بررسی اثر اسانس مرزه و زیره سیاه بر کنترل قارچ Aspergilus parasiticus بر روی گلابی در شرایط سردخانه-صنایع برودتی برادران حقیقی

بررسی اثر اسانس مرزه و زیره سیاه بر کنترل قارچ Aspergilus parasiticus بر روی گلابی در شرایط سردخانه ( بخش ۱ )

کیده

سالانه استفاده از قارچ کش ها و سموم شیمیایی سلامت محصولات کشاورزی و در نتیجه سلامت جامعه را به مخاطره انداخته است. به این موجب در اين آزمایش اثر اسانس دو گونه گیاهی مرزه S.laxiflora و زیره سیاه B.persicum در غلظت های ۱۰۰ و ۲۰۰ میکرولیتر بر لیتر بر روی قارچ Aspergillus parasiticus در شرایط سردخامه مورد ارزیابی قرار گرفت. گلابی های سالم با سوسپانسیون ۱۰۶ از قارچ A.parasiticus تلقیح شد. هر ۱۵روز میزان رشد قارچ بر روی میوه ها مورد ارزیابی قرار گرفت و مشخص شد که اسانس مرزه در غلظت ۲۰۰ میکرولیتر بر لیتر بیشترین آثر را بر کنترل این قارج داشته است. اختلاف بین سطوح اسانس در سطح احتمال۰٫۰۱ معنی دار بود اما اختلاف معنی داری بین اسانس مرزه و زیره سیاه مشاهده نشد اما اسانس مرزه اثر بیشتری را داشت. نتایج بدست آمده نشان داد که استفاده از این اسانس ها می تواند از رشد قارچ A.parasiticus در سردخانه محافظت کند و یکی از راه های موثر در کنترل عوامل قارچی می باشد.

کلمات کلیدی: اسانس مرزه . اسانس زبره سیاه . قارچ Aspergillus parasiticus . گلابی ۰ سردخانه

مقدمه

یکی از مهم ترین مسائل در کشاورزی بروز ضایمات محصولات باغی و زراعی ناشی از حملات قارچ ها است که همه ساله خسارات زیادی را به جهان وارد می سازد. از سوی دیگر موجب از دست رفتن بخشی از مواد غذایی و به خطر افتادن سلامت جامعه ناشی از تولید سموم قارچی و مصرف قارج کش ها و آفت کش های شیمیایی جهت از بین بردن آنها می شود. در ایران سالانه ۳۰ تا ۵۰ درصد محصولات کشاورزی به عنوان ضایعات از بین می رود که ۱۵ درصد آن ناشی از حمله قارچ ها در زنجیره ی تولید در مراحل
کاشت. برداشت و نگهداری در سردخانه می باشد /۱,۵/. آثار سوء مصرف قارچ کش ها و سموم شیمیایی به جامعه جهانی ابت گردیده است که اکثر قریب به اتفاق کشورهای دنیا به تولید محصولات ارگانیک یا محصولات عاری باقی مانده از الاینده های مضر مانند سموم. حشره کش ها و قارج کش ها برای مصرف کنندگان و محیط زیست زیان بار باشد روی آورده اند/۳/ از سوی دیگر میکروار گانیسم ها و حشرات در مقابل اين سموم مقاوم شده اند و هر روز نیاز به فرمولاسیون جدید برای نابودی آنها می باشد [۴/.
جامعه جهانی امروزه به مبارزه با میکروارگانیسم های زیان بار از طریق روش های ایمن و کم خطر چون استفاده از گیاهان اسانس دار روی آورده است /۶۸/. مرزه با نام علمی Satureja laxiflora از خانواده ی نعناعیان و زیره سیاه با نام علمی Bunium persicum از خانواده ی چتریان از گياهان اسانس دار هستند که در کنترل قارچ ها مفید بوده و به طور چشمگیری قارچ کپک خاکستری پیاز را کنترل می کنند/۱۰/. آویشن و مرزه اثر بازدارندگی محسوسی در کنترل رشد قارج Aspergilus parasiticus داشته اند که بهترین اثر در غلظت ۲۰۰ppm گزارش شده است/۱۰/. همجنین اسانس دارجین. میخک. آلدئید
سینامیک و اوژتول بر کنترل رشد Aspergillus parasiticus و تولید آفلاتو کسین در محیط کشت مورد بررسی قرار داده و نشان دادند که اثر این مواد در کنترل رشد کپک بیشتر از کنترل تولید سم می باشد۷۷/, آثار ضد قارچی ۱۶ گیاه دارویی با ۳ قارج کش صنعتی مقایسه شد که مشخص شد از میان تیمار های مورد استفاده میخک. دارچین و خردل بیشترین بازداری را محیط کشت قارچ داشتند ۹۷ در این آزمایش سعی شده است تا اثرات اسانس دو گونه ی گیاه دارویی در کنترل قارج Aspergillus parasiticus بر روی میوه ی گلابی در شرایط سردخانه مورد بررسی قرار گیرد.

