نوشته‌ها

عوامل فساد مواد غذايي در سردخانه

عوامل فساد مواد غذايي در سردخانه

عوامل اصلی و موثر در فساد مواد غذایی عبارتند از: سرما، گرما، رطوبت خشکی، نور، اکسیژن، جوندگان و حشرات، آنزیمهای طبیعی موجود در مواد غذایی و میکروارگانیسم های عامل فساد در گروههای باکتری، قارچ و کپک.

 

با توجه به اینکه از بین عوامل یادشده میکروارگانیسم ها در فساد مواد غذایی نقش مهمی را بعهده دارند سعی گردیده که ابتدا ماهیت این عوامل اصلی فساد مشخص و به آنهایی که در میکروبیولوژی مواد غذایی دارای اهمیت هستند و نیز نحوه آلودگی مواد غذایی اشاره شود و سپس عوامل درونی(که ذاتی و مربوط به خود ماده غذایی است) نظیر ‏‎PH‎‏ ، مقدار رطوبت مواد مغذی، عوامل بازدارنده، قدرت اکسید و احیا و ساختمانهای بیولوژیک که در رشد و تکثیر باکتریها تاثیر دارند مورد بحث قرار گیرد.

متغیرهای زیادی در سردخانه تاثیر دارند که هریک قادرند تغییرات نامطلوبی را در کیفیت مواد غذایی نگهداری شده ایجاد نمایند. این متغیرها تحت عنوان عوامل برونی غذاها(عوامل مربوط به محیط) شرح داده شده است که مهمترین آنها عبارتند از:درجه حرارت انبار نگهداری، رطوبت نسبی محیط، تهویه انبارهای نگاهداری و وجود تراکم گازها در محیط.

شناسایی کیفیت و اندازه گیری آن را می توان از طریق نظارت ، ارزشیابی ، حسی ، تعیین خواص فیزیکی ، آزمون شیمیایی و نهایتاً آزمایشهای میکرو بیولوژیکی پی برد.

عوامل فساد مواد غذايي در سردخانه

عوامل مختلفی از قبیل گرما، سرما ، نور و سایر پرتوها ، اکسیژن ، رطوبت ، خشکی ، آنزیمها ، میکرو ارگانیسمها ، آلودگیهای صنعتی ، PH حشرات ، انگلها ، جوندگان و غیره در فساد مواد غذایی نقش دارند که آنها را به سه دسته ذیل تقسیم می کنیم :

فساد بیولوژیکی:

این نوع فساد بر اثر تأثیر موجودات ذره بینی گروههای ذیل بوجود می آیند :

الف ) فساد ناشی از فعالیت باکتریها ، مخمرها ، کپک ها ، و یا کلاً میکرارگانیسم ها

ب‌ ) فساد ناشی از ترشح مواد سمی از میکرو ارگانیسم ها مانند استانیلوکواها و یا فساد ناشی از ترشح سم از کلستریدبوتولیوم.

ج ) فساد ناشی از فعالیت آنزیمهای طبیعی خود مواد غذایی

فساد فیزیکو شیمیایی

الف ) گرما و سرما – معمولاً اکثر مواد غذایی در درجات حرارت هوای محیط یعنی بین ۱۲ الی ۴۰ درجه سانتیگراد حمل و توزیع میگردند نگهداری و حمل و نقل مواد غذایی در چنین دمایی موجب افزایش فساد میگردد بعلاوه گرما و سرما خود سبب اصلی رشد میکرو ارگانیسم ها میگردد . گرما و هوای گرم موجب تأثیرات سوء آنزیماتیک و غیر آنزیماتیک بر روی مواد غذایی شده و موجب انعقاد پروتئین ، تجزیه امولسیون ، تبخیر رطوبت ، از بین رفتن آنزیم ، چروکیدگی میوه و سبزی و در نهایت افزایش میزان آلودگی میگردد.

در بعضی از مواقع سرمای زیاد موجب تأثیر سوء بر کیفیت مواد غذایی شده ، بطور مثال یخ زدن میوه و سبزیجات قبل از برداشت یا هنگام نگهداری موجب آن میگردد که پس از خروج ازانجماد آبکی یا اصطلاحاً آب لمبو شده و سلولها منهدم شوند.

یخ زدن مواد غذایی مایع موجب کاهش کیفیت و در نهایت فساد آن میشود
بطور مثال یخ زدن بسته شیر موجب خرابی امولسیون و جدا شدن چربی و انعقاد پروتئین آن میشود

 

ب ) نــور و سایــر پرتــوها

فراورده های گوشتی مانند سوسیس و کلاً رنگدانه های گوشت در اثر تابش نور طبیعی و فلور سنت تغییر می یابند که این مواد غذایی حساس به نور را بوسیله بسته بندی غیر قابل نفوذ از قبیل لفافها و شیشه های تیره و مات محافظت می کنند .

نور بر روی ویتامینهای A و C و ریبوفلارین اثر نامطلوب دارد همان شیر در معرض نور مستقیم خورشید طعم نامطلوب و اصطلاحاً ترش میشود که مربوط بهاسیداسیون چربی موجود در شیر میگردد.

ج ) رطـوبت ، خشکـی ، هـوا و اکسیـژن

رطوبت نسبی هوا بر روی بعضی از مواد غذایی اثر نامطلوبی میگذارد اکسیژن محیط و اکسیژن موجود در مواد غذایی موجب اکسیداسیون و در نتیجه فساد
مواد غذایی میگردد.رطوبت ، اکسیژن و دما عوامل مهمی هستند که موجب رشد ونمو میکروب ها و در نهایت فساد مواد غذایی می گردند . مواد معطر ، ویتامینهایA و C و رنگها بوسیله اکسیژن تغییر می یابند.

عوامل فساد مواد غذايي در سردخانه

د) میکـرو ارگــانیسمهــا

میکرو ارگانیسم فاسد کننده مواد غذایی موجود در آب ، خاک ، هوا پوست دامها ، پر طیور ، امعاء و احشاء جیوانات ذبح شده و سطوح دستگاه ها وماشین آلات کشتارگاه و مراکز فرآوری موجب کاهش کیفیت و در نهایت فسادمواد غذایی میگردد البته میکروارگانیسم های مفید هم درصنایع غذایی موجود میباشد.

تمامی این عوامل بطور همزمان ممکن است ماده غذایی را تحت تأثیر قرارداده وفاسد نمایند و یا ممکن است برای یک ماده غذایی شکلهای مختلفی از فساد بوقوع بپیوندد.

برای استفاده بهینه و همچنین نگهداری می بایستی پس از شناخت خصوصیات مواد غذایی و آشنایی به عوامل مؤثر در فساد اقدام به انتخاب بهترین روش یا روشها را نمود تا از این راه بتوان میزان ضایعات ، تغییرات و فساد را به حداقل ممکن رساند . جهت جلوگیری از فساد میکروبی و همچنین نگهداری مواد غذایی معمولاً دو روش کلی وجود دارد.

عوامل فساد مواد غذايي در سردخانه

استـریلیـزاسیـون :

مواد غذایی توسط حرارت و جلوگیری ار آلودگی مجدد آن تحت تأثیر شرایط خاص و با استفاده از تکنیکها و تجهیزات ویژه که پایه و اساس صنعت کنسرو سازی می باشد.

سرما ، خشک کردن ، دود دادن ، تخمیر و غیره :

جلوگیری از رشد و تکثیر میکروارگانیسم ها از طریق توقف و یا کندکردن فعالیتهای حیاتی آنها تحت شرایط خاص با استفاده از روشها و تکنیکهای مختلف مثل سرما ، خشک کردن ، تخمیر ، دود دادن باز دارنده های طبیعی ( قند و نمک‌ ) و شیمیایی ( بنزو ئاتها ، سورباتها ، تشعشعات یونیزه )

در روش استفاده از سرما می توان گفت که رشد میکروارگانیسم ها و فعالیت متابولیکی (شیمیایی) مواد غذایی در درجات حرارت پایین کند شده و هر چه حرارت پایین تر باشد رشد و فعل و انفعالات شیمیایی کند تر خواهد شد بطوریکه در درجه حرارت های پایین تر رشد میکروارگانیسم ها کاملاً متوقف میگردد.

 

 

 

 

منابع:انبارهای موادغذایی ایران

آدینه بوک

 

یکی از محصولات شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی سردخانه بالای صفر می باشد.

سردخانه بالای صفر صنایع برودتی براردان حقیقی:

فرآیند و نحوه احداث :

سردخانه های فریونی و آمونیاکی برای احداث نیاز به زمین مناسب، فندانسیون و سوله مناسب را آماده داشته باشند.

سپس بر اساس داشته ها تعداد سالن ها و تناژ متناسب با درخواست، بهترین مورد قابل استفاده را ارائه، سپس بدنه را با ساندویچ پانل نصب کرده و بعد ماشین آلات برودتی و تابلو برق را طبق نقشه های این شرکت اجرایی شده و بعد از تست فشار و شارژ گاز و روغنی سیستم (فریونی یا آمونیاکی) آماده استفاده است.
محصولات که باید در سردخانه بالا صفر نگهداری شوند :

لبنبات، شیر، ماست، دوغ، سردکن کشتارگاه ها، رستوران ها، غذاخوری ها، کشاورزان جهت محصولات باغی و گلخانه ای و …

صنایع برودتی برادران حقیقی آمادگی ساخت و اجرا هرگونه سردخانه بالا صفر از تناژ یک تن الی ده هزار تن به بیشتر را با تجهیزات فریونی و تجهیزات آمونیاکی را در هر نقطه از کشور و خارج از کشور را دارد.