آموزش

ویژگی سردخانه دومداره و انواع آن

ویژگی سردخانه دومداره و انواع آن

هدف از ارائه طرح توجیهی احداث سردخانه دومدراه ارائه نوشتاری جهت آشنایی بیشتر با صنعت بسته بندی عسل اطلاع کامل از میزان سرمایه گذاری، سودآوری، تسهیلات اعطایی و نرخ های بازده سرمایه گذاری آن می باشد.

در كشور ما و ساير كشورهاي درحال توسعه و نيز كشورهاي جهان سوم ، در حالي كه كمبود عرضه كل در مقابل تقاضاي كل كاملاً محسوس است.

بخش قابل توجهي از محصولات كشاورزي و فرآيند شده براثرمراقبت ناكافي ازبين مي رود.سازمان ها و وزارتخانه هاي مربوط اين مقدار را بين ۲۵ تا ۵۰ درصد ازكل برآورد ميكنند. امیدوارم تا پایان مطلب همراه ایران صنعت باشید.

بدين ترتيب شكاف بين عرضه و تقاضا بيشتر مي شود در صورت استفاده از امكانات مناسب و بجامثل انبار وسردخانه ها نه تنها باجلوگيري كردن ازضايعات غذا نياز به كشت وداشت و برداشت محصول بيشتر برطرف مي شود بلكه قيمت مواد اوليه و فرايند شده هم تا اندازه ي قابل ملاحظه اي كاهش خواهد يافت.

فعاليت انبارداري و سردخانه، هر چند به لحاظ ايجاد ارزش افزوده و اشتغال داراي اهميت چندان زيادي در اقتصاد كشورمان نيست ،ليكن وجود آن از ضروريات مي باشد.

به طوري كه امكانات اين فعاليت را مي توان از جمله امكانات زيربنايي كشور درنظرگرفت گسترش كارخانجات و توليدمواد غذايي خام وفراوري شده ،عدم تطابق زماني ومكاني مصرف و توليد داخلي كالاها ، نداشتن انطباق زمان و ورودكالاهاي وارداتي وزمان مصرف آنها (گندم ، روغن) تأمين ذخيره نيازهاي استراتژيك كشور لزوم نگهداري بخشي از مواد و كالاهاي مورد نياز براي فرايند خط توليد واحدهاي اقتصادي ، ويژگيهاي نظام مبادلات داخلي وخارجي و … ازجمله عواملي هستند كه لزوم فعاليت انبارداري وسردخانه و اهميت نسبي آنرادر نظام عملكرد اقتصاد كشورنشان مي دهد.

تعريف سردخانه :

به فضاي دربسته (مسدود) ثابت يا متحركي گفته مي شود كه داراي سامانه ويا دستگاه سرمازايي باشد .

سردخانه دومداره :

سردخانه اي است كه شرايط ويژه نگهداري مانند : دماي بالا و يا زير نقطه يخ زدگي خوراكي كمينه ۱۸- درجه سلسيوس ،دمه نسبي و در صورت نياز موارد ديگر را تأمين كند.

انواع سردخانه از نظر فني

از حیث فنی سیستمهای سردخانه به صورت زیر دسته بندی می گردد:

الف – سرمايش :

۱٫ سردخانه بالای صفر (۲ تا ۱۰ درجه سانتیگراد)Cold Room : سردخانه اي كه شرايط ويژه نگهداري ماننددماي بالاي نقطه يخ زدگي (انجماد) خوراكي ،دمه نسبي و در صورت نياز موارد ديگر(مانند تيمار انگور باSO2) را تأمين مي كند.

۲٫ سردخانه زیر صفر (۰ تا ۳۰- درجه سانتیگراد)Freezer Room : سردخانه اي است كه شرايط ويژه نگهداري مانند دماي زير نقطه يخ زدگي خوراكي كمينه ۱۸- درجه سلسيوس ، دمه نسبي و در صورت نياز موارد ديگر(مانند يخ زده كردن خوراكيها) را تأمين مي كند.

۳٫ سردخانه فوق سرد (۱۰- تا ۴۰- درجه سانتیگراد) Ultra_ low Freezer Room

۴٫ کانکس ایزوله محیطی (۰ تا ۵۰ درجه سانتیگراد) Chambre

ب – رطوبت :

۱٫ بدون کنترل رطوبت

۲٫ ۹۵% RH محدود به نقطه شبنمc 400 وc 30

۳٫ سیستم خشک کن شیمیایی با رطوبت فوق العاده پایین جهت استفاده از در موارد خاص

ج – ساختمان :

۱٫ کانکس یک پارچه (بدون روزنه)

۲٫ جداسازی فضا با استفاده از ساندویچ پانل

۳٫ ایزولاسیون(عایق بندی) ساختمان های سنتی

برخي از كاربردهاي سردخانه

– سردخانه جهت نگهداری مواد غذایی(میوه جات، سبزیجات ، گوشت ، لبنیات و انواع فرآورده های غذایی)

– انبار دارو- واکسن

– بانک خون (فریزر پلاسما)

– اتاق تست محیطی ، چامبر (chambre)

– کانکس سیار قابل نصب بر روی انواع تریلر ، کامیونت ، وانت و ….

– کانکس سیار با قابلیت جابجایی با کشنده یا جرثقیل(بدون نیاز به دمونتاژ)

– انبار نگهداری گل ( رطوبت کنترل شده)

ويژگي سردخانه ها

الف : كنترل سيستم :

کلیه امورعملیاتی وسوئیچ های کنترل سیستم دریک تابلوقرار می گیرد. شرایط عملکرد سیستم توسط چراغ های نشانگر نصب شده بر روی تابلو قابل مشاهده است. جعبه فولادی کنترل با درب لولایی سیستم برقی را از گرد و غبار و آلودگی محیط و همچنین ضربات تصادفی احتمالی مصون نگه می دارد.

آژیر: درصورت نیاز مشتری، آزیر هشدار دهنده جهت تضمین حفظ محدوده حرارتی است .سیستم هشدار دهنده کاملاً مستقل از سیستم برقی عمل می کند و با اندازه گیری مستقیم دمای محیط ، در صورتی که دما، خارج از محدوده دلخواه باشد فرمان به صدا در آمدن آژیر را صادر می کند و تا زمانی که اپراتور اقدام به ریست سیستم نکند آژیربه صدا در می آید.

علاوه بر این کلیه سیستم ها مجهز به هشدار دهنده دیگری می باشد که با فشاردادن دکمه قرمز تعبیه شده در داخل سردخانه وارد عمل می شود. هنگامی که شخصی در درون سردخانه به هر دلیل محبوس گردد با فشار دادن این دکمه، آژیر به صدا در آمده و اعلام خطر می کند.

ب : ساختمان :

۱- کانکس یک پارچه : استفاده از کانکس های یک پارچه مزیت جابجایی بدون نیاز به دمونتاژ را در بر دارد.

کلیه اجزافیزیکی (دیواره ها ، کف ، سقف و درب) به صورت یکپارچه ساخته می شودوبسته به انتخاب مشتری ازورقهای گالوانیزه پیش رنگ شده و یااستیل جهت دیواره داخلی وخارجی استفاده می گرددوعایق پلی یورتان با حداقل دانسیته kg / m340 بادستگاههای High Pressure اروپایی به صورت اتوماتیک بین دیواره داخلی وخارجی تزریق میگردد.

در صورتیکه بعداً نیاز به جابجایی وجود داشته باشد امکان حمل و نقل با یک کشنده و یا جرثقیل به سهولت میسر می گردد.

۲- کانکس ساخته شده از ساندویچ پانل پلی یورتان (PU) :

استفاده ازپانل های پیش ساخته که بصورت ساندویچ پانل تولید می گردد ، شامل مزایای دیگری می شودکه به شرح ذیل است:

– مونتاژ و دمونتاژ سریع و آسان

– عایق پلی یورتان با دانسیته حد اقل kg / m340 با مقاومت حرارتی و فشاری بالا

– دیواره خارجی و داخلی ، از ورق گالوانیزه پیش رنگ شده و یا استیل می باشد.

– امکان افزایش و کاهش فضا

– امکان تغییر محل درب ورودی و یا افزایش تعداد دربها

قابل ذکر است ساندویچ پانل ها در ابعاد cm96 * cm196 ساخته می شوند و ضخامت آنها بسته به کاربرد، متفاوت می باشد.ساختار ساندویچ پانلها در شکل نمایان است.

قابلیت هدایت حرارتی ویژه (k) فوم پلی یورتان BTU/Hr/sq.ft 0.12 است و همچنین قابلیت انتقال حرارتی(u) این ماده کمتر از ۰٫۰۳ است.

برخی از ساندویچ پانل های موجود در بازار با چسباندن و پرس کردن ورقه پلی یورتان ما بین دو صفحه فلزی ساخته می شوند که به هیچ عنوان استفاده از آنها توصیه نمی گردد، زیرا معمولاً در فشار و رطوبت بالا ورقه دفرمه شده و درپی آن کل ساندویچ پانل معیوب می گردد.

ج : سيستم سرمايش :

۱- استفاده از انواع کمپرسور هرمتیک (Hermetic) و سمی هرمتیک (Semi Hermetic) اسکرو و اسکرال با برندهای معتبر Maneurope ، Bitzer ، DWM ….

۲- امکان استفاده از انواع کندانسور آب خنک و هواخنک در ظرفیتهای متفاوت بر حسب تناژ و منطقه آب و هوایی.

۳- کلیه لوله های مدار سرمایش با جوش نقره درصد بالا مونتاژ می گردد.

۴- مجهز به سیستم High & Low جهت کنترل فشار بالاوپایین سیستم جهت جلوگیری از آسیب احتمالی کمپرسور.

۵- استفاده از اکسپنشن والو (شیر انبساط) مناسب با انجام محاسبه جهت انتخاب دقیق.

۶- استفاده از انواع تله و اکومولاتور و فیلتر و درایر و اویل سپراتور جهت جلوگیری از ورود روغن واجسام خارجی به کمپرسور و در نتیجه افزایش عمر سیستم سرمایش.

۷- مجهز به سیستم Defrost جهت انجام عملیات یخ زدایی به صورت اتوماتیک.

۸- استفاده از درب های با یراق آلات خارجی و آب بندی با نوار درزگیر مرغوب.

منبع: ایران صنعت

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه دو مداره صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه دو مداره چیست ؟

سردخانه دو مداره ، یکی از انواع سردخانه است که قابلیت عملکرد هر دو حالت سردخانه زیر صفر و سردخانه بالای صفر را داراست.

در سردخانه دو مداره بایستی پس از تخلیه سردخانه (بالای صفر یا زیر صفر) در یکی از این حالات و تغییر به حالت دیگر (بالای صفر یا زیر صفر) اتاق سردخانه را با مواد نانو ضدعفونی و شستشو کرد که پس از بارگیری مجدد باعث بو گرفتن محصول جدید نشود.

نگهداری محصولات مختلف در شرایط بهینه، نیاز به سردخانه های مجزایی دارد که از نظر اقتصادی امکان پذیر نیست.

به عبارت دیگر سردخانه دومداره انبارهایی هستند که توانایی نگهداری و ذخیره مواد غذایی را در دمای پایین دارند.

سردخانه ها معولا در انواع سردخانه های زیر صفر، بالای صفر، دو مداره و دو منظوره تولید می شوند. در این مقاله قصد داریم انواع سردخانه ها را بررسی کنیم.

گاهی اوقات شرایطی پیش می آید که در آن محصولات در سالن های زیر صفر یا بالای صفر کاهش پیدا می کند و ظرفیت سالن خالی می ماند.

در سردخانه های دو منظوره این قابلیت وجود دارد که دما به بالا یا زیر صفر قابل تغییر باشد تا بتوان از آن ها در ذخیره محصولات مختلف استفاده کرد.

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

ازن وقتی به صورت گاز در هوا پراکنده شود باکتری ها، قارچ ها (مثل کپک) و سایر میکرو ارگانیسم های مضر و فاسد کننده مواد غذایی را از بین می برد.

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

دستگاه ازن ژنراتور میتواند برای ازن زنی در هوای انبارهای مواد غذایی و سایر انبارها به کاربرده شود و بسیاری از باکتریهای هوازی، کپک ها و سایر میکروارگانیسم های موجود در هوا را از بین  ببرد.

بنابراین به مقدار زیادی میکروب هایی را که برروی غذا قرار گرفته اند و یا در حال رشد می باشند و موجب فساد غذا می شوند را از بین می برد.

گاز ازن به صورت شگفت انگیزی تعداد آلوده کننده هایی را که امکان وجودشان در انبار مواد غذایی وجود دارد را کاهش می دهد. ازن همچنین مانع از حمله حشرات به انبارهای مواد غذایی می شود.

دستگاه ازن ژنراتور را می توان در انبار مواد غذایی یا سردخانه ها قرار داده و به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در هر ساعت آن را روشن نگه داشت.

گاز ازن

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

oxygen-bubbleافزایش زمان ماندگاری محصولات غذایی در سردخانه ها و انبارها همواره یکی از دغدغه های تولید کنندگان در سطح جهان بوده است.

استفاده از گاز ازن به منظور ضد عفونی میوه ها, سبزیجات و گوشت, نیاز به استفاده از هر گونه ضد عفونی کننده ثانویه ای را منتفی مینماید.

کاربرد ازن در عمل آوری و نگهداری مواد غذایی سبب ایمنی آنها در کلیه مراحل, از به عمل آوری تا مصرف می گردد.

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

میکروارگانیسم های خاک, سبزیجات را در سطح وسیعی آلوده می کنند. میوه ها توسط باکتریها، هاگ ها,  قارچها, اسپورهای منتشر شونده از طریق هوا, باکتریهای منتشر شونده توسط هسته قطره Droplet nuclei, ذرات گرد و غبار و دست افرادی که در چیدن ، بسته بندی و توزیع دخالت دارند، آلوده می شوند.

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

گاز ازن

طبق آزمایشات متخصصین بیشتر میکروارگانیسم های همراه با میوه ها و سبزیجات مانند باکتریهای اسید لاکتیک، Coryneform, Pseudowonads, Xanthamonad, Micrococci و بسیاری از قارچها وColiform بی خطرند اما نقش مهمی در فساد سریع آنها دارند.

میوه ها و سبزیجاتی که دارای بافت نرمی هستند خیلی زودتر توسط باکتریها از بین می روند و میوه های ترش محیط مناسبی برای تکثیر قارچها هستند.

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

گاز ازن یک میکروب کش و ضدعفونی کننده بسیار موثر است که به سرعت جمعیت میکرو ارگانیسمهای ذکر شده و نیز نسل جدید میکرو ارگانیسمها مانند Listeria و یا نژادهای بدخیم Escherichia coli ، ویروسهای بیماری زا ، کپک های قارچی، تخم انگلها و Amoebocytes را کاهش می دهد.

استفاده از گاز گاز ازن در شستشو و بسته بندی سبزیجات و میوه ها تا حد زیادی سبب افزایش کیفیت محصول و زمان ماندگاری آن می گردد.

گاز ازن

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

در بیشتر محصولات خام سالم تعداد بیشماری میکرو ارگانیسم، از ۱۰۰۰ تا میلیونها عدد در گرم یافت می شود، تعداد این آلاینده ها به ضایعات باقی مانده از محصولات و فرآیند شستشوی محصول بستگی دارد.

برای مثال در سطح سبزیجاتی مانند کاهو که دارای برگ باز هستند تعداد باکتریها می توانند حدود دو میلیون برای هر گرم سبزی باشد و در سطح گوجه فرنگی تا حدود سه هزار باکتری در هر سانتیمتر مربع شمارش می گردد.

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

شستشوی سبزیجات و میوه ها به  مدت زمان ۶ ثانیه با آب حاوی گاز ازن، سبب افزایش چشمگیر زمان ماندگاری محصول در دمای ۴۵ درجه سانتیگراد می گردد.

تزریق مداوم یا منقطع گاز ازن در انبار مرکبات و سردخانه ها, از رشد کپک های سبز- آبی جلوگیری می کند و رشد عوامل قارچی که میوه ها از قبل به آنها آلوده بودند و خسارات ناشی از آنها را به شدت کاهش می دهد.

به نظر می رسد که در کشور ما اکثر میوه های انبار شده دارای آلودگی قارچی و کپکی هستند و این مسئله بخصوص در صادرات میوه مشکل آفرین است.

گاز ازن

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

استفاده از گاز ازن به منظور مبارزه با کپک و عوامل قارچی در سردخانه ها بسیار موثر است.

یکی از دلایل دیگر استفاده از گاز ازن در افزایش ماندگاری محصولات کشاورزی کم دوام مانند میوه جات تازه و محصولات مشابه مثل گوجه فرنگی, توانایی این گاز در نابودی اتیلن است.

اتیلن گازی است که از محصولات انبار شده که در حال رسیدن هستند متصاعد می شود.

اتیلن فرایند رسیدن میوه ها را تسریع و عمر نگهداری آنها را کوتاه می کند. سالهاست که از توانایی گاز ازن برای جلوگیری از رسیدن موز در طول حمل و نقل آن استفاده می شود.

مصرف گاز ازن در سردخانه ها

منبع: پرتال سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

مینی چیلر صنایع برودتی برادران حقیقی:

دستگاه مینی چیلر چیست ؟

چیلرهای کوچکی هسـتند که برای واحدهای مسکونی، تجاری و اداری کوچک مورد استفاده قرار می گیرند.

اساس کار شان مانند چیلرهاست که با خنک کردن آب در اواپراتور و ارسال آن برای فن کویل ها، سرمایش مورد نیاز ساختمان را فراهم می کند.

در واقع نسبت به چیلر ابعاد کوچک تر و ظرفیت کمتری دارد و معمولا به صورت هوا خنک (کندانسور هوا خنک) ساخته می شود و نیازی به برج خنک کننده و متعلقات آن ندارد.

دستگاه سرد کننده ای است که ابعاد آن بسیار جمع و جور (compact) بوده و به راحتی و بدون نیاز به موتورخانه در اماکن مختلف مسکونی ، اداری ، تجاری ، ورزشی ، صنعتی و … نصب می شود.

اگر نیاز بیشتر از ظرفیت یک مینی چیلر باشد می توان از چند مینی چیلر به صورت ترکیبی با یکدیگر استفاده نمود.

نحوه عملکرد دستگاه مینی چیلر

مینی چیلر تراکمی دقیقا مشابه چیلر تراکمی بر پایه سیکل تبرید تراکمی (کمپرسور ، اواپراتور ، کندانسور ، شیر انبساط و مبرد) کار می کند و در مداری بسته عمل سرد سازی آب انجام می شود.

سپس این آب سرد شده با لوله کشی به واحدهای توزیع کننده ای مانند دستگاه هواساز یا فن کویل ارسال می شود.

فن به کار رفته در فن کویل ، هوا را از اطراف لوله های آب سرد عبور داده و هوای خنک را به درون محیط می فرستد.

مینی چیلر کاربرد صنعتی نیز دارد و برای خنک کاری تجهیزات صنعتی ، بیمارستانی و … به کار می رود.

برخی علاوه بر سرمایش ، عمل گرمایش را نیز در زمستان انجام می دهند.

در حالت گرمایش یا از خود چیلر به عنوان منبع گرم کننده آب استفاده می شود و یا اینکه از طریق دستگاه جداگانه ای مثل پکیج ، آب گرم مورد نیاز تامین و به فن کویل و هواساز ارسال می شود.

اگر با استفاده از سیکل تبرید تراکمی ، آب را گرم کند به آن هیت پمپ سرمایشی گرمایشی نیز گفته می شود.

مبدل حرارتی اواپراتور آن قسمت از مینی چیلر است که تبادل حرارتی مبرد با آب در آن صورت می گیرد.

به این صورت که مبدل حرارتی (اواپراتور) حرارت آب را به مبرد منتقل کرده و آب را سرد می کند.

در ضمن مبدل حرارتی را در کاربری های گوناگون دارند و حتی می توان از مینی چیلر به جای چیلر های فرسوده و قدیمی استفاده نمود و بدون دستکاری ساختمان ، فن کویل های آن را به مینی چیلر جدید متصل نمود.

زمان انجماد محصولات در تونل انجماد

زمان انجماد محصولات در تونل انجماد

تونل انجماد

به فضایی گفته میشود که در آن یک محصول به دمای خاص تعیین شده و در زمان استاندارد معین شده برسد که خاصیت اصلی مواد در آن حفظ شود.
-دمای تونل انجماد از ۳۰- تا ۴۰- سانتیگراد می باشد.

-مبنای محاسبه تونل بر مبنای نوع محصول . مقدار بار ورودی و زمان انجماد محاسبه میگردد.

زمان انجماد كمتر یعنی كیفیت بالاتر محصول. وقتی كه شما گوشت در فریزر خانه قرار می دهید مدت زیادی طول می كشد تا منجمد شود در نتیجه در فریزر خانگی نمی توانید گوشت را دو ماه نگهداری كنید.

اگر این كار انجام شود و بعد از دو ماه گوشت را بپزید واقعا قابل خوردن نیست. وقتی كه زمان خنك كاری كم می شود بافتهای گوشت سریع منجمد شده و مهمتر از این دمای مركز گوشت به حدود ۱۵- °c می رسد.

اگر زمان زیاد باشد و سطح گوشت منجمد شود، مركز آن نمی تواند از -۷ درجه سانتیگراد پائینتر برود چون سطح خارجی آن تبدیل شده به یخ و یخ خودش عایق است. وقتی كه گوشت در تونل منجمد شد در دمای نگهداری ۱۸- درجه قرار میگیرد.

اگر انجماد در تونل به درستی انجام شده باشد و بعد در سردخانه نگهداری قرار گیرد زمان نگهداری آن نیز محدود است و در مراجع داده شده است اما این زمان خیلی طولانی نیست.

تونل انجماد

سیستم خنك كنندگی با هر مبردی كه باشد ، فریون یا آمونیاك، زمان خنك كاری هیچ فرقی نمی كند. وقتی كه زمان خنك كاری را كم می كنیم یعنی بار برودتی كه كمپرسور و سیستم برودتی باید جبران كنند زیاد می شود و با مبرد آمونیاك می توان با دستگاههای كوچكتری این كار را كرد چون خواص ترمودینامیكی آمونیاك فوق العاده بالا است.

در سیستم تبرید ساده (DX) نمی توان از آمونیاك استفاده كرد بنا بر چند مشكل. البته چیلر آب با طراحی خاص ساخته شده است اما برای دماهای پائین امكان ندارد.

اولین مشكل روغن آن است. روغن از آمونیاك مایع سنگین تر است و زیر آن قرار میگیرد در نتیجه در اواپراتور مشكل برگشت روغن داریم.

دوما بدلیل خواص بالای آمونیاك دبی بسیار كمی می تواند ظرفیت بالائی بدهد (یك هفتم دبی R22). در نتیجه شیر انبساط نمی تواند با سوپر هیت معمولی پایدار كار كند و تیاز به سوپر هیت بالائی دارد.

با بیشتر كردن سوپر هیت دمای تخلیه آمونیاك از كمپرسور بسیار بالا می رود و باعث گرم شدن كمپرسور می شود. این دلایل باعث می شود كه نتوان از آمونیاك در سیستم معمولی تبرید استفاده كرد.

سیستم داریم به نام Liquid Circulation كه آمونیاك در این سیستم استفاده می شود. در این سیستم مایع آمونیاك توسط پمپ سیركوله می شود. برای این سیستم منبع كاملی برای طراحی در دنیا وجود ندارد و هر شركتی یا شخصی طراحی خاص خود را انجام می دهد.

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

آیس بانک صنعتی صنایع برودتی برادران حقیقی:

آیس بانک صنعتی یا سیستم انرژی سرمایی ( Ice Bank ) چیست ؟

آیس بانک صنعتی برای ذخیره انرژی سرمایی در ساعات اوج مصرف غیر فعال مورد استفاده قرار می گیرد.

در این سیستم، هدف تولید و ذخیره یخ در ساعات غیر پیک مصرف برق و استفاده از آن در زمان اوج مصرف برق در واحدهای گوناگون (عمدتاً صنایع لبنیات) می باشد.

آیس بانک ها در سیستم هایی که ساعت کارکرد کمپرسور به صورت شیفتی است مورد استفاده قرار می گیرند.

سیستم آیس بانک با تولید و ذخیره یخ مقدار زیادی انرژی برودتی را در خود ذخیره میکند تا در ساعات مورد نیاز، برودت لازم را برای سیستم تامین نماید.

سیستم آیس بانک را میتوان بصورت گزینه ای قابل اعتماد و نسبتا ارزان قیمت در اکثر سیستمهای برودتی، صنعتی و تهویه مطبوع جهت ذخیره انرژی استفاده نمود.

نگهداری سیب در هوای کنترل شده

نگهداری سیب در هوای کنترل شده

استاندارد آیین کار نگهداری سیب در هوای کنترل شده بوسیله کمیسیون فنی مربوطه تهیه و تدوین شده و در دویست و چهل و هفتمین کمیته ملی استاندارد کشاورزی و غذایی مورخ ۷۷/۱۲/۲۳ مورد تایید قرار گرفته، اینک به استناد بند ۱ ماده ۳ قانون اصلاحی قوانین موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ به عنوان استاندارد رسمی ایران منتشر می گردد.

برای حفظ همگامی و هماهنگی با پیشرفتهای ملی و جهانی در زمینه صنایع و علوم، استانداردهای ایران در مواقع لزوم مورد تجدید نظر قرار خواهند گرفت و هر گونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این استانداردها برسد در هنگام تجدید نظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراین برای مراجعه به استانداردهای ایران باید همواره از آخرین چاپ و تجدید نظر آنها استفاده نمود.

در تهیه و تدوین این استاندارد سعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه حتی المقدور بین این استاندارد و استاندارد کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود.

آیین کارنگهداری سیب در هوای کنترل شده

– ۰مقدمه

روش نگهداری در هوای کنترل شده براساس سه عامل مشروحه در زیر تنظیم شده است :

-۱دما

-۲رطوبت نسبی

-۳ترکیب شیمیایی هوا در انبار

بابهره گیری از این روش نگهداری ، شدت فرآیندهای سوخت و ساز در میوه ها کم می شود و رسیدن میوه کند می شود، در حالی که ارزش تغذیه ای و ظاهر آنها برای فروش حفظ می گردد، بنابراین ، دوره نگهداری میوه افزایش می یابد.

در نتیجه کاهش اکسیژن و افزایش دی اکسیدکربن ، رشد میکروارگانیمسهای بیماریزا و ظاهر شدن بیماریهای فیزیولوژیکی ، به مقدار زیاد به تأخیر می افتد

-۱هدف

هدف از تدوین این آیین کار، تعیین روش بهینه نگهداری سیب در هوای کنترل شده می باشد. بدلیل عوامل فراوانی که در کیفیت و خواص نگهداری سبب تأثیر می گذراند، شرایط بهینه نگهداری در هوای کنترل شده ، بسته به رقم و منطقه تولید، متفاوت می باشد.

-۲دامنه کاربرد

این آیین کار، درباره ارقام مختلف سیب محصول ایران کاربرد دارد.

-۳شرایط برداشت و نگهداری سیب در انبار

-۱-۳گزینش ارقام

برای نگهداری سیب در هوای کنترل شده برای دوره های بلند مدت ، بهتر است از سیبهایی که دارای خواص نگهداری خوب (ارقام زمستانی ) هستند استفاده شود.

-۲-۳برداشت میوه

سیبهایی که برای نگهداری در هوای کنترل شده انتخاب شده اند، باید وقتی که میزان رسیدن سیب آنها خواص ماندگاری خوبی را برای آن تأمین می کند برداشت شود.

ضابطه های اصلی که برای یک رقم سیب ، زمان برداشت آن را مشخص می کند عبارتند از:

الف – رنگ بذر

ب – تعداد روزهای بین گل دهی و برداشت

پ – وجود نشاسته در جای برش سیب (آزمون یداین یا یدورپتاسیم )

ت – استحکام تراکم بافت و سفت بودن بافت گوشت سیب

ث – رنگ زمینه پوست

ج – شروع افزایش تولید اتیلن

سیب برای نگهداری در هوای کنترل شده ، باید تنها با دست چیده شود. همزمان با چیدن سیب ، مرحله جور کردن مقدماتی آن باید انجام شود تا میوه هایی را که برای نگهداری مناسب نیستند مشخص و جدا شود. ب

ویژه سیبهایی که بوسیله بیماری یاشش پایان مورد هجوم قرار گرفته اند. (خصوصأ لکه تلخ ) ۱، سیبهایی که نشانه هایی از پوسیدگی دارند، سیبهایی که صدمه دیده اند یا عیبهایی در شکل و رشد خود دارا می باشند.

سیبها باید درجعبه های مناسب جابجا یا ترابری شوند.

-۳-۳ویژگیهای کیفی سیب برای نگهداری

سیبهایی که برای نگهداری در هوای کنترل شده در نظر گرفته می شوند باید مطابق درجه یک استاندارد ملی ایران به شماره ۳۴۷باشند.

سیبهایی که ویژگیهای زیر را داشته باشند برای نگهداری در هوای کنترل شده در دوره های دراز مدت نگهداری مناسب نیستند:

الف – سیبهایی که دارای خواص ماندگاری ضعیف هستند.

ب – سیبهای خیلی درشت

پ – سیبهایی که یا خیلی رسیده یا نارس چیده شده اند .

ث – سیبهایی که پس از چیدن برای دوره طولانی در دمای محیط باقی مانده اند.

ج – سیبهای چیده شده از باغهای که دو یا سه هفته پیش از چیدن کود داده شده یا آبیاری شده اند.

-۴-۳گذاشتن سیب در انبار

-۱-۴-۳فضاهایی که برای نگهدار سیبها در هوای کنترل شده در نظر گرفته شده اند، اطاقهایی هستند که می توانند تقریبأ ۵۰تا ۳۰۰تن (به حجم ۱۲۰۰تا ۱۵۰۰متر مکعب ) سیب را در خود جای دهند.

این اطاقها، طوری ساخته شده اند که در برابر بیرون رفتن هوای درونی هوابندی شده و دارای درهایی هستند که به گونه محکم بسته می شوند و وسایلی دارند که ترکیب هوای داخل اطاق را تنظیم می کنند.

فضاها باید پیش از شروع کارهای نگهداری سیب آماده شوند یعنی (پاکیزه شده ، ضدعفونی شده ، موشها از بین رفته باشند، گازبند بودن آنها برای تبادل گاز امتحان شده باشد، عملکرد سیستم سرمازایی کنترل شده باشد و غیره ).

پس از چیدن سیبها، باید به مدت ۲۴ساعت در اطاقهای پیش سردکن گذاشته شوند. بطور کلی ، بیشتر از یک رقم سیب را نباید درون یک اطاق نگهداری کرد.

یادآوری : اگر دو یا چند رقم ، شرایط یکسان نگهداری و درجه یکسان رسیدن داشته باشند می توان آنها را باهمدیگر در یکجا نگهداری کرد.

-۲-۴-۳ساماندهی درون اطاقها

چگونگی چیدن جعبه های سیب باید به گونه ای باشد که گردش هوا را بخوبی تأمین کند.

بلندای کومه های جعبه های سیب نباید از حدود ۶متر بیشتر باشد. بسته به اندازه های دستگاه سردکننده ، فضایی در حدود ۰/۵تا ۱متر بالای آخرین ردیف کومه ها باید خالی باشد. پالتها را در وضعیتی قرار دهید که نفوذ خوب هوای درحال گردش را در اطاق میسر کند.

در راستای درازای دیواری که در محل قرار گرفتن وسایل سرمازا قرار دارد، فضایی خالی نگهدارید تا هوای پخش شده از سوی بادزن بتواند تا سطح کف زمین پایین بیاید.

در جهت اصلی جریان هوا، فضایی حدود ۱۰سانتیمتر بین کومه ها خالی بگذارید تا گردش هوا تأمین گردد.

جهت قرار گرفتن پالتها و جعبه ها باید به گونه ای باشد که در آنها در امتداد جریان هوا باز شود. کومه کردن بسته ها باری بطور متوسط بین ۲۰۰تا ۳۰۰کیلوگرم بر متر مکعب را به ما می دهد که این مقدار معادل حدود ۱/۶تن بر متر مربع می باشد.

-۵-۳پیش سردکنی

پیش از نگهداری سیب ، اطاقهای پیش سردکن باید تا حدود صفر درجه سلسیوس سرد شوند. این اطاقها باید طی ۴روز از سیب پرشوند. پس از آن دما را تا دمای مورد نیاز برای نگهداری سیب کاهش دهید و درها را محکم ببندید.

-۴شرایط بهینه نگهداری

-۱-۴دما

دمای بهینه نگهداری باید ظرف مدت یکهفته پس از پرکردن اطاقها از سیب بدست آید و باید در طول دوره نگهداری سیب حفظ شود.

درطول دوره نگهداری میوه باید اطمینان حاصل شود، که تغییرات دمای اطاق بیشتر از ۱± درجه سلسیوس نباشد.

-۲-۴دمه نسبی

دمه نسبی هوا در اطاقهای باهوای کنترل شده باشد بین ۹۰تا ۹۵درصد باشد. برای بدست آوردن چنین میزان رطوبت نسبی بالایی ، تفاوت بین دمای دستگاه تبخیر کننده و دمای هوای درون اطاق باید تا آنجا که بشود کم باشد. ( ۲تا ۴درجه سلسیوس ).

-۳-۴گردش هوا

-۱-۳-۴نرخ جریان هوا

سرعت گردش هوا، بین کومه ها باید حداقل ۰/۲۵متر بر ثانیه باشد.

-۲-۳-۴نرخ گردش هوا

نرخ گردش هوا، باید بطور یکسان ۴۰برابر حجم انبار خالی در هر ساعت در دوره سرد شدن میوه و ۲۰ برابر حجم انبار خالی در هر ساعت ، پس از خنک شدن میوه ها باشد.

-۴-۴ترکیب شیمیایی هوا

تنظیم ترکیب هوا، در اطاقهای نگهداری ، باید بیدرنگ پس از تأمین دمای بهینه نگهداری سیب بدست آید. تنظیم ترکیب هوا با بکارگیری تجهیزاتی برای حفظ هوای کنترل شده (مبدل اکسیژن ، جدا کننده ها برای جذب دی اکسید کرین ) ظرف مدت ۲تا ۳روز انجام شود.

ترکیب شیمیایی هوای داخل اطاق باید بین مرزهای بهینه رقم مربوطه سیب نگهداری شده تنظیم شود. محتوای دی اکسید کربن و اکسیژن اطاقها باید در طول دوره نگهداری سیب ثابت نگهداشته شود. نسبت این دو ماده ، باید بسته به حالت فیزیولوژیکی سیب (هوای کنترل شده متغیر) تغییر داده شود.

-۵-۴کنترل

باخواندن مستقیم یا بهره گیری از دستگاه نگارشگر، شرایط نگهداری سیب (دما، دمه نسبی و ترکیب هوا) بطور روزانه ، باید کنترل شود.

کیفیت سیب ها باید در فواصل زمانی کنترل شود. تکرار این کنترل در واحد زمان تا حد یکبار در هفته در اواخر دوره نگهداری سیب افزایش می یابد. نمونه برداری برای کنترل کیفیت سیبها باید از راه دریچه های کنترل درها انجام شود. کیفیت سیبها و فساد آن را آزمون کنید و از روی آن مدت نگهداری میوه را تعیین کنید.

-۶-۴مدت نگهداری

مدت نگهداری سیب بستگی به دوره ای که کیفیت خوراکی و درجه رسیده بودن آنها برای جابجایی و ترابری در شرایط خوب حفظ می شود دارد.

-۵کارهایی که پس از پایان دوره نگهداری باید انجام شود.

پیش از خارج کردن سیبها از محل نگهداری ، درها را باز کنید و برای ۱تا ۲ساعت بادزنها را خاموش کنید. به این ترتیب دی اکسید کربن اضافی خارج می شود به گونه ای که محیط را برای ورود کارگران بدون ماسک محافظ، پاکیزه می نماید.

برای جلوگیری از ایجاد شبنم برروی میوه ، دمای اطاق را افزایش دهید تا به دمای توصیه شده برای نگهداری در هوای آزاد برسد.

چنانچه درجه بندی سیبها برحسب رقم ، اندازه و کیفیت آن پیش از نگهداری انجام نشده باشد برطبق استاندارد ملی ایران به شماره ۳۴۷درجه بندی کنید.

برای رسانیدن میوه ها بعد از نگهداری آنها در سردخانه ، برابر استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۰۷عمل کنید.

پیوست الف

کاستی های پیش آمده در حین نگهداری سیب

در طی دوره نگهداری میوه در هوای کنترل شده ، کیفیت سیبها ممکن است به وسیله رشد میکربها و عوامل فیزیولوژی کاهش یابد.

-۱آسیبهای میکربی

بیماری سیب از سوی میکروارگانیسمهایی مانند.Botrytis sp., penicillium expansum

Monilinia Fructigena Gloesporium spایجاد می شود.

اقدامات اصلی که از پیدا شدن و گسترش این بیماریها در سیب جلوگیری می کند عبارتند از:

الف – حذف سرچشمه های آلودگی در باغ (آفت ، میوه های پوسیده و غیره )

ب – مراقبت در حین تمام کارهای جابجایی میوه

پ – جدا کردن میوه های سالم از ناسالم بیدرنگ پیش از گذاشتن آنها در محلهای نگهداری با هوای کنترل شده

ت – آفت زدایی اطاقها قبل از قرار دادن میوه ها بوسیله سم پاشی دیوارها با محلولی شامل ۰/۳درصد جرم به جرم کلرین فعال و یا بوسیله گوگرد پاشی با گوگرد آهکی شده با غلظت ۲/۵گرم بر متر مکعب

ث – گندزدائی مکرر اطاقهای جورکردن سیب

ج – حفظ شرایط ویژه نگهداری هریک از رقم های سیب

-۲آسیبهای فیزیولوژیکی

آسیبهای فیزیولوژیکی اصلی سیب که ممکن است در حین نگهداری در هوای کنترل شده روی دهد در جدول پیوست نشان داده شده است .

 

منیع: پرتال سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد اسپیرال‬‎‬‎ صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد اسپیرال (مارپیچی) یا اسپیرال فریزر یا دستگاه انجماد سریع مواد غذایی (اسپیرال فریزر)

تونل انجماد اسپیرال‬‎ موجب انجماد سریع محصولات غذایی و افزایش کیفیت مواد غذایی تولیدی و افزایش عمر ماندگاری آنها می شود.

این نوع تونل با ظرفیت انجماد از ۱۰۰ کیلوگرم در ساعت تا ۳۰۰۰ کیلوگرم در ساعت و بیشتر ساخته میشوند .

این نوع تونل ها عمدتا بصورت پیوسته و در خط تولید برای انجماد فوری محصولات زیر بکار میروند.

  •  انواع طیور از جمله قطعات مرغ و جوجه، پاته و فیله مرغ، مرغ سوخاری و سایر محصولات

  •  گوشت قرمز نظیر پاته گوشت، قطعات گوشت، میت بال، همبرگر خام و محصولات مشابه

یکی از قدیمی ترین و کاربردترین روشهای نگهداری مواد غذایی انجماد است.

با پیشرفت علم و تکنولوژی و ظهور فرآیندهای انجماد ترکیبی امر نگهداری مواد غذایی به صورت طولانی مدت، آسان تر شده است و باعث افزایش مدت زمان نگهداری مواد غذایی شده است.

تونل انجماد، IQF، سردخانه زیر صفر و تمهیدات مشابه باعث شده است مواد غذایی به صورت طولانی مدت قابل نگهداری باشند. در اینجا توضیحاتی در مورد سردخانه انجماد سریع ارائه می‌گردد.

شرایط نگهداری هر محصول متفاوت است و هر محصول باید به گونه ای نگهداری شود که طراوت ،طعم، ایمنی سلامت و کیفیت ظاهری و خواص مغذی خود را از دست ندهد.

در بعضی از محصولات باید با تمهیداتی فرآیندهای شیمیایی و متابولیکی را تا حد امکان به تعویق انداخت و یا شرایط خاص مورد نظر را فراهم آورد.

در ایران تونل های انجماد ترکیبی و خط های IQF کاربردی هستند و استفاده فراوان دارند.

تفاوت بین تونل انجماد و سردخانه

تفاوت بین تونل انجماد و سردخانه

فرقی که بین تونل انجماد و سردخانه های نگهداری وجود دارد در اواپراتور های آنها است. در تونل انجماد اواپراتور به صورت ایستاده می باشد تا باد به صورت مستقیم در محصول حرکت داشته باشد.

اینکه برای جریان بهتر باد سقف کاذبی نیز ایجاد می کنند که حرکت باد را به صورت چرخشی سیرکوله کند. این نوع اواپراتور ها با توان برودتی بالا، فاصله فین زیاد و دمند های هوا با حجم هوادهی و فشار استاتیك بالا طراحی و ساخته میشوند.

یك سردخانه است كه محصول در آن چیده شده و سیستم برودتی آن روشن می شود. فرق دیگر تونل با سردخانه نگهداری در این است كه در تونل، انجماد محصول در زمان كمی (مثل ۸ الی ۱۰ ساعت) انجام می شود.

اگر محصول در زمان كمی منجمد نشود، دمای مغز محصول پائین نمی رود و نمی توان برای مدت طولانی آنرا نگهداری كرد. در تونل سرعن هوا باید بالای ۳ متر در ثانیه باشد.

دربهای تونل انجماد :

دربهای تونل انجماد کنترل دار ، با استفاده از پیچهای مخصوص در فشارهای با ادارای سیستم بسته شدن خاصی می باشد.دربها دارای انواع رنگ شده سفید ، پی وی سی ، ضد زنگ و یا پلی استر قابل انتخاب برای مشتری می باشد.

درب از پی وی سی داخلی ،آلومینیوم آنادایز شده عایق کاری حرارتی از محیط زیست ، گسگت های مخصوص که دارای طراحی بخصوصی جهت حفظ دما می باشند تشکیل می گردد و به صورت انتخابی می تواند دارای یک محل برا ی شیشه کنترل باشد.

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد iqf صنایع برودتی برادران حقیقی:

ابداع روش مکانیکی تولید سرما با استفاده از آمونیاک در سال ۱۸۷۵ میلادی و احداث سردخانه های صنعتی و عرضه گوشت قرمز و سفید به صورت منجمد در نیمه دوم قرن نوزدهم در آمریکا برای اولین بار منتهی به عرضه مواد منجمد آماده مصرف در حدود ۳۰ سال پیش گردید.

روش های نوین انجماد نظیر IQF، هم اکنون روش های تکامل یافته انجماد می باشند که کاربرد فراوانی در صنایع غذایی و نگهداری محصولات غذایی دارند.

تونل انجماد iqf سریع

روشی که در آن دمای درونی محصول طی مدت کمتر از ۲ ساعت از منطقه بحرانی عبور می‌نماید در اصطلاح انجماد سریع گفته می‌شود.

در این روش از طریق افزایش سرعت عبور هوای سرد از ورای محصولات غذایی (تونل انجماد)، حرارت به سرعت از محصول گرفته شده و محصول منجمد می‌گردد.

قرار دادن محصول در تماس مستقیم یا غیرمستقیم با ماده سرمازا، مهم‌ترین روش‌های انجماد سریع محسوب می‌گردند.

چون ناحیه بحرانی فساد ناشی از دناتوره شدن پروتئین‌ها، زیر دمای ۰ درجه سانتی گراد می‌باشد، در تعریف اولیه در مورد انجماد سریع بیان شده است که باید دمای محصول غذایی در زمان کمتر از ۲ ساعت از ۰ درجه به ۵- درجه سانتی گراد برسد و این کاهش دما باید تا رسیدن به دمای نگه‌داری در سردخانه، یعنی ۳۰- درجه تداوم داشته باشد.

پیشنهاد کاهش دمای محصول غذایی در فریزر تا دمای موردنظر برای نگه‌داری از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد و در همه آئین‌های کاری وضع شده برای انجماد سریع ذکر شده است.

این دو شرط اصلی، یعنی انجماد سریع محصول و کاهش دما تا دمای نگه‌داری با یکدیگر مطابق و متناسب می‌باشند، چون اگر دستگاه منجمدکننده‌ای بتواند به انجماد سریع محصول بپردازد از طرف دیگر می‌تواند دمای محصول را تا دمای پیشنهاد شده برای نگه‌داری کاهش دهد .

در انجماد سریع سرما با سرعت در حدود ۳/۰ سانتی‌متر در دقیقه یا سریع‌تر در داخل جسم محصول نفوذ می‌کند و به همین جهت کریستال‌های یخ ایجاد شده در بافت‌های محصول به مراتب کوچک‌تر از بلورهای یخ حاصل از انجماد به طریقه کند می‌باشد و از متلاشی شدن سلول‌ها جلوگیری می‌گردد و نیز تغییرات چندانی را در ساختار سلولی سبب نمی‌شوند، البته ممکن است که از نظر کیفی بر محصول تأثیرات نامطلوبی هم داشته باشد.

بعلاوه انجماد سریع ممکن است ایجاد آب‌زدایی (Dehydration) نماید که این امر خود می‌تواند سبب تغییر ماهیت پروتئین‌ها گردد.

نگهداری لبنیات در سردخانه

نگهداری لبنیات در سردخانه

می‌دانیم شیر یک ماده بسیار مغذی و مفید و در عین حال حساس به ورود میکروبها و باکتری‌ها است. بنابراین باید شرایط برای نگهداری فرآورده های لبنی به گونه‌ای فراهم شود که کمترین امکان رشد و تکثیر آلودگی‌ها در آن فراهم گردد.

بنابراین روش‌های مختلفی برای نگهداری لبنیات در سردخانه ها بوجود آمده است. دو روش عمده برای نگهداری لبنیات در سردخانه وجود دارد:

– نگهداری لبنیات به صورت سرد (بالاتر از صفر درجه سانتیگراد)
– نگهداری لبنیات به صورت یخ زده (زیر صفر درجه سانتیگراد)


نگهداری سرد شیر و فراورده‌های آن در سردخانه لبنیات

در زیر دستورالعمل نگهداری لبنیات در سردخانه بالای صفر شرح داده شده است.

شیر خام در دامداری و مرکز جمع آوری

دمای شیر خام را باید بلافاصله پس از شیر دوشی در دامداری‌ها و یا در مراکز جمع‌آوری شیر، در ۳-۲ ساعت با سامانه و یا دستگاه سرمازا (مانند مبدل صفحه ای و یا لوله‌ای آب سرد) تا دمای ۴ درجه سلسیوس کاهش داد سپس آن را به مخازن عایق کاری شده فرستاد و تا ترابری به کارخانه شیر پاستوریزه و انجام فراوری در همان دما نگهداری کرد.

شیر خام هنگام رسیدن به کارخانه، اگر تا چند ساعت فراوری نشود باید دوباره بی‌درنگ دمای آنرا با بهره گیری دستگاه سرمازا (مانند مبدل صفحه و/یا لوله‌ای ) تا دمای ۴ درجه سلسیوس کاهش داده و در مخازن عایق کاری شده نگاهداری کرد.

یادآوری –شیر خام بیشینه ۲۴ ساعت مانده را باید بیدرنگ با روش‌های معمولی پاستوریزه کرده و در کمتر از دمای ۴ درجه سلسیوس سرد کرد.


شیر پاستوریزه

دمای شیر پاستوریزه را با آب سرد کاهش می‌دهند و با آب یخ، آب نمک سرد شده و/یا شاره‌های دیگر به دمای دلخواه (۵ درجه سلسیوس) می‌رسانند، سپس در پر کردن، بسته‌بندی و نگهداری در سردخانه (تا تاریخ مصرف) در همین دما می‌گذارند بماند.

خامه

خامه پاستوریزه را باید در گستره دمایی ۱۲-۸ درجه سلسیوس سرد کرده، سپس برای رساندن آن برای کره گیری، کمینه ۲۴ ساعت در دمای ۶ درجه سلسیوس می‌گذارند بماند و خامه پاستوریزه بسته بندی شده را می‌توان در دمای ۵ درجه سلسیوس به مدت ۷ روز نگهداری کرد.

کره

در فراوری پیوسته کره گیری از خامه، باید همواره استوانه مربوطه را سرد نگه داشت، کره بسته بندی شده را در گستره دمایی صفر تا ۴ درجه سلسیوس ۳-۲ هفته و در گستره دمایی ۱۵- تا ۲۰- درجه سلسیوس بیشینه یک سال می‌توان نگهداری کرد.

ماست

سرد کردن ماست برای کاهش اسیدی شدن و پایداری آن ضروری است، این کار پس از بسته بندی در سردخانه در دمای کم و با تندی زیاد گردش هوا انجام می‌گیرد و کمینه ۳ هفته در دمای بیشینه ۵ درجه سلسیوس آن را می‌توان نگهداری کرد.

پنیر

سرمازایی عموما پس از تولید پنیر مورد نیاز است. پنیر نرم و تازه را برخی مواقع پیش از بسته بندی در یک سرمازای پیوسته سرد کرده و سپس در سالن سردی نگهداری می‌کنند.

پنیرهای نرم و تازه‌ای مانند: کاتیج، پنیر خامه‌ای و جز آن را که آب زیادی دارند باید در دمای بیشینه ۵ درجه سلسیوس بیشینه ۳ هفته نگهداری کرد.

برای پنیرهای دیگر مانند پنیرهای رسیده، سرد کردن معمولا در طول نمک زنی و رسیدن آن انجام می‌شود که بسته به گونه پنیر از ۸ تا ۲۵ درجه سلسیوس دگرگون می‌باشد.


نگهداری یخ زده شیر و فراورده‌های آن

شیر پاستوریزه یخ زده

شیر خام را پیش از یخ زده کردن باید پاستوریزه و همگن کرد. شیر پاستوریزه یخ زده را می‌توان در دمای ۲۰- درجه سلسیوس بیشینه ۴ ماه نگهداری کرد.

شیر پاستوریزه غلیظ یخ زده

شیر خام را پیش از یخ زده کردن باید پاستوریزه، همگن و تغلیظ کرد. شیر پاستوریزه غلیظ یخ زده را می‌توان در دمای ۲۰- درجه سلسیوس بیشینه ۱۰ ماه نگهداری کرد.

خامه پاستوریزه یخ زده

خامه تازه با ۵۰ درصد چربی شیر را معمولا در دمای ۹۰ درجه سلسیوس پاستوریزه، سرد کرده و با سامانه و یا دستگاه سرمازا ( مانند هوای سرد، صفحه تماسی، نوار تسمه‌ای و استوانه‌ای) به گونه‌ قالبی یخ زده می‌کنند.

خامه پاستوریزه یخ زده شده قالبی و صفحه‌ای (پهن شده) را با لایه نازک و یا ترجیحا کیسه پلاستیکی از جنس پلی اتیلن با چگالی زیاد پوشاننده، نمای حبه‌ای و پوسته‌ای آن را در کیسه با همان جنس بالا ریخته و در ظروف کارتنی بسته بندی می‌کنند.

در این حالت‌ها می‌توان خامه پاستوریزه یخ زده را در دمای ۱۸- تا ۳۰- درجه سلسیوس ۳۸-۲۶ هفته نگهداری کرد.

پنیر یخ زده

پنیرهای سخت مانند چدار و امنتال را پس از یخ زده کردن می‌توان در دمای ۲۰- درجه سلسیوس بیشینه یک سال، بسته بندی‌های کوچک پنیر نرم یخ زده شده (که بیدرنگ یخ زده شده‌اند) و پنیرهای رسیده با کپک یخ زده شده را نیز در دمای ۲۰- درجه سلسیوس ۶ ماه نگهداری کرد.

ماست یخ زده

ماست آمیخته با میوه، مواد خشک و سفت کننده پذیرفتنی را پس از یخ زده کردن، می‌توان بیشینه در دمای ۲۰- درجه سلسیوس ۳ ماه نگهداری کرد.

منبع: شرکت آشیانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد سنتي‬‎ صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد سنتي ( Traditional freezing tunnel )

تونل انجماد سنتي معمولا جهت انجماد گوشت ، مرغ ، ماهی ، بستنی میوه جات ، صیفی جات ، سبزیجات ، پیش سردکن های کشتارگاه ها و هرگونه محصولاتی که به این دما نیاز دارند استفاده می شود .

تونل انجماد سنتي در یک شیفت کاری ۸ ساعته دمای هرگونه محصول را به ۴۰- درجه سانتیگراد تغییر می دهد .

سردخانه فریون و تونل انجماد با قیمت دستگاه انجماد سریع مناسب به همراه گارانتی و خدمات پس از فروش به شما عزیزان ارائه می گردد.

صنایع برودتی برادران حقیقی آمادگی ساخت و اجرا هرگونه تونل انجماد سنتي از تناژ یک تن الی به بیشتر را با تجهیزات فریونی و تجهیزات آمونیاکی را در هر نقطه از کشور و خارج از کشور را دارد و جهت اطلاع از اطلاعات فنی و روش ساخت با ما تماس بگیرید .

پیشگیری از نشت گاز آمونیاک

پیشگیری از نشت گاز آمونیاک

آئین کار پیشگیری و مقابله با نشت گاز آمونیاک در سردخانه ها که بوسیله کمیسیون فنی مربوطه تهیه و تدوین شده و در دویست و سی و هفتمین کمیته ملی استاندارد کشاورزی و صنایع غذایی مورخ ۷۷/۰۹/۲۳مورد تائید قرار گرفت.

اینک باستناد بند یک ماده ۳اصلاح قوانین و مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱بعنوان آئین کار رسمی ایران منتشر میگردد.

برای حفظ همگامی و هماهنگی با پیشرفتهای ملی و جهانی در زمینه صنایع و علوم ، استانداردهای ایران در مواقع لزوم مورد تجدیدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این آیین کار برسد، در هنگام تجدیدنظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراین برای مراجعه به استانداردهای ایران باید همواره از آخرین چاپ و تجدیدنظر آنها استفاده نمود.

در تهیه و تدوین این آیین کارسعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه حتی المقدور بین این آیین کار و آیین کار کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود.

آئین کار پیشگیری و مقابله با نشت گاز آمونیاک در سردخانه ها

۱– هدف

هدف از تدوین این استاندارد، تعیین آئین کار پیشگیری و مقابله با نشت گاز آمونیاک در سردخانه های ثابت می باشد.

۲– دامنه کاربرد

این استاندارد در مورد سردخانه های ثابت که از گاز آمونیاک به عنوان شاره سرمازا استفاده می کنند، کاربرد د ارد.

۳– تعاریف

در این استاندارد واژه ها و اصطلاحات با تعاریف زیر بکار برده می شود:

۳-۱- سردخانه های ثابت آمونیاکی – مجموعه ایست از ساختمان و تجهیزات که بتواند شرایط ویژه نگهداری مواد خوراکی و فاسد شدنی را عمدتأ از نظر دما، دمه نسبی (رطوبت نسبی ) و در صورت لزوم سایر شرایط موردنیاز را با استفاده از آمونیاک تامین نماید.

۳-۲- آمونیاک – ترکیبی است با فرمول شیمیایی NH3و در شرایط متعارفی بصورت گاز بی رنگ ، با بوی بسیار نافذ ، قلیائی ، سبکتر از هوا و تقریبأ ۵۰درصد وزن هوا می باشد.

۳-۳- شاره سرمازا – به ماده ای که برای جذب گرما و تولید سرما در سیستم های گرماگیر (سرمازا) بکار می رود اطلاق می شود.

۳-۴- فشارنده یا کمپرسور – ابزاری است که به صورت مکانیکی بر فشار بخار شاره سرمازا می افزاید

۳-۵- واحد کمپرسور ۱ – تشکیلات متراکم کننده شاره سرمازا بدون تقطیر کننده و مخزن مایه را گویند.

۳-۶- تقطیر کننده یا کندانسور ۲ – بخشی است که در آن با تبادل حرارت ، شاره سرمازای فشرده شده ، گرما از دست داده و به مایع تبدیل می شود.

تعاریف

۳-۷- واحد تقطیر ۳ – ترکیب ماشین آلات ویژه ای شامل : یک یا چند کمپرسور پرقدرت ، تقطیر کننده ، مخزن مایع (در صورت نیاز) و دیگر لوازم فرعی در سیستم سردساز می باشد.

۳-۸- صفحه انفجاری ۴ – صفحه یا ورقه ای است که در فشار معینی (تعیین شده در آزمایش ) می ترکد.

۳-۹- تبخیر کننده ۵ – بخشی از سیستم سردساز که در آن شاره سرماساز را که به شکل مایع وجود دارد، برای فرآیند تبرید به بخار تبدیل می کند.

۳-۱۰- واحد تبخیر کننده – ترکیب ویژه ماشین آلاتی است که در یک سیستم سردساز وجود دارد و شامل یک یا چند کمپرسور قوی ، تبخیر کننده ، مخزن مایع (در صورت نیاز) و دیگر لوازم فرعی است .

۳-۱۱- نیمه پرفشار سیستم ۶ – بخشی از سیستم سردساز است که تقریبأ در فشاری معادل فشار موجود در تقطیر کننده عمل می کند.

۳-۱۲- نیمه کم فشار سیستم ۷ – بخشی از سیستم سردساز است که تقریبأ در فشاری معادل فشار موجود در تبخیر کننده عمل می کند.

تعاریف

۳-۱۳- فشار بیشینه هنگام کار ۸ – میزان فشاری است که نبایستی فشار درون سیستم ، چه در حالت فعالیت و چه در حال خاموشی از آن افزوده شود (البته بجز محدوده ای که قطعه فشارشکن در آن محدوده عمل می کند.)

۳-۱۴- کمپرسور بدون تغییر مثبت حجم ۹ – نوعی کمپرسور که فشار بخار در آن بدون تغییر در حجم اتاقک فشار ازدیاد می یابد.

۳-۱۵- سوختن گرم – سوختن ناشی از حرارت تولید شده در اثر مجاورت آمونیاک و عرق سطحی پوست بدن می باشد.

۳-۱۶- سوختن سرد – سوختن در اثر انجماد سریع پوست بوده که ناشی از تبخیر سریع آمونیاک می باشد.

۳-۱۷- کمپرسور باتغییر مثبت حجم – نوعی کمپرسور که فشار بخار در آن ، با تغییر در حجم اتاقک فشار ازدیاد می یابد.

۳-۱۸- نشت گاز آمونیاک – خروج ناخواسته گاز آمونیاک از کلیه وسایل و تجهیزات بکار رفته در سردخانه های آمونیاکی را نشت گویند.

۳-۱۹- پیشگیری و مقابله – کلیه تدابیر و روشهایی که بمنظور جلوگیری از نشت شاره سرمازا و مهار آن اعمال می شود.

۴– اثرات نشت گاز بر پایه میزان غلظت گاز آمونیاک

۴-۱- آستانه بویائی گزارش شده از ۱۰ ۵۰ppm- ۱متغیر است .

۴-۲- شکایت در اثر عوارض آمونیاک با غلظت ۲۵ ppm- ۲۰شروع و در غلظت ۱۰۰ ppmبوی آمونیاک نسبتأ شدید و برای بینی انسان محرک و التهاب آور می باشد.

۴-۳- حد مجاز در محیط آمونیاکی برای مدت هشت سال کار ۲۵ ppmو برای مدت ۱۰دقیقه کار ۳۵ ppmمی باشد.

۴-۴- غلظت ۰/۸درصد حجمی گاز آمونیاک در مدت یک ساعت سبب صدمه شدید بر روی سیب ، گلابی ، هلو، پیاز می گردد. و غلظت ۰/۲درصد حجمی در مدت شش ساعت موجب خسارت جزئی در هلو می شود.

۴-۵- در غلظتهای ۲۷- ۹درصد حجمی آمونیاک در هوا، مخلوطی قابل انفجار بوجود می آید، اما وقتی غلظت آن کمتر از ۹و بیشتر از ۲۷درصد حجمی باشد، مخلوط قابل انفجار نیست .

۵- نشت گاز آمونیاک

۵-۱- اثرات کوتاه مدت (حاد) ناشی از تماس با آمونیاک بر روی انسان

۵-۱-۱- اثرات ناشی از تماس تنفسی

۵-۱-۱-۱- شایعترین و مهمترین راه آلودگی و مسمومیت با آمونیاک ، استنشاق آن می باشد که بعلت خاصیت قلیائی قوی و نفوذ بسیار زیادی که دارد بسرعت وارد مجرای تنفسی شده و در رطوبت مخاط حل گشته و سریعأ باعث تحریک و سوزش قسمت فوقانی دستگاه تنفس می گردد.

۵-۱-۱-۲- تماس در مدت ۵دقیقه با غلظت ۱۳۳ ppmباعث آزردگی مخاط حلق و بینی شده و علائم گرفتگی بینی ، احساس سوزش گلو، تغییر صدا، سرفه ضعف و سردرد ظاهر می گردد.

۵-۱-۱-۳- تماس با غلظت ۳۰۰الی ۵۰۰ ppmباعث سوزش شدید در بینی و مجاری تنفسی می گردد.

۵-۱-۱-۴- تماس با غلظت ۴۰۰الی ۷۰۰ ppmآزردگی و سوزش شدید حلق و بینی روی داده ، تنفس عمیق و تند شده و افزایش فشار خون در فرد مشاهده می گردد.

۵-۱-۱-۵- تماس با غلظت ۱۷۰۰ ppmموجب سوزش ریه ها و تجمع آب (مایع ) در آنها می گردد.

نشت گاز آمونیاک

۵-۱-۱-۶- تماس با غلظت ۲۵۰۰الی ۶۰۰۰ ppmتنفس را مشکل کرده و باعث تجمع مایع در ریه ها شده و در این حد، خارج شدن کف از دهان مسموم مشاهده می گردد.

۵-۱-۱-۷- تماس کوتاه مدت با غلظت ۵۰۰۰الی ۱۰۰۰۰ ppmباعث خفگی در اثر خیز حاد ریه (ادم ) و مرگ سریع می گردد.

۵-۱-۱-۸- در مسمومیت خفیف با آمونیاک ، علائم تحریک و التهاب ملتحمه ، مخاط بینی ، دهان و دستگاه تنفسی فوقانی به صورت کونژنکتیویت ۱۲ (التهاب ملتحمه چشم )، گرفتگی بینی ، تغییر صدا، احساس سوزش گلو، سرفه ، ضغف و سردرد ظاهر می گردد.

۵-۱-۱-۹- در مسمومیت متوسط تا شدید علائم تنگی نفس ، انسداد مجاری تنفسی ، خس خس سینه ، خشونت صدا، آبریزش بینی ، گلودرد، تهوع و استفراغ ، افزایش بزاق دهان ، افزایش ادرار، از بین رفتن حس بویایی ، تعریق ، لارنژیت ۱۳(التهاب حنجره )، برونشیت ۱۴ (التهاب لوله های نایژه ای ) و ادم (خیز) ریوی بروز می کند.

۵-۱-۱-۱۰- در مسمومیت شدید ممکن است شخص در طی ۷۲- ۴۸ساعت ظاهرا کمی بهبود یابد ولی پس از آن مجددا بدحال شده و دچار نارسایی تنفسی و سرانجام مرگ می گردد. (در حدود ۴۰درصد مسمومیت شدید).

۵-۱-۲- اثرات ناشی از تماس چشمی

۵-۱-۲-۱- هنگامی که آمونیاک با رطوبت چشم تماس پیدا کند باعث تولید هیدروکسید آمونیوم شده و این ماده به قرنیه چشم نفوذ و به عنبیه و عدسی چشم آسیب وارد می کند که میزان آسیب بستگی به غلظت آمونیاک ، مدت زمان تماس و همچنین حالت آمونیاک (مایع یا گاز) دارد.

۵-۱-۲-۲- تماس به مدت پنج دقیقه با غلظت ۵۰ ppmهیچگونه تأثیری بر چشم نخواهد گذاشت .

۵-۱-۲-۳- تماس به مدت پنج دقیقه با غلظت ۱۳۴ ppmباعث تحریک و سوزش چشم شده و ریزش اشک و آزردگی قرنیه شروع می گردد.

۵-۱-۲-۴- تماس در غلظت های ۷۰۰ ppmبخارات آمونیاک خیلی سریع سبب تحریک شدید چشم و آزردگی قرنیه خواهد گردید.

۵-۱-۲-۵- تماس چشمی مکرر با آمونیاک که آزردگی چشمی به همراه دارد، در صورت عدم درمان باعث کوری ناقص و یا کامل می گردد.

۵-۱-۲-۶- تماس با آمونیاک مایع و پاشیده شدن آن بر روی چشم موجب ایجاد ورم ملتحمه می گردد و زخم شدن غشأ مخاطی و قرنیه باعث کاهش دید و نابینایی چشم خواهد شد.

۵-۱-۳- اثرات ناشی از تماس پوستی

۵-۱-۳-۱- آمونیاک به صورت مایع و چه به صورت گاز می تواند باعث سوختگی شدید پوست گردد که این سوختگی ممکن است به صورت سرد یا گرم باشد.

۵-۱-۳-۲- آمونیاک در غلظت ۱۰۰ ppmباعث بروز ضایعات در حد متوسط و در پوستهای مرطوب می شود و هنگامیکه مقادیر زیادی گاز آمونیاک در رطوبت سطح پوست حل گردد موجب بوجود آمدن محلول آمونیاک غلیظ گردیده که خورندگی پوست را بدنبال خواهد داشت .

۵-۱-۳-۳- آمونیاک در غلظت ۳۰۰۰۰ ppmباعث ایجاد سوزش در پوست شده و در صورتیکه تماس چند دقیقه بطول بیانجامد باعث سوختگی و تاول زدن در سطح پوست خواهد گردید.

۵-۱-۴- اثرات ناشی از تماس گوارشی

۵-۱-۴-۱- باتوجه به اینکه آمونیاک مایع به سرعت تبخیر می گردد، مسمومیت خوراکی آن بعید بنظر می رسد.

۵-۱-۴-۲- در اثر خوردن مایع آمونیاک ، بخارات آمونیاک تولید شده و این بخارات علاوه بر آسیب بر لبها – دهان – گلو – مری و بافت معده در اثر ورود به شش ها پس از ۱۲- ۲ساعت موجب صدمه دیدن و تجمع مایع در آنها می گردد و در نهایت خوردن آمونیاک می تواند باعث ضعف ، تشنج ، بیهوشی و حتی مرگ شود.

۵-۲- اثرات درازمدت (مزمن ) ناشی از تماس با آمونیاک بر روی انسان .

۵-۲-۱- تماس دائمی بر غلظت ۷۰ ppmمی تواند بدون ایجاد عارضه بر روی انسان تحمل گردد.

۵-۲-۲- تماس روزانه ۹۷الی ۱۲۲ ppmباعث آزردگی چشمها و مجاری تنفسی فوقانی می گردد.

۶– اثرات زیست محیطی ناشی از نشت آمونیاک

۶-۱- آمونیاک محلول در آب برای زندگی جانوران و گیاهان بخصوص ماهیها مضر است .

۶-۲- بخار آمونیاک برای زندگی گیاهان حساس مثل درختان میوه و بوته های دانه ای زیان آور است و در غلظت های بالای آمونیاک ، زندگی ممکن است کاملا نابود گردد.

لذا لازم است اهمیت زیادی در مصرف و آزادسازی آمونیاک به محیط قائل شد.

۶-۳- از تخلیه آب محتوی آمونیاک به داخل آب قابل شرب و یا آبی که زیست گاه ماهیان است بایستی خودداری بعمل آورد.

۶-۴- پیش بینی های لازم جهت جمع آوری ، تخلیه و خنثی سازی آب آلوده شده به آمونیاک جهت جلوگیری از آلودگی سفره های زیرزمینی بعمل آید.

۷– اصول پیشگیری از نشت گاز آمونیاک

۷-۱- پیش بینی و آزمون

هنگام طراحی و ساخت سیستم سردکننده آمونیاک بایستی پیش بینی های لازم جهت جلوگیری از افزایش فشار زیاد در تمام قسمتهای سیستم بعمل آید.

۷-۱-۱- براساس بند (۷-۱) این پیش بینی ها شامل :

اطمینان از شیرهای یکطرفه کمپرسورها در موقع تعمیرات – برگشت ذخیره آب به کندانسور در مواقع لزوم و نگهداری جریان آن به میزان کافی تهویه تصحیح سیستم و نگهداری مایع آزاد در کندانسور (باتوجه به ظرفیت کندانسور) است .

۷-۱-۲- پس از سرهم کردن قطعات دستگاه و پیش از استفاده نهایی ، سیستم سردساز می باید براساس مندرجات جدول شماره یک به کمک هوا یا گاز مناسب دیگری تحت آزمون فشار برای کل سیستم قرار گیرد (البته مشروط به آنکه همه اجزاء دستگاه قبلا در آزمون تحمل فشار قبول شده باشند).

۷-۱-۳- همه اجزاء سیستم را بایستی براساس جدول شماره یک از نظر نشت آمونیاک آزمایش نمود و چنانچه کارخانه سازنده قطعات را سرهم می کند، انجام این آزمایش برعهده کارخانه است . در غیر این صورت بایستی آزمون در محل انجام پذیرد.

چنین آزمونی ممکن است در هر یک از مراحل اتصال اجزاء تا انتهای خط تولید انجام شود.

۷-۲- شبکه ها و اتصالات قطعات سیستم سردساز

۷-۲-۱- افزارهای قطع کننده جریان ۱۵

قدرت نهایی قطعه قطع کننده جریان مایع برای لوله هایی با قطر اسمی ۱۵۰میلیمتر و یا ساخته شده از فولاد نرم (قابل تبدیل به لوله ) می بایستی لااقل پنج برابر بیشینه فشار کاری آن بخشی از سیستم باشد که در آن بکار می رود. آن دسته افزارهای قطع کننده جریان که قطر اسمی داخلی آنها از ۱۵۰میلیمتر بیشتر است و ضمنا از فولاد نرم ساخته نشده اند می باید لااقل با ۶/۵برابر بیشینه فشار کاری آن بخش از سیستم که در آن بکار می روند برابری کنند.

۷-۲-۱-۱- قطعه قطع کننده جریان بایستی طوری ساخته شود که پوشش روی آن یا دیافراگم ۱۶ آن با چرخاندن جدا نشود و هنگامیکه دیافراگم بسته است ، از عبور جریان در هر جهت جلوگیری نماید ضمنا بایستی این امکان باشد که به جز قطعه متصل شده به بدنه بیرونی ، بقیه اجزاء قطع کننده جریان را بتوان به هنگام روشن بودن سیستم ، دستکاری و محکم نمود و یا حتی آنها را از جای خود خارج کرد.

۷-۲-۱-۲- ترتیب قرارگیری اجزاء قطع کننده جریان بایستی بشرح زیر باشد:

الف – در سیستم هایی که بیش از ۲/۵کیلوگرم آمونیاک دارند بایستی در نقاط زیر قطعات قطع کننده جریان مایع را کار گذارد.

۱- هر یک از ورودیهای کمپرسور، واحد کمپرسور واحد تقطیر کننده .

۲- هر یک از خروجی های کمپرسور، واحد کمپرسور یا واحد تقطیر کننده و نیز برخی هر یک از مخازن .

۳- هر یک از مجاری تخلیه مخزن مایع .

تبصره : بند الف شامل سیستم هایی که به «کمپرسور ۱۷ بدون تغییر مثبت حجم » مجهز هستند نمی شود.

ب – در تمام سیستم های حاوی حداقل ۵۰کیلوگرم شاره سرمازا (البته باستثنأ سیستم های مجهز به «کمپرسور با تغییر مثبت حجم ») نصب قطع کنده جریان مایع در تمامی موارد قید شده در بند الف ضروری است همچنین می بایستی ورودیهای همه مخازن مایع به این قطع مجهز باشند (مگر یک مخزن و آنهم مخزن موجود در واحد تقطیر کننده یا ورودی مخزن مایعی که به صورت یکپارچه به واحد تقطیر کننده متصل است .

۷-۲-۲- شبکه ها و اتصالات قطعات سیستم سردساز

۷-۲-۲-۱- اتصالات : بجز در موارد استثنایی زیر، هرگونه اتصال اعم از جوش با شعله گاز، پرس کردن ، پیچ کردن ، جوشکاریهای مختلف ، لحیم کاریها و اتصالهای برنجی و… برای لوله ها و شبکه ها به شرط تناسب و تناسخ با شارهسرمازا و تنش ناشی از فشار و حرارت قابل استفاده است .

موارد استثنأ عبارتند از:

الف – لحیم کاری خطوط تخلیه ۷۱۷- R(آمونیاک )

ب – اتصالات برنجی ۷۱۷- R(آمونیاک )

ج – اتصال لوله ها بوسیله حدیده کردن آنها و پیچانیدن آنها در یکدیگر در مورد لوله های حاوی مایع که قطر اسمی داخلی آنها از ۲۵میلی متر بیشتر است و یا لوله های حاوی بخار با قطر اسمی داخلی بیش از ۴۰میلی متر

۷-۲-۳- نکاتی در خصوص سرهم کردن شبکه لوله ها در محل استفاده سیستم

۷-۲-۳-۱- شبکه سردساز را می باید بر داربست و نگهدارنده مناسبی استوار نمود. فاصله قرارگیری این عناصر نگهدارنده از یکدیگر به اندازه شبکه و وزن آن (به هنگام پر بودن از سیال ) بستگی دارد.

۷-۲-۳-۲- طراحی شبکه بایستی بگونه ای باشد که امکان دسترسی آسان به کلیه نقاط شبکه (جهت تعمیرات و سرویس دهی ) وجود داشته باشد.

۷-۲-۳-۳- شبکه لوله هایی که از درون دیوارها و سقفهای مقاوم در برابر آتش عبور کرده اند (لوله های توکار) را بایستی به نحوی عایق کاری کرد که در صورت آتش سوزی ، امکان گسترش آتش به اتاقهای مجاور را فراهم نیاورند. در ضمن طراحی باید به نحوی باشد تا امکان قطع ارتباط این لوله ها با لوله های موجود در اتاقهای مجاور وجود داشته باشد.

همچنین در کلیه محدوده های عبور شبکه های حاوی آمونیاک بایستی تهویه مناسب نصب نمود تا در صورت نشت ، از خطر تجمع بخارات آن جلوگیری شود و .

شبکه ها و اتصالات قطعات سیستم سردساز

۷-۲-۳-۴- در شرایطی که طول مسیر شبکه لوله ها بسیار زیاد باشد، باید تدابیری برای انبساط و انقباض حرارتی شبکه اندیشید.

۷-۲-۳-۵- لوله های پلاستیکی انعطاف پذیر را باید در مقابل آسیب های مکانیکی حفظ نمود و گاه بگاه مورد معاینه قرار داد.

۷-۲-۳-۶- احتیاطهای لازم برای جلوگیری از انتقال ارتعاشات مفرط بایستی اعمال شوند.

۷-۲-۳-۷- فاصله شبکه لوله ها یا دریچه ها و اتصالهای مختلف در لوله کشی باز (روکار) نبایستی از کف اتاق از ۲/۲۰متر کمتر باشد. ضمنا ارتفاع نصب لوله ها بایستی به حدی باشد که بالای سر کارکنان قرار گیرد. و فعالیتهای مختلف کاری افراد به آنها آسیبی نرساند.

۷-۲-۳-۸- در مجرای عبور شبکه حاوی شاره سرمازا از دیوارها، سقف و… نبایستی هیچ لوله کشی دیگر یا سیم کشی برق عبور کند مگر آنکه برای هر مورد احتیاطهای ایمنی لازم به عمل آمده باشد.

در ضمن شبکه لوله ها نبایستی به اتاق یا مناطق مسکونی راه داشته باشد، مگر آنکه در محدوده فوق ، لوله یکسره باشد و نیز لوله های غیرفلزی حاوی آمونیاک با قطر اسمی بیرونی ۲۹میلی متر و کمتر از آن درون پوشش فلزی سخت و مستحکم قرار گرفته باشند.

۷-۳- مواد بکار رفته در ساخت سیستم

در ساخت ماشین آلات و نیز برقراری چرخه آمونیاک ، از آهن چکش خور – چدن فولاد و فولاد ریختگی – فولاد کربنه و فولاد با عیار پائین استفاده می شود.

۷-۳-۱- در این سیستم در هر کجا که مس در تماس با آمونیاک قرار می گیرد بایستی فاقد اکسیژن (داکسیده ) باشد. لذا استفاده از مس و آلیاژهای با عیار بالای آن مجاز نخواهد بود.

۷-۳-۲- استفاده از فلز روی در سیستم های آمونیاکی ممنوع بوده و در سایر موارد لازم است قبل از استفاده ، سازگاری مواد با آمونیاک و تنش های ناشی از فشار و حرارت مورد بررسی قرار گیرد.

۷-۴- نشانه گذاری بر دستگاههای سردساز

۷-۴-۱- سیستم سردساز

لازم است علامتی دائمی که بتوان آن را بوضوح دید بر روی افزارها و یا در مجاورت آنها الصاق کرد.

۷-۵- ابزارهای شاخص و میزان سنج

۷-۵-۱- آن دسته مجاری تحت فشار که حجم خالص درونی آنها بیش از ۱۰۰لیتر است در صورتیکه قطعه قطع کننده جریان داشته و حاوی مایع آمونیاک باشند را بایستی به فشارسنج مجهز نمود.

۷-۵-۲- پوشش روئی مجاری تحت فشار اعم از گرم کننده و سرد کننده بایستی به دماسنج و فشارسنج مجهز باشد.

۷-۵-۳- چنانچه پاک کردن و تراشیدن برفکهای برخی تجهیزات بایستی در درجه حرارتهای زیاد و بصورت دستی صورت پذیرد. تجهیز این ابزارها به فشارسنج امری ضروری است .

۷-۶- حفاظت در برابر فشار مفرط

ظهور فشار مفرط در سیستم ممکن است در حین کارکرد کمپرسور حاصل شود و یا آنکه بخشی از سیستم طی جابجائی ، انبار کردن ، نصب و یا راه اندازی در معرض درجه حرارتی بیش از معمول قرار گیرد که منجر به زیادی فشار درون سیستم خواهد شد بمنظور پیشگیری از چنین رویدادی عمل تخلیه بایستی صورت گیرد و در این زمینه لزوم بررسی نصب و بکارگیری قطعات حفاظتی شامل دریچه های فشارشکن ، صفحه های انفجاری ۱۸، درپوش های جوش خورنده و قطعه محدود کننده فشار ضروری است (رجوع شود به ISO 5149- بند ۷-۳)

۷-۶-۱- چگونگی تخلیه و رعایت نکات ایمنی

۷-۶-۱-۱- نحوه تخلیه آمونیاک از قطعه فشارشکن و درپوش های جوش خورنده بایستی بگونه ای باشد که افراد بر اثر خروج مایع در معرض خطر واقع نشوند. این ماده بایستی به فضای آزاد و بدور از محدوده اطراف ساختمان تخلیه شود و این کار بایستی به مقدار کافی و با ابزارهای مناسب صورت پذیرد.

حفاظت در برابر فشار مفرط

۷-۶-۱-۲- همه قطعات محافظ و نیز لوله های مربوطه بایستی در مقابل عوارض سوء و تاثیرات آب و هوا محافظت شوند.

۷-۶-۱-۳- برای قطعه های فشارشکن ، در هر نیمه پرفشار و کم فشار بایستی تهویه جداگانه ای فراهم گردد مگر آنکه یک تهویه برای حل حجم بخار کاهش یافته کافی باشد.

ضمنا چنانچه قطعه فشارشکن در کمترین درجه خود تنظیم شده باشد، این مجموعه باید قادر به تهویه دستگاه باشد.

۷-۶-۱-۴- نقطه اتصال لوله تخلیه ، بایستی از سطح مایع بالاتر واقع شده باشد.

۷-۶-۱-۵- قطعه قطع کننده جریان مایع را بایستی در محل مناسب و بروش مناسب مورد محافظت قرار داد مثلا با گذاردن آن درون جعبه ای قفل دار که در موقع ضروری بتوان با شکستن شیشه روی جعبه به کلید قطعه دست یافت . لازم است برچسب مناسبی مثلا با عنوان ((در موقع ضروری شیشه را بشکنید)) روی آن الصاق کرد.

۷-۶-۱-۶- لوله ها و دریچه های تخلیه را بایستی بدقت انتخاب نمود تا از میزان مناسب تخلیه اطمینان حاصل شود.

۷-۷- نصب قطعه های الکتریکی

طراحی ، ساخت ، نصب ، آزمایش و استفاده از تجهیزات الکتریکی می باید مطابق با استانداردهای عنوان شده در ۲۴-۲-IEC 335و ۳۴-۲- IEC 335و ۴۰-۲- IEC 335و استاندارد ملی ایران به شماره ۱۶- ۱۸۹۹(آئین کار ساختمان ، تجهیزات ، ایمنی سردخانه های مواد خوراکی ) باشد.

۷-۷-۱- سیستم هشدار دهنده

در همه اتاقها بایستی سیستم هشداردهنده نشت آمونیاک وجود داشته باشد و برق آن نیز از منبعی مجزا از روشنائی عادی (مثل باطری ) تأمین شود (براساس رهنمودهای ۳۴-۲-IEC 335) و در محل نصب شده باشد این خطریابها بایستی بگونه ای طراحی شده باشد که وقتی غلظت سردساز به آستانه تحریک از پیش تنظیم شده در آن رسید، علاوه بر آنکه بکار افتاد زنگ خطری را هم بصدا درآورد تا امکان اقدام های اضطراری فراهم گردد.

۷-۸- تدابیر ویژه :

۷-۸-۱- بایستی برای قطع کلیه جریانهای برق ورودی به اتاقها (بجز مدارکها ولتاژ سیستم هشدار دهنده نشت ) کلیدهای ویژه وجود داشته باشد که درون محفظه ای ویژه و یا خارج از اتاق قرار گرفته باشد.

کلیدهای خودکار می باید خودبخود برای قطع مدارها افتند (توسط قطعه و وسایل خطریاب ) البته در شرایطی ممکن است از کلید دستی استفاده شود. که در اینصورت بایستی محل آن در خارج از اتاق ماشین آلات باشد و چنانچه از کلید دستی در این مورد استفاده می شود عامل (اپراتور) دستگاه باید دائم در محل حاضر باشد.

۷-۸-۲- در اتاق ماشین آلات بایستی تهویه مکانیکی اختصاصی وجود داشته باشد و ظرفیت تهویه این سیستم نبایستی از مقدارهای قید شده در فرمول ۱۹ Q=13/88G2/3 کمتر باشد و ضمنا بایستی قطعه خطریاب ، این تهویه را بکار اندازد.

موتور پنکه ها و تجهیزات الکتریکی همراه با سیستم تهویه باید محفظه مناسبی داشته باشند و یا اصلا خارج از اتاق ماشین آلات و جریان هوای درون آن قرار گیرند. در مواردی که عامل دستگاه همواره در اتاق حضور دارد، کنترل تهویه با کلید دستی (به جای وصل آن به قطعه خطریاب به شرط آنکه این کلید بیرون اتاق ماشین آلات قرار گرفته باشد) مجاز است .

۷-۸-۳- هنگام کار با وسائلی که با آمونیاک در تماسند (ماشین ها – لوله ها – شیرآلات اتصالات و…) ابتدا باید مایع آمونیاک به سمت جداکننده ۲۰ هدایت شود و این نگهداری می تواند برای مدت ۱۵الی ۳۰ دقیقه باشد (حتی بعد از این مرحله نیز لوله و اتصالات ممکن است محتوی مقداری از مایع آمونیاک باشند)

تدابیر ویژه

۷-۸-۴- گاز آمونیاکی که درموقع باز کردن وسائل به هنگام تعمیرات خارج می شود بایستی سریعأ بوسیله آب جذب شود و چنانچه جوشکاری بر روی وسائل انجام شده است ، باید مواد زائد بوسیله هوای فشرده و یا نیتروژن که از قبل آماده شده است به طور سریع پاک شود.

۷-۸-۵- جهت آزمون فشار قطعات تازه نصب شده از حداقل میزان آمونیاکی استفاده گردد.

۷-۸-۶- در تمام کارها وقتی احتمال خطر نشت آمونیاک وجود دارد (حتی در مورد وسائلی که قبلا آمونیاک آنها خارج گردیده ) باید همیشه از ماسک آمونیاک استفاده گردد.

۷-۸-۷- هنگام کار با تجهیزات ، در مواقعی که احتمال خطر نشت مایع آمونیاک به همراه روغن و یا آب محتوی مقادیر قابل ملاحظه آمونیاک وجود دارد باید همواره از دستکش لاستیکی استفاده کرد در چنین مواقعی ، در دسترس بودن آب تازه در ظروف دربسته ضروری است .

۷-۸-۸- تجهیزات مقابله با نشت پیش بینی گردد. (مانند ماسک های حفاظتی و سیلندرهای هوای فشرده لباس ایمنی و متعلقات مربوطه تجهیزات کمکهای اولیه تهیه دستورالعمل های لازم جهت مقابله سیستم هشداردهنده )

۸– روش مقابله با نشت آمونیاک

۸-۱- کلیات

۸-۱-۱- در همه اتاقهای ماشین آلات بایستی درب کاملا قالب درگاه باشد و درب رو به بیرون باز شود و چنانچه درب بدرونساختمان راه دارد بایستی به نحوی طراحی شود که خودبخود بسته شود.

تعداد دربها بایستی کافی باشد، یعنی اطمینان حاصل شود که کارکنان در هنگام خطر می توانند به آزادی از درون اتاق بگریزند. در ضمن نبایستی هیچگونه منفذی در اتاق وجود داشته باشد که احتمال رود در صورت نشت آمونیاک ، از آن منافذ به دیگر بخشهای ساختمان نفوذ صورت گیرد.

۸-۱-۲- تهویه در اتاق ماشین آلات بایستی رو به بیرون باشد و به جز در مواردی که تدابیر خاصی در مورد سیستم تهویه موردنیاز است توصیه به استفاده از روش تهویه طبیعی با استفاده از مجاری هوایی دایمی ۲۱ می شود با اینهمه چنانچه تراکم بخار ناشی از آمونیاک به حدی است که امکان تعبیه مجرای مناسب جهت تهویه نباشد، نباید از روش تهویه طبیعی استفاده کرد.

کلیات

۸-۱-۳- نبایستی محدوده خروجی هواکش ها توسط دیوار – ستون و ساختمانهای مجاور و دیگر موانع ، اشغال و محدود شودضمنا برای صرفه جوئی در مصرف انرژی در شرایط عادی می توان از پنکه هایی با سرعت قابل تنظیم استفاده نمود.

۸-۱-۴- محل قرارگیری ورودی هوا به پنکه و مجرای هوا بایستی نزدیک ماشین آلات و به نحو مناسب مورد حفاظت قرار گیرند و تخلیه هوا باید به سمت بیرون ساختمان و به نحوی باشد که احتمال نقص یا بروز خطر نرود. در ضمن برای آنکه تمامی هوای درون اتاق تهویه گردد لازمست مجاری مناسبی برای ورودی هوای تازه تعبیه شود و گاهی برای اینکار لازمست هواکش نصب شود.

در آن دسته اتاقهای ماشین آلات که تهویه طبیعی ندارند (مثلا اتاقهای زیرزمینی ) لازم است جهت حفظ سلامت کارکنان از تهویه های مکانیکی استفاده شود.

۸-۲- تخلیه اضطراری :

روش تخلیه باید بگونه ای تنظیم و برنامه ریزی گردد که شامل نکات زیر باشد:

۸-۲-۱- زنگ هشدار دهنده یا وسائل اعلام خطر: کلیه کارکنان واحد باید با زنگ ها یا آژیرهای هشداردهنده (آتش گاز – نشت بخارات سمی ) آشنا باشند و این عمل باعث تضمین عملیات اضطراری متعاقب خواهد شد.

۸-۲-۲- چگونگی پاسخ به سیستم هشداردهنده : پاسخی که هر فرد می بایست به زنگ یا آژیر هشدار بدهد، طی یک برنامه مشخص بوی آموزش داده شود تا اطمینان حاصل گردد که هر شخص به تنهایی قادر به انجام آن است .

۸-۲-۳- سرپرستان یا افراد ویژه ای جهت شمارش کلیه افراد تحت کنترل در یک منطقه باید منصوب شوند و اشخاص دیگر نیز تحت آموزش قرار گیرند تا بتوانند پشتیبان تیم های امدادی و پزشکی وارد عمل شده و به آنها کمک نمایند.

۸-۲-۴- کارکنان می بایست با نحوه کنترل درب های ورود و خروج و سیستم های ارتباطی واحد آشنا باشند.

۸-۲-۵- از پرسنل آموزش دیده خاصی جهت جستجو و رهایی افراد بهنگام دستور کنترل کننده حوادث ، می توان جهت ورود به منطقه تخلیه شده استفاده بعمل آورد.

۸-۲-۶- چنانچه در مجاورت واحد صنعتی ، منازل یا کارخانجات دیگری قرار دارد، بخصوص آنهایی که در مسیر بادهای غالب و شایع محل قرار گرفته اند، بایستی جهت احتیاط، طراحی برای امکان تخلیه امن آنها بکمک امکانات داخلی و بیرونی فراهم آورد.

۸-۳- عکس العمل افراد

۸-۳-۱- در صورت تحت تأثیر قرار گرفتن با گاز آمونیاک باید تنفس غیر عمیق جهت کاهش صدمه داشت و هنگام تماس گاز با چشم ، با تحمل بیشتر باید کمتر پلک زد و در محل امن به مدت ۱۵دقیقه بطور مرتب بر روی کره چشم آب تمیز ریخت .

۸-۳-۲- هنگام بروز نشت لزومی به دویدن نیست بلکه بهتر است محکم و یکنواخت قدم برداشت و مواظب موانع و دیگر عوارض طبیعی مسیر حرکت بود.

در ضمن باید توجه داشت که وزن بدن نباید از روی یک پا به پای دیگر منتقل گردد مگر آنکه پای دیگر کاملا بزمین رسیده باشد.

۸-۳-۳- در صورت آلودگی با آمونیاک مایع ، سرعت عمل در راءس همه کارهاست و در مرحله اول البسه آغشته به آمونیاک بایستی بسرعت از بدن خارج شده و محیط آغشته شده (عضو بدن ) را به طور پیوسته به مدت ۱۵دقیقه با آب فراوان شست .ضمنا روی البسه آغشته به آمونیاک را نباید پوشاند. بلکه باید اجازه داد که در مجاورت هوای آزاد باشد.

۸-۴- مقابله فیزیکی

۸-۴-۱- به موازات انجام اقدامات (۸-۲) و (۸-۳) بایستی بند ۸- ۴انجام گیرد.

۸-۴-۲- هنگام مقابله فیزیکی ، انجام موارد اصولی به ترتیب زیر الزامی است :

الف – انجام فعالیت های اضطراری و تخلیه آسیب دیدگان

ب – تخلیه سریع گاز از سالن های سردخانه توسط تهویه

ج – تخلیه محصول

د – شستشو با آب

۸-۴-۳- هنگامیکه مقدار زیادی آمونیاک در اثر نشت وارد هوا می شود باید توسط آب ته نشین گردد. بهترین کار این است که با یک آب پاش نازل دار و مناسب آب پاشیده شود.

۸-۴-۴- باستناد بند ۴-۵، اگر آمونیاک به مقدار زیاد وارد هوا شود بگونه ای که به حد انفجار و صدمه رساندن برسد. تماممنابع تولید جرقه یا آتش باید خاموش گردد و از محیط خارج شود مثلا تمام موتورهای الکتریکی باید خاموش شده و مشعل های جوشکاری و گازی قطع و کلیه مواد آتش زا به فاصله های امن انتقال یابد.

۸-۴-۵- جمع آوری ، تخلیه و خنثی نمودن آب آلوده به آمونیاک جهت جلوگیری از آلودگی سفره های آب زیرزمینی صورت پذیرد.

منبع: پرتال سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه پرتابل صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه پرتابل (Portable refrigerator) یا سردخانه متحرک و یا سردخانه موبایل یکی دیگر از انواع سردخانه است که دارای یک شاسی مستحکم آهنی بوده و بوسیله ساندویچ پانل پلی یورتان عایق بندی شده است.

همانطور که از نام این دسته از سردخانه پیداست، آنها بوسیله کامیون و تریلی دارای قابلیت حمل و نقل و جابجایی می باشند.

به علت قابلیت جابجایی آسان و مقرون به صرفه بودن سال های زیادی مورد استفاده مصرف کنندگان مختلف قرار گرفته اند.

زمینه فعالت صنایع برودتی برادران حقیقی در خصوص سردخانه :

  • فروش سردخانه

  • تعمیرات سردخانه

  • خدمات پس از فروش سردخانه

  • ساخت سردخانه

  • نگهداری سردخانه

  • طراحی سردخانه

  • محاسبه سردخانه

  • اجرا سردخانه

آیین نگهداری کیوی در سردخانه

آیین نگهداری کیوی در سردخانه

میوه کیوی از خانواده Actinidiacea، شامل بیش از ۵۰ گونه است که از آن میان امروزه در دنیا سه نوع برای کشت و تولید مطرح می باشد.

Actinidia (Chinensis, Arguta, Kolomikta)

از لحاظ اقتصادی و تجاری نوع Ac. Chinensis اهمیت زیادی دارد.

مبدأ اصلی این گیاه را در جنوب چین جستجو کرده اند. در سال ۱۹۰۶ بذر آن از چین به زلاند نو برده شده و میوه این گیاه در دهه ۱۹۵۰ در ردیف کالاهای صادراتی و تجاری دنیا قرار گرفت.

نام قدیمی آن Chinese gooseberry بوده که به تدریج به دلیل شباهت ظاهری این میوه به کیوی (نام پرنده ای در زلاندنو) به کیوی تغییر نام داد.

به طوری که از سال ۱۹۷۴ نام کیوی فروت در سطح بین المللی پذیرفته شد.

در زلاندنو تقریبا از ۵۰ سال پیش شرایط نگهداری کیوی مورد مطالعه قرار گرفت.

در ایران اولین بار در سال۱۳۴۷ دو اصله نهال کیوی در رامسر کاشته شد که به منظور بررسی های مقدماتی و اقلیم پذیری تحت نظر ایستگاه تحقیقات کشاورزی قرار داشت.

در سال ۱۳۵۰ در حالی که سرمای شدید زیر صفر به درختان مرکبات صدمات زیادی وارد کرد هیچ گونه آثار سرمازدگی بر روی این نهال ها مشاهده نگردید.

آیین نگهداری کیوی در سردخانه

در سال های بعد از طریق موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت کشاورزی واریته های اقتصادی کیوی از جمله هایوارد از کشورهای فرانسه و ایتالیا وارد کشور شد.

هایوارد بی شک بهترین نوع کیوی است که تاکنون کشت شده است. میوه ها درشت و شکل و اندازه آنها کاملاً یکنواخت و بازار پسند بوده و محصول آن برای صادرات بسیار مناسب می باشد.

کار تکثیر نهال بین علاقمندان به کشت کیوی به صورت تجاری در ایران عملاً از حدود سال ۱۳۶۳ آغاز شد و محصول کیوی از سال ۱۳۶۷ به بازارهای داخلی عرضه گردید.

اولین محموله در سال ۱۳۶۸ به طور آزمایشی در یکی از سردخانه های استان مازندران نگهداری شد که به علت تجربه کم و آگاهی ناکافی، میوه ها نرم شدند.

به تدریج با افزایش دانش فنی، نگهداری میوه کیوی در سردخانه ها افزایش یافت.

در حال حاضر در کشور ما سطح ۲۵۰۰ هکتار زیر کشت کیوی است.

با توجه به ضایعات و بیماریهای انباری کمتر کیوی نسبت به مرکبات و همچنین خواص تغذیه ای بالا به لحاظ داشتن موادمعدنی و ویتامین ها به خصوص ویتامین C و فیبر و آنزیم ها کشت آن بسیار توصیه می شود.

البته در این خصوص شایان ذکر است که همگام با توسعه افزایش سطح زیر کشت باید اقداماتی موثر در جهت تاسیس سردخانه های مجهز و به کارگیری مسئولین کنترل کیفی آگاه و ترابری مناسب هنگام صادرات انجام داد.

۱هدف

هدف از نگارش این آئین کار تعیین روش های برداشت، آماده سازی، بسته بندی و شرایط نگهداری میوه کیوی در سردخانه به منظور حفظ هر چه بیشتر ویژگی های آن تا عرضه به بازار مصرف می باشد.

۲ دامنه کاربرد

این آئین کار تنها درباره رقم هایوارد به دلیل ویژگی نگهداری دراز مدت آن در سردخانه کاربرد دارد.

۳ مراجع الزامی

مدارک الزامی زیر حاوی مقرراتی است که در متن این استاندارد به آنها ارجاع داده شده است.

بدین ترتیب آن مقررات جزئی از این استاندارد محسوب می شود . در مورد مراجع دارای تاریخ چاپ و / یا تجدیدنظر ، اصلاحیه ها و تجدیدنظرهای بعدی این مدارک مورد نظر نیست .

معهذا بهتر است کاربران ذینفع این استاندارد ، امکان کاربرد آخرین اصلاحیه ها و تجدیدنظرهای مدارک الزامی زیر را مورد بررسی قرار دهند .

در مورد مراجع بدون تاریخ چاپ و / یا تجدید نظر، آخرین چاپ و / یا تجدید نظر آن مدارک الزامی ارجاع داده شده مورد نظر است .

استفاده از مراجع زیر برای کاربرد این استاندارد الزامی است :

۳-۱ استاندارد ملی ایران ۳۴۷۵ : سال ۱۳۷۹ کیوی
۳-۲ اسـتاندارد ملی ایـران ۱۸۹۹: سال ۱۳۷۵ آئین کار ساختمان تجهیزات و ایمنی سردخانه مواد خوراکی

۳-۳ استاندارد ملی ایران ۳۳۹۹: سال ۱۳۷۳ آئین کار روش چیدن کالا در سردخانه مواد غذایی

۳-۴ استاندارد ملی ایران ۳۵۸۹: سال ۱۳۷۴ آئین کار محاسبه ظرفیت وزنی سالنهای نگهداری سردخانه مواد غذایی

۳-۵ استاندارد ملی ایران ۲۱۹۹: سال ۱۳۷۲ شرایط فیزیکی نگهداری میوه وسبزی در سردخانه و روش اندازه گیری آنها

۳-۶ استاندارد ملی ایران ۴۵۵۹: سال ۱۳۷۷ روش نگهداری میوه ها و سبزیها در سردخانه با هوای کنترل شده

یادآوری – منظور از میوه در متن این استاندارد، میوه کیوی از رقم هایوارد می باشد.

۴ اصطلاحات و تعاریف

در این استاندارد اصطلاحات و یا واژه ها با تعاریف زیر به کار می رود :

۴-۱ میوه کیوی

به میوه رقم های مختلف درختچهActinidia delisiosaاز خانوادهActinidiacea گفته می شود.

۴-۲ رقم های وارد

هایوارد به رقم اصلاح شده گونه Actinidia chinesis گفته می شود که به نام اصلاح کننده آن هایوارد رایت نامگذاری شده است .

۴-۳ سردخانه

به مجموعه ای از ساختمان و تجهیزات گفته می شود که بتواند شرایط ویژه نگهداری کیوی را از دید دماودمه نسبی و دیگر شرایط موردنیاز تامین کند. به استاندارد های ملی ایران۱۸۹۹ سال۱۳۷۵ و ۲۱۹۹ سال ۱۳۷۲ رجوع شود.

۴-۴ رسیدن کیوی

به حالتی از کیوی گفته می شود که از دید فیزیولوژیک بالندگی بسنده داشته و ترکیبات شیمیایی آن کامل شده باشد.

۴-۵ بریکس

به مواد جامد محلول در آب گفته می شود که به وسیله دستگاه رفرکتومتر میزان آن بر پایه درصد سنجیده می شود. سنجش طبق استاندارد ملی ایران ۳۴۷۵ سال ۱۳۷۹ – کیوی انجام شود.

۴-۶ گاز اتیلن

یکی از گازهای فرار است که در اثر فعالیتهای حیاتی میوه از آن خارج شده و موجب رسیدن کیوی می شود.

۴-۷ سفتی بافت میوه

به معیاری در تعیین دوره نگهداری و رسیدن میوه گفته می شود که با دستگاه پنترومتر ( با نوک ۸ میلیمتری(۴)) اندازه گیری می شود .

۴-۸ نرمی

هنگامی که با فشار ملایم بین دو انگشت، ایستادگی گوشت میوه از دست برود به آن نرم گفته می شود.

۴-۹ بد شکلی

به هرگونه ناهنجاری در شکل طبیعی میوه گفته می شود.

۵ اصول نگهداری کیوی در سردخانه

۵-۱ نگهداری در دمای کم به منظور

۵-۱-۱ کند کردن تنفس و سایر فعالیتهای حیاتی میوه

۵-۱-۲ کم و محدود کردن فعالیت باکتریها و قارچها و جلوگیری از فساد میوه

۵-۱-۳ جلوگیری از تغییرات سریع کیفی میوه مانند رسیدگی بیش از حد و نرمی میوه

۵-۲ نگهداری در دمه نسبی بالا به منظور

۵-۲-۱ کاهش تبخیر شدید و حفظ طراوت میوه و جلوگیری از چروکیدگی

۵-۳ خارج کردن گازهای فرار ناشی از فعالیتهای حیاتی میوه

با نگهداری در سردخانه با هوای کنترل شده، مدت نگهداری کیوی طولانی تر می شود.

۶ برداشت

۶-۱ زمان برداشت

میوه را باید هنگامی برداشت نمود که طولانی ترین عمر نگهداری را در سردخانه داشته باشد.

۶-۱-۱ کیوی باید زمانی چیده شود که اندازه مواد جامد محلول (بریکس ) آن کمینه ۲/۶ باشد. در این هنگام میوه ، کامل اما سفت و نرسیده است.

میوه هایی که هنگام برداشت ، بریکس کمتر از ۲/۶ دارند علاوه برآنکه نمی توان آنها را در سردخانه بخوبی نگهداری کرد پس از رسیدن نیز مزه و طعم مطلوب نخواهند داشت .

یادآوری – ایده آل آن است که اندازه بریکس در هنگام برداشت ۹-۷ باشد .

۶-۱-۲ سفتی بافت کیوی هنگام چیدن باید حدود kgf 10-7 باشد .

۶-۱-۳ کیوی را باید هنگام خنکی هوا چید و مراقب بود قطرات باران و شبنم بر روی آن نباشد.

۶-۲ نحوه برداشت

کارگران باید آموزش دیده ، ناخن ها کوتاه و دستکش نرم نخی بدست داشته باشند تا از ایجاد صدمه به پوست میوه جلوگیری گردد. میوه ها بادست چیده شده داخل کیسه های میوه چینی قرار می گیرند.

در این مرحله با وجود ظاهر کاملا سفت ، میوه ها به راحتی در اثر بی احتیاطی دچار آسیب خواهند شد.

وقتی کمینه بالندگی در باغ کیوی مشاهده شد می توان میوه را در یک چین برداشت نمود زیرا معیارهای ظاهری جهت جداسازی میوه بالنده از غیر آن وجود ندارد .

یادآوری – میوه کیوی باید بدون دم چیده شود .

۶-۳ پس از برداشت

دو عامل محیطی که بزرگترین اثر را در نرمی میوه پس از برداشت دارند دمای بالا و وجود اتیلن است . میوه باید در باغ تا هنگام حمل و نقل در سایه نگهداشته شود .

همچنین دمای بالای میوه برداشت شده باید به سرعت کاهش یابد به گونه ای که ترجیحا در ۲۴ ساعت و ناچارا ۴۸ ساعت پس از برداشت بایستی دمای میوه را به ۴ درجه سلسیوس رساند تا بیشینه مدت نگهداری بدست آید.

در غیر اینصورت آب میوه به سرعت تبخیر شده که با حدود ۴-۳ % کاهش آب به ویژه در انتهای ساقه ای میوه ( جای کنده شدن دم میوه ) ممکن است چروکیدگی ایجاد شود.

یادآوری ۱ – پس از برداشت تا رسیدن به سردخانه باید از هر عملی که موجب آسیب دیدگی میوه می گردد مانند (پرتاب کردن، زخمی کردن، فشردن و …) خودداری کرد.

یادآوری ۲ – باید مراقب بود تا میوه در همه مراحل جابجایی و ترابری و نگهداری در معرض اتیلن قرار نگیرد.

۷ آماده سازی میوه

پس از برداشـت و قـبل از بسته بندی، آماده سـازی میوه به شرح زیر به وسیله تجهیزات مناسب مربوط انجام می شود.

۷-۱ تمیز کردن

ابتدا در مرحـله تمیز کـردن و برس زنی(۱)، ذرات کوچک و برگ ها و باقی مانده های دیگر (زائده های مربوط به باغ ) از سطح میوه برداشته می شوند.

۷-۲ جور کردن

سپس میوه وارد مرحله جور کردن شده که معمولا تعداد ۸-۶ نفر کارگر در دو طرف میز بازرسی میوه های آسیب دیده و لکه دار و بد شکل را جدا می کنند.

۷-۳ درجه بندی

بلافاصله پس از جور کردن، باید طبق استاندارد ملی ۳۴۷۵ سال ۱۳۷۹ – کیوی عمل درجه بندی را انجام داد. در این صورت میوه های درجه بندی شده و با اندازه معلوم در سالن های نگهداری جای مشخصی داشته که هم برای صاحب کالا از نظر بازاریابی و هم برای مسئول سردخانه از نظر نحوه خروج کالا مفید خواهد بود.

۸ بسته بندی

۸-۱ جهت بسته بندی بایستی از جعبه های پلاستیکی با ارتفاع بیشینه ۳۰ سانتی متر استفاده کرد.

۸-۲ گنجایه های مورد استفاده نباید آلوده به قارچ و میکروارگانیسم های دیگر باشند پس باید پیش از قراردادن میوه ضد عفونی شوند.

۸-۳ گنجایه های مورد استفاده برای بسته بندی ضمن داشتن منافذ لازم برای رسیدن هوای سالن سردخانه به میوه ها باید به اندازه کافی مقاوم بوده و برآمدگی تیز که به میوه آسیب وارد نماید نداشته باشند.

۹ کارهای مربوط به سردخانه گذاری

۹-۱ قبل از بارچینی میوه در سالن های نگهداری سفارش می شود برابر فرم پیشنهادی پیوست الف مشخصات اولیه آن تعیین و در فرم مذکور درج گردد.

در صـورتی که دمـای میوه قبـلاً‌ کاهش نیافته باشـد می تـوان دمـای آن را در آمادگاه کاهـش داد. (پیش سرد کردن)(۱)

۹-۲ پس از پایین آمدن دمای میوه گنجایه های حاوی آن را باید به سالن های اصلی نگهداری انتقال داد. در مواردی که میوه های متعلق به چند باغدار در یک سالن نگهداری شوند حتماً‌ باید جدا از یکدیگر قرار گیرند.

۹-۳ بارچینی میوه کیوی در سردخانه باید طبق استاندارد ملی ایران۳۳۹۹ سال۱۳۷۳ – آئین کار روش چیدن کالا در سردخانه مواد غذایی انجام شود.

۹-۴ بهره گیری مناسـب از فضـای سالن نگهداری باید طبق استانداردملی ایران ۳۵۸۹ سال ۱۳۷۴ آئین کار محاسبه ظرفیت وزنی سالن های نگهداری سردخانه مواد غذایی انجام شود.

یادآوری – سالن های نگهداری در سردخانه بایستی قبل از ورود میوه ضد عفونی گردند به این ترتیب که ۴۸ ساعت در فضای بسته تحت عمل ضد عفونی با قارچ کش های مجاز قرار گرفته سپس به مدت یک هفته هوادهی شوند.

۱۰ شرایط بهینه نگهداری

۱۰-۱ دما

دمای بهینه برای نگهداری میوه ۵/۰ ± ۰ درجه سلسیوس سفارش می گردد .

یادآوری – ازدمای پایین تر از ۵/۰ – درجه سلسیوس به منظور سالم نگهداشتن میوه و جلوگیری از یخ زدگی احتمالی آن باید اجتناب کرد .

اگر میوه در دمای ۲ درجه سلسیوس نگهداری شود کاهش مدت نگهداری ۲-۱ ماهه در مقایسه با دمای صفر درجه سلسیوس پیش بینی می شود .

افزایش دما از صفر درجه سلسیوس به ۵ درجه سلسیوس باعث دو برابر شدن عمل تنفس و تقریبا نصف شدن دوران نگهداری می شود . همچنین میوه در دمای ۵ درجه سلسیوس سه برابر سریع تر از دمای صفر درجه سلسیوس نرم خواهد شد.

۱۰-۲ دمه نسبی

دمه نسبی مناسب برای نگهداری میوه ۹۵ – ۹۰ % سفارش می گردد .

یادآوری – تندی گردش هوا برای تامین دما و دمه نسبی یکنواخت باید به گونه ای باشد تا از ایجاد شبنم یا ژاله روی میوه و پوسیدگی جلوگیری گردد.

تمام میوه های تازه بعد از برداشت آب از دست داده و در نتیجه کاهش وزن پیدا میکنند.

اگر چه میزان از دست دادن رطوبت با شرایط دمای هوای محیط ، دمای بافت میوه و تندی گردش هوا برحسب زمان تاثیر می پذیرد ، اما فاکتور عمده در کاهش وزن بعد از سرد شدن میوه و نگهداری در صفر درجه سلسیوس ، رطوبت نسبی هوای اطراف میوه است .

کاهش وزن در میوه کیوی می تواند با کاهش ناچیزی در سفتی بافت همراه باشد .

۱۰-۳ اتیلن

اندازه گاز اتیلن در هوای سالن سردخانه ppb 10-5 سفارش می گردد .

تاکید می شود با توجه به حساسیت میوه کیوی نسبت به اتیلن باید سعی کرد میوه در مراحل بعد از برداشت و نگهداری در معرض اتیلن قرار نگیرد.

کیوی نباید بامیوه های دیگر که تولیداتیلن می کنند ترابری و نگهداری شود مانند سیب ، گلابی و موز. زیرا باعث نرمی میوه شده و به گونه موثری دوره نگهداری و فروش میوه رامحدود می کنند.

میزان اتیلن باید براساس نظمی پایش شود. تهویه مداوم در طول نگهداری باعث کاهش سطح اتیلن می گردد .

یادآوری – باید از لیفت تراک هایی که با نیروی باتری کار می کنند بهره گرفت.

۱۰-۴ عمر نگهداری

عمر نگهداری میوه کیوی با پیروی از شرایط بهینه نگهداری بیشینه ۶ ماه می باشد.

۱۱ بازرسی میوه در سردخانه

در طول دوره نگهداری جهت شناسایی به موقع ضایعات احتمالی و آگاهی از چونی میوه باید به گونه ای مرتب از آن نمونه برداری کرد و نمونه ها را مورد بررسی دقیق قرار داد . در صورت مشاهده هرگونه ناهنجاری در حد امکان از پیشرفت آن جلوگیری نموده و در غیر اینصورت نسبت به عرضه در بازار باید عمل نمود.

۱۲ ضایعه های دوران نگهداری

بطور کلی بین بیماری های بعد از برداشت و ناهنجاری های فیزیولوژیکی باید فرق گذاشته شود .

۱۲-۱ ناهنجاری های فیزیولوژیکی

۱۲-۱-۱ آسیب برخاسته از یخ زدن

در این ناهنجاری حالت نیم شفافی (ماتی) گوشت میوه در انتهای ساقه ای شروع شده و به سوی انتهای جوانه ای میوه پیشرفت می کند .

بافت میوه های حساس در نگهداری طولانی تا حدی زرد می شوند.

آسیب یخ زدن در میوه های زود هنگام چیده شده هنگامی که در دمای زیر صفر درجه سلسیوس نگهداری شوند و یازمانی که میوه ها در باغ در معرض یخبندان ناگهانی قرار گیرند اتفاق می افتد.

میوه های که در اواخر فصل یخ می زنند معمولا در قسمت شانه میوه ، سلولها متلاشی شده و موجب جمع شدگی انتهای ساقه ای میوه می شود .

۱۲-۱-۲ سختی میانی

این ناهنجاری با قرار گرفتن میوه کیوی در معرض اتیلن و میزان CO2 بالاتر از ۸ درصد در سالن نگهداری ایجاد می شود .

در این حالت اندرون میوه نرسیده و سخت و چوبی می ماند در حالیکه باقی بافت آن نرم و رسیده و آب افتاده شده و سبز تیره می گردد .

۱۲-۱-۳ خرابی درونی

نشانه آن با بی رنگی خفیف در انتهای جوانه ای میوه شروع می شود . با گذشت زمان در اطراف انتهای جوانه ای میوه پخش شده و بخش وسیعی را در بر می گیرد .

با پیشرفت این اختلال نوعی دان دان شدن (شنی) بافت زیرین پوست میوه دیده می شود.

۱۲-۱-۴ نیم شفافی پریکارپ

این اختلال هم در میوه انبار شده در هوای معمولی و هم هوای کنترل شده سالن با دمای صفر درجه دیده می شود .

نشانه آن به صورت لکه های نیم شفاف ( مات ) در بافت بیرونی پوست در انتهای قلمی شکل ظاهر می شود که ممکن است به کناره ها پیشرفت کند نیم شفافی پریکارپ را می توان بعد از ۱۲ هفته نگهداری در صفر درجه سلسیوس مشاهده نمود .

حضور اتیلن در فضای سالن نگهداری باعث شدت پیشرفت نشانه ها می شود .

۱۲-۱-۵ سفیدک میانی

لکه های مجزای روشن در بافت میانی میوه می تواند تحت تاثیر بالا رفتن CO2 و اتیلن به مدت بیش از ۳ هفته در دمای صفر درجه سلسیوس بوجود آیند . در واقع ترکیب CO2 و اتیلن مانع تبدیل نشاسته به قند می گردد.

۱۲-۲ بیماری پس از برداشت

۱۲-۲-۱ بوتریتیس

این بیماری علاوه بر کشور ما در همه مناطق کشت کیوی اعم از نیوزیلند ، ایالات متحده امریکا، شیلی، یونان و ایتالیا ممکن است اتفاق افتد. بوتریتیس مهمترین بیماری انباری کیوی است.

بیماری توسط قارچ Botrytis Cinerea ایجاد که در محیط کشت آزمایشگاهی تولید کپک خاکستری روشن متمایل به قهوه ای می نماید .

شایع ترین نشانه آن ، پوسیدگی نرم در انتهای ساقه ای میوه و یا در محل زخم هاست.

بافت آلوده، تیره رنگ و آبدار می شود . آلودگی اولیه می تواند در هر زمان از پایان جوانه زنی تا برداشت در قسمتهای مستعد بوجود بیاید . سپس در دوره نگهداری در شرایط مناسب رطوبتی پیشرفت می کند و داخل میوه سالم پخش می شود.

یادآوری – دیگر بیماری هایی که ممکن است به کیوی آسیب بزنند به شرح زیر می باشند:
Alternaria rot – Blue mold – Dorthiorella rot – Phoma rot – Phomopsis rot – Sclerotinia rot – Mucor rot -Buck shot rot

هوای کنترل شده

هوای کنترل شده به همراه کنترل دما ، دمه و گاز اتیلن در سردخانه برای افزایش عمر نگهداری میوه استفاده می شود .

هـوای داخل سالنهای نگهـداری به گونـه ای تغییـر داده می شـود که میـزان اکسیـژن آن کمتـر و دی اکسیدکربن آن بیشتر از هوای معمولی باشد . به استاندارد ملی ایران ۴۵۵۹ رجوع گردد .

میزان اکسیژن هوای سالن سردخانه باید به ۲ % و دی اکسیدکربن آن به ۵ % برسد .

عامل اصلی متابولیسم ، اکسیژن است لذا با کاهش میزان آن در محیط می توانیم از فعالیت متابولیکی میوه بکاهیم . دی اکسید کربن نیز اثر خنثی کنندگی روی اتیلن دارد و البته باید توجه داشت که اندازه بیش از حد آن زیان هایی به دنبال دارد .

هوای کنترل شده

تحقیقات نشان داده که افزایش گاز CO2 نسبت به افزایش گاز O2 تاثیر بیشتری در نرمی غشاء داخلی و خارجی میوه دارد .

هوای کنترل شده در سالن هایی قابل انجام است که غیر قابل نفوذ گاز ها ساخته شده باشند و دارای دستگاههای اندازه گیری O2 و CO2 و اتیلن باشند .

میوه ها برای نگهداری ، بیشینه یک هفته بعد از برداشت باید در شرایط فوق قرار گیرند .

از فواید مهم هوای کنترل شده حفظ سختی بافت میوه و کاهش شیوع بوتریتیس است . در هر دو شرایط نگهداری (هوای معمولی و کنترل شده) میوه های با اندازه بزرگ سرعت نرم شدن کندتر نسبت به میوه های کوچکتر دارند .

میوه را در هوای کنترل شده می توان به مدت بیشینه ۱۶ هفته بیشتر در مقایسه با هوای معمولی نگهداری نمود و همچنین طبق بررسی پژوهشگران در این شرایط ۳ برابر سرعت نرم شدن کاهش می یابد .

سیستم پیش بینی بوتریتیس در سردخانه

تحقیقات نشان داده که بهترین کنترل بوتریتیس با دو سمپاشی در مرحله شکوفه دادن و نیز دو سمپاشی پیش از برداشت میوه کیوی قابل انجام است .

از آنجا که کاهش بیماری بوتریتیس با انجام چهار مرحله سمپاشی ممکن است اقتصادی نبوده و همچنین خطر مقاوم شدن میکروارگانیسم های بیماری زا و احتمال سرطان زایی را به دنبال دارد جهت پیش بینی سطوح بوتریتیس در سردخانه سیستم پایش باغ گستـرش پیـدا کرده است که به شـرح زیـر می باشـد:

این سیستـم از طـریق پلیت گذاری انتهای ساقه ای میوه در محیط کشت (P.D.A) (2) و بررسی میزان پرگنه های رشد کرده به وسیله قارچ بوتریتیس سینه ره آ ( عامل کپک خاکستری ) عمل می کند به گونه ای که تعداد ۶۰ میوه از هر باغ برای اجرای این سیستم کافی است و تعداد پلیت ها برای ۶۰ میوه باید بیش از ۳۰۰ تا باشد .

لازم به ذکر است که بهترین زمان نمونه برداری میوه چهار ماه پس از گرده افشانی خواهد بود.

پس از بررسی نتایج آزمونها چنانچه بیش از ۶ % کپک خاکستری در سردخانه پیش بینی شود سمپاشی پیش از برداشت میوه با وینکلوزولین ضروری است و اگر کمتر از ۶ % باشد بهره گیری از این قارچ کش نیازی نیست .

اگر قرار است میوه تا ۳ ماه پس از برداشت به بازار عرضه شود می توان سمپاشی با وینکلوزولین را یک هفته قبل از برداشت انجام داد، ولی چنانچه قرار است میوه بیش از ۳ ماه در سردخانه نگهداری شود بایستی به منظور کاهش قابل توجه فساد انباری ناشی از بوتریتیس دو هفته و نیز یک هفته قبل از برداشت کیوی ، آن را با قارچ کش وینکلوزولین سمپاشی نمود.

منبع: پرتال سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه زیر صفر صنایع برودتی برادران حقیقی:

تعریف سردخانه زیر صفر

سردخانه های زیر صفر ( below zero refrigerators ) یکی از انواع سردخانههاست که جهت انواع محصولاتی که نیازمند نگهداری در شرایط انجماد هستند استفاده میگردد.

محصولات پروتئینی و فاسد شدنی و حتی برخی از میوه جات. درجه ی حرارت اینگونه سردخانه ها گاهی به ۳۲ درجه زیر صفر نیز می رسد.

این گونه سردخانه ها در ظرفیت های مختلفی بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند.

قیمت سردخانه زیر صفر با توجه به ابعاد و اسب بخار مورد نیاز و دمای مورد نیاز متغیر است.

سیستم تبرید سردخانه های زیر صفر کوچکتر معمولی فریونی بوده، و برای سردخانه های بزرگتر از آمونیاک جهت این امر استفاده می شود.

کاربردهای فراوان سردخانه های زیر صفر از فروشگاه های بزرگ گرفته تا مرغداری ها و گاو داری ها.

نگهداري و ترابري گوجه فرنگي

نگهداري و ترابري گوجه فرنگي

۱- هدف و دامنه كاربرد

هدف از تدوين اين استاندارد ارائه روش برداشت و عملياتي است كه بايد به منظور حفظ كيفيت و جلوگيري از فساد گوجه فرنگي انجام گيرد .

اين روش در مورد گوجه فرنگي هائي كه به مصرف فرآيند صنعتي مي‏رسند كاربرد ندارد .

۲- آماده سازي گوجه فرنگي

۲-۱- برداشت : گوجه فرهنگي بايد در هواي خشك برداشت شود.

۲-۱-۲- ميزان رسيده بودن گوجه فرنگي در هنگام برداشت بستگي به عوامل زير دارد:

– مقصد ترابري
– مدت ترابري
– شرايط ترابري
– مورد يا موارد مصرف
– مدت مورد نظر براي نگهداري
– زمان مورد نظر براي عرضه به بازار

۲-۱-۳- رنگ گوجه فرنگي مهمترين ضابطه براي تعيين زمان برداشت مي‏باشد.

۲-۱-۴- بلافاصله بعد از برداشت ( حداكثر در طي ۱۲ ساعت ) بايد گوجه فرنگي را مشروطه , بسته بندي , ارسال و يا در سردخانه نگهداري نمود .

۲-۲- كيفيت : گوجه فرنگي هايي كه براي ترابري و نگهداري به مدت كوتاهي در نظر گرفته شده‏اند بايد داراي ويژگيهاي مندرج در استانداردهاي مربوطه و نياز بازار باشند .

– گوجه فرنگي‏ها بايد سالم و تميز , داراي سفتي مناسب با درجه رسيده بودن و عاري از رطوبت اضافي سطحي بوده و از نظر اندازه طبقه بندي و از لحاظ دما مشروطه شوند.

– وجود دم روي ميوه اختياري است و الزامأ شرطي براي ترابري و نگهداري در سردخانه نمي‏باشد . اطمينان از يكنواختي رنگ و ميزان رسيده بودن گوجه فرنگي‏ها در يك بهر اهميت داشته و دامنه نوسان رنگ ميوه نبايد بيش از دو درجه از تفاوت رنگ جدول يك تجاوز كند.

۳- بسته بندي

گوجه فرنگي‏هايي را كه براي نگهداري در سردخانه و ترابري با وسايل مجهز به تجهيزات سرمازا در نظر گرفته شده‏اند مي‏توان در انواع بسته‏ها ( چوبي – مقوايي – پلاستيكي ) بسته بندي نمود , مشروط بر آنكه فشاري كه بر روي ميوه‏ها وارد مي‏شود موجب كاهش كيفيت آن در طي ترابري و نگهداري نشود.

موجبات گردش هوا در اطراف بسته‏ها و داخل آن بايد فراهم باشد .

چنانچه نگهداري گوجه فرنگي در سردخانه ضروري باشد بايد آنرا پيش از نگهداري در سردخانه خنك كرد .

– بعد از برداشت گوجه فرنگي , مشروطه كردن , دسته بندي بايد آنرا به اندازه‏اي خنك كرد كه دماي آن بيش از ۲ درجه سلسيوس با دماي بهينه ترابري و نگهداري اختلاف نداشته باشد .

– براي جلوگيري از تراكم بخار آب روي ميوه توصيه مي‏شود كه وسيله ترابري نيز قبلا خنك گردد .

۵- بارگيري در وسايل ترابري مجهز به تجهيزات سرمازا يا سردخانه

گوجه فرنگي بايد حداكثر ظرف مدت ۲۴ ساعت بعد از برداشت در سردخانه يا وسيله ترابري ( مجهز به تجهيزات سرما از ) بارگيري شود .

كيفيت گوجه فرنگي در صورتيكه دماي آن ولو به مدت چند ساعت به بالاتر از ۲۵ درجه سلسيوس برسد بطور قابل توجهي كاهش مي‏يابد .

اگر نتوان دماي بهينه نشان داده شده در جداول ۱ و ۲ را حفظ كرد مي‏توان گوجه فرنگي را در دماي بين ۶ تا ۲۵ درجه سلسيوس نگهداري نمود ولي بهر حال گوجه فرنگي را در خارج از دماي بهينه آن نبايد بيش از ۱۲ ساعت نگهداري نمود .

توصيه مي‏شود هر سالن نگهداري سردخانه يا هر وسيله ترابري مجهز به تجهيزات سرمازا با گوجه فرنگي هايي شود كه از نظر رسيده بودن و اندازه يكسان باشند .

– بسته‏هاي حاوي گوجه فرنگي بايد به دقت جابجا شود .

اگر عمليات بارگيري و تخليه در سردخانه بطور مكانيكي انجام گيرد توصيه مي‏شود كه از پالت براي جابجايي استفاده شود . بعد از بارگيري در سردخانه اطمينان از گردش خوب هوا داراي اهميت مي‏باشد .

۶- شرايط بهينه در طي ترابري با وسايل نقليه مجهز به تجهيزات

سرمازا و نگهداري در سردخانه

۶-۱- دما : دماي بهينه كه در طي ترابري و نگهداري بايد بكار گرفته شود بستگي به درجه رسيده بودن گوجه فرنگي , مدت مورد نظر براي ترابري و نگهداري و شرايط توزيع دارد .

بطور كلي , هر چه گوجه فرنگي رسيده‏تر باشد دماي پايين‏تر را بهتر تحمل مي‏كند .

۶-۲- ميزان رطوبت نسبي هوا : رطوبت نسبي هوا بايد ۳±۹۰ درصد نگهداري شود .

۶-۳- گردش هوا : گردش هوا در طي ترابري و نگهداري در سردخانه بايد طوري باشد كه دما و رطوبت نسبي مورد نظر بطور ثابت و يكنواخت حفظ شود .

۶-۴- مدت نگهداري در سردخانه : حفظ كيفيت گوجه فرنگي در شرايط حرارت و رطوبت نسبي مشخص شده تابع درجه رسيده بودن گوجه فرنگي , رقم ميوه , دماي نگهداري , وسيله‏اي كه براي ترابري بكار گرفته شده است مي‏باشد .

۶-۵- ارقام گوجه فرنگي مي‏تواند كيفيت خود را در شرايط مشخص شده به مدت ۷ تا ۲۱ روز حفظ نمايد .

۷- عملياتي كه بايد طي نگهداري و در پايان آن و همچنين در وسايل ترابري انجام شود :

۷-۱- توصيه مي‏شود كه در طي نگهداري كيفيت گوجه فرنگي بطور منظم كنترل شود.

۷-۲- در پايان مدت نگهداري يا ترابري براي اجتناب از تراكم بخار آب روي سطح ميوه بايد آنها را تا اندازه‏اي پيش گرم كرد .

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه بالا صفر صنایع برودتی برادران حقیقی:

این سردخانه های معمولا در صنعت و کشاورزی و جهت نگهداری ، میوه جات ، صیفی جات ، سبزیجات ، پیش سردکن های کشتارگاه ها و هرگونه محصولاتی که به این دما نیاز دارند استفاده می شود.

به عبارت دیگر محیطی جهت نگهداری محصولات متفاوت که دمای صفر درجه به بالا نیاز دارند برای مدت زمان های مختلف را سردخانه بالا صفر می گویند.

انواع سردخانه بالا صفر

  1. سردخانه ای که با گاز فریون کار می کند.
  2. سردخانه ای که یا گاز آمونیاک NH3 کار می کند.

سردخانه بالا صفر آمونیاکی (NH3) :

برای سرخانه هایی که با متراژ و فضایی بالا جهت نگهداری و انبار کردن محصولات با تناژهایی بالای ۲۵۰۰ تن به بالا احداث می گردد و گاز آمونیاک (NH3) برای موجود زنده یا انسان مضر بوده و احتمال خفگی را دارد.

به همین منظور با احتیاط کامل و نیروهای کارآمد و تخصصی راهبری و اپراتوری می گردد و اجرا و محاسبات مخصوص به خود را دارد که این شرکت توانایی کامل محاسبه، طراحی و اجرا را دارد.

مزایای سردخانه آمونیاکی:

  • از مزایای سردخانه آمونیاکی داشتن موتورخانه مرکزی بوده برای کل سالن ها و راهبردی در یک مجموعه اداره می گردد.
  • یکی دیگر از محاسن آن، عمر طولانی و اصطحکاک کم بوده است.

سردخانه بالا صفر فریون:

برای تمامی محصولات می توان از سیستم فریون استفاده نموده و راهبری ساده و راحتی دارد و در زمان خرابی به راحتی رفع عیب می گردد.

گاز اتلین چیست و چه کاربردی دارد؟

گاز اتلین چیست و چه کاربردی دارد؟

گاز اتیلن (C2H4) ترکیبی از گازی آلی است که ساده‌ترین ساختار شیمیایی آلکن را دارند (آلکن‌ها حاوی پیوند دوگانه کربن-کربن هستند).

گازاتیلن تجاری‌ترین ترکیب آلی است که در جهان تولید و در بسیاری از کاربردهای صنعتی استفاده می‌شود. اتیلن همچنین گاز هورمون گیاهی است.

تاثیرات هورمونی گاز اتیلن بر رشد عمومی گیاهان در سال ۱۸۶۴ برای اولین بار مشاهده شد.

در این زمان نشت گاز در سیستم‌های روشنایی خیابان منجر به توقف رشد و تغییر شکل در گیاهان نزدیک شد.

گاز اتلین چیست و چه کاربردی دارد؟

در سال ۱۹۰۱ میلادی، نیلجوبو مولفه فعال گاز را شناسایی کرد که همان گاز اتیلن بود، اما این امر تا سال ۱۹۳۴ مشخص نشد.

در این زمان جانی مشخص کرد که گیاهان می‌توانند اتیلن را سنتز کنند و در سال ۱۹۳۵، کروکیر پیشنهاد کرد که گازاتیلن برای پاسخ هورمونی برای رسیدن میوه و پیری بافت رویشی مورد استفاده قرار بگیرد.

تحقیقات از آن زمان به بعد نشان داد که اتیلن نقش مهمی در فرآیند توسعه بسیاری از گیاهان، از جمله  فرآیند جوانه‌زنی بذر، رشد رویشی، ریزش برگ، گل‌دهی، پیری و رسیدن میوه ایفا می‌کند.

اتیلن همچنین نقشی در پاسخ به تنش آب، سردی و آسیب مکانیکی ایفا می‌کند.

گازاتیلن و رسیدن میوه

نمونه‌های اولیه از استفاده انسانی از اتیلن مربوط به ارتقاء فرآیند رشد میوه است، در یونان باستان از برش انجیر برای ارتقاء پاسخ‌های رشد استفاده می‌کردند.

اتیلنی که بافت‌های آسیب دیده میوه ایجاد می‍کند، پاسخ‌های وسیع‌تر رسیدن را به همراه دارد.

به طور مشابه در چین باستان بخور خوشبویی را در اتاق در بسته با ذخیره گلابی می‌سوزاندند ( اتیلن به صورت محصول جانبی در احتراق بخور بدست می‌آمد) این امر رسیدن میوه را تحریک می‌کرد.

گازاتیلن و رسیدن میوه

اصطلاح «یک سیب گندیده کل سبد را خراب می‌کند» هم براساس تاثیر رسیدن (یا گندیدن) یک سیب و آزادسازی اتیلن است که رسیدن و پیری سیب‌های دیگر سبد را تسریع می‌کند.

تحقیقات قابل توجهی از آن زمان درباره تاثیرات اتیلن بر رسیدن میوه انجام گرفته است.

استراتژی‌های حداقل‌سازی قرارگیری میوه در معرض منابع خارجی اتیلن و روش‌های مدیریت غلظت داخلی اتیلن کلیدی برای بهینه‌سازی تجاری عمر انبار و کیفیت خوردن بسیاری از میوه‌هاست.

ارتباط اساسی بین اتیلن و میزان تنفس میوه در طول رسیدن به منظور مدیریت برداشت ، ذخیره‌سازی و فرآیند توزیع  الزامی است.