مواد و روش ها

اسانس گیری و تعیین مقدار موثر

گیاهان مرزه Satureja laxiflora و زیره سیاه Bunium persicum از باغ گیاهان دارویی استان همدان جمع آوری شده و به مدت ۸ روز در سایه و دمای آزاد خشک شد. اندام گیاهی خشک شده توسط دستگاه کلونجر اسانس گیری شد. پس از آن اسانس های بدست آمده پس از خالص سازی در سیسه های تیره رنگ در یخچال در دمای ۴ درجه سانتیگراد نگهداری شد.غلظت های ۱۰۰ و ۲۰۰ میکروگرم بر لیتر از هر یک از اسانس ها توسط آب مقطر استریل و tween80 رقیق گردید

تهیه و آماده سازی سوش خالص قارچ و سوسپانسیون قارچ

سویه خالص قارچ
Aspergillus parasiticus به صورت آمپول لیوفیلیزه در محیط کشت PDA وزاپک آگار(Czapeck Agar) در دمای ۲۴ درجه فعال و تکثیر گردید. گونه های تکثیر شده مجددا به لوله های آزمایش حاوی PDA منتقل شده و به مدت ۷ روز در انکوباتور در ۲۵ در جه یانتیگراد نگهداری شد تا هاگ ها به صورت کامل رشد نمایند. پس از ۷ روز که سطح محیط کشت کاملا پوشیده از قارچ شده بود توسط محلول استریل tween80 در غلظت ۰/۰۵ درصد کاملا زدوده شد. سپس توسط صافی های شیشه ای استریل میسلیوم های قارچ جدا شده و هاگ کپک وارد یک ارلن مایر ۵۰۰ میلی لیتر استریل گردید و رفت آن طوری تنظیم شد که در هر میلی لیتر سوسپامسیون ۱۰۶ هاگ وجود داشته باشد.

تلقیح قارچ و اسپری اسانس ها

نمونه های گلابی سالم در دسته های ۱۰تایی تهیه شده و توسط محلول هیپوکلرید سدیم %۲ ضد عفونی گردیدند. میوه ها درون سوسپانسیون قارچ ۱۰۶ spor/ml به مدت ‎٩۰‏ ثانیه فرو برده شده سپس پس از آبکشی و خشک کردن بر روی آنها غلطت های تهیه شده از هریک از اسانس ها به طوری که تمامی سطح میوه را در بر گیرد اسپری شد. بر روی تیمار شاهد که با قارچ تلقیح شده بودند اسپری صورت نگرفت.
دسته ای دیگر نیز به عنوان شاهد بدون تلقیح با قارج به منظور کنترل الودگی های احتمالی و مداخله گر سردخانه ای بدون هیچ گونه عملیاتی نگهداری گردید.

نمونه ها به مدت ‎٩۰‏ روز در سردخانه با درجه حرارت ۰ ± ۱ و رطوبت ۸۰±۵ نگهداری شده و هر ۳۰ روز میزان رشد کیک اندازه گیری شد.

روش اندازه گیری

روش ندازه گیری بدین ضورت بود که یک میوه با خطوط فرضی به ۸ قسمت تقریبا مساوی به ضورت طولی تقسیم شد و مشاهده آثار کپک در هر قسمت برابر ۱۲٫۵% الودگی گزارش شد که بدین صورت هر میوه می توانست بین صفر. ۱۲/۵ ۲۵ ۳۷/۵ ۵۰ ۶۲/۵ ۷۵ ۸۷/۵ و ۱۰۰ درصد الودگی را شامل شود.(۶)

این آزمایش با ۶ تیمار آزمایشی شامل غلظت های ۱۰۰ و ۲۰۰ میکرولیتر بر لیتر از دو اسانس مرزه و زیره سیاه و دو تیمار شاهد شامل شاهد تلقیح شده با قارچ و شاهد تلقیح نشده در ۳ تکرار در قالب طرح بلوک کامل تصادفی انجام گرفت و توسط آزمون جند دامنه ای دانکن در سطح احتمال p<0.05 مقایسه میانکین گردید و حداقل مبزان اختلاف تعیین شد.


0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *