

مواد و روشها

آزمايش حاضر در آزمایشگاه گروه باغبانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد . میوهها در زمان بلوغ تجاری (با توجه به شاخص تعداد روز پس از تمام گل. ۱۳ روز) از باع شناستامهدار شهر ساری به صورت مستقیم برداشت شدند. داخل جعبه‌های پلاستیکی رایج میوه بسته یندی شدند. به این صورت که قسمت کف و دیوارههای جعبه با استفاده از کاغذ کالک پوشانده شد و تعداد ۵۰ عدد میوه داخل جعبه قرار گرفت. ۲۰ عدد از رقم سیب فوجی دماوند برای آزمایشهای اولیه به آزمایشگاه منتقل شد و و در نهایت سطح بالایی باقی میوه ها با پوشال و کاعذ کالک پوشانده و در جعبهها بسته شد. به سردخانه واقع در شهرک صنعتی کرد کوی در شرایط دمایی سه تا هار درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی ۵ درصد به مدت دو ماه نگهداری شد. جعبههای مورد استفاده مستطیلی و دارای ابعاد ۲۰۲۵-۴۰ سانتیمتر و در تمام وجوه دارای خلل و فرج بودند .این آزمایش در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار و هر تکرار شامل پنج عدد سیب بود. ماهی یکبار خواص فیزیکی شامل وزنتر وزن خشک. طول. عرض. ضخامت. سفتی. حجم و چگالی میوهها اندازه گیری شد. در نهایت با توجه به اطلاعات بدست آمده بوسیله نرم افزار ۵۵۵ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مقایسه میانگین دادههای آزمایشی با آزمون LCD در سطح احتمال پنج درصد انجام شد.

سیب های برداشت شده سیستم های بیولوژیکی زنده با متابولیسمی فعال هستند که دیر یا زود خراب و پوسیده
میشوند. بنابراین یافتن روشهای مناسب نگهداری و انبار مانی جهت حفظ کیفیت میوه . سهم بسزایی در مصرف
ان دارد. سیب هایی که ژنوتبیهای متفاوتی دارند. پتانسیل انبارمانی انها نیز متفاوت است که میتواند ناشی از تاثیر ژنوتیپ و محیط بر آنها باشد.

نتایج تجزیه واریانس نشان داد که صفات وزن تر سفتی و حجم و چگالی میوه در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد. این در حالی است که برای صفات وزن خشک. طول و عرض میوه و همچنین ضخامت میوه عدم معنی داری مشاهده شد(جدول ۱).

نتایج مقایسه میانگین نشان داد که چگالی و سفتی میوه تحت تاثیر نگهداری در سردخانه اختلاف معنی داری با نمونه شاهد داشت. همجنین از نظر صفت وزن تر میوه اختلافی طی دو ماه انبارمانی مشاهده نشد اما این در حالی است که وزن تر میوه تازه چین با انبارمانی اختلاف داشت. وزن تر سفتی و چگالی در نمونه شاهد (تازه چین) نسبت به انبارمانی یک و دو ماه میزان بیشتری بود (جدول ۲).

پور آذرنگ (۱۳۷۱) گزارش داد که سفتی میوه سیب رقم گلشاهی نسبت به ارقام رد دلیشن گلدن دلیشز و عباسی در منطقه خراسان بیشتر است. سفتی بافت میوه بطور ژنتیکی کنترل شده و بسته به نوع رقم متفاوت است. خصوصیت سفتی بات به مقدار زیادی تحت تاثیر فاکتورهای قبل و بعد از برداشت میوه قرار میگیرد. از عوامل موّثر بر سفتی بافت میوه میتوان به فاکتورهای آب و هوایی. ژنتیکی مثل نوع رقم. پایه برداشت در زمان بلوغ و میزان کلسیم بافت میوه اشاره کرد نرم شدن میوه در طول دوره انبار مانی میتواند وابسته به میزان کلسیم باند شده به کل ظرفیت دیواره سلولی در باند کردن کلسیم باشد. کاهش سفتی بافت میوه در اثر انبار مانی تغییرات فیزیولوژیک در دیواره سلولها و کاهش خاصیت تراوائی آنها و افزایش از دست دادن آب دانست . همانطور که نتایج تجزیه واریانس نشان داد میوه تازهچین بیشترین سفتی و با نگهداری در سردخانه از سفتی بافت میوه کاسته شد به گونه ایی که میزان سفتی با مدت زمان انبارداری اختلاف معنیداری در سطح احتمال یک درصد نشان داد.

از دست دادن رطوبت اصلی ترین علت کاهش وزن میوه طی انبار مانی است که اگر باعث چرو کیدگی و کاهش بازار پسندی میوه گردد. باعث ابحاد خسارتهای اقتصادی میشود. از دیگر دلایل افت وزن تنعس میوه و سوحتن مواد آلی از جمله قندها است. در این بررسی درصد افت وزن با توجه به زمان انبار مانی در انبارمانی دو ماه نسبت به انبارمانی یک ماه اختلافی مشاهده نشد اما نسبت به نمونه شاهد (تازه چین) اختلاف معنیداری در سطح احتمال یک در صد مشاهده شد.

بررسی-روند-تغیرات-برخی-خصوصیات-فیزیکی-سیب-رقم-برابرن-ساری-در-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی
بررسی-روند-تغیرات-برخی-خصوصیات-فیزیکی-سیب-رقم-برابرن-ساری-در-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

نتيجه گیری کلی

یکی از محصولات مهم کشاورزی ایران سیب درختی است و از آنجا که سیب یکی از مهم ترین محصولات باغی قابل نگهداری در سردخانه بوده و از .از تولید بسیار بالایی در کشور برخوردار است باید در خفظ کیفیت آن در طول نگهداری در سردخانه دقت شود اطلاعات به دست آمده از انبارمانی و بررسی دو ماه میوه ی سیب رقم برابرن ساری نشان داد که این این میوه ‍پتانسیل انبارمانی خوبی دارد نتایج نشان داد که وزن تر سفتی حجم وچگالی میوه های بررسی شده طی نگهداری در سرد خانه نسبت به نمونه شاهد(تازه چین)تغیر می کند و روندی نزولی دارد همچین می توان بیان کرد بین ماه اول و د.م انبار مانی تفاوت معنی داری مشاهده نشد اما در میزان سفتی بافت میوه با افزایش ماه انبار مانی رابطه مستقیم نشان داد.

منابع

بررسی-روند-تغیرات-برخی-خصوصیات-فیزیکی-سیب-رقم-برابرن-ساری-در-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

مقايسه کيفيت بافت دوواريته سيب پس از نگهداري در سردخانه وارزيابي دقت در اندازه گيري دو دستگاه ماگنس تايلور وفشار سنج ميوه ( بخش ۲ )

نتايج

مرحل اول

تيمار واريته هاي سيب در دو سطح (زرد و قرمز لبناني) و تيمار دستگاههاي اندازهگيري نيز در دو سطح (پنترومتر دستي) و دسببتگاه ماگنس تايلور( و هر كدام در تكرار در طرح بلوک كامل تصببادفي به روش فاكتوريل تجزيه وتحليل آماري گرديد. جدول ( ۱) نشان دهنده جدول تجزيه و ارزيابي در سطوح تيمارها ميباشد.
بطوريكه در جدول ( ۱) ملاحظه ميشبود سطوح تكرارها و اثرات متقابل واريته هاي سبيب در نوع دستگاه اندازه گيري در صفت مورد بررسي يعني نيرو فاقد اختلاف معني دار آماري در سطح ۵ درصبد هستند، اما واريته هاي سيب و نوع دستگاه هر دو داراي اختلاف كاملاً معنيدار آماري با احتمال ۹۵ درصبد و خطاي ۵ درصد مي باشند. بعداز بررسبي ومقايسبه ميانگين ها بطوركلي مشباهده مي شود در كليه سطوح تكرارها و اثرات متقابل نوع دستگاه واريته هاي سيب هيچگونه اختلاف معني دار آماري با هم ندارند. اما هم در نوع دستگاه و هم در واريته هاي سيب در سطح مورد بررسي اختلاف كاملاً معني دار آماري مشاهده ميشود

مرحل دوم

به منظور بررسي دقت دستگاه ماگنس تايلور در اندازه گيري سختي بافت ميزان جابجايي يا عمق حفره (از ۱ تا ۱۰ ميليمتر) و هر كدام در حداقل سه تكرار در طرح بلوک كامل تصادفي به روش فاكتوريل تجزيه و تحليل آماري گرديد.بطوريكه در جدول ۲ ملاحظه ميشود در بررسي ميزان نيرو در كليه سطوح تيمارها بجز سطوح تكرار در سطح ۰.۰۵ درصد اختلاف کاملا معنی دار آماری مشاهده ميگردد.

تفسير و بحث

مرحل اول

از كليه نتايج بدست آمده در مرحله اول از طريق آزمون دانكن مقايسه ميانگين به عمل آمده و ميزان L.S.D 1 يا حداقل اختلاف معنيدار آماري نيز تعيين گرديد.در اين مرحله مقايسه سببختي بافت دو واريته سیب زرد و قرمز لبناني پس از يك دوره نگهداري در سردخانه و نيز فاكتورهاي كيفي مربوط به سختي بافت بدست آمده توسط دو دستگاه مختلف و مقايسه دقت در اندازهگيري اين دو دستگاه مدنظر بوده است.

واريته هاي سيب (A)

بطوريكه در جدول ( ۳) ونمودار( ۱ ) ملاحظه ميشود، در بررسي ميزان اعمال نيرو در واريته هاي سيب،همواره سيب قرمز لبناني داراي مقاومت بيشتري نسببت به واريته ز رد لبناني بوده و از ماندگاري بهتري برخوردار بوده اسبت. و هم سنين در بررسي اعداد بدست آمده از ميزان نيرو بر سطح F/A و نيرو جابجايي كه در اينجا اعمال نيرو در عمق ثابت ( ۸) ميليمتر محاسبه شده است واريته قرمز لبناني از استحكام بافت بهتري نسبت به واريته زرد لبناني برخوردار بوده است.

نوع دستگاه (B)

بطوريكه در جدول ( ۳) ونمودار( ۲) ملاحظه ميشود اعداد بدست آمده در كليه صفات مورد بررسي شامل ميزان نيرو (F) نيرو بر سطح F/A در دسبتگاه ماگنس تايلور كمتر از اعداد بدست آمده توسط پنترومتر دستي هستند و بين آنها اختلاف كاملاً معنيدار آماري وجود دارند بنابراين در بررسببي كيفي مربوط به بافت ميوه ها چنانچه با دستگاه هاي مختلف مورد آزمايش قرار ميگيرند اعداد هر دستگاه را بايستي با نمونه هاي آزمايش شده توسط همان دستگاه مقايسه نمود و مقايسه اعداد بدست آمده توسط دستگاه هاي مختلب حتي شرايط كاملاًمشابه ممكن است خطاي تصميم گيري ايجاد نمايد

اثرات متقابل واريته هاي سيب – نوع دستگاه A*B)

مقايسه اعداد بدست امده براي فاكتورهاي كيفي مربوط به بافت شامل نيرو – نيرو بر سطح و نيرو بر جابجايي باعمق براي دو واريته سيب توسبط دو دسبتگاه نشبان مي دهد كه: واريته سبيب قرمز لبناني با دسبتگاه پنترومتر دستي با دستگاه ماگنس تايلور همواره داراي اختلاف و مقادير بدست آمده توسط پنترومتر دستي بطور معني داري از مقادير بدست آمده بافت توسط ماگنس تايلور در صفات مورد بررسي بيشتر است اما در سيب زرد لبناني بين اعداد بدست آمده حاصل از آزمايش توسط دو دستگاه هيچگونه اختلاف معني دار آماري مشاهده نميشود. (نمودار ۳و ۴) لذا ميتوان نتيجه گرفت اين اختلافات در مقادير پايين تر از يك حد يا سيب هاي نرمتر جزئي و قابل اغماض ميباشد. بعلاوه مقادير بدست آمده از فاكتورهاي كيفي مربوط به سختي بافت در واريته زرد لبناني توسط هر دو دستگاه همواره از مقادير بدسبت آمده از واريته قرمز لبناني كمتر و نشبان دهنده مقاومت كمتر و نرمي بيشبتر سيب زرد لبناني پس از يك دوره نگهداري در سردخانه مي باشد.به عبارت ديگر واريته قرمز لبناني داراي دوام انباري بهتري نسبت به واريته زرد لبناني مي باشد و اين مسأله در هر دو دستگاه مورد تأييد قرار گرفته است

مرحل دوم

ازكليه نتايج بدست آمده در مرحله دوم نيز از طريق آزمون دانكن مقايسه ميانگين به عمل آمده و ميزان حداقل اختلاف معنيدار آماري (L.S.D) نيز مشخص گرديد. منظور از اجراي اين مرحله بررسي دقت دستگاه ماگنس تايلور در تعيين پارامترهاي كيفي مربوط به بافت دو واريته سببيب در عمقهاي مختلب (Deformation) يا پروفيل سببختي بافت سببيب در مقاطع مختلب (از ۱ تا ۱۰ ميليمتر) و مقايسبه آنها با يكديگر اسبت. بطور كلي مشاهده شدكه بررسي فاكتورهاي كيفي مربوط به سختي بافت شامل نيرو (F) نيرو بر سبطح F/A نيرو بر جابجايي F/D در تمام موارد نشبان مي دهد كه سيب قرمز لبناني همواره داراي استحكام بافت بيشتري نسبت به سيب زرد لبناني بوده و اين ميزان به لحاظ آماري كاملاً معنيدار است.

هم چنين در بررسي اثر نيرو در عمق هاي مختلب سيب بطور قابل انتظاري بيشبببترين مقاومت مربوط به عمق ۵ و ۱۰ ميليمتر و كمترين مقاومت مربوط به عمق ۱ ميليمتر ميباشد( نمودارهاي ۵ و ۷) و به تدريج با افزايش عمق بيشتر شده است نكته قابل توجه مقاومت
بافت سيب از عمق ۴ ميليمتر به بالا است كه تا عمق ۱۰ سانتيمتر همواره داراي مقاومت بالا و بصورت ثابت بوده است هرسند نوساناتي از نظر مقاومت در عمق ۷ ميليمتر مشبباهده ميشببود كه ميتواند مربوط به تراكم كيسببههاي هوايي و فضبباهاي بين سلولي و يا آثار فيزيولوژيك ناشببي از تخريب تدريجي ميوه باشببد اما مقايسه عمق ۵ ميليمتر با ۸ ميليمتر از نظر تحمل نيرو و عدم اختلاف معنيدار آماري تقريباً اين فرضبيات را رد نموده و به نظر ميرسبد از عمق ۵ ميليمتر به بالا هيچگونه تفاوت محسوسي بين سختي بافت ميوه
مشاهده نميگردد و نتيجه ديگر اينكه آثار نرم شدن و كاهش سبختي بافت ميوه از سبطح شروع ميشود و هرسه بطرف عمق پيش ميرويم استحكام بافت بيشتر است.

اين نتايج در ميانگينهاي بدسبت آمده از اثر نيرو بر سطح F/A و جابجايي نيز تأييد شده است يعني همواره واريته قرمز لبناني داراي اسبتحكام بافت بيشبتري نسببت به واريته زرد لبناني بوده است . (نمودار ۸و ۹) همسنين در بررسي اثر F/D در عمقهاي مختلف همانطور
كه در جدول مشباهده مي شبود تا عمق ۴ ميليمتر مقاومت نسبت به سطح بصورت افزايشي و از عمق ۴ ميليمتر به بالا بصورت ثابت اعداد بدست آمده فاقد اختلاف معني دارند و نتايج قبلي نيز تأييد ميگردد.

اما در بررسي اثر نيرو بر جابجايي با F/D ضمن تأييد استحكام بافت بيشتري واريته قرمز لبناني نست به واريته زرد لبناني و دوام انبار ماني بهتر آن نتايج حاصبل از بررسي اعمال نيرو بر عمق در جابجايي هاي مختلب سون ميزان نيرو بر عمق F/D مجدداً در همان عمق
بررسي شبده و در حقيقت محاسبه شده است لذا در مقاطع پايين تر يعني عمقهاي ۱ تا ۵ ميليمتر مقادير بالاتر و هرسه بطرف پايينتر ميرويم اين مقادير كمتر ميشبوند به عبارت ديگر نتايج بدست آمده مييد نتايج قبلي است يعني مقاومت لايه هاي مختلب سيب در برابر نيرو با افزايش عمق بيشتر ميشود و اين حد از عمق ۵ ميليمتر به بالا بصورت ثابت و بدون تغيير است.

بررسي اثرات متقابل بالاترين مقاومت در مقابل نيرو (F) و نيرو بر سطح F/A مربوط به واريته قرمز لبناني در عمق ۱۰ ميليمتر و كمترين مقاومت مربوط به عمق نيرو (F) و نيرو بر سبطح F/A با افزايش جابجايي تا عمق ۵ ميليمتر روند افزايشي داشته اما از عمق
۵ ميليمتر به بالا اين روند ثابت و يكنواختي بيشبتري نشان مي دهند هرسند كه همواره واريته قرمز لبناني داراي استحكام بافت بيشتري نسبت به واريته زرد لبناني در مقاطع مختلب مورد آزمايش داشبته اسبت و ديگر اينكه بروز پديده نرم شبدن و تخريب سبلولي ناشبي از
ماندگاري، رسبيدگي بيش از حد و پيري سببب از سبطح شروع شده و به تدريج به عمق گسترش م ي يابد. نتايج بدست آمده از بررسي اثر نيرو جابجايي F/D در مقاطع مختلب نيز با توجه به توضيحات داده شده مييد همين روند است

مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی

منابع

مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی

مقايسه کيفيت بافت دوواريته سيب پس از نگهداري در سردخانه وارزيابي دقت در اندازه گيري دو دستگاه ماگنس تايلور وفشار سنج ميوه ( بخش ۱ )

چکيده

سيب يكي از پر محصول ترين ميوه هاي كشور مي باشد كه رقم توليد آن به دويست تن درسال بالغ مي گردد و ايران از نظر توليد سيب جزو ده كشور اول توليد كننده سيب در دنيا به شمار مي آيد . بنابراين توجه به اين محصول، به ويژه فرآيندهاي بعد از برداشت ، نگهداري ، فرآوري و بسته بندي آن اهميت فوق العاده زيادي دارد. مهم ترين و فراوان ترين واريته هاي قابل مصرف و نگهداري دو واريته سيب
زرد و قرمز لبناني مي باشند. هدف از اجراي تحقيق بررسي و مقايسه كيفيت بافت اين دو واريته، كه يكي از مهم ترين ويژگيهاي كيفي سيب و استحكام آنها پس از يك دوره نگهداري درسردخانه مي باشد ضمن اينكه دقت دو دستگاه مورد استفاده به منظور بكار گيري در آزمايشهاي كيفي نيز مورد مقايسه قرار گرفته اند .

به منظور بررسي كيفيت بافت واريته هاي سيب پس ازيك دوره نگهداري در سردخانه ومقايسه دقت در اندازه گيري دستگاههاي معمول و مورداستفاده ،دوواريته سيب زرد لبناني (Golden delicious) وقرمزلبناني Red delicious) ( موردارزيابي قرار گرفتند آزمايشات به طورجداگانه ودرشرايطكاملايكسان به روش آزمون ايجاد حفره (Puncture test) يك بارتوسط دستگاه تمام اتوماتيك ماگنس تايلور) MagnessTaylor (ويكبارتوسط پنترومتر دستي) (PressureTester فشارسنج ميوه انجام شدو ميزان نيرو)نيوتن( نيروبرسطح )نيوتن بر سانتيمترمربع( و نيرو بر جابجائي)نيوتن بر ميلي متر( بافت هردوواريته تعيين گرديد.كليه اعداد حاصل در طرح بلوک كامل تصادفي به روش فاكتوريل تجزيه و تحليل و با آزمون دانكن مقايسه ميانگين گرديدند.نتايج نشان داد كه اولآ:واريته قرمز لبناني داراي استحكام و
كيفيت بافت بهتري نسبت به واريته زرد لبناني پس ازيك دوره نگهداري در سردخانه مي باشد.ثانيآ: نتايج فاكتورهاي مشابه به دست آمده توسط دستگاه پنترومتر دستي همواره داراي مقادير بيشتري نسبت به دستگاه ماگنس تايلور در شرايط كاملآ مشابه مي باشند و لذا نمي توان آنهارا به يكديگر تعميم دادو براي جلوگيري از خطا ودقت در تشخيص كيفيت بافت نتيجه هردستگاه با خود و به طور جداگانه مورد ارزيابي قرار گيرد.

کلید واژه : رئولوژی ، بافت میوه ، پنترومتر ، ماگنس تایلور ، سیب زرد لبنانی ، سیب قرمز لبنانی

مقدمه

بخش مهمي از كيفيت موادغذايي مربوط به ويژگيهاي مواد خام يا تازه نظير ميوهها و سببزيها مي باشد. خصوصياتي نظير رنگ شكل و اندازه عطر و طعم، بافت، ارزشبهاي تذذي هاي، فسباد ميكروبي، آنزيمي يا شيميايي در ميوه ها و سبزيها مربوط به شرايط كاشت، داشت و عمليات بعد از برداشبت مي گردد. بنابراين شناخت اين خصوصيات و ارزيابي آنها قبل از فرآوري يا عرضه بصورت تازه و بستهبندي آنها و
بعد از برداشببت اهميت فوقالعادهاي دارد. در اين بين آگاهي از فناوريهاي برداشببت نظير زمان رسببيدگي مناسببب براي برداشببت، نحوه برداشت، نگهداري در باي يا مزرعه يا انبار به منظور عرضببه بصببورت تازه يا فرآوري به حفف كيفيت ميوه ها و سبببزيها كمك شاياني مينمايد. آنچه كه مرتبط با اين بحث ميباشبد ويژگي هاي بافت و نقش آن در حفف خصبوصبيات كيفي در حين عمليات داشت، برداشت نگهداري و فرآيند و مصرف ميباشد.بافت خصوصيتي كيفي است كه پذيرش در ميوهها و سبزيها بسيار حساس و بحراني ميباشد.تعدادي از اصبطلاحات مورد اسبتفاده براي تعريب بافت ميوه ها و سببزيها عبارتند از سبفتي، سختي، نرمي، شكنندگي، سستي، آردي، بوش شدن، شبني، كركي، سسبندگي، خشكي و آبكي مي باشند كه البته روشهاي دستگاهي مورد قبولي براي اندازهگيري بعضي از آنها وجود ندارد. در واقع بعضي اختلاف نظرها بين اصول ارزيابي حساسيت، باغباني و مهندسي در استفاده از اين اصطلاحات وجود دارد. بويژه در مورد اصلاح سبختي يا Firmness كه مورد بحث قرار ميگيرد.خصوصيات كيفي بافت ميوهها و سبزيها وابسته به عوامل ساختماني فيزيولوژيكي در ويژگيهاي بيوشببيميايي سببلولهاي زنده، تذييرات آنها بر اثر گذشببت زمان و يا حين فرآيند مپل پختن و انجماد اسببت.تغييرات مداوم فيزيولوژيك در سبلول هاي زنده به علاوه تنوع بين آنها سببب مي شبود كه تشخيص ويژگي بافت ميوه ها و سبزيها مشكل گردد. بدليل
تغييرات مداوم آنها اندازهگيري بافت اغلب در همان زمان داراي ارزش اسبت و نمي تواند براي پيشبيني شرايط آتي در طول نگهداري در انبار يا عرضه در بازار مورد استفاده قرار گيرد.ارزيابي حسي انساني بافت بطرق مختلب امكانپذير است. از طريق مشاهده چشمي احساس بوسبيله دسبت از را ه بريدن، جويدن، صبداي ايجاد شبده و احساس دها ني . يك اندازهگيري از بافت بر اسباس خصوصيات مكانيكي –
هندسبي و ديگر ويژگيها امكان پذير اسبت. ويژگيهاي مكانيكي شبامل پارامترهاي اصلي (سختي – سسبندگي، ويسكوزيته، الاسيسته) و يا پارامترهاي جنبي (تردي و شكنندگي، صمذي و قابليت جويدن) ميباشند.

Shewftel پيشبيني نمود كه تركيبي از ويژگيهاي محصبول و پذيرش مصبرف كننده را بايسبتي به عنوان فاكتور بافت در ارزيابي كيفي محصبولات به شبمار آورد. نسبت بين اندازه گيريهاي دستگاهي و ويژگيهاي حسي در پذيرش بائقه مصرف كننده در تعريب بافت بايسبتي بدست آورد. دستگاهها ممكن است بر اساس حواس ا نساني طراحي شده يا اندازهگيريهاي مكانيكي اساساً بطور آماري مرتبط با قضاوت انساني براي پيشبيني كيفيت بافت باشد. اما فقط انسانها ميتوانند درباره كيفيت قضاوت كنند.

موادوروشها

الف) مواد:سبيب واريته زرد لبناني و واريته قرمز لبناني تهيه شده از سردخانه كه در شرايط o C 0±۱ و رطوبت نسبي به مدت ۶ ماه نگهداري شده و آماده ورود به بازار مصرف بودند.

ب) دستگاهها:دستگاه ماگنس تايلور QTS25 Texture Analyzer ساخت شركت CNS Farnell

پنترومتر Effegi- یا فشارسنج میوه مدل Effegi-FT327 ساخت کشور Effegi

روشها

آماده سازي نمونه:از هر واريته سيب ۲۵ – ۲۰ نمونه هم شكل و هم اندازه و بدون هيچگونه آسيب ناشي از ضربه فشار بيماري يا فساد تهيه شده و پس از شستشو و زدودن آلودگي هاي سطحي از هر دو طرف هر نمونه سبيب بخشبي از پوست ( بزر تر از سطح ابزار اندازهگيري) توسط چاقوي مخصوص برداشته شد

( روش Skin off ) و بطور جداگانه مورد آزمايش قرار گرفتند.

روش آزمايش :

اندازه گيري سختی بافت بوسيله پنترومتر دستی :

با استفاده از پروش مخصوص سيب )ميلهاي استوانهاي شكل كه به دستگاه متصبل و داراي ۱۱ ميليمتر قطر و ۸ ميليمتر ارتفاع تا خط نشبان براي فرو بردن بداخل بافت سيب( مطابق روش استاندارد توصيه شده
پس از كالبيره نمودن هر نمونه سبيب از هر دو طرف مورد آزمايش قرار گرفتند و اعداد برحسبب نيرو محاسبه و ثبت گرديدند موقع انجام ۶۰ حفف شود در كليه مراحل سعي گرديد هر دو آزمايش در شرايط مشابه و با ابزار و mm/min آزمايش سبعي شبد سرعت اعمال نيرو روشهاي يكسان انجام گردد و تفاوت فقط در استفاده از انسان (آزمايش دستي) و ماشين (دستگاه ماگنس تايلور) باشد.

اندازهگيري سختی بافت سيب بوسيله دستگاه ماگنس تايلور

با استفاده از پروب مشابه ( ۱۱ ميليمتر قطر و ۸ ميليمتر ارتفاع) پس از نصب به دستگاه بافت سنج TA.QTS۲۵ و كاليبره كردن آن با شرايط زير مورد آزمايش قرار گرفتند

طرح آماري

براي اطمينان از حصبول و دقت نتيجه گيري از طرح آماري بلوک كامل تصبادفي به روش فاكتور يل استفاده شد و در دو مرحله انجام گرفت.

مرحله اول: مقايسبه دقت اندازه گيري سبختي بافت دو واريته سبيب توسبط دستگاه پنترومتر دستي و ماگنس تايلور با عمق ثابت ،آزمايشات هر كدام ۱۰ بار تكرار شدند.

A*B*r=2*2*10=۴۰

مشاهدات: نيرو (F) برحسب نيوتن – نيرو بر سطح F/A نيوتن – مترمربع – نيرو بر جابجايي (F/D) برحسب نيوتن ميليمتر. كليه آزمايشات با استفاده از آزمون ايجاد حفره يا Puncture Test و با برداشتن پوست Skin–off انجام شدند.

مرحله دوم: محاسببه دقت اندازه گيري سختي ثابت بوسيله دستگاه ماگنس تايلور در عمق متذير دو واريته سيب ومشاهدات بشرح فوق ثبت شد.

طراحی سیستم تبرید سردخانه محصولات دامی و خوراکی در شهرستان بوشهر (بخش ۳)

مصرف سرانه انواع محصولات

بر اساس آمار و ارقام بدست آمده تا سال ۲۰۱۳ ،این نتایج برای محصولات موجود در این سردخانه بدست آمده اند:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

بدین ترتیب میتوان مطابق تخمینهای زده شده، مقدار مصرف سرانه هر محصول را بصورت ذیل محاسبه نمود:

الف) اتاق پیش سردکن:

مصرف دو روز افراد برای گوشت گوسفند وارد پیش سرد کن می شود، که از این مقدار مصرف یک روز پس از نگهداری وارد بازار شده و مابقی وارد اتاق انجماد سریع می شود پس برای اتاق پیش سردکن داریم:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

که در این رابطه، سمت راست معادله به معنی مقدار مصرف روزانه می باشد؛ ضریب ۲ در این فرمول نشان دهنده آن است که مقدار محصول برای ۲ روز محاسبه می شود. این عدد در تعداد افراد شهر و در نهایت در نسبت مصرف سرانه به ۳۶۵ روز سال ضرب شده و مقدار برای هر روز محاسبه شده و نهایتاً در جدول ۴ گردآوری شده است.

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

ب) اتاق انجماد سریع:

همان گونه که در بالا توضیح داده شد ، مابقی محصولات غذایی وارد اتاق انجماد سریع می شوند که ۱ روزه بوده واز این رو ضریب ۱ در فرمول زیر مشاهده می گردد:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

محاسبه تعداد پالتها و جعبه هاي موجود در هر اتاق

برای انجام این مرحله در ابتدا مشخصات پالت ها و جعبه ها به صورت زیر در نظرگرفته می شود

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

محاسبه بارهاي حرارتی در سردخانه

بارهای حرارتی در سردخانه شامل ۴ قسمت می باشد که به ترتیب در ذیل ذکر خواهند شد [۲:

الف) بارحرارتی دیوارها (Q1)

این بار حرارتی ناشی از انتقال حرارت از محیط اطراف به محیط سرد داخل فضای سردخانه می باشد که فرمول آن بصورت زیر است:

Q = UA T

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

با استفاده از داده های موجود در جدول ۸ و همچنین استفاده از اطلاعات جداول ۳ نا ۶ نتایج زیر بدست می آید:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

ب) بار حرارتی تعویض هوا ( Q2)

این بار حرارتی ناشی از باز و بسته شدن در ب و پنجره می باشد که موجب گردش هوا و انتقال حرارت در آن می گردد؛ با استفاده از داده های اموجود در جد ول ۳ تا ۶ نتایج حاصل در جدول زیر گردآوری شده اند:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

ج) بار حرارتی ورود محصول (Q3) :

فرضیات:

– دمای محصول ورودی، ۳۵ درجه سانتی گراد در نظر گرفته می شود.

– گرمای ویژه (C ) محصولات از قرار زیر بدست آمده است:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

در فرمول های ذکر شده، w نشان دهنده گرم محصولات است که در قسمت محاسبه مقدار محصول وارد شده به سردخانه، محاسبه گردید هم چنین؛ Ti دمای ورود محصول، Tf نقطه انجماد محصول، Hif گرمای نهان انجماد محصول و Ts دمای نهایی اتاق میباشد. پس از انجام محاسبات برای هر یک از اتاق های نگهداری، نتایج زیر بدست می آیند:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

ج) بار حرارتی متفرقه ( Q4)

این بار حرارتی ناشی از انتقال حرارت المپ ها، موتورها و فنها و همچنین کارگران و افراد حاضر در فضای سردخانه می باشد که بصورت محاسبه می ذیل گردد.

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

در این پروژه، تعد نفر و ۰اد کارگران ساعات کاری در شبانه روز ۶ ساعت در نظر گرفته شده است و این بار حرارتی برای کل فضای سردخانه با استفاده از مساحت کل اتاق ها محاسبه گردیده است که نتایج آن به صورت زیر قابل مشاهده است:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

به دلیل این که هدف، محاسبه و طراحی برای هر یک از اتاق ها و سالن ها می باشد بنابراین باید مقادیر بارهای حرارتی برای هر کدام از اتاق ها بصورت جداگانه مورد محاسبه قرار گیرد؛ این مقدار را از آن جا که مساحت اتاقها تقریباً مساوی میباشد، به تعداد آنها ( یعنی بر عدد ۸) تقسیم شده و مقدار Q4 برای هر یک از اتاقها برابر با ۷۸۹۰۰ محاسبه میگردد.

نتایج

نتایج گردآوری شده از محاسبات صورت گرفته برای بارهای حرارتی در بخشهای قبل به صورت جدول زیر می باشد

جدول ۱۵ – نتایج نهایی بارهاي حرارتی

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

طراحی اجزاي سردخانه

در این بخش با توجه به نتایج بدست آمده شامل تمام انواع بارهای حرارتی موجود در ساختمان سردخانه به طراحی سیستم تبرید مورد نیاز جهت ارضاء شرایط گفته شده در بخشهای قبل پرداخته میشود؛ بدین منظور در ادامه اوپراتور و ا کندانسور مناسب از نظر نوع و تعداد انتخاب میگردد.

الف) انتخاب اوپراتور برای اتاقها

انتخاب اواپراتور در این پروژه از شرکت .Co Refrigeration Lodhi صورت گرفته است؛ روند انتخاب اواپراتور به صورت ذیل میباشد.