رسیدن و تنفس

رسیدن اصطلاحی برای توصیف میوه‌ای است که از بلوغ فیزیکی به پیری (سن بالا یا مرگ بافت گیاه) رسیده است.

این مرحله توسعه برای تسهیل تولید دوباره با استفاده از آماده‌سازی آرگان دانه دار برای جدایی از گیاه است.

رسیدن آغاز تحولات بیوشیمیایی و فیزیولوژی قابل توجهی مانند تغییر در رنگ پوسته، نرمی بافت درونی توسعه  عطر و شیرینی است.

رسیدن به طور کلی بعد از زمانی آغاز می‌شود که میوه به حداکثر اندازه و بلوغ فیزیولوژیکی می‌رسد.

بلوغ فیزیولوژیکی میوه تجمع دسته وسیعی از ملکول‌های پیچیده به صورت کربوهیدارت، پروتئین، لیپیدها و اسیدهای آلی است.

رسیدن و تنفس

وقتی میوه از گیاه برداشت یا چیده می‌شود، گیاه به صورت ارگانیسمی زنده به زندگی ادامه می‌دهد، اما دیگر نمی‌تواند آب و مواد مغذی را از گیاه برای تامین نیازهای انرژی و تکمیل فرآیندهای رسیدن بگیرد.

میوه از نظر متابولیکی فعال باقی می‌ماند و تنفس اکنون براساس تجمع ملکول‌های پیچیده است.

تنفس فرآیند شکست اکسیداتیو (کاتابولیسم) ملکو‌ل‌های پیچیده به ملکول‌های ساده‌تر، ایجاد انرژی، آب، دی‌اکسید کربن و ملکو‌های ساده‌تر مورد نیاز برای دیگر واکنش‌های بیوشیمی مورد نیاز برای رسیدن است.

میزان تنفس هر واحد از وزن میوه (به صورت قانون عمومی) در میوه بالغ بالاترین حد را دارد و با افزایش سن میزان تنفس کاهش می‌یابد.

رسیدن و تنفس

بنابراین، میزان تنفس میوه شاخصی از فعالیت متابولیکی کلی، پیشرفت فرآیند رسیدن و پتانسیل مدت ذخیره میوه است (به عنوان مثال میزان تنفس کمتر به این معناست که ذخیره انرژی مدت بیشتری برای مصرف طول خواهد کشید و میوه مدت طولانی‌تری می‌تواند ذخیره شود).

بعضی از میوه‌ها تنوع قابل توجهی در الگو میزان کاهش تنفس در طول مرحله رسیدن دارند. این امر افزایش متمایزی را در میزان تنفس (بحران تنفسی) از نظر تفاوت در شدت، مدت، متناسب با رسیدن نشان می‌دهد.

میوه‌ای که این مشخصه افزایش میزان تنفس را از خود نشان می‌دهد، رسیده بوده و به صورت غیربحرانی طبقه‌بندی می‌شود.

استفاده تجاری از اتیلن برای رسیدن میوه

میوه‌های بحرانی اغلب در مرحله فیزیولوژیکی برداشت می‌شوند که از نظر تجاری به بلوغ رسیدند، عموماً هنوز سبز هستند، اما مرحله بلوغ پیش از رسیدن را آغاز کردند.

میوه‌هایی مانند موز، انبه، گوجه فرنگی، آووکادو به این صورت هستند. این امر این امکان را می‌دهد تا زمان برداشت، سردسازی، ذخیره وانتقال میوه تا حد قابل توجهی با ارائه در بازار و مصرف فاصله داشته باشد.

رسیدن می‌تواند تحت شرایط کنترل‌شده از نظر دما، رطوبت و اتیلن صورت بگیرد تا به ظاهر و کیفیتی مشابه با میوه رسیده دست یابند. میوه‌ها در اتاق‌های رسیدن خاصی قرار می‌گیرند که دما و رطوبت بهینه برای رسیدن را دارند.

استفاده تجاری از اتیلن برای رسیدن میوه

اتیلن سپس با غلظت تجویزی با استفاده از مولد کاتالیزوری پخش می‌شود که این دستگاه گاز اتیلن را از اتیلن مایع یا از مواد اولیه گاز تجاری ایجاد می‌کند.

وقتی میوه تحت شرایط کنترل شده در معرض اتیلن قرار می‌گیرد، الگوی تنفس بحرانی آنها آغاز خواهد شد و به میزان نسبتاً یکنواختی می‌رسد.

شرایط و مدت می‌تواند بسته به مشخصات خاص برای مرحله رسیدن و توسعه رنگ متفاوت باشد.

تاثیرات اتیلن بر تنفس

تمام میوه‌ها حداقل مقدار کمی اتیلن را در طول فرآیند رسیدن تولید می‌کنند، اتیلن درونی و غلظت غیربحرانی آن در مبوه در طول مدت رشد و رسیدن کمی تغییر می‌کند.

تماس میوه غیربحرانی با غلظت خارجی اتیلن می‌تواند به صورت موقتی میزان رسیدن را متناسب با غلظت اتیلن افزایش دهد.

این افزایش گذرا در میزان تنفس شاید بیشتر از یکبار باشد،اما تماس با اتیلن باعث افزایش در سرعت پیری، کوتاهی مدت ذخیره میوه، و به طور بالقوه کاهش یا فقدان کیفیت مزه محصول شود.

میوه بحرانی مقادیر بیشتری از اتیلن را تولید می‌کند، اگر چه میزان غلظت اتیلن داخلی تا حد قابل توجهی بین انواع میوه‌ها متفاوت است.

تاثیرات اتیلن بر تنفس

برای اغلب میوه‌های بحرانی، افزایش شدید در غلظت درونی اتیلن پیش از افزایش چشمگیر در میزان تنفس رخ  می‌دهد.

این افزایش غلظت اتیلن آغازی برای افزایش میزان تنفس (فعالیت متابولیکی) و تحولات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی است که در مرحله رسیدن رخ می‌‌دهد.

تولید اتیلن در میوه‌ بحرانی به صورت فرآیند خودکاتالیزوری توصیف می‌شود، به عنوان مثال، تماس با غلظت کم و اولیه اتیلن منجر می‌شود که میوه مقادیر بیشتری اتیلن تولید کند، این مسئله ادامه می‌یابد تا زمانی که به اوج غلظت دست یابد.

مواجهه میوه بحرانی رسیده با اتیلن می‌تواند این پاسخ خودکاتالیزوری را آغاز کند و منجر به رسیدن زودرس میوه شود و در نتیجه میوه‌ای با کیفیت خوردن ضعیف تولید شود.

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

یخساز حبه ای صنایع برودتی برادران حقیقی:

یخساز حبه ای چیست؟

یخساز حبه ای اتوماتیک نوع خاصی از دستگاه تولید یخ اتوماتیک می باشد که به راحتی با اتصال به آب و برق بصورت مداوم اقدام به تولید و ذخیره سازی یخ حبه ای مخصوص استفاده خوراکی می نماید.

یخ ساز حبه ای معمولاً در کافی شاپ ها ، رستوران ها ، تالار های عروسی ، فست فود ها و هتل ها جهت تولید یخ بهداشتی مورد استفاده قرار میگیرد .

انواع یخ ساز:

بشر از دیر باز برای حفظ مواد غذایی از چشمه ها ، چاه ها و غارهای زیر زمینی استفاده می کرده است ،به چنین مکان هایی یخچال یا یخدان می گفتند.

با پیشرفت تکنولوژی و به وجود آمدن انواع یخچال های نفتی و برقی و گازی ، بشر کم کم به سمت مدرنیته شدن حرکت کرده است و دستگاه های و ماشین های جدیدی جهت خنک کردن و خنک نگه داشتن بعضا طراحی و تولید شد که یکی از این دستگاه ها ، دستگاه یخساز (دستگاه یخ ساز) است.

استفاده از دستگاه یخساز به چند دلیل برای مشاغل مختلفی مقرون به صرفه است که از جمله دلایل مصرف دستگاه یخساز می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱٫ استفاده از دستگاه یخساز باعث کاهش مصرف انرژی می گردد.

۲٫ استفاده از دستگاه یخساز باعث منظم شدن محیط کار می گردد.

۳٫ استفاده از یخساز باعث بهداشتی شدن محیط کار می گردد.

۴٫ استفاده از یخساز جلوه ایی ویژه به رستوران و جایی که از این دستگاه یخساز استفاده می کنید، می دهد.

۵٫ استفاده از دستگاه یخساز باعث افزایش راندمان کاری و افزایش ظرفیت می گردد.

منبع: پرتال سردخانه

ظرفيت وزني سالن هاي سردخانه

ظرفيت وزني سالن هاي سردخانه

آئين كار محاسبه ظرفيت وزني سالنهاي نگهداري سردخانه مواد غذائي

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد.

وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

( تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور- ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استانداردهاي اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب به منظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري به منظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه‏اي و صدور گواهينامه‏هاي لازم ) .

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد مي باشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مي نمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار مي دهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران به نفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها مي شود.

كميسيون آئين كار محاسبه ظرفيت وزني سالنهاي نگهداري سرد خانه مواد غذايي

فهرست مطالب

 

” آئين‏كار محاسبه ظرفيت وزني سالنهاي نگهداري سردخانه مواد غذائي “

هدف و دامنه كاربرد

تعاريف و اصطلاحات

روش محاسبه ظرفيت وزني

  ” آئين ‏كار محاسبه ظرفيت وزني سالنهاي نگهداري سردخانه مواد غذائي “

۱ ـ هدف و دامنه كاربرد

هدف از تدوين اين آيين‏كار ارائه روش محاسبه ظرفيت وزني سالنهاي نگهداري مواد غذائي در سردخانه ( اعم از بالاي صفر و زير صفر ) مي‏باشد كه در آن براي چيدن كالا از باكس پالت۱ استفاده مي‏شود.

۲ ـ تعاريف و اصطلاحات

 در اين آيين‏كار واژه‏ها و اصطلاحات با تعاريف زير بكار برده مي‏شود :

۲-۱- ظرفيت دروني ـ منظور از ظرفيت وزني هر سالن براي هر كالا وزن آن مقدار كالاي مورد نظر است كه مي‏توان با رعايت آيين‏ كار شماره ۳۳۹۹ ايران ( روش چيدن كالا در سردخانه مواد غذائي ) با دسترسي كم و زياد در حجم مفيد سالن مورد نظر چيد.

۲-۲- سردخانه مواد غذائي ـ به آيين‏كار شماره ۱۶-۱۸۹۹ ايران ( ساختمان , تأسيسات , تجهيزات فني , بهداشت و نگهداري سردخانه مواد غذائي ) مراجعه شود .

۲-۳- سالن نگهداري ـ فضاي محصور , مسقف و عايقكاري شده‏اي در مجموعه بناي سردخانه است.

كه مجهز به تجهيزات سرمازا بوده و بطور خاص براي نگهداري مواد غذائي طراحي شده است .

تعاريف و اصطلاحات

۲-۴- حجم مفيد سالن نگهداري ـ عبارتست از آن قسمت از حجم سالن كه مي‏توان در آن بسته‏هاي كالا را چيد.

به بيان ديگر حجم سالن منهاي فضاهاي خالي مندرج در بند ۵ آيين‏كار شماره ۳۳۹۹ ايران .

۲-۵- ضريب وزني كالا ـ عبارتست از وزن كالاي معين در بسته بندي مشخص كه در واحد حجم ( متر مكعب ) مي‏توان چيد .

۲-۶- ظروف مناسب ـ عبارتست از ظروفي كه ابعاد آن طبق استاندارد و آيين‏كارهاي مربوطه طوري باشد كه بيشترين حجم داخل باكس پالت‏ها را اشغال نموده و جنس و ساختار آن با شرايط موجود در سالن نگهداري سردخانه منطبق باشد .

  ۳ ـ روش محاسبه ظرفيت وزني

 ظرفيت وزني هر سالن نگهداري به شرح زير محاسبه مي‏شود :

۳-۱- تعداد باكس پالت‏هايي كه مي‏توان در سالن مورد نظر با توجه به ابعاد آن و ابعاد سالن و رعايت موارد مندرج در آيين‏كار شماره      چيد مشخص شود .

۳-۲- حداكثر تعداد ظروف كالا را كه با توجه به ابعاد آن مي‏توان در هر باكس پالت چيد مشخص نمود .

۳-۳- متوسط وزن كالاي موجود در هر ظرف مشخص شود .

۳-۴- با استفاده از فرمول زير ظرفيت وزني سالنهاي مورد نظر را براي هر يك از كالاهاي قابل نگهداري در سردخانه محاسبه كنيد :

Cw = N.n.Wm

 كه در آن :

= Cw ظرفيت وزني سالن مورد نظر است .

= N تعداد باكس پالت‏هايي كه مي‏توان در سالن مورد نظر چيد .

= n تعداد ظروفي است كه مي‏توان در باكس پالت چيد .

= Wm وزن كالايي است كه بطور متوسط در هر ظرف وجود دارد .

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

یخساز قالبی صنایع برودتی برادران حقیقی:

یخساز قالبی صنایع برودتی برادران حقیقی دستگاهی است که برای تولید یخ قالبی کاربرد دارد .

کارخانه یخساز ثابت و متحرک یکی از متداولترین روش تولید یخ قالبی میباشد که از آن می توان برای کسب درآمد و عرضه یخ بصورت بسته بندی به بازار مصرف استفاده کرد .

یخساز قالبی برای تولید یخ قالبی بهداشتی برای مصارف مختلفی مانند تن ریزی و انواع کشتارگاه های سنتی و صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد .

دستگاه یخساز قالبی علاوه بر صنایع غذایی در صنایع زیر نیز مورد استفاده قرار می گیرد:

– صنایع بتن

– صید و ماهیگیری و صنایع وابسته به آن

– صنایع شیمیایی و دارویی

– ایستگاهها و بازارهای فروش ماهی

– کشتارگاه ها و صنایع بسته بندی و . . .

– تولید نان، شیرینی، . . .

– صنایع فرآورده های گوشتی (مرغ، سوسیس، کالباس و . . . )

– صنایع حمل و نقل و جابجایی مواد فاسد شدنی (گوشت، مرغ، ماهی، میوه، سبزیجات و . . . )

راجع به انار و نگهداری آن در سردخانه

راجع به انار و نگهداری آن در سردخانه

مقدمه‌

انار گیاهی‌ است‌ از خانواده‌ پونیکاسه‌ که‌ میوه‌ آن‌ به‌ مصرف‌ خوراک‌انسان‌ می‌رسد.

انار درختچه‌ای‌ قدیمی‌ است‌ که‌ از زمان‌های‌ دور از ایران‌ به‌ سوی‌ شرق‌ تا چین‌، هندواز غرب‌ توسط‌ اسکندر مقدونی‌ به‌ یونان‌ و سایر کشورهای‌ پیرامون‌ دریای‌ مدیترانه‌ رفته‌ و از آنجا به‌اسپانیا رسیده‌ است‌،

سپس‌ همراه‌ مبلغان‌ مذهبی‌ به‌ مکزیک‌ وسایر جاهای‌ دنیا برده‌ شده‌ است‌.

انار درختچه‌ای‌ است‌ که‌ افزون‌ بر میوه‌، گل‌، پوست‌ میوه‌، پوست‌ ریشه‌، پوست‌ ساقه‌ وحبه‌ و دانه‌ آن‌از دیر باز در پزشکی‌ بعنوان‌ دارو و در صنعت‌ برای‌ دباغی‌ ورنگرزی‌ بکار می‌رود.

این‌ گیاه‌ به‌ خاطرداشتن‌ گلهای‌ زیبا و بزرگ‌ در برخی‌ از جا‌ها به‌ عنوان‌ یک‌ گیاه‌ زینتی‌ کشت‌ می‌شود.

وگاه‌ نیز به‌ خاطرشاخه‌های‌ کم‌ و بیش‌ خاردارش‌ بعنوان‌ یک‌ گیاه‌ دفاعی‌ یاپرچین‌ در پیرامون‌ باغ‌ها و کشت‌ زارهاکاشته‌ می‌شود.

مقدمه‌

میوه‌ انار را می‌توان‌ ماه‌ها در سردخانه‌ نگهداری‌ نمود و افزون‌ برتازه‌ خوری‌ بگونه‌های‌ دیگر مانند:

ناردان‌، کنسانتره‌، آب‌ میوه‌، رب‌، شربت‌ وسرکه‌ از آن‌ بهره‌گیری‌ کرد، حبه‌های‌ آن‌ را روی‌ ژله‌، سالاد وشیرینی‌ گذاشته‌ و به‌ این‌ گونه‌ به‌ بازار می‌دهند.

هم‌ اکنون‌ کشورهای‌ مهم‌ تولید کننده‌ انارایران‌، ازبکستان‌ و اسپانیا می‌باشند.

به‌ دلیل‌ بهره‌گیری‌ اندک‌ از این‌ گیاه‌ در کشورهای‌ اروپایی‌ وآمریکایی‌، پژوهش‌ چندانی‌ روی‌ آن‌ انجام‌ نگرفته‌ است‌.

انار از دید مزه‌ (شیرین‌، ترش‌ و ملس‌) نازکی‌ و کلفتی‌ پوست‌ میوه‌، درشتی‌ و ریزی‌ میوه‌، رنگ‌ حبه‌، زودرس‌ یا دیررس‌ بودن‌ دارای‌ رقم‌های‌ گوناگون‌ می‌باشد و در جاهای‌ مختلف‌ کشور نام‌های‌ متفاوتی‌دارند.

انارهای‌ ملس‌، پوست‌ کلفت‌، سیاه‌ دانه‌ و دیررس‌ برای‌ نگهداری‌ در سردخانه‌ مناسب‌می‌باشد.

از آنجا که‌ بهره‌گیری‌ از سرما برای‌ نگهداری‌ خوراکی‌ها رو به‌ گسترش‌ می‌باشد به‌ نگارش‌این‌ استاندارد پرداخته‌ شد.

۱ هدف‌

آماج‌ نگارش‌ این‌ آئین‌ کار نشان‌ دادن‌ روشهای‌ کلی‌ نگهداری‌ انار در سردخانه‌، ویژگی‌ها، روش‌های‌آزمون‌ و بسته‌ بندی‌ آن‌ برای‌ مصرف‌ خوراکی‌ و عرضه‌ در خارج‌ از فصل‌ بگونه‌ تازه‌ می‌باشد.

که‌پیروی‌ از آن‌ها در برداشت، جور کردن‌، ترابری‌، نگهداری‌ و عرضه‌ مایه‌ پاسداری‌ هر چه‌ بیشتر چونی‌، تازگی‌ و ویژگیهای‌ رقم‌ انارمورد عمل‌ و پیشگیری‌ از خرابی‌ آن‌ خواهد بود.

۲ دامنه‌ کاربرد

این‌ آئین‌ نامه‌ درباره‌ همه‌ رقم‌های‌ انارهایی‌ که‌ دارای‌ توانایی‌ (قابلیت‌) نگهداری‌ در سردخانه‌ بوده‌ وسرما را بدون‌ آسیب‌ دیدن‌ تحمل‌ کرده‌ و سالم‌ می‌مانند کاربرد دارد.

۳ مراجع‌ الزامی‌

مدارک‌ الزامی‌ زیر حاوی‌ مقرراتی‌ است‌ که‌ در متن‌ این‌ استاندارد به‌ آن‌ها ارجاع‌ داده‌ شده‌ است‌.

به‌ این‌ترتیب‌ آن‌ مقررات‌ جزئی‌ از این‌ استاندارد محسوب‌ می‌شود. در مورد مراجع‌ دارای‌ تاریخ‌ چاپ‌ و / یا تجدیدنظر، اصلاحیه‌ها و تجدیدنظرهای‌ بعدی‌ این‌ مدارک‌ مورد نظر نیست‌.

معهذا بهتر است‌کاربران‌ ذینفع‌ این‌ استاندارد امکان‌ کاربرد آخرین‌ اصلاحیه‌ها و تجدیدنظرهای‌ مدارک‌ الزامی‌ زیر رامورد بررسی‌ قرار دهند.

در مورد مراجع‌ بدون‌ تاریخ‌ چاپ‌ و / یا تجدید نظر، آخرین‌ چاپ‌ و / یاتجدید نظر آن‌ مدارک‌ الزامی‌ ارجاع‌ داده‌ شده‌ مورد نظر است‌.

استفاده‌ از مراجع‌ زیر برای‌ کاربرد این‌ استاندارد الزامی‌ است‌:

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۱۸۹۹: سال‌ ۱۳۷۵ آیین‌ کار ساختمان‌، تجهیزات‌ و ایمنی‌ سردخانه‌های‌ موادخوراکی‌

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۲۶۲: سال‌ ۱۳۷۷ ویژگیهای‌ انار

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۱۲۷۷: سال‌ ۱۳۵۵ جعبه‌های‌ چوبی‌ مخصوص‌ بسته‌ بندی‌ میوه‌ها و سبزی‌های‌تازه‌

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۲۹۲۳: سال‌ ۱۳۷۳ کارتن‌ برای‌ بسته‌ بندی‌ میوه‌ها و سبزی‌های‌ تازه‌

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۳۳۹۹: سال‌ ۱۳۷۳ آیین‌ کار چیدن‌ کالا در سردخانه‌ مواد غذایی‌

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۳۵۸۹: سال‌ ۱۳۷۴ آیین‌ کار محاسبه‌ ظرفیت‌ وزنی‌ سالن‌ نگهداری‌ مواد غذایی‌

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۲۸۳۶: سال‌ ۱۳۷۳ نمونه‌ برداری‌ از فرآورده‌های‌ کشاورزی‌ بسته‌ بندی‌ شده‌ که‌مصرف‌ غذایی‌ دارند.

استاندارد ملی‌ ایران‌ ۲۶۸۵: سال‌ ۱۳۷۳ روش‌های‌ آزمون‌ آب‌ میوه‌‌ها

۴ اصطلاحات‌ و تعاریف‌

در این‌ استاندارد اصطلاحات‌ و / یا واژه‌ها با تعاریف‌ زیر بکار می‌رود:

۴-۱ انار

به‌ میوه‌ درخت‌ انار با نام‌ علمی‌ Punica granatum L. گفته‌ می‌شود.

۴-۲ انار تازه‌

به‌ اناری‌ گفته‌ می‌شود که‌ پلاسیده‌ نشده‌ و شاداب‌ باشد.

