هواساز و ایرواشر مخصوص سالن قارچ

انواع دستگاه های هواساز ایرواشر مخصوص استفاده در سالن های پرورش قارچ خوراکی ، همچنین جهت استفاده در کارگاه ها و کارخانه های صنعتی و جهت استفاده در مکان های ورزشی و بیمارستانی در گروه صنعتی اسکندری تولید و ارائه میگردد
وظیفه اصلی هواساز ایرواشر در سالن های پرورش قارچ تامین دما ، و رطوبت ، همچنین تنظیم اکسیژن و دی اکسید کربن مورد نیاز در سالن های کشت قارچ دکمه ای و قارچ صدفی میباشد.

در واقع هواساز ایرواشر تلفیقی از دستگاه های رطوبت ساز ، مه پاش ، گرماساز و سرماساز میباشد

هوا-ساز-قارچ-صنایع برودتی حقیقی

کارکرد های هواساز ایرواشر عبارت است از

۱٫سرمایش سالن قارچ
۲٫گرمایش سالن پرورش قارچ
۳٫رطوبت سازی و تامین رطوبت سالن قارچ
۴٫سیستم ایرواشر و شستشوی هوای مورد استفاده
۵٫تامین و تنظیم اکسیژن و دی اکسید کربن در سالن های  پرورش قارچ خوراکی

توضیحات کامل در مورد هواساز مخصوص سالن های کشت و پرورش قارچ خوراکی:


۱٫چگونگی سرمایش سالن های پرورش قارچ توسط هواساز ایرواشر:


هواساز اصولا به دو روش باعث تامین سرمایش و خنک شدن سالن های پرورش قارچ میگردد الف) هواساز های کامل دارای سیستم ایرواشر میباشند که این سیستم همانند یک کولر آبی بسیار قوی و بزرگ ( البته بسیار قوی تر و بزرگتر از یک کولر آبی معمولی ) با استفاده از سیستم تبخیری باعث سرمایش در سالن های پرورش و کشت قارچ خوراکی میگردد اصولا این سیستم سرمایش برای محیط های که دارای رطوبن نسبی پایین میباشند بسیار ماثر و مفید میباشد ب) همچنین دستگاه ها ساز کامل دارای کوئل سرمایشی است که با اتصال به چیلر باعث سرمایش مضاعف در سالن های پرورش قارچ خوراکی میگردد


۲٫چگونگی گرمایش در سالن های پرورش قارچ توسط هواساز:

هر نوع هواساز مخصوص سالن قارچ مجهز به یک کوئل گرمایشی میباشد این کوئل توانای اتصال به موتور خانه ، و یا پکیج ، و یا دیگ آبگرم و یا دیگ بخار را دارا میباشد و با اتصال به این سیستم های گرمایشی باعث گرم شده مطلوب هر نوع سالن کشت و پرورش قارچ خوراکی میگردد. باید توجه داشت که این نوع گرمایش بدون هیچ گونه تزریق دی اکسید کربن به سالن صورت میپذیرد و بهترین نوع سرمایش ممکن در سالن قارچ خوراکی میباشد


۳٫هواساز های کامل دارای یک دستگاه رطوبت ساز پروانه ای کامل در داخل دستگاه میباشند که به راحتی رطوبت سالن قارچ را تا ۹۰درصد تامین مینماید و رشد و نمو ان را تسریع میکند باید در نظر داشت که از این سیستم رطوبت پاش میتوان برای ضدعفونی کردن سالن های پرورش قارچ نیز استفاده کرد


۴٫سیستم ایرواشر در هواساز های مخصوص سالن های قارچ خوراکی:

سیستم ایرواشر در واقع شستشو و تمیز کردن هوای سیرکوله شده از داخل سالن قارچ همچنین هوای تازه وارد شده به سالن را برعهده دارد این سیستم باعث تصفیه مداوم هوای داخل سالن شده و از ایجاد و اشاعه بیماری در این سالن ها جلوگیری می کند در واقع با استفاده از سیستم ایرواشر هم هوای سالن و هم هوای تازه ورودی از فضای بیرون به صورت کامل شستشو میگردد و هوای پاک همیشه در داخل سالن جریان پیدا میکند

۵٫تنظیم دی اکسید کربن و اکسیژن در سالن پرورش قارچ توسط هواساز:

تمامی هواساز دارای دو دریچه متفاوت برای ورود هوای تازه و هوای سیرکوله شده از سالن میباشند که به یکدیگر لینک شده و وظیفه تنظیم میزان دی اکسید کربن در زمان رشد زایشی و در زمان رشد رویشی سالن قارچ را برعهده دارد. و در واقع این مهمترین و اصلی ترین کار یک هواساز مخصوص سالن قارچ میباشد که باعث افزایش راندمان کاری و محصول دهی سالن های کشت قارچ میگردد

در واقع هواساز به تنهای نیز تاثیر مفید و ماثر بر سالن های کشت و پرورش قارچ خوراکی دارد و البته با اتصال به یک دیگ آبگرم و یا دیگ بخار و یک چیلر تاثیر ان چندبرابر شده و راندمان کاری را بالاتر میبرد.


سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع و HVAC

سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع اندکی شبیه به سیستم یونیت پشت بامی هستند با این تفاوت که سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع برای مصارف خانگی طراحی شده‌اند. سیستم‌های تهویه مطبوع مانند کولرهای پنجره‌ای و اسپلیت‌های کوچک برای سرمایش اتاق‌های کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرند و جرمی در حدود پنج تن دارند. در مقابل سیستم‌های تهویه مطبوع کوچک، سیستم‌های تهویه مطبوع مرکزی نیز حضور دارند، این سیستم‌ها برای مکان‌های بزرگ و با وزنی حدود ۲۰ تن طراحی شده‌اند.

سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع، نیز بین دو سیستم فوق قرار دارند. در واقع این سیستم‌ها برای افرادی مناسب است که مقدار مصرف و حجم خانه آن‌ها بین دو سیستم فوق قرار داشته باشد. توجه کنید که دو مدل مختلف از سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع طراحی شده است که در ادامه مطلب به معرفی آن‌ها پرداخته می‌شود.

نوع اول این سیستم‌ها (سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع)، سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع با «کندانسور خنک شونده توسط آب» (Water Cooled Condenser) هستند. همانطور که از نام این نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع پیداست، این مدل از سیستم‌های تهویه مطبوع، سیستم‌هایی هستند که خنک کننده و کندانسور آن‌ها به وسیله آب کار می‌کند.

توجه کنید که برای فعالیت این نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع، آب به صورت ثابت و به مقدار کافی باید تامین شود. این مدل از سیستم‌ها معمولا در داخل ساختمان نصب می‌شوند. شکل زیر نمایی از عملکرد این نوع از سیستم‌ها را به تصویر کشیده است.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع و HVAC

نمایی از ظاهر این سیستم نیز در شکل زیر نشان داده شده است.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۷: نمایی از سیستم‌های پکیج تهویه

مطبوع و HVAC

نحوه عملکرد کلی این مجموعه نیز در شکل زیر به خوبی نشان داده شده است.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۸: نحوه عملکرد سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع و HVAC

نوع دیگری از سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع نیز حضور دارند که به نام سیستم‌های پکیج تهویه مطبوع با «کندانسور خنک شونده توسط هوا» (Air Cooled Condenser) معروف هستند. این نوع از سیستم‌ها، توسط هوای موجود در اتمسفر خنک می‌شوند و بنابراین یونیت‌های خارجی هستند و در محیط بیرون از خانه قرار می‌گیرند.

این نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع از یک فن تشکیل شده‌اند که هوا را قبل از عبور از روی کویل‌های کندانسور به داخل محفظه می‌مکد. این موضوع مشابه حالتی است که در یونیت‌های پشت بامی مشاهده می‌شود.

این نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع، نسبت به نوع قبلی (خنک شونده توسط آب) بسیار محبوب‌تر هستند. در واقع در این نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع نیاز به طراحی دقیق و نگهداری منظم برای حضور جریان آب یکنواخت نیست. شکل زیر نمایی از این نوع از سیستم‌ها را به تصویر کشیده است.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۹: اجزای مختلف سیستم تهویه مطبوع مرکزی با پکیج

شیوه قرار گرفتن اجزای مختلف این مجموعه در یک ساختمان نیز در شکل زیر نشان داده شده است. همانطور که مشاهده می‌شود این مجموعه در خارج از ساختمان قرار داده می‌شود و از جمله یونیت‌های خارجی محسوب می‌شود. همچنین برای استفاده از این سیستم از کانال‌های خاصی در خانه استفاده شده است. بنابراین این سیستم از جمله سیستم‌های همراه با کانال به حساب می‌آید.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۲۰: نحوه عملکرد سیستم تهویه مطبوع مرکزی با پکیج

سیستم تهویه مطبوع و HVAC از نوع اسپلیت

سیستم «اسپلیت» (Split) به صورت ساده به حالتی گفته می‌شود که اجزای کلیدی آن از یکدیگر جدا شده‌اند و در مکان‌های مختلفی قرار گرفته‌اند. در واقع نام اسپلیت نیز در زبان انگلیسی به معنای جدا شده است. در واقع بخشی از این سیستم شامل کندانسور و کمپرسور در بیرون از اتاق و بخشی دیگر مانند دمنده و تبخیر کننده در داخل اتاق قرار گرفته‌اند.

این نوع از سیستم‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند. دسته اول «اسپلیت‌های کوچک« (Mini Split) نام دارد که به «سیستم بدون داکت» (Ductless System) نیز معروف هستند. دسته دوم، «سیستم مرکزی» (central system) نام دارد.

تهویه مطبوع با استفاده از سیستم مرکزی، دو مدل مختلف دارد. در شکل بالا (بخش قبل)، نمونه‌ای از سیستم‌های مرکزی از نوع پکیج را نشان داده است. در سیستم‌های پکیج مرکزی، کمپرسور، کندانسور و اواپراتور در داخل یک پکیج قرار دارند و این پکیج در مکانی نزدیک خانه و یا در سقف خانه نصب می‌شود.

نوع دیگری از سیستم‌های مرکزی وجود دارد که این سیستم‌ها به سیستم‌های مرکزی اسپلیت معروف هستند. در این نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع، کندانسور و کمپرسور در بیرون از مجموعه و اواپراتور در داخل خانه قرار می‌گیرد و با استفاده از کانال، جریان هوا در خانه توزیع می‌شود. شکل زیر نمونه از سیستم‌های مرکزی از نوع اسپلیت را به تصویر کشیده است.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۲۱: نحوه عملکرد سیستم تهویه مطبوع مرکزی با اسپلیت

سیستم مرکزی در واقع سیستم‌های به همراه داکت محسوب می‌شوند و این سیستم‌ها قادر به کنترل دما در محیط‌های مختلف هستند. در واقع با قرار دادن بادگیرهای کنترل جریان هوا، می‌توان دمای برخی از اتاق‌ها را بیشتر و برخی دیگر را کمتر تنظیم کرد.

بنابراین زمانی که یک اتاق یا فضا به ندرت استفاده می‌شود، نیازی به سرمایش آن نیست و با استفاده از این سیستم مرکزی می‌توان سرمایش آن اتاق را متوقف کرد و در نتیجه با این کار صرفه جویی بسیار زیادی در انرژی و هزینه می‌شود.

در یک سیستم تهویه مطبوع از نوع اسپلیت، مبدل حرارتی درون یک محفظه مرکزی قرار گرفته است و با استفاده از یک دمنده، هوا از روی تبخیر کننده یا اواپراتور عبور می‌کند و خنک می‌شود و در نهایت هوای خنک شده به درون اتاق منتقل می‌شود.

شکل‌های زیر نمونه‌ای از سیستم اسپلیت بدون داکت یا اسپلیت کوچک را به تصویر کشیده است. با دقت به این شکل‌های اجزای مختلف یک سیستم اسپلیت به خوبی مشاهده می‌شود. در این شکل‌ها قسمتی که در داخل اتاق قرار می‌گیرد و قسمتی از سیستم اسپلیت که در خارج از اتاق قرار می‌گیرد به صورت مجزا به تصویر کشیده شده‌اند.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۲۲: اجزای مختلف بخش داخل اتاق یک اسپلیت شکل
سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

۲۳: اجزای مختلف بخش خارج اتاق یک اسپلیت

نحوه قرار گرفتن این نوع از سیستم‌ها نیز در شکل زیر به خوبی نمایش داده شده است. همانطور که مشاهده می‌شود اجزای مختلف این سیستم به صورت مجزا از یکدیگر قرار گرفته‌اند. بخشی از این سیستم در بیرون قرار دارد و بخشی دیگر که شامل تبخیر کننده یا اواپراتور و دمنده هوا است در داخل اتاق قرار گرفته‌اند. در واقع قسمت خنک این سیستم در داخل اتاق و قسمت داغ آن در بیرون از اتاق قرار گرفته است.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۲۴: نحوه قرارگیری اجزای مختلف یک اسپلیت

سیستم‌های بدون داکت

کوچکترین و پرفروش‌ترین نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع و HVAC، سیستم‌های بدون داکت هستند. به همین دلیل بخش جداگانه‌ای را به این سیستم‌ها اختصاص دادیم. سیستم‌های بدون داکت یا اسپلیت‌های کوچک، برای مکان‌های با اندازه نسبتا کوچک، مانند یک اتاق بزرگ یا چند اتاق کوچک طراحی شده‌اند.

این نوع از سیستم تهویه مطبوع، کمترین میزان فضا در اتاق را نیازمند است. همچنین کمپرسور و مبدل حرارتی آن می‌تواند در مکان دورتر از ساختمان اصلی قرار بگیرد. بنابراین انعطاف پذیری زیادی در شیوه استفاده از این نوع سیستم‌های تهویه مطبوع وجود دارد.

سیستم‌های بدون داکت، اصلی‌ترین و بیشترین سهم در بازار را به خود اختصاص می‌دهند. در واقع با توجه به طراحی منعطف این سیستم‌ها و قابلیت بهره گرفتن از آن‌ها در خانه‌های مسکونی، استفاده از این نوع سیستم‌های تهویه مطبوع کاربرد بسیار زیادی دارد. این سیستم‌ها به راحتی نصب می‌شوند و زیبایی به خصوصی نیز دارند و در برخی از حالات، بخشی از تزئینات خانه به حساب می‌آیند.

ویژگی منفی سیستم‌های بدون داکت نسبت به سیستم‌های مرکزی این است که این سیستم‌ها هزینه عملکرد بالاتری دارند. اما این سیستم‌ها ویژگی‌های مثبتی نیز دارند. یکی از ویژگی‌های مثبت آن‌ها این است که نیاز به نصب داکت در طول ساختمان ندارند. بنابراین در یک ساختمانی که ساختن آن تکمیل شده، سیستم بدون داکت بهترین گزینه به حساب می‌آید و نیاز به تغییرات اساسی برای نصب داکت و کانال ندارد.

توجه کنید که بعد از تکمیل ساخت یک ساختمان، ایجاد داکت کار بسیار سختی به حساب می‌آید و راحت‌ترین کار استفاده از سیستم‌های بدون داکت است. این نوع از سیستم‌های تهویه مطبوع در شکل زیر هم به تصویر کشیده شده است.

سیستم‌های-پکیج-تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۲۵: سیستم‌های بدون داکت

بنابراین می‌توان بیان کرد که یک سیستم گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع، یکی از مهم‌ترین بخش‌های یک ساختمان است که سلامت و راحتی برای زندگی در آن ساختمان را تامین می‌کند و تاثیر به سزایی در میزان مصرف انرژی دارد. بنابراین انتخاب یک سیستم تهویه مطبوع درست، کمک بسیار زیادی به صرفه جویی در مصرف انرژی، کاهش هزینه و افزایش راحتی و سلامت دارد. نکته دیگری که به صورت دقیق به بررسی آن پرداخته شد این است که انواع مختلفی از سیستم‌های تهویه مطبوع و HVAC با توجه به مکان و اندازه ساختمان وجود دارد که شش مورد مختلف آن به صورت دقیق و کامل مورد بررسی قرار گرفت.

یکی از نکات اساسی در بحث تهویه مطبوع ساختمان‌ها این است که یک سیستم مناسب تهویه مطبوع با هدف کنترل دما، رطوبت و کیفیت هوای ساختمان ایجاد می‌شود. نکته دیگر این است که مباحث مطرح شده در علم تهویه مطبوع کاربرد بسیار زیادی در طراحی یک اتاق تمیز و همچنین کنترل آاینده‌ها در اتاق تمیز دارد. توجه کنید که طراحی درست یک سیستم تهویه مطبوع، نیاز به انجام شبیه‌سازی دقیق و انجام محاسبات مختلف در علم دینامیک سیالات محاسباتی دارد.

تهویه مطبوع

تهویه مطبوع یعنی: انجام عملیاتی روی هوا تا بتوان شرایط هوای محل مورد نظر را برای زیستن، کار کردن یا عملیات صنعتی معین، راحت و بهداشتی کرد و به حد مطلوب برسانیم. تهویه مطبوع باعث می‌شود شرایط هوا طبق روش خاصی به صورت اتوماتیک ثابت بماند یا تغییر کند.

تهویه مطبوع یا هوارسانی دلپذیر یا هوایش دلپذیر شاخه‌ای از مهندسی مکانیک است. وظیفه آن تأمین شرایطی است که موجب رفاه انسان شود و برای نگهداری محصول یا فرایند خاصی مورد نیاز باشد. برای انجام چنین عملی دستگاهی با ظرفیت مناسب بایستی نصب و در طی سال کنترل گردد. ظرفیت دستگاه با حداکثر بار لحظه‌ای واقعی تعیین می‌گردد و نوع کنترل نیز با توجه به شرایطی که باید در طی مدت اعمال پیک بار و بار جزئی تأمین شود، مشخص می‌شود.

یکی از مباحث بسیار مهم و پرکاربرد در صنعت و علم مکانیک، «سیستم‌های گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع» (Heating, Ventilation and Air Conditioning) هستند. این سیستم‌ها را می‌توان به صورت اختصاری با نام HVAC نمایش داد. نکته مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که تهویه مطبوع بخشی از علم HVAC است ولی در بسیاری از حالات و صنایع این دو واژه را یکسان در نظر می‌گیرند و با نامتهویه مطبوع و HVAC مورد مطالعه قرار می‌دهند.

سیستم گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع، بخش مهمی از یک ساختمان شهری، تجاری و صنعتی را در بر می‌گیرد. توجه کنید که یک سیستم مناسب تهویه مطبوع با هدف کنترل دما، رطوبت و کیفیت هوای ساختمان ایجاد می‌شود و هدف از کنترل این پارامترها ایجاد یک فضای راحت است که بتوان در آن به امور شخصی و کار پرداخت. علم تهویه مطبوع کاربرد بسیار زیادی در طراحی اتاق تمیز و همچنین کنترل آلاینده‌ها در اتاق تمیز دارد.

نحوه عملکرد سیستم‌های تهویه مطبوع و HVAC

شکل زیر به صورت پایه‌ای و دقیق، نحوه عملکرد یک سیستم خاص تهویه مطبوع و HVAC را نشان می‌دهد. توجه کنید که در سیستم‌های تهویه مطبوع و HVAC معمولا یک دستگاه تنظیم خودکار وجود دارد که تعیین می‌کند فضای اتاق باید گرم یا سرد شود. همچنین این دستگاه وظیفه تعیین درجه حرارتی که دمای اتاق باید به آن برسد را نیز به عهده دارد.

تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۹: نحوه عملکرد سیستم‌های تهویه مطبوع و HVAC

نکته مهمی که در شکل بالا مشاهده می‌شود این است که سیستم فوق طوری طراحی شده است که سیم پیچ‌ها یا کویل‌های موجود در مجموعه، قابلیت گرم یا سرد شدن را داشته باشند. توجه کنید که مطابق شکل، سیم پیچ‌ها توسط بویلر، گرم و توسط چیلر، سرد می‌شوند.

با دقت به شکل بالا متوجه می‌شوید که هوا ابتدا از بیرون به داخل سیستم می‌آید و سپس از روی سیم‌پیچ یا کویل‌ها عبور می‌کند و در نهایت پس از گرم یا سرد شدن، به درون اتاق منتقل می‌شود.

توجه کنید که همزمان با ورود هوا از سیستم تهویه مطبوع و HVAC به درون اتاق، قسمتی از هوای اتاق از طریق یکی از خروجی‌ها به سیستم تهویه مطبوع باز می‌گردد. در واقع با استفاده از این فرایند، هوای اتاق با هوای تازه جایگزین می‌شود.

نوع دیگری از سیستم‌های تهویه مطبوع حضور دارند که این سیستم‌ها، سیستم‌های تهویه مطبوع کوچک هستند. نحوه عملکرد این سیستم به صورت کلی اینگونه است که، ابتدا گرما از درون یک اتاق جمع آوری می‌شود و سپس این گرما به بیرون از اتاق منتقل می‌شود و در نتیجه این فرایند، دمای هوای اتاق کاهش می‌یابد. این سیستم را می‌توان در مکان‌هایی مانند خودروها مشاهده کرد. مکانیزم عملکرد این سیستم به صورت دقیق در شکل زیر به تصویر کشیده شده است.

تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۰: نمایی از یک سیستم تهویه مطبوع کوچک

مکانیزم بالا نشان می‌دهد که چگونه یک سیستم گرما را از یک اتاق دریافت می‌کند و سپس گرمای دریافتی را درون یک مجموعه ذخیره می‌کند و در نهایت این گرما را به هوای بیرون از اتاق انتقال می‌دهد.

سیستمی که در بالا نشان داده شده، از پنج قسمت مهم تشکیل شده است و برای عملکرد صحیح این مجموعه، باید تمام این پنج قسمت به صورت صحیح و هماهنگ فعالیت کنند.

انواع سیستم‌های تهویه مطبوع و HVAC

شش نوع اصلی از سیستم‌های HVAC در این بخش مورد بررسی قرار خواهند گرفت. شیوه عملکرد کلی این شش سیستم تغییرات بسیار کمی نسبت به مباحث اشاره شده در بخش‌های قبل دارد.

پمپ حرارتی

همانطور که می‌دانیم، گرما به صورت معمول تمایل دارد که از جسم گرم به جسم سرد یا از محیط با دمای بالا به محیط با دمای پایین منتقل شود. اما پمپ حرارتی مجموعه‌ای است که مسیر حرکت حرارت را در خلاف حرکت معمول آن ایجاد می‌کند. در واقع پمپ حرارتی گرما را از جسم یا یک محیط با دمای پایین به جسم یا محیط با دمای بالاتر منتقل می‌کند.

شکل زیر نمایی از یک پمپ حرارتی را به تصویر کشیده است.

تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۱: نحوه عملکرد یک پمپ حرارتی

پمپ حرارتی یک سیستم با کارایی و بازده بالا است و با استفاده از روندی که در ابتدای بخش توضیح داده شد، دمای اتاق را کنترل می‌کند. حالتی را در نظر بگیرید که هدف از به کارگیری پمپ حرارتی، گرم کردن یک محیط است. در این حالت، پمپ حرارتی از چرخه و سیکل تبرید مورد استفاده در تهویه مطبوع و یخچال‌ها استفاده می‌کند ولی هوای گرم تولید شده را به سمت مخالف یعنی به درون اتاق منتقل می‌کند.

توجه کنید که با برعکس کردن جریان هوا در پمپ حرارتی، می‌توان از این وسیله برای خنک کردن یک اتاق استفاده کرد. نکته مهم دیگری که باید به آن اشاره کرد این است که وقتی پمپ حرارتی برای سرمایش مورد استفاده قرار می‌گیرد، مکان کویل‌ها در سیستم عوض می‌شود ولی چرخه عملکرد آن تغییر نمی‌کند.

یونیت پشت بامی

«یونیت پشت بامی» (Rooftop Unit) یا پکیج پشت بامی کاربرد بسیار زیادی در علم تهویه مطبوع و صنایع مرتبط به آن دارد. توجه کنید که این مجموعه را تحت عنوان «دستگاه انتقال هوا» (Air Handler) نیز معرفی می‌کنند.

تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

دمای متعادل زمین، بازده سیستم تهویه مطبوع و HVAC را بهبود می‌بخشند. توجه کنید که نکته فوق برای انواع مختلف پمپ حرارتی مانند فعالیت در آب یا زمین، کاربرد دارد. همچنین این نکته برای هر دو حالت گرمایش و سرمایش بیان شده است. شکل زیر نمایی از یک سیستم پمپ حرارتی با استفاده از مایعات گرم را بیان می‌کند.

تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۳: نمای کلی سیستم پمپ حرارتی با استفاده از مایعات گرم

قدم بعدی در این سیستم این است که یک حفره در نزدیکی سیستم تهویه مطبوع یا HVAC ایجاد شود. بنابراین آب سرد در زیر زمین می‌تواند توسط سیستم به بالا منتقل شود و آب شرب و همچنین آب مورد نیاز برای چرخه پمپ حرارتی را تامین کند. بنابراین ابتدا آب بالا آمده از زمین، فیلتر می‌شود و سپس در یک مبدل حرارتی قرار می‌گیرد. بنابراین گرما از آب گرفته می‌شود و از این گرما برای افزایش دمای سیستم آب خانه استفاده می‌شود.

همانطور که بیان شد به وسیله سیستم پمپ حرارتی با استفاده از مایعات گرم، می‌توان گرمایش و سرمایش و همچنین آب گرم مصرفی را در ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری تامین کرد. در شکل زیر نمایی دیگر از یک سیستم زمین گرمایی را نشان می‌دهد که منبع تامین انرژی آن می‌تواند به صورت افقی یا عمودی در زمین باشد و یا این منبع می‌تواند یک رودخانه و مخزن آب در نزدیکی منطقه در نظر گرفته شود.

تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۴: شیوه عملکرد منبع زمین گرمایی

شکل زیر هم به صورت مختصر شیوه استفاده از منبع زمین گرمایی در زمستان و تابستان را به تصویر کشیده است. با توجه به این شکل و همچنین توضیحات و شکل‌هایی که در بالا بیان شد، شیوه استفاده و کاربرد دقیق سیستمپمپ حرارتی با استفاده از مایعات گرم را در حالات مختلف می‌توانید به راحتی مورد بررسی و ارزیابی قرار دهید.

تهویه-مطبوع-صنایع برودتی حقیقی

شکل ۱۵: منبع زمین گرمایی در زمستان و تابستان


کانکس سردخانه

کانکس سردخانه ای

این نوع کانکس ها در دو نوع ثابت و متحرک ساخته می شود که نوع ثابت بیشتر در رستوران ها ،کارخانه جات و هتل ها برای نگهداری مواد اولیه غذایی کارایی دارد ولی نوع قابل حمل بسته به اندازه، قابل حمل با کامیون ، کامیونت، وانت و… می باشد.

در تولید این کانکس عایق بودن یکی از مهمترین فاکتور ها می باشد به همین دلیل در بدنه این کانکس ها از صفحه های ساندویچ پانل استفاده می شود . اسکلت این کانکس ها مانند مابقی کانکس ها است با این تفاوت که در کانکس های سردخانه ای از عایق تزریقی پلی اوریتان به ضخامت ۱۰ سانتیمتر استفاده می شود تا از هدر رفتن سرما جلوگیری شود.

قیمت این کانکس ها نسبت به اندازه، جنس دیواره و سقف و همچنین تجهیزات محاسبه می گردد. درب های استفاده شده در این کانکس ها کاملآ عایق بوده و در آنها از لاستیک های درزگیر استفاده شده است.

کانکس-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

مزایای کانکس سردخانه

  • امکان ساخت کانکس با هر اندازه بسته به نیاز مشتری
  • عایق بسیار خوب گرما و سرما
  • بالا بودن عمر مفید این کانکس نسبت به سایر کانکس های معمول (با توجه به اهمیت جلوگیری از اتلاف سرما در این نوع کانکس ها)
  • تسریع در مراحل طراحی و ساخت و نصب این کانکس
  • مقاوم در برابر شرایط جوی نظیرآفتاب، باد، باران و…
  • مقاوم در مکانهای مرطوب چه از نظر نوع بدنه و چه عایق بودن
  • قابلیت جابه جایی آسان
کانکس-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

کاربرد های کانکس سردخانه

  • کانکس سردخانه میوه
  • کانکس سردخانه لبنیات
  • کانکس سردخانه گوشت
  • کانکس سردخانه دارو
  • کانکس سردخانه مواد غذایی

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

هزینه خرید و احداث سردخانه

مقدمه ای بر سردخانه زیر صفر

سردخانه های زیر صفر یا below zero refrigerators جهت انواع محصولاتی که نیازمند نگهداری در شرایط انجماد هستند استفاده میگردد. محصولات پروتئینی و فاسد شدنی و حتی برخی از میوه جات. درجه ی حرارت اینگونه سردخانه ها گاهی به ۳۲ درجه زیر صفر نیز می رسد.

این گونه سردخانه ها در ظرفیت های مختلفی بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند. قیمت سردخانه زیر صفر با توجه به ابعاد و اسب بخار مورد نیاز و دمای مورد نیاز متغیر است.

سیستم تبرید سردخانه های زیر صفر کوچکتر معمولی فریونی بوده، و برای سردخانه های بزرگتر از آمونیاک جهت این امر استفاده می شود. کاربردهای فراوان سردخانه های زیر صفر از فروشگاه های بزرگ گرفته تا مرغداری ها و گاو داری ها.

احداث-سردخانه-زیر-صفر-صنایع برودتی حقیقی

محصولات مورد استفاده در سردخانه های صنعتی زیر صفر

محصولاتی که نیاز به نگهداری در شرایط انجام دارند مانند انواع بستنی، کره، همبرگرهای آماده، پنیر پیتزا و غیره از این قبیلند. همچنین مواد پروتویینی شامل گوشت قرمز، مرغ و ماهی از دیگر محصولاتی هستند که لازم است در سردخانه زیر صفر نگهداری شوند. برخی میوه ها مانند خرما نیز در این گونه سردخانه ها نگهداری می گردند. به طور کل بسیاری از مواد فاسد شدنی قابلیت انبار کردن در سردخانه های زیر صفر را دارند.

ظرفیت و حدود قیمت سردخانه های زیر صفر

همانطور که پیشتر گفته شد به طور معمول ظرفیت های مورد استفاده در سردخانه های زیر صفر یا sub zero refrigerators بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار می باشد. با توجه به تناژهای معمول مورد استفاده بازه های قیمتی زیر جهت انواع سردخانه ی زیر صفری مورد استفاده قرار می گیرد.

جهت ظرفیت هایی بین ۱٫۵ تا ۲ اسب بخار، قیمتی بین ۴ تا ۹ میلیون تومان، و برای ظرفیت ۳ و ۴ اسب بخار، قیمتی مابین ۷ تا ۱۱ میلیون تومان مرسوم است. برای ظرفیتهای ۵٫۵ تا ۱۰ اسب بخار نیز قیمتی بین ۱۱ تا ۲۲ میلیون تومان متصور است. همچنین برای ظرفیت های بین ۱۳ تا ۳۰ اسب بخار، رنج قیمتی ما بین ۱۸ تا ۴۵ میلیون تومان موجود است. بین ظرفیت های ۳۵ تا ۷۰ اسب بخاری، سردخانه های زیر صفر قیمتی ما بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان قیمت گذاری می گردند.

 انواع کاربرد سردخانه های زیر صفر

سردخانه زیر صفر کاربرد بسیار وسیعی در صنایع مختلف غذایی دارند. همچنین فروشگاه های بسیاری نیازمند اینگونه سردخانه ها هستند.

فروشگاه های کوچک، بستنی سازها و … همواره از سردخانه های زیر صفر جهت نگهداری اقلام منجمد خود مانند کره و … استفاده می کنند. فروشگاه های بزرگ و مال ها، نیاز به انبار کردن فراورده های منجمد خود در این گونه سردخانه ها دارند. کشتارگاه های مرغ، گاو، شتر و … نیز از دیگر صنایعیست که نیاز به سردخانه صنعتی زیر صفر دارند. همچنین صنایع شیلات شامل ماهیگیران جهت نگهداری آبزیان دریایی نیز از سردخانه های زیر صفر استفاده می کنند. کارخانجاتی که محصولات منجمد آماده مانند پیتزاهای منجمد، انواع برگرها و ناگت ها و … را که تولید میکنند نیز، محصولات را با این گونه سردخانه ها منجمد می نمایند.

کارخانه های بستنی سازی نیز از بزرگترین استفاده کننده از سردخانه های صنعتی آمونیاکی زیر صفر هستند.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

کمپرسور برودتی ( کمپرسور تبرید)

کمپرسور برودتی عضو اصلی سیستم تبرید و سردخانه است و عمل مکش و متراکم کردن گاز مبرد از فشار اواپراتور تا فشار کندانسور وظیفه اصلی آن به شمار می رود.

کمپرسور به دو دسته بزرگ کمپرسور های جابجایی مثبت و کمپرسور های دینامیکی تقسیم بندی می شود.

کمپرسور-برودتی-صنایع برودتی حقیقی

تقسیم بندی کمپرسور جابجایی مثبت:

  • کمپرسور پیستونی یا رفت و برگشتی
  • کمپرسور تیغه ثابت یا پره ثابت
  • کمپرسور اسکرال یا فرفره ای

تقسیم بندی کمپرسور دینامیکی ( چرخشی):

  • کمپرسور گریز از مرکز یا سانتریفیوژ ( جریان محوری
  • کمپرسور چرخشی جریان شعاعی

علاوه بر طبقه بندی بالا، کمپرسور در سیکل تبرید از نظر ساختمان و نحوه کار نیز دارای دسته بندی می باشد که در زمان طراحی سردخانه یا یک سیستم تهویه مطبوع و در انتخاب نوع کمپرسور بسیار مهم است.

کمپرسور-برودتی-صنایع برودتی حقیقی

کمپرسور باز (open type)

این کمپرسور عموما در ظرفیت های بالا در سیستم های تبرید استفاده می شود. در این مدل ساده ترین نوع تعمیر و نگه داری را دارد و برخی از قطعات داخلی کمپرسور قابلیت تعویض دارد و یکی از مهم ترین ویژگی های جدا بودن الکترو موتور از قسمت کمپرسور است که به وسیله تسمه یا کوپلینگ عمل انتقال قدرت را انجام می دهد.

کمپرسور سمی هرمتیک یا نیمه بسته (semi hermetic)

این مدل دارای پوسته ای کاملا یک پارچه نیست و قابلیت باز نموندن و تعمیر برخی از قسمتا ها را فراهم نموده است. قیمت کمپرسور سمی هرمتیک از نوع باز ارزان تر و از نوع هرمتیک گران تر است.

کمپرسور هرمتیک یا بسته (hermetic)

پوسته کمپرسور hermetic، یکپارچه و از نوع جوش یا پرسی می باشد و به همین دلیل باز نمودن و تعمیر این کمپسور به سختی انجام می پذیرد و عموما در هنگام خرابی، مقرون به صرفه تر است که آن را تعویض کنند.

قیمت کمپرسور هرمتیک از نوع نیمه بسته و باز بسیار پایین تر است و عموما این مدل در توان های زیر ۳۸ کیلو وات طراحی و تولید می گردد.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

تونل انجماد گوشت ، ماهی ، مرغ ، میوه

تونل انجماد سالنی با قدرت سرمازایی بالا که می تواند کاهش دمای کالا میوه ، گوشت ، ماهی مورد نظر را داشته باشد و موجب کریستالیزاسیون شود.
می تواند در سردخانه رستوران های بزرگ و تالار پذیرایی و هتل ها کاربرد داشته باشد.

تونل-انجماد-صنایع برودتی حقیقی

تونل انجماد چیست :

تونل انجماد به فضایی گفته می شود که در آن یک محصول به دمای خاص تعیین شده و در زمان استاندارد معین شده برسد که خاصیت اصلی مواد در آن حفظ شود.
دمای تونل انجماد از ۳۰- تا ۴۰- سانتیگراد می باشد.
مبنای محاسبه تونل بر مبنای نوع محصول ، مقدار بار ورودی و زمان انجماد محاسبه می گردد.

تفاوت بین تونل انجماد و سردخانه

فرقی که بین تونل انجماد و سردخانه های نگهداری وجود دارد در اواپراتور های آنها است.
در تونل انجماد اواپراتور به صورت ایستاده می باشد تا باد به صورت مستقیم در محصول حرکت داشته باشد.
ضمن اینکه برای جریان بهتر باد سقف کاذبی نیز ایجاد می کنند که حرکت باد را به صورت چرخشی سیرکوله کند.
این نوع اواپراتور ها با توان برودتی بالا ، فاصله فین زیاد و دمند های هوا با حجم هوادهی و فشار استاتیك بالا طراحی و ساخته می شوند.
یك سردخانه است كه محصول در آن چیده شده و سیستم برودتی آن روشن می شود.
فرق دیگر تونل با سردخانه نگهداری در این است كه در تونل ، انجماد محصول در زمان كمی مثل ۸ الی ۱۰ ساعت انجام می شود.
اگر محصول در زمان كمی منجمد نشود ، دمای مغز محصول پائین نمی رود و نمی توان برای مدت طولانی آنرا نگهداری كرد.
در تونل سرعن هوا باید بالای ۳ متر در ثانیه باشد.

ساخت تونل انجماد

دربهای تونل انجماد :

دربهای تونل انجماد کنترل دار ، با استفاده از پیچ های مخصوص در فشارهای با ادارای سیستم بسته شدن خاصی می باشد.
دربها دارای انواع رنگ شده سفید ، پی وی سی ، ضد زنگ و یا پلی استر قابل انتخاب برای مشتری می باشد.
درب از پی وی سی داخلی ، آلومینیوم آنادایز شده عایق کاری حرارتی از محیط زیست ، گسگت های مخصوص که دارای طراحی به خصوصی جهت حفظ دما می باشند تشکیل می گردد و به صورت انتخابی می تواند دارای یک محل برا ی شیشه کنترل باشد.

تونل-انجماد-صنایع برودتی حقیقی

تونل انجماد گوشت

انواع تونل انجماد :

تونل انجماد سنتی ، تونل انجماد اسپیرال ، تونل انجماد IQF

تونل انجماد IQF :

تونل های IQF در مدت یک شیفت کاری مشخص و در زمان مورد نظری که برای آن تعریف می نمائیم دمای هرگونه محصول را به ۴۰- درجه سانتیگراد تغییر می دهد.
این تونل های انجماد IQF معمولا جهت انجماد گوشت ، مرغ ، ماهی ، بستنی میوه جات ، صیفی جات ، سبزیجات و هرگونه محصولاتی که به این دما نیاز دارند استفاده می شود.

تونل انجماد سنتی :
تونل های انجماد سنتی در مدت یک شیفت کاری ۸ ساعته دمای هرگونه محصول را به ۴۰- درجه سانتیگراد تغییر می دهد.
این تونل های انجماد سنتی معمولا جهت انجماد گوشت ، مرغ ، ماهی ، بستنی میوه جات ، صیفی جات ، سبزیجات ، پیش سردکن های کشتارگاه ها و هرگونه محصولاتی که به این دما نیاز دارند استفاده می شود.
صنایع برودتی برادران حقیقی آمادگی ساخت و اجرا هرگونه تونل انجماد سنتی از تناژ یک تن الی به بیشتر را با تجهیزات فریونی و تجهیزات آمونیاکی را در هر نقطه از کشور و خارج از کشور را دارد و جهت اطلاع از اطلاعات فنی و روش ساخت با ما تماس بگیرید .

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

یخساز اتوماتیک خانگی

یخساز به دستگاه هایی گفته می شود که قادر به تولید یخ می باشند. این دستگاه ها یخ های حبه ای و بلوری کاملا بهداشتی و خوراکی ایجاد میکنند. لذا از این یخ ها می توان برای خنک کردن نوشیدنی ها در انواع مکان هایی همچون رستوران ، هتل ، منزل ، کافی شاپ ، فست فود و … استفاده کرد. یخ سازهای اتوماتیک به طور کلی در دو طرح نیمه اتوماتیک و تمام اتوماتیک تولید می شوند. در این مقاله شما را با یخساز اتوماتیک خانگی آشنا خواهیم کرد.

منظور از اتوماتیک بودن یخساز یعنی اینکه کاربر نقشی در کارکرد دستگاه نداشته باشد و صرفا آن را روشن کرده و یخ های آن را برداشت نماید.

یخساز-اتوماتیک-خانگی-صنایع برودتی حقیقی

یخساز نیمه اتوماتیک

نوعی از یخ سازهای نیمه اتوماتیک موجود می باشند که در آنها ، مخزن آب باید به صورت دستی پر شود. ولی هنگامی که مخزن یخ آن تکمیل گردد ، دستگاه به حالت آماده باش قرار می گیرد و فرایند تشکیل یخ را متوقف می کند.

از مزیت های این یخ سازها می توان به ابعاد کوچک و عدم نیاز به آب لوله کشی در آن اشاره کرد. این نوع یخسازها به راحتی در کمد نیز جای میگیرند.

یخ های این دستگاه نیز کاملا بهداشتی می باشند و می توان برای خنک کردن نوشیدنی ها و مایعات از آن استفاده کرد.

یخساز تمام اتوماتیک

یخسازهای اتوماتیک ، بصورت کاملا خودکار آبگیری میکنند. در حقیقت این یخسازها به آب لوله کشی شده متصل می باشند. بهنگام خالی شدن قالب یخ در این نوع دستگاه ها ، یخساز به صورت خودکار قالب یخ را پر می کند. در یخسازهای اتوماتیک وقتی مخزن یخ دستگاه پر شود ، دستگاه یخسازی را متوقف می کند. علاوه بر این ، در مخزن یخسازهای اتوماتیک پسماندهای یخ و آب ، توسط پمپی به بیرون از یخساز تخلیه می شود.

نکاتی طلایی به هنگام خرید یخساز اتوماتیک خانگی

  • یخسازها از جمله دستگاه هایی میباشند که با مواد خوراکی سرو کار دارند ، لذا این دستگاه ها باید ظاهری شیک و تماما بهداشتی داشته باشند.
  • بدنه خارجی یخساز اتوماتیک ، کاملا باید بر پایه بخشنامه های بهداشتی ساخته شود. بدنه بیرونی یخساز نباید پوسیده شود و زنگ بخورد.
  • بدنه داخلی یخساز نیز باید کامللا بهداشتی و بر اساس استاندارد ها ساخته شود. این بدنه نیز باید ضد زنگ باشد و از خود طعم و بوی نامطلوبی به یخ ها منتقل نکند.
  • کندانسور و موتور یخساز در عین کم مصرف بودن باید قوی نیز باشد.
  • یخسازها باید یخ های کاملا بلوری و شفاف (بدون برفک) ایجاد کنند.
  • عایق بندی در یخسازهای اتوماتیک باید به نحو احسن رعایت شده باشد تا یخ ها بهنگام قطعی برق زود آب نشوند.
  • یخ های موجود در مخزن یخساز اتوماتیک نباید توده های یخی بهم چسپیده و بزرگ تشکیل بدهند.
  • یخساز اتوماتیک گارانتی دار خرید کنید. همچنین یخساز اتوماتیک باید دارای خدمات پس از فروش نیز باشد تا در آینده اگر برای قطعه ای مشکلی پیش آید ، بتوان آن را تعمیر و یا تهیه کرد.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

یخساز اتوماتیک

یخساز اتوماتیک: دستگاه یخ ساز به چند نوع تقسیم میشوند که از این دست میتوانیم به یخساز های اتوماتیک و نیمه اتوماتیک اشاره نماییم…

یخ ساز اتوماتیک به نوعی از یخ ساز ها گفته میشود که دیگر نیازی به حضور کاربر در آنها نیست و به صورت خودکار تمامی اعمال انجام میگردد و شخص فقط یخ های مورد نیاز را از مخزن دستگاه تخلیه مینماید.

یخساز-اتوماتیک-صنایع برودتی حقیقی

یخساز اتوماتیک در مکان هایی که به صورت دائم نیاز به وجود یخ هست کاربرد بسیار زیادی دارد، از جمله این مکان ها میتوانیم به رستوران ها و کافی شاپ ها ، فست فود ها و… اشاره نماییم.

یخ ساز اتوماتیک توسط شرکت های بسیاری در جهان طراحی و تولید میگردد اما آیا تمامی آنها اتوماتیک هستند؟

خیر تمامی این یخساز ها اتوماتیک نمیباشند ، برخی از آنها فقط قادرند در زمان اتمام و پر شدن مخزن به صورت خودکار دستگاه را خاموش نمایند و به همین دلیل به آنها یخساز اتوماتیک میگویند اما ما میگوییم این نوع یخساز ها یخساز های نیمه اتوماتیک میباشند. 

یخساز اتوماتیک به آن دسته از یخ ساز ها گفته میشود که علاوه بر امکان تولید یخ به صورت اتوماتیک ، امکان تولید مخزن آب به صورت اتوماتیک با آب شهری ، امکان خروج پسماند آب به صورت اتوماتیک و… را نیز دارا باشد

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

آیس بانک و مزایای آن

آیس بانک چیست؟

آیس بانک یک سیستم ذخیره سازی انرژی سرمایشی با مکانیسم تبرید است و به این صورت عمل می کند که در بازه های زمانی که مصرف برق کمتر و هوا خنک تر است(شب)، انرژی سرمایشی را تولید و ذخیره سازی می کند و در طول روز از این انرژی ذخیره شده برای خنک سازی دستگاه ها یا محیط استفاده می شود.

این کار باعث بالا رفتن کارائی خنک کنندگی و کاهش مصرف برق و هزینه ها در ساعات اوج مصرف می شود و صرفه اقتصادی زیادی دارد.

آیس-بانک-مزایای-آن-صنایع برودتی حقیقی

به طور کلی آیس بانک درطول شب آب مخزن را به یخ تبدیل می کند و در روز یخ ها آب شده و برای خنک شدن استفاده می شود. اجزای اصلی آیس بانک ها عبارتند از:

-کمپرسور

-کندانسور

-اواپراتور لوله ای یا کویل یخ

-منبع آب

در واقع آیس بانک بسته ای از صفحات تبخیر کننده است که شامل یک مخزن است و مکانیسم عملکرد آن به این صورت است:

کمپرسور ابتدا گاز را به کندانسور کمپرس کرده و پس از تبدیل شدن گاز به مایع، وارد اواپراتور یا کویل سرد کننده می شود.

با استفاده از پمپ، با چرخش آب حول یخ های درون مخزن، آب بسیار سرد(حدود ۱+ درجه سانتیگراد) به فن کویل ها هدایت می شود تا در آنجا با تبادل حرارتی دمای محیط را کاهش دهد و دوباره با برگشت آب به مخزن آیس بانک، این چرخه تکرار می شود.

مزایای استفاده از  آیس بانک ها نسبت به چیلر های معمولی:

  • کاهش مصرف انرژی
  • کاهش هزینه ها و صرفه اقتصادی
  • راندمان سرمایشی بالاتر
  • کم بودن هزینه های تعمیر و نگهداری
  • کاهش گازهای گلخانه ای و آلوده نکردن محط زیست

آیس بانک ها با توجه به نوع استفاده و کاربردشان در شکل و ظرفیت های مختلفی طراحی و ساخته می شوند و در صنایع مختلف غذایی، داروئی، شیمیایی، صنایع پتروشیمی، تصفیه روغن، تهویه ساختمان های بلند نظیر بیمارستان ها و ادارت دولتی و…مورد استفاده قرار می گیرند.

در صنایع غذایی، آیس بانک ها جهت پاستوریزه کردن محصولات در دمای پایین، مورد استفاده قرار می گیرند.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

اقتصادی بودن ساخت سردخانه

این سوال ذهن شما را درگیر می کند که آیا ساخت سردخانه یک امر اقتصادیست؟ در ادامه باید بگوییم ساخت سردخانه با توجه نوع کاربری، حجم سردخانه، شهر، نوع محصول کشاورزی درمنطقه میبایست طراحی و اجرا گردد، زیرا هزینه ی ساخت سردخانه (مخصوصا در ابعاد چند هزار تنی) مشمول هزینه های قابل توجهی است که اگر این امر بدون تحقیق و بررسی موارد فوق و جمع آوری یک طرح توجیهی مناسب انجام پذیرد مسلما دارای ریسک بالایی خواهد بود و شاید منجر به هدر رفت بخش عظیمی از سرمایه ی فرد میگردد.

اقتصادی-بودن-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

فلذا تحقیقات قبل از ساخت بیشتر از خود ساخت سردخانه در اولویت بوده و باعث میگردد که با دیدی درست و اقتصادی وارد پروسه ساخت سردخانه شد.

بطور مثال در مناطق جنوب کشور ساخت سردخانه های زیر صفر و تونل انجماد جهت نگهداری و انجماد محصولات صید شده از دریا نظیر ماهی ،میگو و… رایج میباشد، اما در شمال کشور بیشترین سردخانه های احداث شده سردخانه میوه و مرکبات(مخصوصا کیوی ) میباشد.

همینطور در شرکت های مختلف بسته به نوع تولیدات و مواد اولیه مورد استفاده در کارخانه ها سردخانه ها و یا تونل انجماد احداث میگردد.

زمانی ساخت سردخانه دارای توجیه اقتصادی میباشد که علاوه بر بازاریابی مناسب و ساخت سردخانه متناسب با شرایط اقتصادی و کشاورزی منطقه ، خود سردخانه هم از کیفیت ساخت مناسب و انتخاب تجهیزات درستی برخوردار باشد. زیرا هزینه ی برق و یا آب مصرفی و هزینه ی تعمیر و نگهداری مجموعه خود میتواند بخش بزرگی از سود یک سردخانه را تبدیل به هزینه ی جاری نماید. فلذا استفاده از کالای مرغوب و با کیفیت در زمان ساخت سردخانه امری اجتناب ناپذیر است و به اقتصادی بودن یک مجموعه ی سردخانه ای کمک شایانی خواهد نمود.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

شرایط نگهداری گل زعفران در سردخانه (بخش ۲)

نتايج:

جدول ۱، مشخصات فيز كيي (وزن، قطر، طول) و درصد رطوبت در زعفران به صورت غنچه و نیمه
باز را نشان می دهد. پس از تيمار بندي و وزن كردن نمونه هاي گل زعفران به سردخانه منتقل شده و در
روزهاي ۲، ۴، ۷، ۱۴ و ۲۱ از سردخانه خارج شدند و ميزان افت وزني تع يين گرديد. نتايج نگهداري گلها
در شکل ۲ نشان داد كه با افزايش درجه حرارت و زمان نگهداري و نمونه هاي گل شروع به پژمردگي
نمودند. افزايش پژمردگي پس از ۱۴ روز در تمام درجه حرارت ها بسيار مشخص بوده است به طور كيه در
تيمار نگهداري شده در ۲۱ درجه سانتي گراد پس از ۳ هفته گلها كاملاً خيس بودند و زعفران به سختي
استحصال گرديد. همچنين با افزايش درجه حرارت نگهداري گلها افت وزني نيز بيشتر شد. نتايج اين مرحله
با تحقيقات جویس و شورتر در سال ۲۰۰۰ مطابقت داشت و احتمالاً به علت تنفس و افزايش درجه حرارت
گلها درطي زمان نگهداري پژمرده گرديدند.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی
سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

اثر ضخامت نگهداري بر ويژگيها يكفي زعفران

جدول ( ۲) مقايسه ميانگين تأثير تيمار ضخامت نگهداری را بر ويژگي ها ی يكفي زعفران نشان مي
دهد. نتايج نشان داد، كه افزایش ضخامت نگهداری باعث كاهش قدرت رنگي، ميزان سافرانال و حداقل
تلخي در نمونه هاي زعفران شده است. ضخامت ۱۰ سانتي متر در بالاترين مرتبه آماري از نظر قدرت رنگي
میزان سافرانال و حداقل تلخی قرار داشت.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

اثر تيمار درجه حرارت بر ويژگيها يكفي زعفران

مقايسه ميانگين تأثير تيمار درجه حرارت نگهداري را بر ويژگيها يكفي زعفران در جدول شماره ) ۳(
نشان مي دهد. افزايش درجه حرارت نگهداري باعث كاهش قدرت رنگي، میزان سافرانال و حداقل تلخي
در نمونه هاي زعفران شده است. نتايج نشان داد كه بالاترين رتبه ويژگيها يكفي زعفران در درجه حرارت
صفر درجه سلسیوس بدست آمد، كه نسبت به شاهد ۲۱ درجه سانتي گراد اختلاف آماري كاملاً معني داري
داشته است. حداكثر قدرت رنگي ۷۶ / ۳۱۰ و تلخي ۰۶۹ / ۱۰۶ در درجه حرارت صفر درجه سلسیوس
بدست آمد. ميزان قدرت رنگي و حداقل تلخي حاصل از گلهای نگهداري شده در درجه حرارت ۸ و ۲۱
درجه سانتي گراد در حد استاندارد نمي باشد و اين درجه حرارتها جهت نگهداري گل زعفران مناسب
نبوده است.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

اثر تيمارروز نگهداري بر ويژگيها يكفي زعفران:

جدول شماره ( ۴) مقايسه ميانگين تأثير تيمارهاي روز نگهداري بر ويژگيها يكفي زعفران را نشان مي
دهد. نتايج نشان مي دهد كه افزايش روزهاي مختلف نگهداري باعث كاهش قدرت رنگي و حداقل و
تلخي و ميزان سافرانال نمونه زعفران شده است. ويژگيها يكفي زعفران پس از ۷ روز بنحو چشمگيري
كاهش يافته است كه نشان دهنده كاهش يكفيت زعفران استحصالي بوده است. بررسي روزهاي مختلف
نگهداري گل نشان داد كه پس از ۷ روز از زمان نگهداري قدرت رنگي ۱۹ / ۲۸۴ درصد ، میزان سافرانال
۴۲/۱۷ درصد و حداقل تلخي ۲۸ / ۱۰۱ بود كه اين اعداد هنوز در محدوده استاندارد زعفران مي باشد. پس
از ۱۴ رو ز نگهداري اين اعداد به نحو چشمگيري كاسته شدند .

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

نتيجه گيري کلی:

نتايج نگهداري گلها نشان داد كه با افزايش ضخامت گل درجه حرارت و زمان نگهداري و نمونه هاي
گل شروع به پژمردگي نمودند. درصد افت وزني در نمونه های نگهداری شده در ضخامت ۱۰ سانتيمتر
کمترین میزان بود. نگهداری گل ها در درجه حرارت صفر درجه سانتي گراد و با ضخامت انباشتگي ۱۰
سانتي متر ،پس از ۷ روز حداقل در صد پژمردگي و افت وزني را داشتند و پس از خشك كردن نيز از نظر
ويژگيها يكفي (قدرت رنگي،ميزان سافرانال وحداقل تلخي) قابل قبول بوده و در محدوده استاندارد مي باشد .

توصیه های ترویجی:

با توجه به ارزش اقتصادي بالاي گل زعفران بهترين شرايط نگهداري گل زعفران درضخامت ۱۰ سانتي
متر، درجه حرارت صفر درجه سلسیوس و رطوبت ۵/ ۰ ۹۵ ± و مدت زمان حداکثر ۷ روز توصيه مي گرد.

منابع:

ابراهيم زاده، ا .ي، سيفي. ۱۳۷۵ . انبارداري و جابجايي گلهاي بريده. گياهان زينتي، گياهان گلداني،
انتشارات موسسه نشر.
بي نام، ۱۳۹۵ . آمارنامه كشاورزي. سال زراعي ۹۵ – ۱۳۹۴ ، انتشارات وزارت كشاورزي، معاونت برنامه
ريزي و پشتيباني. اداره كل آمار و اطلاعات. نشريه شماره ۰۶ / ۸۲ .
بي نام، ۱۳۷۶ . مديريت گلخانه )جلد دوم(. سازمان پاركها و فضاي سبز شهر تهران.
بي نام ، نشريه داخلي اتحاديه تعاونيهاي كشاورزي زعفرانكاران ايران. سال اول. شماره سوم، خرداد
ماه ۱۳۷۶ . صفحات ۵- ۲٫
ناصري، م. ابراهيمي، ت . ۱۳۷۷ . فيزيولوژي گلهاي پيازي، انتشارات جهاد دانشگاهي.

Joyce D.C., Shorter A.J. 2000. Long term, low temperature storage injures
kangaroo paw cut flowers. Postharvest biology and technology 20(2),203-206.
http://dx.doi.org/10.1016/S0925-5214(00)00123-X.
Molina, R.V., Valero, M., Navarro, Y.J., Guardiola, L., & Garcia-Luice., A., 2005.
Temperature effect on flower formation in saffron (Crocus sativus). Scientica
Hort. 103, 361-379.

شرایط نگهداری گل زعفران در سردخانه (بخش ۱)

چکیده

زعفران به عنوان يك محصول با ارزش ،جايگاه ويژه اي در بين محصوالت كشاورزي به خود اختصاص داده است ميزان توليد اين محصول در سالهاي اخير در كشور رو به فزوني گذاشته است بطوري كه جنبه نگهداري و فرآوری آن مسئله ساز شده است. به منظور تعيين شرايط مناسب نگهداري گل زعفران و تاثير آن بر خصوصيات شيميايي، گلهاي زعفران بصورت غنچه و نيمه باز برداشت و در چهار درجه حرارت )صفر ، ۴, ،۸ و۲۱ )درجه سلسیوس و در ظروف یکبار مصرف با دو ضخامت انباشتگي )۱۰ و ۱۵ سانتيمتر( به مدت ۳ هفته نگهداري شدند. نتايج نگهداري گلها نشان داد که گلهاي نگهداري شده در درجه حرارت صفر درجه سانتي گراد و با ضخامت انباشتگي ۱۰ سانتي متر پس از ۷ روز نگهداري حداقل در صد افت وزني را داشتند و پس از خشك كردن نيز از نظر ويژگيها كيفي)قدرت رنگي،ميزان سافرانال وحداقل تلخي( قابل قبول بوده و در محدوده استاندارد ميباشد.

مقدمه

زعفران ).L Sativus Crocus ،)متعلق به خانواده زنبقیان می باشد و به عنوان گرانترین محصول کشاورزی و دارویی جهان، جایگاه ویژه ای از نظر ارزآوری، جلوگیری از مهاجرت و اشتغال زایی دارد. در سال زراعی ۹۵-۱۳۹۴ سطح زیر کشت محصول زعفران در ایران بالغ بر ۱۰۵۲۶۹هکتار بود که ۳۳۶ تن زعفران حاصل گردید )آمارنامه کشاورزی، ۱۳۹۵ .)

یک کیلو گل زعفران برابر با ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ عدد گل میباشد و از هر ۷۰ کیلو گل یک کیلو زعفران خشک برداشت می شود. زمان گلدهی زعفران بسته به منطقه رشد طی فصل پاییز به مدت حداکثر دو تا ۳ هفته می باشد. عوامل متعددی در كاهش كيفيت زعفران موثرمی باشند كه از آن جمله مي توان به شرايط نگهداري نامناسب گل زعفران پس از چيدن و قبل از زمان خشك كردن و در نتيجه آلودگي هاي ميكروبي ثانويه اشاره نمود. با توجه به اينكه در فصل شروع كار زعفران ميزان گل زياد ميباشد و به نيروي كارگري فشار زيادي وارد مي شود و عمر ماندگاري گل نيز كم ميباشد، لذا ميزان زيادي از گل به شهرستانهاي مجاور ارسال مي گردد، كه در اين حمل و نقل به علت رعايت نكردن نكات بهداشتي و انباشته نمودن گلها بر روي يكديگر، گلها فاسد و پس از خشك كردن كالله هاي زعفران داراي آلودگي ميكروبي باال مي شوند كه باعث كاهش كيفيت زعفران استحصالي خواهد شد.

دماي انبارهاي سرد براي نگهداري گلها معموال بايد ۵/۰ تا ۴ درجه سلسیوس باشد. دماي ۵/۰درجه سلسیوس مناسبتر است چون با كاهش دما، شدت تنفس نيز كاهش مي يابد كه در نتيجه باعث افزايش هيدراتهاي كربن مي شود. جريان هوا بايستي بصورت آرام و مداوم در داخل انبار سرد ادامه يابد تا تمام بخشهاي آن بطور يكنواخت خنك شود. گلهايي كه بدون پوشش در معرض مستقيم جريان هوا ً خشك مي شوند. به منظور جلوگيري از توليد و افزايش ميزان گاز اتيلن در هواي انبار قرار مي گيرند سريعا )سردخانه( بايد از نگهداري ميوه و سبزي در محل نگهداري گلها خودداري نمود و همچنين گلهاي پژمرده شده كه اتيلن توليدمي كنند را از محيط سردخانه خارج و داخل سردخانه را نيز بطور متناوب شست.

اغلب گلها در حرارت ۲ -تا ۳ -درجه سلسیوس يخ مي زنند. لذا به منظور جلوگيري از يخ زدگي گلها آنها را در درجات باالتر از نقطه يخ زدگي نگهداري مي نمايند. جعبه هاي گل در داخل انبار با فاصله معيني بايد چيده شوند تا در اثر انجام عمل تنفس در گلها حرارت ايجاد شده باعث پژمردگي گلها نشود. گلهاي بريده شده داراي مقدار قابل توجهي آب ميباشند و اگر بعد از برداشت در شرايط رطوبت پائين قرار بگيرند به آساني رطوبت خود را از دست داده و وزن تر آنها كاهش مي يابد. گلهايي كه وزن تر آنها به ۱۰-۱۵ درصد تقليل ً پژمرده مي شوند.

اين موضوع به اين واقعيت مربوط است كه بخار آب در فضاهاي بين سلولي ۱۰۰ يابد غالبا ً خيلي پائينتر است از اين رو گلها آب خود را درصد ميباشد در حالي كه ميزان آب در محيط اطراف غالبا ً باال، خطرآلودگي توسط بيماريهاي قارچي به كندي از دست ميدهند، رطوبت باال ودرجه حرارتهاي نسبتا و باكتريايي را افزايش مي دهند. بهترين شرايط براي انبارداري بعد از برداشت رطوبت باالي محيط، دماي پائين و جريان ماليم هوا مي باشد )ناصری، ۱۳۸۸ .)این تحقیق به منظور نگهداری گل زعفران در سردخانه با هدف تعيين مناسبترين درجه حرارت نگهداري ، مدت زمان نگهداری زعفران و ضخامت انباشتگي گل در ظروف یکبار مصرف در سردخانه انجام پذیرفت .

مواد و روش ها

نمونه مورد نياز از يك مزرعه ۵ ساله شهرك قدس واقع در ۱۰ كيلومتري شهرستان قائن تهيه گرديد. ميزان گل مورد نياز ۸۰ كيلوگرم گل زعفران بود كه به صورت غنچه و نيمه باز خريداري شدند. ابتدا گلها ك ً امال مخلوط و به ۴ قسمت مساوي تقسيم شدند. سپس ۲ كيلوگرم گل جهت آزمايشات پايه شيميايي نگهداري شد و ساير تيمارها در ظروف یکبار مصرف به روش ذيل تيماربندي شده و به سردخانه توس واقع در حومه مشهد منتقل و در اطاقكهاي مخصوص طرحهاي تحقيقاتي نگهداري شدند

ضخامت نگهداري گل:

گلها با دو ضخامت انباشتگي )۱۰ و ۱۵ سانتی متر(در ظروف یکبار مصرف نگهداري شد.

درجه حرارت نگهداري:

گلها پس از قرار گرفتن در سبدها در ۴ درجه حرارت )۵/۰ ± ۰ درجه سلسیوس، ۵ ± ./۴ درجه سلسیوس، ۵/۰ ± ۸ ،درجه سلسیوس، ۵/۰ ± ۲۱ درجه سلسیوس )شاهد(( در سردخانه نگهداري شدند. رطوبت نسبي در تمام درجات حرارت يكسان و ۵/۰ ± ۹۵ بود.

زمان )روز( نمونه ها به فواصل زماني ۲، ،۴،۷ ،۱۴ و ۲۱ذيل از سردخانه خارج شده و پس از جداسازي كالله از خامه و خشك كردن در آون ۶۰ درجه سلسیوس به مدت ۱۵ دقيقه خشك گرديد و آزمونهاي شيميايي بر روي آنها انجام شد.

سردخانه-گل-زعفران-صنایع برودتی حقیقی

طول و قطر كلاله، با استفاده از کولیس محاسبه ،تصحیح و گزارش گردید. درصد افت وزني، با استفاده از ترازوی دقیق با دقت ۰٫۰۱ محاسبه و گزارش گردید. درصد رطوبت رطوبت، نمونه ها در ۱۰۵ درجه سانتی گراد و براساس استاندارد ملی شماره۲-۲۵۱ انجام شد.

حداقل تلخي محلول ۱/۰ در طول موج nm 257 ،مقدار سافرانال درمحلول۱/۰در طول موج nm 330 و حداقل قدرت رنگي۱/۰ در طول موج nm 440 بر اساس ماده خشك و با استفاده از روش استاندارد ملي شماره ۲-۲۵۹ انجام شد.

نحوه تبدیل سردخانه های معمولی یا در دست احداث به سیستم‌های C.A.

سردخانه های بالای صفر ویژه نگهداری میوه (حتی سردخانه های در حال کار و یا قدیمی) در صورتی که از نظر عایق‌بندی مناسب باشند با کمی تغییر قابل تبدیل به این سیستم می‌باشد. برای این‌منظور باید تمام منافذ اطاق‌ها درزبندی شود. برای این کار از نوعی ماده پوشش‌دهنده از نوع رزین استفاده می‌شودIsollcoat) ) علاوه بر آن درها نیز از نوع ویژه بوده و از نظر عایق‌بندی نسبت به درهای معمولی سردخانه تفاوت‌هایی دارد. از جمله نفوذ ناپذیر بودن درها، مجهز بودن به دریچه‌ای کوچک جهت ورود و خروج برای بازبینی و یا انجام تعمیرات که برای ورود به اطاق در صورت ضرورت در نظر گرفته می‌شودکه البته حتمأ باید با ماسک اکسیژن داخل شده حتی برای یک لحظه، زیرا هوای داخل بدلیل مقدار بسیار جزئی اکسیژن بسیار کشنده می‌باشد. اگر قرار باشد سردخانه ای به قصد استفاده از این تکنولوژی ساخته شود بهتر است از ابتدا به مسئله درز بندی،گزینش درب مناسب و مسایلی از این قبیل توجه شود.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی


دستگاه‌های کاهش اکسیژن که با تزریق ازت کار می‌کنند و همچنین اسکرابرهای ویژه خارج سازی گاز کربنیک توسط لوله پولیکا به داخل اطاق ها ارتباط می‌یابند. برای نصب سنسورها نیز نیاز به کابل‌کشی می‌باشد. این سنسورها علاوه بر اندازه گیری گازهای کربنیک و اکسیژن می‌توانند دما و رطوبت نسبی را نیز اندازه گیری نموده و اطلاعات دریافتی را به کامپیوتر انتقال دهند.
هوای داخل اطاق ها با استفاده از کامپیوتر و سنسورهای در نظر گرفته شده توسط دستگاه های تجزیه گاز بررسی شده و بر اساس برنامه داده شده، ماشین ها به طور خودکار گازها را در اندازه دلخواه تعدیل می‌کنند. و در صورتی‌که نخواهند از کامپیوتر استفاده نمایند باید روزانه چندین بار هوا را آنالیز کرده تا در صورت ضرورت با راه اندازی دستگاه ها مقدار گازها را در اندازه مورد نیاز تعدیل کرد. سیستم‌های مجهز به کامپیوتر برای هر لحظه مقادیر گازها را یادداشت برداری کرده و بدین‌وسیله می‌توان از تمام فعل و انفعلات گازی در اطاق در هر زمان با خبر شد. اگر قرار است از کامپیوتر استفاده نشود باید روزانه و بطور مرتب یاداشت برداری شده و نتایج در جداول با ذکر تاریخ درج شود. از مزایای کامپیوتر امکان یادداشت برداری از دما و رطوبت نسبی نیز می‌باشد. سیستم آتمسفر کنترل شده با هرنوع سیستم تبریدی قابلیت کار دارد و آمونیاک یا فریون تأثیری در کار این وسایل ندارد.

نحوه پر کردن سالن‌ها:

سالن‌های سردخانه های C.A. مانند سردخانه معمولی پر می‌شوند و همانند سردخانه های معمولی نیز باید فضای لازم برای عبور جریان هوا در نظر گرفته شود اما برای نتیجه گیری بهتر اطاق‌ها باید با سرعت بیشتری بارگیری شده پس از رسیدن دما در اندازه مورد نظر درها بسته و پس از آن دستگاه کاهش گاز اکسیژن به کار انداخته شود. در اثر تنفس محصول گاز اکسیژن کاهش یافته و گاز کربنیک افزایش می‌یابد از این رو برای کاهش گاز کربنیک نیاز به هیچ وسیله‌ای نبوده و فقط برای خارج سازی گاز کربنیک اضافی دستگاه اسکرابر مورد نیاز است.
میوه‌های مورد نظر برای نگهداری در شرایظ آتمسفر کنترل شده باید در شرایط مناسب رسیدگی باشد، میوه‌های بیش از اندازه رسیده و یا نارس هرگز در این سیستم کیفیت خود را حفظ نمی‌کنند. برای هر میوه‌ای باید شرایط ویژه آن میوه در نظر گرفته شود و تعین مقادیر گازها بستگی به نوع میوه دارد.
برای اطمینان خاطر از موفقیت در نگهداری بیشتر محصولات رطوبت نسبی باید در اندازه بیش از نود در صد باشد و از روش‌های جدید که آب را به صورت پودر درآورده استفاده شود که حتی برای این سیستم هم مورد نیاز می‌باشد.

واکنش محصولات گوناگون به شرایط آتمسفر کنترل شده:

کیوی در شرایط آتمسفر کنترل شده همراه با وسیله خارج کننده گاز اتیلن تا نه ماه و بیشتر توان نگهداری دارد اکسیژن مورد نیاز حدود دو در صد توصیه می‌شود.
بیشتر میوه های هسته دار نیاز به ۳-۲ درصد گاز اکسیژن دارد.
گاز کربنیک بستگی به نوع محصول بین ۵-۵/۲ درصد توصیه می‌شود.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی

ساخت و نصب

سیستم C.A. وسایلی هستند که با انجام تغییراتی در سردخانه‌های قدیمی و یا در حال ساخت بر روی سردخانه قابل نصب می‌باشد بنابراین در کنار هزینه ساخت سردخانه این سیستم نیز با حدود۳۰-۳۵درصد با توجه به گنجایش سردخانه هزینه دارد. (باید در نظر داشت که هزینه‌ها با توجه به گنجایش و تعداد اطاق‌ها متفاوت است) که شامل دستگاه خارج سازی گاز اکسیژن توسط تزریق گاز ازت، دستگاه خارج سازی مازاد گاز کربنیک، آنالایزرهای ویژه اندازه‌گیری گاز کربنیک و اکسیژن، کامپیوترایز کردن سیستم، درهای ویژه و ماده درزبندی به همراه لوله‌کشی و کابل‌کشی میباشد. بنابراین تعیین دقیق هزینه ها تنها پس از مشخص شدن ابعاد، تعداد اطاق‌ها، نوع وسایل، نیاز به کامپیوتر، دستگاه مه‌پاش برای تأمین رطوبت، نوع درها و بسیاری از فاکتورهای دیگر امکان پذیر است.

محصولات قابل نگهداری در شرایط CA

تمام محصولات باغی و سبزی‌ها و حتی میوه‌های آجیلی در شرایط کنترل شده با کیفیت بهتری نسبت به سردخانه‌های معمولی قابل نگهداری می‌باشند زیرا علاوه بر تأخیر رسیدگی محصول به‌دلیل کمی اکسیژن امکان رشد قارچ‌ها و عوامل بیماری‌زا و آفات از میان می‌رود و حتی برای ضدعفونی و مبارزه با آفات انباری محصولاتی مانند پسته، بادام فندق و تمامی محصولاتی که در معرض آفات و حشرات هستند در این سیستم نابود می‌شوند، از CA بیشتر برای نگهداری سیب، گلابی، آلو، زردآلو، هلو، شلیل، موز، انبه، کیوی و میوه‌های دیگر استفاده می‌شود. سبزی‌جات حساس مانند انواع گل کلم، کلم بروکلی، گوجه فرنگی، کاهو و غیره با استفاده از اینگونه انبارها برای مدت طولانی‌تر و با کیفیت بهتر نگهداری می‌شوند.

سردخانه با اتمسفر کنترل شده

کشور ما ایران از تولیدکنندگان عمده بسیاری از محصولات باغی می‌باشد و توان بسیاری در صادرات این محصولات دارد؛ متأسفانه تکنولوژی مدرن هنوز جایگاه خود را در ایران پیدا نکرده و هنوز بسیاری از تولیدات ما به صورت سنتی برداشت و نگهداری می‌شود. در حال حاضر در تمام کشورهای تولیدکننده محصولات باغی سردخانه‌های معمولی جایگاهی ندارد و در کشورهای اروپایی حتی برای مدت زمان کوتاه نیز از سردخانه‌های مدرن با آتمسفر کنترل شده که همانند بسیاری از سازه ها با تحولات بزرگی نیز روبرو بوده بدلیل حفظ کیفیت محصولات برای مدت زیادتر از این سازه استفاده می‌شود. در ایران نیز در مدت سه سال گذشته تولیدکنندگان و صادرکنندگان استفاده از این سیستم را مفید یافته و پی به مزایای آن برده اند.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی


این نام به سالن‌هایی اطلاق می‌شود که در آن ترکیبات گازی هوا مانند درجه حرارت قابل تنظیم و کنترل باشد. هوای معمولی دارای ۷۸% ازت و۱۹% اکسیژن و۳%درصد گاز کربنیک همراه با مقدار جزیی گازهای دیگر می‌باشد. در انبارهای با اتمسفر کنترل شده می‌توان میزان اکسیژن را به ۲% تقلیل و گازکربنیک را تا ۳% بسته به نوع محصول انبار شده، افزایش داد. تقلیل میزان اکسیژن توام با افزایش میزان گازکربنیک سبب بیشتر شدن طول دوره نگهداری محصولاتی نظیر سیب و گلابی می‌گردد. سیستم سردخانه‌های با آتمسفر کنترل شده بخاطر افزایش طول دوره عرضه محصول به بازار همزمان با افزایش محصول هر ساله از اهمیت بیشتر برخوردار می‌شود. در انبار با آتمسفر کنترل شده داشتن اطاق‌های غیرقابل نفوذ (Gas tight) ضروری است. در غیر اینصورت کنترل آتمسفر داخل آن بسیار مشکل و یا غیرممکن خواهد بود. پرکردن این انبار شبیه انبارهای معمولی است و تنها پس از آن در انبار را بایستی به نحوی بست که هیچ منفذی به خارج نداشته باشد. میوه‌های داخل انبار به تدریج در دو الی سه هفته از طریق تنفس اکسیژن را به حد مورد نظر پایین می‌آورد. از آن پس برای ثابت نگهداشتن مقدار اکسیژن با استفاده از ژنراتور کنترل کننده آتمسفر، لوله‌ها به داخل انبار وصل شده و یا به وسیله رها ساختن ازت از سیلندرهای تحت فشار می‌توان تا سطح دلخواه پایین آورد. (تجهیزات مدرن، کاهش اکسیژن را در مدت ۷۲ ساعت امکان پذیر ساخته است).


در اثر تنفس، سطح اکسیژن اتمسفر سردخانه پایین آمده و به تدریج به مقدار گازکربنیک افزوده می‌شود و به زودی به حد زیان‌آور خواهد رسید. بنابراین مقدار گاز کربنیک را در فواصل معین بایستی از انبار خارج کرد (اصطلاحاً آن‌را اسکرابینگ می‌گویند). برای این منظور نیز با استفاده از دستگاه اسکرابینگ گاز کربنیک خارج می‌شود.

سیستم‌های نوین تمام مراحل پایین آوردن اکسیژن و افزایش گاز کربنیک را توسط دستگاه های تجزیه (آنالایزر) اندازه گیری نموده و بدون دخالت انسان ترکیبات لازم را طبق برنامه داده شده تعدیل می‌نماید.

درب‌های مخصوص کنترل اتمسفر

در حال حاضر در کشورهای تولید کننده سیب، کیوی، میوه های هسته‌دار و بسیاری از انواع میوه از این سیستم به دلیل افزایش عمر انباری محصول و کاهش ضایعات استفاده شده که این صنعت در ایران نیز به کار گرفته شده و تعدادی از سردخانه‌ها به این سیستم مجهز شده است.
هوای اطاقک‌های با اتمسفرکنترل شده برای تنفس انسان به هیچ‌وجه مساعد نیست از این‌رو هیچوقت نباید بدون ماسک اکسیژن به چنین سردخانه‌أی وارد شد. همچنین در موقع خارج کردن میوه از سردخانه بایستی قبل از داخل شدن چند ساعتی در سردخانه را باز گذاشت تا هوای داخل سردخانه کاملاً خارج شود.

سردخانه-کنترل-اتمسفر-صنایع برودتی حقیقی

مزایای سیستم آتمسفر کنترل شده:

میوه‌های نگهداری شده تحت شرایط آتمسفر کنترل شده علاوه بر این که از انبارمانی بهتری برخوردار بوده به طوری که در حدود دو برابر سردخانه های معمولی قابلیت نگهداری دارند، از کیفیت بسیار بهتری نیز برخوردار می‌شوند برای مثال آلو، هلو، شلیل، سیب، گلابی، کیوی و موز در صورت نگهداری در مدت زمان مشابه با سردخانه معمولی دارای کیفیت بسیار بهتری خواهد بود. سیب‌های نگهداری شده با این روش بستگی به رقم حداقل تا هشت ماه کیفیت خود را بدون پوک شدن نگهداری نموده و یا آلو بدون تغییر رنگ تا سه ماه قابل نگهداری شده در حالی که در سردخانه معمولی بلافاصله پس از خروج تغییر رنگ می‌دهد در مورد هلو و شلیل نیز علاوه برافزایش عمر انباری آن، از نرمی و بدی طعم جلوگیری می‌نماید.

انواع سردخانه های C.A :

در تحقیقات ابتدایی که در مؤسسه تحقیقات کمبریج انگلستان به عمل آمد، با توجه به تنفس محصول بویژه سیب که پس از برداشت هم ادامه دارد و در اثر این عمل گاز اکسیژن هوا مصرف شده و در مقابل گاز کربنیک ایجاد می‌شود ( در ازای هر واحد اکسیژن یک واحد گاز کربنیک تولید می‌شود) و با توجه به این که اکسیژن موجود در هوا ۱۹% وگاز کربنیک تنها ۰۳/۰ درصد از وزن هوا را تشکیل می‌دهد، در مدت زمان تقریبی یک ماه تا یک ماه و نیم (بستگی به مرحله رسیدگی میوه در زمان برداشت و همچنین و درزبندی اطاق) به درازا می‌کشد.

اولین سردخانه با آتمسفر کنترل شده در این مرکز با موفقیت آزمایش شد و پس از آن برای اولین بار در یک اطاق ۳۶ تنی به صورت تجاری سیب نگهداری و با توجه به افزودن عمر انباری محصول سیب‌های انباری در این اطاق با بهای بسیار خوبی به فروش رفته و همین امر موجب شد تا تولید کنندگان به سوی این سیستم جلب شوند.

فرانسه خیلی زود این سیستم را پذیرفته و به سرعت سردخانه‌های قدیم و جدید خود را به سیستم C.A. مجهز نمود و پس از آن کشورهای اروپایی و سپس ایالات متحده و در حال حاضر تمامی کشورهای تولیدکننده میوه‌های دانه‌دار، هسته دار، کیوی، موز و میوه‌های گرم‌سیری و حتی برخی از انواع سبزیجات از این سیستم استفاده می‌کنند.

سیستم اتمسفر کنترل شده نیز همانند بسیاری از تولیدات صنعتی با پیشرفت بسیار سریعی رو به رو شده طوری که در حال حاضر مقدار گاز اکسیژن را از سه و نیم در صد به اندازه ۹/. درصد کاهش داده که به علت کاهش اکسیژن تا این اندازه و آن‌هم در مدت زمان کوتاه (تحت عنوان سردخانه های U.L.O ) که تنها توسط دستگاه‌های مدرن امکان پذیر است، نگهداری بسیاری از محصولات برای مدت زمان بسیار طولانی‌تر با کیفیت عالی بدون تغیر رنگ و طعم پس از خروج از سردخانه را میسر نموده است.


از طرفی با استفاده از دستگاه های نوین، گاز کربنیک تولیدی نیز در اندازه مورد نظر و در تمام دوره نگهداری کنترل می‌شود. سیستم های جدید کاملأ کامپیوتریزه بوده و پس از انبار کردن محصول و بستن درها تمام مراحل کاهش و افزایش این دو گاز به طور خودکار کنترل می‌شود.


با توجه به دستگاه کاهش گاز اکسیژن بر خلاف گذشته، در حال حاضر امکان باز کردن درها و خارج سازی میوه برای چند بار فراهم شده است و به این ترتیب در صورت پسند بازار می‌توان درها را باز کرده و قسمتی از میوه را خارج نموده و سپس با استفاده از دستگاه کاهش گاز اکسیژن بار دیگر ترکیب دلخواه را در اطاق به وجود آورد. این از مزایای دستگاه‌های نوین می‌باشد البته با توجه به نبودن گاز اکسیژن و کشنده بودن هوای داخل اطاق‌ها ابتدا باید درها را باز گزارده تا هوا وارد شده و وقتی دستگاه ترکیب مناسب هوای معمولی را اعلام نمود پس از آن می‌توان به اطاق وارد شد.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی

کاربرد سردخانه های صنعتی و نیمه صنعتی

امروزه با توجه به رشد سریع وروزافزون جمعیت وافزایش سرانه مصرف موادغذائی ازیک سو واهمیت کاهش نرخ ضایعات محصولات کشاورزی وغذائی ازسوی دیگر، استفاده از انبارهای سرد ( سردخانه ) به یک نیاز اصلی صنابع تبدیلی وغذائی تبدیل شده است.
افزایش قیمت تمام شده وکاهش منابع طبیعی از دیگرعواملی است که استفاده از انبارهای سرد استاندارد را به یک ضرورت غیر قابل چشم پوشی تبدیل کرده است.

مثال

براساس آمارمنتشره ضایعات کشاورزی درایران درحدود ۳۰% ارزیابی شده است که بخش قابل توجهی ازاین ضایعات بواسطه عدم دسترسی مناسب کشاورزان به سردخانه های استاندارد می باشد.

همچنین درزنجیره فرآوری ، پخت و عرضه موادغذائی دررستوران ها ومراکز تهیه وتوزیع غذا ، اهمیت استفاده از سردخانه ها نمود بیشتری داشته ونگهداری غیراصولی مواداولیه ویا غذای آماده مصرف درفضای باز ویا دردمای غیراستاندارد موجب بروزانواع مسمومیت های غذائی وبعضاً خسارت های جبران ناپذیری می گردد.

لذا واضح است که سردخانه ها نقش موثری درحفظ کیفی وکمی محصولات درصنایع گوناگون دارند.

سردخانه-صنعتی-نیمه-صنعتی-صنایع برودتی حقیقی

برخی کاربردهای سردخانه های صنعتی ونیمه صنعتی

  • صنایع مرتبط محصولات کشاورزی وباغداری : افزایش عمروحفظ کیفیت محصولات کشاورزی وباغی
  • صنایع شیمیائی : نگهداری مواد اولیه فراروکاهش نرخ تبخیروتصعید مواد شیمیائی
  • صنایع داروئی : نگهداری مواد اولیه (حفظ کیفیت) ، نگهداری داروهای خاص (دردمای کنترل شده)
  • صنایع فرآوری محصولات پروتئینی : تولید سوسیس وکالباس
  • صنایع شیلات وآبزی پروری : فرآوری آبزیان و نگهداری
  • صنایع لبنی : فرآوری ماست و پنیر
  • کاربردهای بیمارستانی : نگهداری اجساد، نگهداری زباله و ضایعات عفونی

برخی از خصوصیات مهم و اساسی سردخانه های مواد  غذایی ب شرح ذیل میباشد :

سردخانه های مواد غذایی

یکی از راه های مهم و موثر نگهداری غذا استفاده از سرما است. گسترش صنعت انجماد و سرما در بهبود و تامین وضع غذا و تغذیه کمک فراوانی مینماید.

شناخت و کاربرد این صنعت برای نگهداری مواد غذایی مختلف برای تمام کسانی که به نحوی با بهداشت و تولید غذا در ارتباط میباشند امری است ضروری که باید به آن بهای زیادی داده شود و برای رسیدن به این هدف میبایست کلیه سردخانه های نگهداری مواد غذایی با استانداردهای مربوطه تطبیق داده شوند.

فضای مورد نیاز

جهت احداث انبار به ازای نگهداری هر ۱ تن مواد غذایی، حداکثر ۴ متر مکعب فضا در نظر گرفته میشود.

سردخانه های مواد غذایی

  • سردخانه زیر صفر با حداکثر درجه برودت ۱۸ – درجه سانتیگراد.
  •  سردخانه ای به عنوان پیشخوان با درجه برودت صفر درجه سانتیگراد جهت نرم کردن گوشت منجمد شده برای مصرف روزهای بعد.
  • سردخانه بالای صفر مخصوص ذخیره میوهجات، سبزیجات و صیفیجات و … با درجه برودت ۴ تا ۷ درجه سانتیگراد
  •  سردخانه بالای صفر جهت نگهداری مواد غذایی که لازم است قبل از طبخ در یخچال نگهداری شود سردخانه دیگری نیز با همین مشخصات جهت نگهداری مواد غذایی پخته و نیم پز پیش بینی میگردد.
  • در مراکزی که آمار پخت غذای آنها کمتر از ۱۰۰ پرس در روز میباشد ممکن است از فریزرهای صندوقی و یخچال های ایستاده به جای سردخانه های زیر صفر و بالای صفر استفاده شود.

انواع و ویژگی های سردخانه های صنعتی

سردخانه ها را بر اساس ویژگی های مختلف آنها به انواع گوناگونی تقسیم می کنند.

تقسیم بندی سردخانه ها بر اساس دمای کاری:

سردخانه های میوه و سبزی:

 به این نوع از سردخانه ها، سردخانه ی بالای صفر نیز گفته می شود که در آن میوه و سبزی هم سالم می ماند و هم منجمد نمی شود.

سردخانه گوشت و مرغ

۱۸- درجه سانتیگراد معمول ترین دمای این سردخانه ها برای نگهداری مواد پروتئینی است. به این نوع سردخانه، سردخانه زیر صفر نیز گفته می شود.

تونل انجماد

یک سردخانه سازی، تونل انجماد را طوری طراحی می کند که در دمای بین منفی هجده تا منفی چهل درجه با سرعت زیاد مواد غذایی را منجمد می کند.

سردخانه بستنی

این سردخانه ها با استفاده از کمپرسور های دو مرحله ای با شرایط نگهداری بستنی سازگار شده اند. سردخانه ها بر اساس ابعاد و ظرفیت به انواع کوچک ( اتاقی ) با کاربرد در هتل ها، رستوران ها و هایپر مارکت ها یا برای ذخیره میوه در باغات، متحرک و کانکسی که در فضای باز نصب می شوند و در احداث آن ها از سازه های فلزی یا کانکس ها استفاده می شود و سردخانه های بزرگ صنعتی که در صنایع مختلف کاربرد دارند، تقسیم می شوند.

کف، دیوار و سقف سردخانه

کف، دیوار و سقف سردخانه میبایست از جنس قابل شستشو مانند فلز گالوانیزه، ضد زنگ و کاملاً ایزوله باشد که بتوان به راحتی نظافت نمود.

پالت و قفسه بندی سردخانه

  •  سردخانه ها باید بر حسب نوع استفاده پالتبندی گردند و قسمت زیر پالتها و پشت قفسه ها کاملاً قابل شستشو باشد و گذاشتن مواد غذایی در کف سرد خانه ممنوع است. ضمناً پالتها میبایست از جنس قابل شستشو و ضد زنگ باشند.
  •  فاصله ارتفاع قفسه ها و کف سرد خانه در حدود ۴۰ الی ۴۵ سانتیمتر باشد. مواد چیده شده باید حداقل ۳۰ سانتیمتر تا دیوار فاصله داشته باشند و فاصله مواد تا سقف کمتر از کف باشد.
  •  فاصله لازم بین قفسه ها باید ۵ / ۱ – ۲ / ۱ متر باشد.

بهداشت سردخانه

  •  برای ورود به سرد خانه باید از کفشهای ورود به سرد خانه استفاده کرد و از این کفش نباید در قسمتهای دیگر آشپزخانه استفاده شود. این امر باعث جلوگیری از انتقال آلودگی از قسمتهای مختلف آشپزخانه به داخل سرد خانه خواهد گردید.
  •  برای جلوگیری از نفوذ حشرات موذی بهتر است که در کلیه ورودی های سرد خانه از پرده هوا استفاده شود.
  •  لازم است جداسازی غذای خام از پخته در سرد خانه صورت گیرد.
  •  پیشبینی برق اضطراری برای سرد خانه های مواد غذایی به دلیل حساسیت مواد غذایی در برابر تغییرات دما و شرایط محیطی لازم و ضروری میباشد.
  •  نظافت و بهداشت سرد خانه باید به طور مرتب انجام شده و نظارت شود.

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت 
صنایع برودتی برادران حقیقی مراجعه کنند.


بارکد صنایع برودتی برادران حقیقی


بررسی کیفیت خرمای مضافتی رسانده شده به طریق مصنوعی در سردخانه ( بخش ۲ )

نتایج و بحث

ترکیب شیمیایی میوه های خرمای مضافتی رسانده شده به شیوه مصنوعی در جدول شماره ۱ نشان داده شده است . از آنجا که دمای بالا سبب از بین رفتن پروتوپلاست سلولی گردیده و بر اثر آن برخی سیستم های آنزیمی خاص فعال می شود که عامل بروز فعل و انفعالات بیوشیمیایی درون میوه می باشد، لذا سردخانه گذاری میوه های رسانده شده به شیوه مصنوعی مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور میوه های تیماردهی شده پس از بسته بندی به مدت ۴ ماه در سردخانه نگهداری شدند تا قابلیت نگهداری رطب های مضافتی که با استفاده از اسید اساتیک و دی اساتات سدیم و تحت شرایط کنترل شده حرارتی و رطوبتی به دست آمده را مورد بررسی و مقایسه قرار گیرد.

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

نتایج تجزیه واریانس در مورد ترکیب شیمیایی تیمارها نشان داد که اثر زمان نگهادار ی بار م یا زان اسا یدیته و pH به ترتیب در سطح احتمال ۵ و ۱ درصد معنی دار بوده است. اثر تیمار بار میزان اسیدیته و اثار متقابال تیمار و زمان نگهداری بر میزان اسیدیته و pH معنی دار نبود. بررسی اثر زمان نگهداری بار میازان اسیدیته ( بر حسب درصدی از اسیدلاکتیو ) و pH نشان داد که میوه ها قبل از انبارداری دارای کمترین میزان اسیدیته و بیشترین میزان pH بوده اند .

هرچند اثر زمانهای مختلف نگهداری بر میزان اسیدیته تفاوت معنی داری با یكدیگر نداشته و همگی در یو سطح قرار دارند ولی بهرحال با افزایش زمان نگهداری، میزان اسیدیته افزایش یافته است ( شكل ۱ )

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

مهم ترین اسیدهای آلی میوه خرما اسید استیک و اسید مالیک می باشد و به علت ضعیف بودن این اسیدها، اسیدیته میوه خرما پایین است. مقدار و نوع اسید موجود در میوه ها در تقابل با مواد جامد محلول در عصاره بار کیفیت مزه و همچنین عمر پس از برداشت میوه ها موثر است Mortazavi et al., 2008) (. تغییرات pH بار روی مزه خرما تاثیری ندارد و اهمیت آن بیشتر به دلیل تأثیر بر واکنش های آنزیمی و فعالیت میكروارگانیزم ها می باشد، بنابر این در مقایسه با اسیدیته، تغییرات pH ارزش کمتری به عنوان یو فاکتور کیفی موثر بر مزه خرما دارد ) Garcia et al., 2004 (. با توجه به اندک بودن تغییرات pH ، عامل اصلی کاهش آن افزایش مقدار اسیدهای آلی می باشد که ممكن است سنتز شوند یا از واکوئل به داخل سیتوپلاست نفوذ کنند) Wills et al., 1998 .)

تعداد کل میكروارگانیزم ها و قارچها نیز قبل از انبارداری محصول بطور معنی داری کمتر بوده و در طول مدت نگهداری افزایش و پس از چهارماه مجدداً کاهش یافته است )دكل ۲( کاهش تعاداد میكروارگان یز مهاا در ماه چهارم نگهداری می تواند دلیلی برای تغییرات کمتر اسیدیته در خرماهای نگهداری شده در این ماه باشد) Al Jasser, 2010 .)

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

کاهش تعداد کل میكروارگانیزم ها و قارچها نیز قبل از انبارداری و افزایش آن در طول مدت نگهداری و مجدداً پس از چهار ماه کاهش، احتمالاً بعلت کاهش میزان رطوبت محصول به دلیل پایین بودن رطوبت نسبی منطقه در طول مدت نگهداری می بادد که تحت این درایط امكان ردد و فعالیت میكروارگانیزم ها میسر نیست. تفاوت در میزان کپو ها و میكروارگانیزمها را م یتوان به فعالیت آبی و میزان قند موجود در خرما مرتبط دانست. بالا بودن میزان قند در میوه خرما سبد کاهش فعالیت آبی دده و از آنجا که کپو ها و مخمرها نسبت به سایر میكروارگانیز مها مقاوم تر هستند لذا رشد چشمگیری در مقایسه با میكروارگانیز مها دادته اند. تعداد کل میكروارگانیزم ها در نمونه های داهد قبل از انبارداری بیش از نمونه های تیماردهی شده با محلولهای اسیداستیو و دی استات سدیم بود و با گذشت ۴ ماه از دروع انبارداری این تعداد افزایش یافت ولی افزایش تعداد کل میكروارگانیزم ها در نمونه های تیماردهی شده با اسیداستیو و دی استات سدیم در حدود دو برابر نمونه های داهد پس از ۴ ماه از شروع انبارداری گزارش شده شكل ۳

بررسی-کیفیت-خرمای-مضافتی-رسانده-شده-به-طریق-مصنوعی-در-سردخانه

هرچند بین تیمارهای اسیداستیو و دی استات سدیم از نظر تأثیر بر تعداد کل میكروارگانیزم ها پس از ۴ ماه نگهداری اختلاف معنی داری مشاهده نگردید ولی این تعداد در نمونه های تیماردهی دده با دی استات سدیم کمتر بود.

نتیجه گیری

در این پژوهش کیفیت میوه خرمای مضافتی رسانده شده به دیوه مصانوع ی در سردخانه مورد بررسی قرار گرفت . بررس یهای شیمیایی نشان داد که نگهداری خرمای رسانده شده به شیوه مصنوعی در کاهش روند pH موثر بوده است . زمانهای مختلف نگهداری تأثیر معنی داری بر میزان اسیدیته نمونه ها نداشت ولای با افزایش زمان نگهداری، میزان اسیدیته به میزان اندکی افزایش یافت لذا ضمن اینكه ترکید دیمیایی میوه دستخوش تغییرات شدیدی نگردیده، بافت و مزه میوه نیز حفظ گردیده است. از آنجا که تیماردهی میوه خرما با محلولهای اسیداستیو و دی استات سادیم بطور معنی داری تعداد کل میكروارگانیزم ها را کاهش داد. بنابراین استفاده از موادی نظیر دی استات سدیم و اسیداستیو می تواند در کاهش آلودگی مؤثر بادد.. تعداد کل میكروارگانیزم ها در نمونه هاای دااهد پاس از ۴ مااه از داروع انباارداری بیشتر از ماه های ابتدایی انبارداری بود و لذا نمونه های تیمار دده با اسیداستیو و دی استات سادیم از زمان انبارمانی بالاتری برخوردار بودند.

منابع

Afshari jouybari, H.and , Farahnaky, A. (2011). Accelerated ripening of Mazafati date by hot water, acetic acid and sodium chloride solutions. JFST, 8(30),45-52.(in farsi).

Al-Farsi, M. A., and Lee, C. Y. (2008). Nutritional and functional properties of dates: a review. Critical reviews in food science and nutrition, 48(10), 877-887.

Azizi, A., Teymori, R., Khodaverdivand, A., Amini, A., and Lotfollahi, N. (2015). Evaluation of Physicochemical, Rheological, Microbial and Sensory Properties of Canned Date. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology, 10(2), 95-102.

Baliga, M. S., Baliga, B. R. V., Kandathil, S. M., Bhat, H. P., and Vayalil, P. K. (2011). A review of the chemistry and pharmacology of the date fruits (Phoenix dactylifera L.). Food Research International, 44(7), 1812-1822.

Corrales-Garcıa, , e a- aldivia, , azo-Martı nez, Y., and Sánchez-Hernández, M. (2004). Acidity changes and pH-buffering capacity of nopalitos (Opuntia spp.). Postharvest biology and technology, 32(2), 169-174.

Loghmani, V., Shokrani, R., Hojjatoleslami, M., and Shafiee, S. (2013). Effect of commercial pectinases Rapidas Smart and Rapidas max C80 on the quality of Shahani

Loghmani, V., Shokrani, R., Hojjatoleslami, M., and Shafiee, S. (2013). Effect of commercial pectinases Rapidas Smart and Rapidas max C80 on the quality of Shahani

and Mazafati date syrup. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology, 7(4),105-112.(in farsi).

  1. Mortazavi M. H,. Arzani, k.,and Barzgar,M.(2010). The effect of modified atmosphere packaging under vacuum conditions on longevity and quality Barhee date fruit. Journal of Agriculture, 29,125-137.
  2. Nadeem, M., Anjumand, F. M., and Bhatti, I. A. (2011). Quality evaluation of some Pakistani date varieties. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 48(4), 305-313.
  3. Sakr, M. M., Zeid, I. A., Hassan, A. E., Baz, A. I., and Hassan, W. M. (2010). Identification of some date palm (Phoenix dactylifera) cultivars by fruit characters. Indian Journal of Science and Technology, 3(3), 338-343.
  4. Saleem, S. A., Baloch, A. K., Baloch, M. K., Baloch, W. A., and Ghaffoor, A. (2005). Accelerated ripening of Dhakki dates by artificial means: ripening by acetic acid and sodium chloride. Journal of food engineering, 70(1), 61-66.
  5. Shamshiri, M. H., and Rahemi, M. (1999). Effect of ethephon, sodium chloride and acetic acid on quality of Mazafati date fruits. Iran J Agr Sci, 29, 777-785.
  6. Wills, R., McGlasson, B., Graham, D. and Joyce, D. 1998. Postharvest: An introduction to the physiology & handling of fruits, Vegetables and Ornamentals. CAB International.


بررسی کیفیت خرمای مضافتی رسانده شده به طریق مصنوعی در سردخانه ( بخش ۱ )

چكیده

در این تحقیق کیفیت خرمای مضافتی , رسانده شده به شیوه مصنوعی با استفاده از محلول‌های اسیداستیی و دی‌استات سدیم در سردخانه موزد بررسسی فرار گرفت. خوشه‌های خرما در اواخر مرحله خلال برداشت و در محلولهای ۴ درصد اسیداستیک و, ۰/۳,درصد دی‌استات سدیم غوطه‌ ور و سیس در داخل‌ اتافک رساندن بمدت ۳-۵ روز در دمای ۳۸-۴۰ درجه سانتی گراد, و رطوبت,نسبی ۷۰-۸۰ درصد قرار گرفتند. سپس جهت پررسی اثر مان انبارداری به‌لمدت ۴
ماه در سردخانه با دمای ۰-۵ نگهداری شدند. بررسی آثر زمان نگهداری بر میزان اسیدیته (پر حسب درصدی از اسیدلاکتییک) و PH نشان داد که میوه‌ها قبل از انبارداری دارای کمترین میزان اسیدیته و بیشترین میزان PH بوده‌اند و با افزایش زمان نکهداری میزان اسیدیته افزایش یافت. تیماردهی میوه خرما با محلولهای اسیداستیک و دی‌استات سدیم بطور معتی‌داری تعداد کل میکروار گانیزم‌ها را کاهش داد. تعداد کل میکروار گانیزم‌ها در نمونه‌های شاهد پس از۴ ماه از شروع انبارداری بیشتر از ماه‌لهای ابتدایی انبارداری بود و لذا نمونه‌های تیمار شده با اسیداستیک و دی‌استات سدیم از زمان انبازمانی بالاتری برخوردار بودند.

واژه های کلیدی: رساندن مصنوعی، سردخانه گذاری، خرمای مضافتی

In this research, the quality of artificial ripe fruit of “Mazafati” date was investigated with usage of acetic acid and sodium diacetate solutions in cold storage condition studied. Bunches of date fruits during the late stage of Khalal were harvested, then were dipped in acetic acid 4% and sodium diacetate solutions 0.3 percent and then placed inside the chamber for 3-5 days at 38-40°C and relative humidity of 70-80 percent. In order to evaluate the effect of storage time for 4 months, the treated fruits were kept in cold storage at 0-5°C. The effect of storage time on the acidity (as the percentage of lactic acid) and pH indicated that the fruits before storage showed the lowest acidity and the highest pH. The acidity was increased with adding the storage time. The results point out that the experimental treated fruits of date with acetic acid and sodium diacetate solutions significantly reduced the total number of microorganisms. The total number of microorganisms in controls after 4 months storage in compare to primary months of storage was higher. In addition, the treated samples with acetic acid and sodium diacetate solutions were showed higher storage time in compare to control.