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر
طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

ب) انتخاب کندانسور

تعداد و نوع کندانسور بر اساس رابطه ذیل تعیین میگردد:

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

نتایج طراحی

در طراحی این سردخانه نیاز به مجموعاً ۱۳ اواپراتور وجود داشته که بارهای مختلفی را باید از فضاها برداشت کنند. اما تعداد اواپراتورها از ۱۳ بیشتر است که این امر به منظور لحاظ ملاحظاتی در انتخاب اواپراتور در نظر گرفته شده تا بار بین آنها تقسیم شود.

مراجع

۱٫ مقررات ملّی ساختمان ایران- مبحث نوزدهم : صرفهجویی در مصرف انرژی (بخش ساختمانهای فولای)، وزارت مسكن و شهرسازی، ۱۳۸۸

۲ .طباطبایی ، .مجتبی محاسبات تاسیسات ساختما . تهران: ن انتشارات روزبهان، مرداد ۱۳۹۳.

طراحی سیستم تبرید سردخانه محصولات دامی و خوراکی در شهرستان بوشهر (بخش ۲)

الزامات موقعیت سردخانه

دسترسی به جاده یا راه ارتباطی.

دسترسی به آب (اعم از شبكه لوله کشی، رودخانه، چاه یا غیره آن).

دسترسی به برق (اعم از شبكه سراسری یا نیروگاه اختصاصی).

دسترسی به تلفن

دوری از تجمع مراکز زباله و جانوران مزاحم ( به ویژه جوندگان و حشرات موذی)

داشتن فاصله کافی از مراکز و واحدهایی که به نحوی موجب آلودگی هوا ومحیط می شوند( طبق ضوابط مراجع صالحیت دار مربوطه)

فاصله کافی از مسیل( طبق ضوابط مراجع صالحیت دار مر بوطه)

فاصله کافی از خط گسل شناخته شده زلزله( طبق ضوابط مراجع صالحیت دار مربوطه)

موقعیت پروژه

بندر بوشهر در بخش مرکزی استان بوشهر. در ارتفاع ۱۸ متری از سطح دریا و در منطقه ساحلی خلیج فارس واقعدشده و آب و هوای نیمه بیابانی گرم دارد. این شهر از سمت شمال. غرب و جنوب به خلیج فارس محدود شده‌ است. میانگین دما در تیرماه (گرم‌ ترین ماه سال) ۳۳ درجه سانتی‌گراد. در دی‌ماه (سردترین ماه سال). ۱۴ درجه سانتی گراد. در فروردین‌ ماه ۲۰ درجه سانتی‌گراد و در مهرماه ۲۸ درجه سانتی‌گراد می‌باشد و میانگین سالانه دما ۲۵ درجه سانتی‌گراد است.

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

سردخانه ها عمدتاً از طرحهای مکمل کشاورزی به حساب می آیند و با توجه به اولویت هایی که در رابطه با سرمایه گذاری بر روی افزایش تولید و بالا بودن کیفیت محصولات کشاورزی جهت خودکفایی و امکان صدور این محصولات در نظر گرفته شده. احداث سردخانه ها در جهت حفظ و نگهداری این محصولات نقش مهمی را ایفا می نمایند. از اقدامات موثر برای حمایت از باغداران و کشاورزان هر منطقه. احداث سردخانه برای نگهداری محصولات آنها می باشد تا ضمن جلوگیری از ضایع و فاسد شدن محصولات کشاورزی. این امکان را فراهم نماید تا کشاورزان و باغداران محصولات خود را در طول سال به تدریج و با کیفیت مناسب به بازار عرضه و بیشترین نفع اقتصادی نیز نصیب آن گردد.

ایجاد صنایع تبدیلی و نگهداری به لحاظ ارزش افزوده و اشتغال زایی مستقیم و غیر مستقیم (صیادی. کشاورزی و
حمل و نقل) از آهمیت بسزایی در کشورهای در حال توسعه برخوردار است. وجود مواد اولیه مرغوب و ارزان فیمت بر بخشهای شیلات و کشاورزی در حال توسعه برخوردار است. وجود مواد اولیه مرغوب و ارزان قیمت بر بخشهای شیلات و کشاورزی در داخل کشور ضرورت ایجاد صنایع تبدیلی و نگهداری را دو چندان می کند به ویژه اينکه تولید محصولات دریایی و کشاورزی غالباً در فصل خاصی از سال بوده و در غیاب صنایع تبدیل و نگهداری با ضایعات و اتلاف منابع مواجه می شویم.

با توجه به اهمیت این موضوع. گروه طراحان سردخانه خلیج فارس. تصمیم به ساخت سردخانه ای در منطقه جنوب کشور و به سفارش اداره جهاد کشاورزی شهرستان بوشهر کرده و از سویی درجه حرارت بیش از حد منطقه بوشهر و فساد زود هنگام مواد غذایی عزم مسئولان را در ساخت این مجموعه دوچندان نمود.

مشخصات طرح

به منظور بررسی بهتر محیط سردخانه مورد مطالعه. نقشه این ساختمان به کمک نرم‌افزار اتوکد” رسم شده و در
شکل ۱ نمایش داده شده است.

این طرح همان گونه که در بخش‌های قبل معرفی گردید. شامل اتاق اداری و نگهبانی» سالن نگهداری گوشت گوسفند. تونل انجماد. پیش سردکن. اتاق تأسیسات. راهرو. اتاق نگهداری سبزیجات. اتاق نگهداری سیب. اتاق نگهداری پرتقال و اتاق نگهداری گوجه فرنگی می‌باشد.

فرضیات پروژه


۱- برای بخشی از جمعیت شهرستان بوشهر به تعداد ۵۰۰۰۰ نفر
۲- اتاق پیش سرد کن برای نگهداری ۲۴ ساعتی مصرف ۲ روز افراد
۲- محصولات:
گوشت گوسفند- در ۳ ماه زمستان کشتار وجود ندارد (از ذخیره)؛
پرتقال- ۱ ماه بصورت روزانه- ۱۰ ماه ذخیره؛
سیب- ۱ ماه روزانه- ۳ ماه ذخیره؛
سیزیجات- ۱۵ روز دخیره؛
‎‏ گوجه فرنگی- ۱ ماه ذخیره؛

بقیه محصولات وارد اتاق انجماد سریع می شوند.

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

مشخصات دیوار سردخانه

دیوار سردخانه ( که بصورت شماتیک در شکل ۲ نشان داده شده است) از قسمت بیرون سردخانه به طرف داخل از بخش های زیر تشکیل می گردد:

۱- لایه سیمانی: درصورتی که به علت مسطح نبودن دیوار بدان نیاز باشد؛

۲- عایق رطوبتی: قیرگونی» ایزوگام و مواد پلاستیکی؛

۳- عایق گرمایی: عایق گرمایی در دو لایه بر روی دیوار چنان چسبانده می شود که درزها روی هم نباشند؛

۴- روکش سطح داخلی: که ممکن است از صفحات گالوانیزه» ورق های آلومینیومی, فولاد ضد زنگ و غیره باشد.