Keywords Mazafati date, artificial ripening, Cold storage.

خرما میوهای غنی از کربوهیدراتها و فیبر رژیمی است. این میوه به دلیل تولید ۲۸۳۰ کیلو کالری از هر کیلوگرم و داشتن مقادیر زیادی ویتامین های گروه ب، ث و املاح مختلف نظیر سدیم، پتاسیم، فسفر و آهن از نظر تغذیهای محصول بسیار ارزشدمندی تلقی میشود .(Loghmani et al., 2013) همچنین خرما با دارا بودن ترکیبات فنولیک ، پروسیانیدین، فلاونوئیدها، آنتوسیانینها، استرولها و کاروتنوئیدها و با در نظر گرفتن خواص آنتی اکسیدانی، ضد سرطانی، ضد میكروبی و ضد التهابی، محافظت کننده دستگاه گوارش، کبد، کلیه و تقویت کننده سیستم ایمنی است.

.(Baliga et al., 2010) مصرف ۱۰۰ گرم خرما نیاز روزانه سلنیوم، مس و پتاسیم را تأمین میکند و پاسخگوی بیش از هفت برابر نیاز روزانه به منگنز، آهن، فسفر و کلسیم است .(Al-Farsi and Lee., 2008a) میوه خرما در امرار معاش مردمی که در مناطق بیابانی زندگی میکنند نقش حائز اهمیتی دارد. خرما در سراسر جهان به عنوان یک میوه با ارزش تغذیه ای بالا شناخته شده است. این میوه با دارا بودن درصد قابل توجهی قند طبیعی دارای قابلیت استفاده در صنعت شیرینی سازی است .(Nadeem et al., 2011) میوه خرما پس از بردادت و قبل از مصرف دچار ضایعات فراوانی در حدود ۳۰ درصداز کل محصول تولیدی در جهان میدود این مقدار در ایران در حدود ۲۰ درصد گزارش می شود .(Homayouni et al., 2015) به دلیل اینكه در یو خوده خرما، تمام میوه ها همزمان نمیرسند، بردادت بایستی در طی چند مرحله صورت بگیرد که با توجه به هزینه کارگر و مشكلات مربوط به بردادت دستی، بردادت خوده خرما در یک مرحله بسیار مطلوب است. همچنین باقی ماندن خودههای خرما بر روی درخت تا انتهای فصل رشد که مدت زمان نسبتاً طولانی است، امكان حمله آفات و همچنین آسیدهای ناشی از بارندگیهای انتهای فصل رشد را افزایش میدهد .(Shamshiri and Rahemi., 1999) چنانچه رطوبت خرما بیش از ۵۰ ٪ بادد امكان فساد میكروبی و آنزیمی آن وجود دارد (Afshari-Jouybari and Farahnaky 2010) . همچنین از دست رفتن بخش قابل توجهی از آب، غلظت مواد جامد محلول را افزایش میدهد. این موضوع هم بر طعم و مزه و هم بر بافت میوه خرما اثر گذادته و باعث می شود میوه خرما بسیار شیرین تر از مراحل قبل شود .( Mortazavi et al., 2010) از آنجا که در زمان رسیدن میوه خرما خطر ریزش باران و بالا رفتن رطوبت خرما عاملی تهدید کننده است لذا میتوان رودهای مصنوعی دیمیایی و فیزیكی را جایگزین نمود .(Sakr et al., 2010) رساندن میوه به طور مصنوعی شرایطی نظیر رسیدن بر روی درخت نخل را برای خرما فراهم میکند. رساندن مصنوعی میوه خرما نیازمند به اتاقی است که در آن دما، رطوبت و تهویه هوا قابل کنترل بادد .(Sakr et al., 2010)

بررسی رساندن مصنوعی میوه خرما با استفاده از ترکیباتی نظیر نمو طعام، سود و استیو اسید صورت گرفته است، نتایج نشان داد که داخص های طعم و مزه و رنگ میوه به طور کلی پایین تر از میوه ردد یافته بر روی درخت بود .(Shamshiri and Rahemi.,1999) طی سالهای اخیر نیز مطالعاتی در رساندن میوه خرما به صورت مصنوعی صورت گرفته است. سلیم وهمكارن نشان دادند درصد کل مواد جامد محلول و اسیدیته قابل تیتراسیون که عوامل اصلی موثر بر طعم و مزه میوه خرما هستند، با افزایش ردد میوه به دیوه مصنوعی افزایش مییابد، که بالا بودن میزان مواد جامد محلول نشاندهنده بالا بودن میزان قند است. سلیم و همكاران دیرین ددن میوه خرما به دیوه مصنوعی در مرحله نهایی ردد را به تبدیل هیدرولیتیو پلیمرهای نامحلول کربوهیدرات به قندهای محلول در میوه نسبت دادند (Saleem et al., 2005) .

خرمای مضافتی سومین رقم خرمای اقتصادی کشور پس از استعمران و داهانی است. این خرما در نقاط مختلف کشور کشت میدود، اما موطن اصلی آن بم کرمان است. میزان تولید این رقم نسبتاً زیاد بوده و چنانچه بهطور کامل و خوب از آن نگهداری دود، میتوان تا ۳۰۰ کیلوگرم از هر درخت محصول بردادت کرد. به دلیل درایط آب و هوایی منطقه بم نظیر باد و گرد و غبار قسمت اعظم خرمای مضافتی که به روش طبیعی بر روی درخت میرسند، آلوده به کپو، گرد و خاک میبادند. همچنین این میوه در معرض هجوم عواملی نظیر حشرات و پرندگان نیز قرار دارد. به دلیل ماهیت خاص این خرما، تمیز کردن، دستشو و فراوری آن به راحتی امكانپذیر نیست، بنابر این یافتن رودی که بتواند باعث کاهش آلودگی و بهبود کیفیت آن دود میتواند بسیار مفید بادد. روش مصنوعی این امكان را فراهم میکند که این میوه را به خوبی دستشو داده و در درایط کنترل دده و به دور از آلودگی آن را رسانده و روانه بازار نمود. Afshari-Jouybari and Farahnaky 2010) (. به منظور تكمیل نتایج مورد اداره و دستیابی به زمان بهینه نگهداری و همچنین بررسی کیفیت خرمای رسانده دده به دیوه مصنوعی در سردخانه، طرح بررسی امكان رساندن مصنوعی خرمای مضافتی در مرکز تحقیقات کشاورزی کرمان و در مدت زمان ۲ سال صورت گرفت.

مواد و رو شها

تهیه و آماده سازی نمونه ها

نمونه های مورد نیاز از ایستگاه تحقیقات در دهرستان بم و در اواخر مرحله خلال به-
صورت خوده بردادت گردیدند. سپس میوه هایی که در اوایل مرحلة رسیدن بودند بمنظور جلوگیری از بروز خطا در نتایج آزمایش جدا شدند تا خوده های نسبتاً یكنواخت از خلال برای رساندن مصنوعی بدست آید. در مرحلة بعد کلیة خوده ها بوسیلة آب، دستشو و با جریان هوا بطور کامل خشک شدند.

آماده سازی محلول های شیمیایی و غوطه وری

برای رساندن خوشه ها از ترکیبات شیمیایی، اسیداستیک ۴ درصد دی استات سدیم ۰/۳ درصد و همچنین آب (بعنوان شاهد) استفاده شده. نمونه های آماده شده به مدت ۵ دقیقه در محلول های تهیه شده غوطه ور شده و پس از خشک شدن خوشه ها، در دمای ۳۸-۴۰ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی ۷۰-۸۰ درصد به اتاق مخصوص رساندن منتقل شدند.

تنظیم دما و رطوبت نسبی

این اتاق مجهز به دو بخاری برقی و ترموستات جهت تنظیم دما بود. رطوبت نسبی نیز از طریق لول ههای سوراخداری که در سقف اتاق تعبیه دده بودند و آب در آنها جریان دادت تامین می دد. درجه حرارت و رطوبت نسبی داخل اتاق بوسیله ترموهیگرومتر مدل ETHG 913 R 3 روز و – اندازه گیری شد. پس از گذشت ۵-۳ روز و حصول همگنی نسبی در رنگ، نمونه ها از اتاق خارج گردیده و میوه های رسیده با دقت از خوده ها جدا شدند. سپس نمونه ها تا زمان انجام آزمایشات در کیسه های پلی اتیلن و در درون کارتن های مقوایی بسته بندی شده و در دمای ۱۸- درجه سانتیگراد نگهداری شدند.

اندازهگیری pH نمونه ها

تعیین pH نمونه ها با دستگاه pH متر دیجیتال مدل ۶۹۱ Metrohm و با توزین ۵ گرم از نمونه ها و مخلوط نمودن آن ها با ۱۰۰ میلی لیتر آب مقطر در مخلوط کن و سپس صاف نمودن و قرائت در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد صورت گرفت.

تعیین اسیدیته خرما

برای اندازه گیری اسیدیته موجود در میوه از روش تیتراسیون سود ۰/۱ مولار استفاده شد. برای این منظور به ۱۰ میلی لیتر از عصاره فیلتر شده فنل فتالئین افزوده شد و با استفاده ازپی اچ متر و تشخیص نقطه ختم عمل در ۸/۲=pH توسط سود تعیین گردید. مقدار سود مصرفی بر حسد فاکتور اسید لاکتیو محاسبه و به عنوان عدد اسیدیته گزارش شد.

تعیین درصد کل مواد جامد

همچنین درصد کل مواد جامد محلول ( TSS ) با استفاده از رفراکتومتر دستی Carl Zeiss, Germany و با تعداد ۱۰ خرما از هر تیمار اندازه گیری شد.

آزمون میکروبی

برای بررسی امكان رشد باکتری ها ومخصوصاً قارچ ها از دو نوع محیط کشت نوترینت آگار و پوتیتودکستروزآگار استفاده شد. آزمایشها بر طبق استاندارد ایران با روش Pour plate انجام گرفت و در نهایت تعداد کلنی باکتری و قارچ در هر گرم نمونه بدست آمد.

آنالیز آماری

داده های حاصل از آزمای شهای گوناگون با استفاده از آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با استفاده از نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. برای مقایسه میانگین تیمارها از روش دانكن در سطح ۵ درصد استفاده و نمودار ها با استفاده از نرم افزار EXCEL طراحی شدند.


بررسی روند تغیرات برخی خصوصیات فیزیکی سیب رقم برابرن ساری در سردخانه

چکیده

سیب یکی از محصولات مهم باغبانی جهان محسوب میشود. سیبهای برداشت شده سیستمهای بیولوژیکی زنده با متابولیسمی فعال هستند که دیر یا زود خراب و پوسیده میشوند. بنابراین یافتن روشهای مناسب نگهداری و انبار مانی جهت حفظ کیفیت میوه. سهم بسزایی در مصرف آن دارد . عوامل مختلفی از قبیل آب و هوا. تغذیه درختان مادری. کنترل آفات و بیماریها و شرایط اقلیمی در حفظ کیفیت سیب و کاهش ضایعات و انبارمانی آن. بسیار موثر خواهد بود. این آزمایش بهمنظور بررسی اثر انبارمانی دو ماه سیب رقم برابرن ساری انجام شد. نتایج تجزیه واریانس این بررسی نشان داد که صفات فیزیکی شامل وزن تره سفتی و حجم و چگالی میوه در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد. این درحالی است که برای صفات وزن خشک. طول و عرض و همچنین ضخامت میوه عدم معنیداری مشاهده شد . همچنین میتوان بیان کرد در این بررسی دو ماه تفاوتی بین ماه اول و دوم انبارمانی مشاهده نشد اما در میزان سفتی بافت میوه با افزایش ماه انبارمانی میزان سفتی بافت کاهش یافت.

مقدمه

سیب یکی از محصولات مهم باغبانی جهان محسوب میشود که دارای قابلیت انبارمانی مناسبی است. در میان ده کشور تولید کننده آذربایجان شرقی و تهران به ترتیب دارای بالاترین سطح زیر کشت و تولیدی در ایران می‌باشند.

عوامل مختلفی از قبیل آب و هواء تغذیه درختان مادری. کنترل آفات و بیماریها و شرایط اقلیمی در حفظ کیفیت سیب و کاهش ضایعات و انبارمانی آن. بسیار موّثر خواهد بود. با توجه به تحقیقات انجام شده طی چند سال اخیر در مورد ارقام سیب و شرایط بهینه انبارمانی این امکان ر فر اهم دموده است که کیفیت مات اد نات برای مدت طولانیتری حفظ شود. نتایج اکثر این تحققات کم از می‌دهد که شرایط اقلیمی. ژنوتیب. عملیات کاشت. داشت و برداشت و نیز زمان مناسب برداشت از اهمیت خاصی برخوردار است. علیرغم این گزارشهاء اطلاعاتی کمی در مورد اثر خواص فیزیکی و مکانیکی ژنوتیپهای یکسان میوهی سیب در پتانسیل آنبارمانی موجود میباشد.

گانایی و همکاران (۲۰۱۶) آزمایشی با هدف تاثیر تاربخ برداشت و تیمارهای پس از برداشت بر خواص فیزیکی سیب رقم رد دلیشز در طول ذخیره سازی, انجام دادند. نتایج ۱۰۰ روزه اين آزمایش اختلاف معنی داری در خواص فیزیکی از جمله طول میوه. قطر میوه و وزن میوه در تیمارهای مختلف مورد بررسی نشان داد. نتیجه گیری کلی این آزمایش نشان داد تاریخ مناسب برداشت و بلوغ سیب رد دلیشز در حفظ کیفیت کلی میوه بسیار مهم است.

تعییرات کیفیت میوه سیب رقم الا در مرحله رسیدگی و مدت انبارمانی توسط دامیاری و دستجردی ( ۲۳ با هدف اثر زمان برداشت در روند تغییرات خصوصیات کیفی و جشایی سیب رقم گالا در طی سه سال انجام شد. نتایج تحزیه و تحلیل‌ها نشان داد صفات مختلف سفتی بافت. کاهش وزن. مواد جامد محلول. اسید قابل تبتر. طعم و قابلیت بازار پسندی میوه بشدت تحت تاثیر زمان برداشت و مدت انبارداری قرار میگیرند.

یاوری و همکاران ( ۱۳۹۳) تأثیر مدت زمان انبارداری سردخانهای برخی خواص فیزیولوژی دو رقم سیب گلدن و رد دلیشز بررسی کردند. بر اساس نتایج» کمترین تغییرات بین اين دو رقم در ۴۵ روز پس از انبارداری است و عمده تغییرات بعد از آن اتفاق میافتد. با افزایش زمان انبارداری محتوای پروتیین. قندهای محلول. قندهای احیا کننده و ۳۱ عصاره میوه افزایش معنی دار ولی محتوای قندهای غیر احیا کننده. اسیدیته قابل عیارسنحی. مواد حامد محلول و هدایت الکتریکی عصاره کاهش معنی دار بافت و میتوان چنین نتیجه گیری کرد که طی انبارداری کیفیت میوه تغییر پیدا میکند.

فلاحی و همکاران (۱۳۹۱) خصوصیات فیزکی و ارزش تغذیهایی ارقام زرد و قرمز سیب لبنانی() Malus domestica Borkh. تولیدی لرستان را مورد بررسی قرار دادند و نتایج اين آزمايش نشان داد رقم قرمز. از نظر اندازه. خصوصیات کیفی. میزان فیبر و سایر موارد مورد آزمایش نسبت به رقم زرد بهتر بوده است.

با بررسی روند تغییرات صفات فیزیکی و زیست شیمیایی میوه ارقام تابستانه سیب .Malus domestic Borkh در سردخانه که توسط عشقی و همکاران ( ۱۳۹۰) انجام شد. مشخص شد پارامترهای کیفی میوه طی دوره نگهداری در سردخانه تقریبا مطابق با زمان برداشت. تغییر میکند و نیز میوهی رقم مشهد در پارامترهای مورد بررسی بهتر از سایر ارقام مورد آزمایش بوده است.

خواص فیزیکی ارقام مختلف سیب با یکدیگر متفاوتاند از این جهت در میزان پتانسیل انبارداری آن موثر خواهد بود. این تحقیق به منظور بررسی تأثیر دو ماه انبارمانی در سردخانه بر خواص فیزیکی سیب رقم برابرن ساری طرح ریزی شده است.

مواد و روشها

آزمايش حاضر در آزمایشگاه گروه باغبانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد . میوهها در زمان بلوغ تجاری (با توجه به شاخص تعداد روز پس از تمام گل. ۱۳ روز) از باع شناستامهدار شهر ساری به صورت مستقیم برداشت شدند. داخل جعبه‌های پلاستیکی رایج میوه بسته یندی شدند. به این صورت که قسمت کف و دیوارههای جعبه با استفاده از کاغذ کالک پوشانده شد و تعداد ۵۰ عدد میوه داخل جعبه قرار گرفت. ۲۰ عدد از رقم سیب فوجی دماوند برای آزمایشهای اولیه به آزمایشگاه منتقل شد و و در نهایت سطح بالایی باقی میوه ها با پوشال و کاعذ کالک پوشانده و در جعبهها بسته شد. به سردخانه واقع در شهرک صنعتی کرد کوی در شرایط دمایی سه تا هار درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی ۵ درصد به مدت دو ماه نگهداری شد. جعبههای مورد استفاده مستطیلی و دارای ابعاد ۲۰۲۵-۴۰ سانتیمتر و در تمام وجوه دارای خلل و فرج بودند .این آزمایش در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار و هر تکرار شامل پنج عدد سیب بود. ماهی یکبار خواص فیزیکی شامل وزنتر وزن خشک. طول. عرض. ضخامت. سفتی. حجم و چگالی میوهها اندازه گیری شد. در نهایت با توجه به اطلاعات بدست آمده بوسیله نرم افزار ۵۵۵ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مقایسه میانگین دادههای آزمایشی با آزمون LCD در سطح احتمال پنج درصد انجام شد.

سیب های برداشت شده سیستم های بیولوژیکی زنده با متابولیسمی فعال هستند که دیر یا زود خراب و پوسیده
میشوند. بنابراین یافتن روشهای مناسب نگهداری و انبار مانی جهت حفظ کیفیت میوه . سهم بسزایی در مصرف
ان دارد. سیب هایی که ژنوتبیهای متفاوتی دارند. پتانسیل انبارمانی انها نیز متفاوت است که میتواند ناشی از تاثیر ژنوتیپ و محیط بر آنها باشد.

نتایج تجزیه واریانس نشان داد که صفات وزن تر سفتی و حجم و چگالی میوه در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد. این در حالی است که برای صفات وزن خشک. طول و عرض میوه و همچنین ضخامت میوه عدم معنی داری مشاهده شد(جدول ۱).

نتایج مقایسه میانگین نشان داد که چگالی و سفتی میوه تحت تاثیر نگهداری در سردخانه اختلاف معنی داری با نمونه شاهد داشت. همجنین از نظر صفت وزن تر میوه اختلافی طی دو ماه انبارمانی مشاهده نشد اما این در حالی است که وزن تر میوه تازه چین با انبارمانی اختلاف داشت. وزن تر سفتی و چگالی در نمونه شاهد (تازه چین) نسبت به انبارمانی یک و دو ماه میزان بیشتری بود (جدول ۲).

پور آذرنگ (۱۳۷۱) گزارش داد که سفتی میوه سیب رقم گلشاهی نسبت به ارقام رد دلیشن گلدن دلیشز و عباسی در منطقه خراسان بیشتر است. سفتی بافت میوه بطور ژنتیکی کنترل شده و بسته به نوع رقم متفاوت است. خصوصیت سفتی بات به مقدار زیادی تحت تاثیر فاکتورهای قبل و بعد از برداشت میوه قرار میگیرد. از عوامل موّثر بر سفتی بافت میوه میتوان به فاکتورهای آب و هوایی. ژنتیکی مثل نوع رقم. پایه برداشت در زمان بلوغ و میزان کلسیم بافت میوه اشاره کرد نرم شدن میوه در طول دوره انبار مانی میتواند وابسته به میزان کلسیم باند شده به کل ظرفیت دیواره سلولی در باند کردن کلسیم باشد. کاهش سفتی بافت میوه در اثر انبار مانی تغییرات فیزیولوژیک در دیواره سلولها و کاهش خاصیت تراوائی آنها و افزایش از دست دادن آب دانست . همانطور که نتایج تجزیه واریانس نشان داد میوه تازهچین بیشترین سفتی و با نگهداری در سردخانه از سفتی بافت میوه کاسته شد به گونه ایی که میزان سفتی با مدت زمان انبارداری اختلاف معنیداری در سطح احتمال یک درصد نشان داد.

از دست دادن رطوبت اصلی ترین علت کاهش وزن میوه طی انبار مانی است که اگر باعث چرو کیدگی و کاهش بازار پسندی میوه گردد. باعث ابحاد خسارتهای اقتصادی میشود. از دیگر دلایل افت وزن تنعس میوه و سوحتن مواد آلی از جمله قندها است. در این بررسی درصد افت وزن با توجه به زمان انبار مانی در انبارمانی دو ماه نسبت به انبارمانی یک ماه اختلافی مشاهده نشد اما نسبت به نمونه شاهد (تازه چین) اختلاف معنیداری در سطح احتمال یک در صد مشاهده شد.

بررسی-روند-تغیرات-برخی-خصوصیات-فیزیکی-سیب-رقم-برابرن-ساری-در-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی
بررسی-روند-تغیرات-برخی-خصوصیات-فیزیکی-سیب-رقم-برابرن-ساری-در-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

نتيجه گیری کلی

یکی از محصولات مهم کشاورزی ایران سیب درختی است و از آنجا که سیب یکی از مهم ترین محصولات باغی قابل نگهداری در سردخانه بوده و از .از تولید بسیار بالایی در کشور برخوردار است باید در خفظ کیفیت آن در طول نگهداری در سردخانه دقت شود اطلاعات به دست آمده از انبارمانی و بررسی دو ماه میوه ی سیب رقم برابرن ساری نشان داد که این این میوه ‍پتانسیل انبارمانی خوبی دارد نتایج نشان داد که وزن تر سفتی حجم وچگالی میوه های بررسی شده طی نگهداری در سرد خانه نسبت به نمونه شاهد(تازه چین)تغیر می کند و روندی نزولی دارد همچین می توان بیان کرد بین ماه اول و د.م انبار مانی تفاوت معنی داری مشاهده نشد اما در میزان سفتی بافت میوه با افزایش ماه انبار مانی رابطه مستقیم نشان داد.

منابع

بررسی-روند-تغیرات-برخی-خصوصیات-فیزیکی-سیب-رقم-برابرن-ساری-در-سردخانه-صنایع برودتی حقیقی

مقايسه کيفيت بافت دوواريته سيب پس از نگهداري در سردخانه وارزيابي دقت در اندازه گيري دو دستگاه ماگنس تايلور وفشار سنج ميوه ( بخش ۲ )

نتايج

مرحل اول

تيمار واريته هاي سيب در دو سطح (زرد و قرمز لبناني) و تيمار دستگاههاي اندازهگيري نيز در دو سطح (پنترومتر دستي) و دسببتگاه ماگنس تايلور( و هر كدام در تكرار در طرح بلوک كامل تصببادفي به روش فاكتوريل تجزيه وتحليل آماري گرديد. جدول ( ۱) نشان دهنده جدول تجزيه و ارزيابي در سطوح تيمارها ميباشد.
بطوريكه در جدول ( ۱) ملاحظه ميشبود سطوح تكرارها و اثرات متقابل واريته هاي سبيب در نوع دستگاه اندازه گيري در صفت مورد بررسي يعني نيرو فاقد اختلاف معني دار آماري در سطح ۵ درصبد هستند، اما واريته هاي سيب و نوع دستگاه هر دو داراي اختلاف كاملاً معنيدار آماري با احتمال ۹۵ درصبد و خطاي ۵ درصد مي باشند. بعداز بررسبي ومقايسبه ميانگين ها بطوركلي مشباهده مي شود در كليه سطوح تكرارها و اثرات متقابل نوع دستگاه واريته هاي سيب هيچگونه اختلاف معني دار آماري با هم ندارند. اما هم در نوع دستگاه و هم در واريته هاي سيب در سطح مورد بررسي اختلاف كاملاً معني دار آماري مشاهده ميشود

مرحل دوم

به منظور بررسي دقت دستگاه ماگنس تايلور در اندازه گيري سختي بافت ميزان جابجايي يا عمق حفره (از ۱ تا ۱۰ ميليمتر) و هر كدام در حداقل سه تكرار در طرح بلوک كامل تصادفي به روش فاكتوريل تجزيه و تحليل آماري گرديد.بطوريكه در جدول ۲ ملاحظه ميشود در بررسي ميزان نيرو در كليه سطوح تيمارها بجز سطوح تكرار در سطح ۰.۰۵ درصد اختلاف کاملا معنی دار آماری مشاهده ميگردد.

تفسير و بحث

مرحل اول

از كليه نتايج بدست آمده در مرحله اول از طريق آزمون دانكن مقايسه ميانگين به عمل آمده و ميزان L.S.D 1 يا حداقل اختلاف معنيدار آماري نيز تعيين گرديد.در اين مرحله مقايسه سببختي بافت دو واريته سیب زرد و قرمز لبناني پس از يك دوره نگهداري در سردخانه و نيز فاكتورهاي كيفي مربوط به سختي بافت بدست آمده توسط دو دستگاه مختلف و مقايسه دقت در اندازهگيري اين دو دستگاه مدنظر بوده است.

واريته هاي سيب (A)

بطوريكه در جدول ( ۳) ونمودار( ۱ ) ملاحظه ميشود، در بررسي ميزان اعمال نيرو در واريته هاي سيب،همواره سيب قرمز لبناني داراي مقاومت بيشتري نسببت به واريته ز رد لبناني بوده و از ماندگاري بهتري برخوردار بوده اسبت. و هم سنين در بررسي اعداد بدست آمده از ميزان نيرو بر سطح F/A و نيرو جابجايي كه در اينجا اعمال نيرو در عمق ثابت ( ۸) ميليمتر محاسبه شده است واريته قرمز لبناني از استحكام بافت بهتري نسبت به واريته زرد لبناني برخوردار بوده است.

نوع دستگاه (B)

بطوريكه در جدول ( ۳) ونمودار( ۲) ملاحظه ميشود اعداد بدست آمده در كليه صفات مورد بررسي شامل ميزان نيرو (F) نيرو بر سطح F/A در دسبتگاه ماگنس تايلور كمتر از اعداد بدست آمده توسط پنترومتر دستي هستند و بين آنها اختلاف كاملاً معنيدار آماري وجود دارند بنابراين در بررسببي كيفي مربوط به بافت ميوه ها چنانچه با دستگاه هاي مختلف مورد آزمايش قرار ميگيرند اعداد هر دستگاه را بايستي با نمونه هاي آزمايش شده توسط همان دستگاه مقايسه نمود و مقايسه اعداد بدست آمده توسط دستگاه هاي مختلب حتي شرايط كاملاًمشابه ممكن است خطاي تصميم گيري ايجاد نمايد

اثرات متقابل واريته هاي سيب – نوع دستگاه A*B)

مقايسه اعداد بدست امده براي فاكتورهاي كيفي مربوط به بافت شامل نيرو – نيرو بر سطح و نيرو بر جابجايي باعمق براي دو واريته سيب توسبط دو دسبتگاه نشبان مي دهد كه: واريته سبيب قرمز لبناني با دسبتگاه پنترومتر دستي با دستگاه ماگنس تايلور همواره داراي اختلاف و مقادير بدست آمده توسط پنترومتر دستي بطور معني داري از مقادير بدست آمده بافت توسط ماگنس تايلور در صفات مورد بررسي بيشتر است اما در سيب زرد لبناني بين اعداد بدست آمده حاصل از آزمايش توسط دو دستگاه هيچگونه اختلاف معني دار آماري مشاهده نميشود. (نمودار ۳و ۴) لذا ميتوان نتيجه گرفت اين اختلافات در مقادير پايين تر از يك حد يا سيب هاي نرمتر جزئي و قابل اغماض ميباشد. بعلاوه مقادير بدست آمده از فاكتورهاي كيفي مربوط به سختي بافت در واريته زرد لبناني توسط هر دو دستگاه همواره از مقادير بدسبت آمده از واريته قرمز لبناني كمتر و نشبان دهنده مقاومت كمتر و نرمي بيشبتر سيب زرد لبناني پس از يك دوره نگهداري در سردخانه مي باشد.به عبارت ديگر واريته قرمز لبناني داراي دوام انباري بهتري نسبت به واريته زرد لبناني مي باشد و اين مسأله در هر دو دستگاه مورد تأييد قرار گرفته است

مرحل دوم

ازكليه نتايج بدست آمده در مرحله دوم نيز از طريق آزمون دانكن مقايسه ميانگين به عمل آمده و ميزان حداقل اختلاف معنيدار آماري (L.S.D) نيز مشخص گرديد. منظور از اجراي اين مرحله بررسي دقت دستگاه ماگنس تايلور در تعيين پارامترهاي كيفي مربوط به بافت دو واريته سببيب در عمقهاي مختلب (Deformation) يا پروفيل سببختي بافت سببيب در مقاطع مختلب (از ۱ تا ۱۰ ميليمتر) و مقايسبه آنها با يكديگر اسبت. بطور كلي مشاهده شدكه بررسي فاكتورهاي كيفي مربوط به سختي بافت شامل نيرو (F) نيرو بر سبطح F/A نيرو بر جابجايي F/D در تمام موارد نشبان مي دهد كه سيب قرمز لبناني همواره داراي استحكام بافت بيشتري نسبت به سيب زرد لبناني بوده و اين ميزان به لحاظ آماري كاملاً معنيدار است.

هم چنين در بررسي اثر نيرو در عمق هاي مختلب سيب بطور قابل انتظاري بيشبببترين مقاومت مربوط به عمق ۵ و ۱۰ ميليمتر و كمترين مقاومت مربوط به عمق ۱ ميليمتر ميباشد( نمودارهاي ۵ و ۷) و به تدريج با افزايش عمق بيشتر شده است نكته قابل توجه مقاومت
بافت سيب از عمق ۴ ميليمتر به بالا است كه تا عمق ۱۰ سانتيمتر همواره داراي مقاومت بالا و بصورت ثابت بوده است هرسند نوساناتي از نظر مقاومت در عمق ۷ ميليمتر مشبباهده ميشببود كه ميتواند مربوط به تراكم كيسببههاي هوايي و فضبباهاي بين سلولي و يا آثار فيزيولوژيك ناشببي از تخريب تدريجي ميوه باشببد اما مقايسه عمق ۵ ميليمتر با ۸ ميليمتر از نظر تحمل نيرو و عدم اختلاف معنيدار آماري تقريباً اين فرضبيات را رد نموده و به نظر ميرسبد از عمق ۵ ميليمتر به بالا هيچگونه تفاوت محسوسي بين سختي بافت ميوه
مشاهده نميگردد و نتيجه ديگر اينكه آثار نرم شدن و كاهش سبختي بافت ميوه از سبطح شروع ميشود و هرسه بطرف عمق پيش ميرويم استحكام بافت بيشتر است.

اين نتايج در ميانگينهاي بدسبت آمده از اثر نيرو بر سطح F/A و جابجايي نيز تأييد شده است يعني همواره واريته قرمز لبناني داراي اسبتحكام بافت بيشبتري نسببت به واريته زرد لبناني بوده است . (نمودار ۸و ۹) همسنين در بررسي اثر F/D در عمقهاي مختلف همانطور
كه در جدول مشباهده مي شبود تا عمق ۴ ميليمتر مقاومت نسبت به سطح بصورت افزايشي و از عمق ۴ ميليمتر به بالا بصورت ثابت اعداد بدست آمده فاقد اختلاف معني دارند و نتايج قبلي نيز تأييد ميگردد.

اما در بررسي اثر نيرو بر جابجايي با F/D ضمن تأييد استحكام بافت بيشتري واريته قرمز لبناني نست به واريته زرد لبناني و دوام انبار ماني بهتر آن نتايج حاصبل از بررسي اعمال نيرو بر عمق در جابجايي هاي مختلب سون ميزان نيرو بر عمق F/D مجدداً در همان عمق
بررسي شبده و در حقيقت محاسبه شده است لذا در مقاطع پايين تر يعني عمقهاي ۱ تا ۵ ميليمتر مقادير بالاتر و هرسه بطرف پايينتر ميرويم اين مقادير كمتر ميشبوند به عبارت ديگر نتايج بدست آمده مييد نتايج قبلي است يعني مقاومت لايه هاي مختلب سيب در برابر نيرو با افزايش عمق بيشتر ميشود و اين حد از عمق ۵ ميليمتر به بالا بصورت ثابت و بدون تغيير است.

بررسي اثرات متقابل بالاترين مقاومت در مقابل نيرو (F) و نيرو بر سطح F/A مربوط به واريته قرمز لبناني در عمق ۱۰ ميليمتر و كمترين مقاومت مربوط به عمق نيرو (F) و نيرو بر سبطح F/A با افزايش جابجايي تا عمق ۵ ميليمتر روند افزايشي داشته اما از عمق
۵ ميليمتر به بالا اين روند ثابت و يكنواختي بيشبتري نشان مي دهند هرسند كه همواره واريته قرمز لبناني داراي استحكام بافت بيشتري نسبت به واريته زرد لبناني در مقاطع مختلب مورد آزمايش داشبته اسبت و ديگر اينكه بروز پديده نرم شبدن و تخريب سبلولي ناشبي از
ماندگاري، رسبيدگي بيش از حد و پيري سببب از سبطح شروع شده و به تدريج به عمق گسترش م ي يابد. نتايج بدست آمده از بررسي اثر نيرو جابجايي F/D در مقاطع مختلب نيز با توجه به توضيحات داده شده مييد همين روند است

مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی

منابع

مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی
مقايسه-کيفيت-بافت-دوواريته-سيب-صنایع برودتی حقیقی