مقطع عرضی دیوار سردخانه از قسمت بیرون سردخانه بطرف داخل از بخشهای زیر تشکیل می‌گردد.

اندود سیمانی – در صور تیکه به علت مسطح نبودن دیوار بدان نیاز باشد.

عایق رطوبتی – ( قیرگونی – گونی قیراندود – نوعی کاغذ بیتومن یا مواد پلاستیکی ) عایق رطوبتی بکار رفته باید

عایق حرارتی – عایق حرارتی در دو لایه و يا بیشتر بر روی دیوار چنان چسبیده می‌شود که درزها رویهم نباشد .
چنانچه عایق حرارتی از نوع پاشیدنی و يا تزریقی بطور یکپارچه باشد در اینصورت در یک لایه بر روی دیوار قرار می‌گیرد.

جدار نهائی و تمام شده ممکن است از نوع رابئیزو اندود سیمانی و یا صفحات گالوانیزه و ورقهای آلومینیمی و فولاد ضد زنگ و غیره باشد. در شکل ۲ مقطع عرضی دیوار سردخانه که در آن شرایط ساخت بالا رعایت شده است نشان داده می‌شود.

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

عایق رطوبتی

دو یا چند لایه عایق حرارتی

جدار نهایی ( در صورت لزوم)

یادآوری ۱: در صورتی که در سردخانه سقف کاذب وجود داشته باشد. تهویه فضای بالای سقف کاذب ( فضای مابین سقف کاذب و سقف اصلی برای جلوگیری از تقطیر آب و پائین آوردن درجه حرارت ضروری می‌باشد.

یاداوری ۲: در پوشش سقف سردخانه ها می‌توان از پانل‌های پیش ساخته استفاده نمود که به هر صورت اینوع سقف باید شرایط فنی لازم را از نظر مقاومتهای سازه‌ای , حرارتی و رطوبتی دارا باشد

محاسبه ضریب کلی انتقال حرارت دیوارها

به منظور محاسبه بارهای حرارتی میتوان ضریب انتقال حرارت کلی مصالح مورد استفاده در دیوارها را محاسبه نمود؛ بدین منظور با استفاده از مبحث نوزدهم [۱ [این مقادیر به تفكیک مصالح در جدول ۲ گردآوری شده است.

طراحی-سیستم-تبرید-سردخانه-محصولات-دامی-و-خوراکی-در-شهرستان-بوشهر

لازم به ذکر است که این قسمت از داده ها برای این پروژه مورد استفاده قرار نمی گیرد، چون برای محاسبه Q1 جدولی وجود دارد که بی نیاز از ضریب کلی انتقال حرارت می باشد.

طراحی سیستم تبرید سردخانه محصولات دامی و خوراکی در شهرستان بوشهر (بخش ۱)

چکیده

در دوران کنونی با توجه به حجم بالای تقاضا برای مواد خوراکی مختلف در فصول مختلف سال، طراحی سیستم های تهویه از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ به خصوص طراحی سیستم تبرید برای محیط هایی که جهت نگهداری و جلوگیری از فساد و دور ریز مواد غذایی تعبیه شده اند، قابل توجه میباشد. بدین منظور در مقاله حاضر به طراحی و مطالعه موردی اجزاء سیستم تبرید یک سردخانه واقع در شهرستان بوشهر پرداخته میشود که به دلیل دمای بالا و رطوبت نسبی قابل توجه، مواد غذایی در معرض خرابی قرار میگیرند؛ بدین منظور الزامات و شرایط سردخانه مذکور شرح داده شده و متناسب با اقلیم مورد بررسی با محاسبات تأسیساتی برودتی برای محصولات خاص به انتخاب تعداد و نوع اجزاء سیستم تبرید پرداخته میشود. در انتها تعداد کندانسورها و اواپراتورهای مورد نیاز محاسبه شده و گزارش میگردد.

کلمات کلیدي: سردخانه، تبرید، محصوالت خوراکی، کندانسور، اواپراتور، بار حرارتی ساختمان.

مقدمه

سردخانه ها، ساکن های اتاقک یا هستند غذایی مواد نگهداری برای سیاری که مكانیزم آن ها بوده و یخچال مشابه هوا برودت موجب می شوند . مكانیزم سردخانه، بطور کلی تشكیل شده است از موتور، کمپرسور، کندانسور، ذخیرۀ ازت، ، دمنده )فن( و لوله های ارتباطی. موتور محرك کمپرسور سردخانه می باشد و انرژی آن را تأمین † شیر انبساط، اواپراتور می کند که معموالً برقی است. کمپرسور وظیفۀ متراکم نمودن گاز را دارد که به این ترتیب بیشترین فشار را در گاز ایجاد کرده که منجر به بالا رفتن حرارت گاز می شود. کندانسور وظیفۀ خنک نمودن گاز حاصل از کمپرسور را برعهده دارد.

ماده ای که در سیستم گردش می کند و هادی گرمای مواد داخل سردخانه به کندانسور و ایجاد خنکی در آن است، می تواند گاز ازت یا فرئون باشد. با وجود اینکه از گاز ازت در سیستم های قدیمی استفاده می شود. اما امروزه بیشتر از گاز فرئون استفاده می شود که دچار مشکلات مخرب زیست محیطی مخصوصا سوراخ شدن لایه اوزون می باشد.

البته گاز موجود در سیستم خنک کاری این سردخانه گاز ازت است. که این گاز تا ۲۰ سال به خوبی از پس مسئولیت خود بر می آید.

اوپراتور ها خنک کننده های داخل اتاقک های سردخانه هستند که گاز سرد حاصل از کندانسور و شیر انبساط را در محیط بسته داخل شبکه های خود وارد اتاقک نموده و این سرما توسط دمنده ها در محیط اتاقک پخش می شود. لوله های ارتباطی نیز وظیفه انتقال گاز سردخانه به بخش های مختلف سیستم خنک کاری را بر عهده دارند.

الزامات ساختمان سردخانه

اولین قسمتی که به محض ورود به محوطه سردخانه با آن روبرو می شویم. اتاقک نگهبانی است که وظیفه این بخش ایجاد امنیت برای محیط سردخانه می باشد. سپس

ساختمان اصلی سردخانه. که تشکیل شده است از سالن نگهداری ۰+ درجة نانتیگراد (سمت راست راهرو) و سالن
نگهداری ۰- درجة سانتیگراد (سمت چپ راهرو)؛ با یک آماده گاه آغاز می شود که محلی است که دمایی بیشتر از اتاتک
های عاخل سالن ها و کفتر از متفضول دارد و براق موازذی از قبیل میوة جات است, خراکه اگر با تفای طبیتن توت (۳۰:
درجة سانتیگراد) وارد اتاقک سردخانه شوند. شروع به تعرق می کنند که بهترین محیط برای کشت و ازدیاد کپک ها و
قارچ ها را فراهم می آورد و منجر به از بین رفتن محصول می شود. لذا این محصولات برای مدت معینی در این آماده گاه
باقی می مانند تا به حد دمایی مطلوب برسند.

در سمت راست سردخانه و قبل از شروع سالن بالای صفر درج سانتیگراد. اتاقکی بنام تونل انجماد وجود دارد که
دمایی معادل ۳۵- درجة سانتیگراد دارد و برای انجماد پیاز و سیری که مورد استفادغ کارخانجات کالباس سازی است؛ بکار
می رود. اين دمای پایین موجب از بین رفتن لایه های نازکی که بین لایه های گوشتی (فلس های) پیاز قرار دارند. می
شود که بر بازر پسندی کالباس حاصله. می افزاید.

هر سالن این سرد خانه این سرد خانه دارای تعدادی اتاق است که هر کدام حداکثر ظرفیت خنک نمودن ۵۰۰ تن محصول را دارد و ۲۰x18=360متر مربع مساحت و ۶ متر ارتفاع دارد (البته این اندازه ها از سرد خانه ای به سرد خانه دیگری متفاوت است.) هر اتاقک بطور مستقل دارای دمای خاصی است که برای نگهداری محصول موجود در آن لازم است می باشد و از اتاقک مجاور راهرو و محیط ایزوله می شود این ایزولاسیون از این قرار است که کف چینی آن از پی دارای ساختار خاص گربه ور،قلوه سنگ،ایزولاسیون،قیر گونی،آجرچینی و عایق حرارتی می باشد که هرگونه تبادل حراری از کف را از بین می بردو در عین حال کف سرد خانه حدود ۱تا۱۲متر از سطح زمین بالا تر است.

دیوارهای داخلی سردخانه از دو جداره فلزی در دو طرف دیواره تشکیل شده است (که این دو جداره ۲۰تا۲۵ سانتیمتراز هم فاصله دارند.)و عایق تزریقی که (بصورت مایع )دربین این دو جداره ریخته شده(و سپس(بطوریکه هیچ گونه منغذی باقی نگدارد)سخت شده است)تشکیل می یابد سقف هم به همین ترتیب ایزوله می شود ودرها هم مانند دیوارها و از جنس ایزوله می شوند.

هر اتاقک بطور مستقلی دارای سیستم کنترل دما می باشد بطوریکه دما همواره در مقدار مشخصی ثابت می باشد. بدین ترتیب که نیتروژن که دارای نقطه ی جوش۱۹۶-درجه ی سانتی گراد است ازبین شبکه هایی حرکت می کند و سرمای آن توسط دمنده وارد محیط می شود (اپراتور)و نیتروژن که گرمای اتاقک کنترل برگشت داده می شود(با لوله های قرمز رنگ)و پس از خنک شدن با لوله های آبی رنگ مجدداً بین اوپراتور ها تقسیم می شود در عین حال سیستم دیگری نیز برای تعیین رطوبت وجود دارد بدین ترتیب که نگهداری محصولات باغی رطوبت خاصی مطلوب است تا چروک شدن میوه جلوگیری کند لوله های بخار آبی که در تمامی محیط اتاقک وجود دارد و دارای نازل هایی برای پخش بخار آب می باشد را فعال می سازند.

دمای اتاقک ها هم در درجه معینی گذاشته شده و در همان دما تثبیت می شود بطوریکه با افزایش سنسور های دمای دستور به فعال شدن دمنده ها می دهند.

درعین حال بعلت وجود بخارات آب در سرد خانه بر روی شبکه های اوپراتور برفک می نشیند که این برفک توسط المنت هایی آب شده و فرو می ریزد تا از ایجاد عایقی که برفک بین اپراتور و محیط ایجاد می کند موجب افزایش مصرف انرژی و هزینه می شود جلو گیری نماید.

از راهرو بین دو سالن هم پس از پر شدن اتاقک های سالن ها برای نگهداری محصول استفاده می گردد.

نکات قابل توجه اینکه. سردخانة زیر صفر را می توان برای نگهداری نگهداری محصولاتی که نیاز به سردخانه با دمای بالای صفر دارند؛ تنظیم نمود. اما اینکه بخواهیم دمای یک سردخانة بالای صفر را به زیر صفر برسانیم» امری بسیار دشوار است و ویسک زیادی میطلبد و شاید هم ناممکن باشد چرا که کمپرسور فشار زیادی را متحمل می شود.

کندانسور وظیفه خنک کردن نیتروژن برگشتی از اتاقک ها که گرمای اتاقک را گرفته اند؛ بر عهده دارند. لذا باید در نمای شمالی سردخانه که در معرض تابش کمتر خورشید قرار دارد؛ ساخته شود. اما کندانسور برای خنک کردن نیتروژن نیاز به آب دارد که این آب در تماس با نیتروژن داغ» بخار شده و همین بخار به سمت اتاقک های سردخانه هدایت می شود
و رطوبت مورد نیاز داخل سالن ها را تأمین می کند.

اتاقک کنترل دارای دستگاههای ترموگرافی است که وضعیت دمایی اتاقک ها را بطور لحظه ای ثبت می کنند تا مورد نظارت مسئولین ذیربط قرار گيرند. درضمن. کمپرسورها هم در اين اتاقک قرار دارند.

از انجاکه برای خنک کردن هر متر مکعب از حجم هوای سردخانه به اندازهُ یک درجه سانتیگراد» بطور متوسط حدود btu ۲۵۰۰۰ انرژی لازم است و بعلت حساس بودن کار؛ در صورت قطع ناگهانی برق» برق اضطراری باید بلافاصله برقرار شود. برق اضطراری معمولاً از ژنراتورها تأمین می شود که ژنراتور این سردخانه ۴۸۰ کیلو وات توان تولید می کند و
در محوطة سردخانه و نزدیک به اتاقک کنترل قرار دارد.

هر دوره انبار داری سردخانه ۶ ماه است که پس از اتمام هر دوره و تخلیه محصولات. از مواد ضد عفونی کننده از قبیل اکسی کلرور مس برای مبارزه با قارج و کپک (آفت سردخانه) استفاده می شود و بلافاصله بارگیری بعدی انجام میگیرد.

نکتة قابل توجه این که. در مورد محصولات حساس از قبیل گوشت کنترل های سختگیرانه ای انجام می گیرد.
بطوریکه سازمان های نظارتی. دامپزشکی و … بطور مستقیم بر این موضوع نظارت دارند. لذا از یک ماه قبل از تاریخ منقضی شدن اینگونه محصولات.

سردخانه موظف است به صاحب کالای داخل سردخانه و اين سازمان های اعلام کند که یک ماه تا تاریخ انقضای این محصولات وقت باقی است که اگر صاحب کالا تا تاریخ انقضای.محصول اقذامین نکند طبق مقررات این محصول باید معدوم شود.