۴-۳ انار پاک‌

به‌ اناری‌ گفته‌ می‌شود که‌ در پهنه‌ بیرونی‌ بدون‌ چیزهای‌ بیگانه‌ (مواد خارجی‌) دیدنی‌ باشد.

۴-۴ انار سالم‌

به‌ اناری‌ گفته‌ می‌شود که‌ بدون‌ آسیب‌ دیدگی‌ مانند:

سوختگی‌، خراشیدگی‌، ترک‌ خوردگی‌، سوراخ‌ شدگی‌، لهیدگی‌، سرمازدگی‌، یخ‌ زدگی‌، کپک‌ زدگی‌ و آفت‌ زدگی‌ و همانند آن‌ و بدون‌ نارسی‌، بدشکلی‌ و ناهمگونی‌ باشد.

۴-۵ سوختگی‌

به‌ خشکیدگی‌، سخت‌ شدن‌ و دگرگونی‌ رنگ‌ پوست‌ انار گفته‌ می‌شود.

۴-۶ خراشیدگی‌

به‌ آسیب‌ برخاسته‌ از عامل‌های‌ گوناگونی‌ گفته‌ می‌شود که‌ پوست‌ را خراش‌ دهند.

۴-۷ ترک‌ خوردگی‌

به‌ ترکیدن‌ و باز شدن‌ پوست‌ میوه‌ گفته‌ می‌شود.

۴-۸ سوراخ‌ شدگی‌

به‌ سوراخ‌ شدن‌ پوست‌ میوه‌ گفته‌ می‌شود.

۴-۹ لهیدگی‌

به‌ آسیب‌های‌ برخاسته‌ از فشار گفته‌ می‌شود.

۴-۱۰ سرمازدگی‌

به‌ آسیب‌های‌ برخاسته‌ از سرما گفته‌ می‌شود که‌ پوست‌ میوه‌ بر اثر سرما رنگ‌ آن‌ دگرگون‌ می‌گردد و دربرخی‌ موارد به‌ بافت‌ زیر پوست‌ آسیب‌ می‌زند.

۴-۱۱ یخ‌ زدگی‌

به‌ آسیب‌های‌ برخاسته‌ از سرمای‌ زیاد گفته‌ می‌شود بگونه‌ای‌ که‌ پوست‌ و حبه‌ میوه‌ یخ‌ زده‌ و چونی‌آن‌ مانند (رنگ‌، بو، مزه‌ و بافت‌ آن‌) دگرگون‌ شده‌ باشد.

۴-۱۲ آفت‌ زدگی‌

به‌ نشانه‌های‌ برخاسته‌ از پرکاری‌ آفت‌ها روی‌ انار گفته‌ می‌شود که‌ در درون‌ یا پهنه‌ بیرونی‌ میوه‌ باچشم‌ سالم‌ بدون‌ بهره‌گیری‌ از ریزبین‌ دیده‌ شود.

۴-۱۳ آفت‌

به‌ تمام‌ عامل‌های‌ زنده‌ مانند:

شش‌ پایان‌ (حشره‌ها)، کنه‌ها، قارچ‌ها (کپک‌ها)، باکتری‌ها، ویروس‌ها، نماتد‌ها (در هر یک‌ از دوران‌ بالندگی‌) گفته‌ می‌شود،

که‌ در هنگام‌ بالندگی‌، جابجایی‌، نگهداری‌ وترابری‌ انار به‌ آن‌ تاخته‌ و چندی‌ و چونی‌ انار را کاهش‌ می‌دهد.

یادآوری‌ – از آفت‌های‌ مهم‌ انار می‌توان‌ کرم‌ گلوگاه‌، کنه‌، شته‌، قارچ‌ و نماتد را نام‌ برد.

۴-۱۴ نارسی‌

به‌ نداشتن‌ بالندگی‌ بسنده‌ میوه‌ انار گفته‌ می‌شود که‌ بسته‌ به‌ رقم‌، رنگ‌ وشفافیت‌ پوست‌ کامل‌ نگشته‌ودانه‌ها به‌ آسانی‌ از پره‌ها جدا نمی‌گردد و از دید رنگ‌، اندازه‌ و مزه‌ کاستی‌ دارند.

۴-۱۵ بدشکلی‌

به‌ اناری‌ گفته‌ می‌شود که‌ شکل‌ سرشتی‌ خود را بدست‌ نیاورده‌ و یا از دست‌ داده‌ است‌.

۴-۱۶ ناهمگونی‌

به‌ یک‌ دست‌ نبودن‌ انار از دید رقم‌، اندازه‌ و رنگ‌ گفته‌ می‌شود.

۴-۱۷ انار رسیده‌

به‌ اناری‌ گفته‌ می‌شود که‌ از دید فیزیولوژیک‌ بالندگی‌ بسنده‌ داشته‌ و ترکیبات‌ شیمیائی‌ آن‌ کامل‌ شده‌باشد.

۴-۱۸ چیزهای‌ بیگانه‌ دیدنی‌

به‌ هر چیزی‌ جز انار گفته‌ می‌شود که‌ روی‌ انار و یا دربسته‌ آن‌ دیده‌ شود.

۴-۱۹ سردخانه‌

به‌ مجموعه‌ای‌ از ساختمان‌ و تجهیزات‌ گفته‌ می‌شود که‌ بتواند شرایط‌ ویژه‌ نگهداری‌ انار را از دید دماو دمه‌ و دیگر شرایط‌ مورد نیاز در مدت‌ نگهداری‌ مورد نظر تامین‌ کند، به‌ آیین‌ کار ملی‌ ۱۸۹۹ سال‌۱۳۷۵ رجوع‌ شود.

۴-۲۰ بیماریهای‌ قارچی‌ (پوسیدگی‌ وترشیدگی‌)

به‌ پیامد بالندگی‌ میکروارگانیسم‌های‌ فاسد کننده‌ (قارچ‌ ومخمر) در انار آسیب‌ دیده‌ (ناسالم‌) گفته‌می‌شود که‌ در آغاز ایجاد بو و مزه‌ ناخوشایند کرده‌ وبا پیشرفت‌ بیماری‌ خرابی‌ ولهیدگی‌ بخشی‌ ازمیوه‌ یا همه‌ آن‌ را به‌ دنبال‌ دارد.


۵ برداشت‌، گزینش‌، جور کردن‌، بسته‌ بندی‌ و جابجایی‌

۵-۱ برداشت‌ انار

رسیدن‌ انار تدریجی‌ بوده‌ و هنگام‌ برداشت‌ آن‌ از بیستم‌ مرداد درباره‌ برخی‌ از رقم‌های‌ زودرس‌ ساوه‌ مانند آلگ‌ تا پانزدهم‌ آبان‌ درباره‌ رقم‌های‌ دیررس‌ مانند ملس‌ ساوه‌، بجستان‌ وفردوس‌ می‌باشد.

دربرداشت‌ انار راهکارهای‌ زیر در دید باشد:

یادآوری‌ – از آنجایی‌ که‌ انارهای‌ بدست‌ آمده‌ از گل‌های‌ اول‌ و تا حدودی‌ دوم‌ از چونی‌ (کیفیت‌) بهتری‌برخوردار می‌باشند این‌ گونه‌ میوه‌ها برای‌ نگهداری‌ در سردخانه‌ بهتر می‌باشد.

۵-۱-۱ میوه‌ را باید در ساعت‌های‌ آغازین‌ روز که‌ هوا خنک‌ بوده‌ و باران‌ نبارد چید و اگر میوه‌ به‌هر دلیلی‌ نم‌ دار باشد آن‌ را باید خشک‌ کرد.

برداشت‌ انار

۵-۱-۲ از آنجا که‌ انار با دست‌ برداشت‌ می‌شود، بهترین‌ راه‌ آن‌ است‌ که‌ از قیچی‌ باغبانی‌بهره‌گیری‌ نمود و یابا یک‌ دست‌ شاخه‌ و با دست‌ دیگر میوه‌ را وارو به‌ سویی‌ که‌ روی‌ شاخه‌ است‌چرخاند تا کنده‌ شود و یا آنگاه‌ آن‌ را به‌ آرامی‌ دربسته‌ (سطل‌، کیسه‌، سبد و…) گذاشت‌.

۵-۱-۳ در کاربری‌ برداشت‌ باید بگونه‌ای‌ باشد که‌ انار آسیبی‌ نبیند.

۵-۱-۴ در کاربری‌ رنگ‌ میوه‌ یکدست‌ و نزدیک‌ به‌ رنگ‌ سرشتی‌ رقم‌ آن‌ وقتی‌ به‌ بالندگی‌ بسنده‌می‌رسد باشد.

۵-۱-۵ باید حبه‌ها به‌ اندازه‌ بسنده‌ رسیده‌ بوده‌ و به‌ آسانی‌ از پره‌ها جدا شوند و مزه‌ سرشتی‌رقم‌ خود را داشته‌ باشند.

۵-۲ گزینش‌ رقم‌

تن‌ها رقم‌هایی‌ را برای‌ نگهداری‌ باید برگزید که‌ دارای‌ ماندگاری‌ خوب‌ باشد،

انار جاهای‌ گرم‌ و خشک‌که‌ پوست‌ کلفتی‌ داشته‌ و نیز بیشتر رقم‌های‌ دیررس‌ پوست‌ سفید مانند گل‌ وزاغ‌ تفت‌ یزد ماندگاری‌بهتری‌ دارند.

انارهای‌ هر رقم‌ باید پیش‌ از نگهداری‌ بررسی‌ و تنها آنهایی‌ را گزینش‌ کرد که‌ ویژگیهای‌زیر را دارا باشند:

۵-۲-۱ سالم‌ باشد.

۵-۲-۲ رسیده‌ باشد.

۵-۲-۳ در کاربری‌ رنگ‌، شکل‌ و اندازه‌ همگون‌ داشته‌ باشد.

۵-۲-۴ پاک‌ باشد.

۵-۲-۵ اسیدیته‌ برخی‌ از رقم‌های‌ ماندگار انار برابر جدول‌ شماره‌ ۱ باشد.

۵-۲-۶ چیزهای‌ جامد محلول‌ در آب‌ برخی‌ از رقم‌های‌ ماندگار انار برابر جدول‌ شماره‌ ۱ باشد.

۵-۳ جور کردن‌ ودرجه‌ بندی‌

انارهای‌ سالم‌ را از دید رقم‌، اندازه‌، رنگ‌، شکل‌ و رسیدگی‌ بسنده‌ جور کرده‌ و میوه‌های‌ همسان‌ وناهمسان‌ را در بسته‌های‌ جداگانه‌ بگذارید.

این‌ کار را می‌توان‌ در انارستان‌ (باغ‌ انار) پس‌ از برداشت‌ ویا در آمادگاه‌ سردخانه‌ انجام‌ داد، در این‌ مرحله‌ باید تلاش‌ کرد میوه‌ کاستی‌ دار همراه‌ انار سالم‌ نباشد.

اگر بخواهند انار را درجه‌ بندی‌ کنند، اینکار را می‌توان‌ همزمان‌ با جور کردن‌ یا در طول‌ نگهداری‌ و یاپس‌ از آن‌ در سردخانه‌ پیش‌ از عرضه‌ به‌ بازار برابر آیین‌ کار ملی‌ شماره‌ ۲۶۲ سال‌ ۱۳۷۷ انجام‌ داد.

یادآوری‌ – به‌ هر حال‌ جور کردن‌ و درجه‌ بندی‌ با توجه‌ به‌ شرایط‌ کار در سردخانه‌ در زمان‌ عرضه‌ انار به‌بازار دوباره‌ انجام‌ شود.

۵-۴ بسته‌ بندی‌

بسته‌ بندی‌ باید بگونه‌ای‌ باشد که‌ انار را بتوان‌ با کمترین‌ آسیب‌ جابجا، ترابری‌، نگهداری‌ و به‌ بازارعرضه‌ کرد.

بنابراین‌ بسته‌ باید:

۵-۴-۱ به‌ اندازه‌ بسنده‌ محکم‌ باشد.

۵-۴-۲ کف‌ و دیواره‌های‌ آن‌ نرم‌ و صاف‌ باشد.

۵-۴-۳ دارای‌ سوراخ‌های‌ لازم‌ برای‌ دستیابی‌ میوه‌ به‌ هوای‌ سردخانه‌ باشد.

۵-۴-۴ پاک‌ وبدون‌ بوی‌ ناخوشایند باشد.

۵-۴-۵ بگونه‌ای‌ باشد که‌ انار را در یک‌ یا بیشینه‌ دو ردیف‌ جوری‌ چید که‌ رویه‌ بیرونی‌ میوه‌ها باهم‌ تماس‌ نداشته‌ باشد. چنانچه‌ برای‌ بسته‌ بندی‌ از کارتن‌ یا جعبه‌ های‌ چوبی‌ بهره‌گیری‌ شود وویژگیهای‌ آن‌ باید برابر استانداردهای‌ ملی‌ ۱۲۷۷ و ۲۹۲۳ باشد.

یادآوری‌ – بهتر است‌ هر انار در یک‌ پوشش‌ ویژه‌ (سبک‌، نازک‌ وسوراخ‌ دار. پوشانده‌ شده‌، سپس‌ در شانه‌های‌ ویژه‌ (مانند شانه‌ تخم‌ مرغ‌) از جنس‌ بسپار (پلیمری‌) وسلولزی‌ گذاشته‌ شود وروی‌ ردیف‌ اول‌ از بالشتک‌ یانوارهای‌ سلولزی‌بهره‌گیری‌ شود.

۶ جابجایی‌ وترابری‌ انار

جابجایی‌ و ترابری‌ انار باید به‌ آرامی‌ انجام‌ گیرد تا از آسیب‌ و ضربه‌ دیدن‌ آن‌ جلوگیری‌ شود.

۶-۱ بهتر است‌ بسته‌های‌ انار در همان‌ روز برداشت‌ به‌ تندی‌ به‌ سردخانه‌ برده‌ شود.

۶-۱-۱ اگر ترابری‌ انار به‌ سردخانه‌ در همان‌ روز برداشت‌ انجام‌ نگیرد ولی‌ امکان‌ خنک‌ کردن‌ وخنک‌ نگهداشتن‌ آن‌ در محل‌ برداشت‌ موجود باشد باید از این‌ امکان‌ها برای‌ خنک‌ کردن‌ میوه‌ پیش‌از ترابری‌ به‌ سردخانه‌ بهره‌گیری‌ کرد.

۶-۱-۲ اگر ترابری‌ فوری‌ انار به‌ سردخانه‌ انجام‌ نگیرد و امکان‌ هایی‌ هم‌ برای‌ خنک‌ کردن‌ آن‌ دردسترس‌ نباشد باید بسته‌های‌ میوه‌ را در زیرزمین‌ یاجای‌ بام‌ دار و زیر سایبان‌ نگهداری‌ و هر چه‌ زودترآن‌ها را به‌ سردخانه‌ برد.

۶-۲ بهره‌گیری‌ از کامیون‌های‌ یخچال‌ دار برای‌ ترابری‌ انار به‌ سردخانه‌ به‌ ویژه‌ اگر راه‌ درازباشد سفارش‌ می‌شود.

۷ نگهداری‌

نگهداری‌ انار در سردخانه‌ بر پایه‌های‌ زیر استوار است‌:

۷-۱ بهره‌گیری‌ از دمای‌ کم‌ برای‌:

۷-۱-۱ کم‌ کردن‌ انرژی‌ گرمایی‌ با خاستگاه‌ زیستی‌ میوه‌

۷-۱-۲ کم‌ کردن‌ بالندگی‌ میکروارگانیسم‌های‌ فاسد کننده‌ و جلوگیری‌ از خراب‌ شدن‌ میوه‌

۷-۱-۳ جلوگیری‌ از دگرگونیهای‌ تند چونی‌ و چندی‌ میوه‌ با خاستگاه‌ پرکاری‌ بیوشیمیائی‌ میوه‌تعیین‌ دمای‌ بهینه‌ برای‌ نگهداری‌ انار به‌ عامل‌های‌ گوناگونی‌ مانند: رقم‌، ماندگاری‌، نقطه‌ یخ‌ زدگی‌ وحساسیت‌ به‌ سرمازدگی‌ بستگی‌ دارد. دمای‌ نگهداری‌ برخی‌ از رقم‌های‌ ماندگار در جدول‌ شماره‌ ۱آمده‌ است‌.

۷-۲ بهره‌گیری‌ از دمه‌ بالا برای‌ کاهش‌ بخار شدن‌ آب‌ میوه‌ و پاسداری‌ از شادابی‌ و آبداری‌آن‌ برای‌ دستیابی‌ به‌ دمه‌ بهینه‌ در هوای‌ سردخانه‌، دامنه‌ دمه‌ نسبی‌
۸۰-۷۰ درصد پیشنهاد می‌گردد.

۷-۳ گردش‌ هوا

از آنجا که‌ پیرامون‌ انار در پی‌ بخار شدن‌ آب‌ از پوست‌ میوه‌ تا آنجا افزایش‌ می‌یابد که‌ فشار بخار آن‌ بافشار بخار آب‌ موجود در بین‌ سلولهای‌ پوست‌ میوه‌ برابر شود.

بنابراین‌ برای‌ کاهش‌ بخار شدن‌ آب‌میوه‌ از یک‌ سو،

و نابهینه‌ کردن‌ شرایط‌ برای‌ پرکاری‌ میکروب‌های‌ فاسد کننده‌ (کپک‌ و مخمر) از سوی‌دیگر،

می‌توان‌ از بادزن‌ هایی‌ با دور قابل‌ کنترل‌ در تبخیر کننده‌ بهره‌گیری‌ کرد تا به‌ گردش‌ هوای‌بهینه‌ای‌ دست‌ یافت‌ جابجایی‌ هوا ۴۰ بار در ساعت‌ سفارش‌ می‌شود.

۷-۴ پیش‌ سرد کردن‌

چنانچه‌ دمای‌ انار را در باغ‌ کاهش‌ نداده‌ باشند، به‌ محض‌ رسیدن‌ آن‌ به‌ سردخانه‌، باید دمای‌ میوه‌ را تاc۱۰+ پایین‌ آورد. این‌ کار می‌تواند پیش‌ از جور کردن‌ یادر هنگام‌ جور کردن‌، درجه‌ بندی‌ و بسته‌ بندی‌ انجام‌ گیرد.

۷-۵ چونی‌ انار

برای‌ دستیابی‌ به‌ بیشترین‌ ماندگاری‌ باید تنها میوه‌ هایی‌ را در سالن‌ نگهداری‌ سردخانه‌ بارچینی‌ کردکه‌ از چونی‌ بهینه‌ مانند: سالم‌ و رسیده‌ بودن‌ برخوردار باشند.

همانگونه‌ که‌ در بندهای‌ ۵-۱ و ۵-۲اشاره‌ شده‌ است‌.

۷-۶ گندزدایی‌

برای‌ دستیابی‌ به‌ ماندگاری‌ بهینه‌ سفارش‌ می‌شود انار را با یکی‌ از روش‌های‌ زیر برای‌ نابودی‌ کرم‌گلوگاه‌ ونیز جلوگیری‌ از بالندگی‌میکروارگانیسم‌های‌ فاسد کننده‌ تیمار کرد:

۷-۶-۱ تیمار فیزیکی‌ افزایش‌ دی‌ اکسید کربن

‌۷-۶-۱-۲ تابش‌ پرتوهای‌ یونیزه‌ (با دید مراجع‌ دارای‌ صلاحیت‌)

۷-۶-۱-۳ بهره‌گیری‌ از آب‌ گرم‌ C۰۵۰ به‌ مدت‌ ۶۰ ثانیه‌

۷-۶-۱-۴ بهره‌گیری‌ از پوشش‌های‌ سرشتی‌ پذیرفتنی‌ (مجاز) وغوطه‌ ور کردن‌ انار در آن‌

۷-۶-۱-۵ بهره‌گیری‌ از فشار باد به‌ اندازه‌ (۸-۶) اتمسفر

۷-۶-۲ تیمار شیمیائی‌

چنانچه‌ تیمار فیزیکی‌ انار به‌ هر دلیلی‌ انجام‌ نشود، می‌توان‌ از آفت‌ کش‌های‌ سفارش‌ شده‌ از سوی‌مراجع‌ دارای‌ صلاحیت‌ (سازمان‌ حفط‌ نباتات‌) برای‌ تیمار شیمیائی‌ بهره‌گیری‌ کرد.

بارچینی‌

بارچینی‌ انار در سالن‌ نگهداری‌ سردخانه‌ باید بگونه‌ای‌ باشد که‌ هوای‌ سرد به‌ آسانی‌ به‌ تمام‌ فرآورده‌برسد.

۷-۸ ماندگاری‌

ماندگاری‌ برخی‌ از انارهای‌ قابل‌ نگهداری‌ در سردخانه‌ برابر جدول‌ شماره‌ ۱ می‌باشد.

۸ پایش‌ (کنترل‌) انار در هنگام‌ نگهداری‌

از آنجا که‌ در هنگام‌ نگهداری‌ انار در سردخانه‌ عارضه‌ هایی‌ ممکن‌ است‌ پدیدار شود که‌ اگر به‌ هنگام‌شناسائی‌ و چاره‌ جوئی‌ نشود زیان‌ فراوانی‌ روی‌ می‌دهد.

بنابراین‌ بایسته‌ است‌ که‌ هر ۵ تا ۱۰ روزیکبار از انارهای‌ موجود در سالن‌ نگهداری‌ نمونه‌ برداری‌ و نمونه‌ها را بررسی‌ کرده‌.

و اگر عارضه‌ای‌دیده‌ شود از گسترش‌ آن‌ جلوگیری‌ و یا به‌ بازار مصرف‌ عرضه‌ نمود.

عارضه‌ هایی‌ که‌ ممکن‌ است‌ در هنگام‌ نگهداری‌ انار در سردخانه‌ پدید آید عباتند از:

۸-۱ سوختگی‌ پوست‌

۸-۲ خشک‌ شدن‌ پوست‌ و حبه‌

۸-۳ دگرگونی‌ رنگ‌ پوست‌ و حبه‌

۷-۴ بیماریهای‌ قارچی‌ مانند پوسیدگی‌ و ترشیدگی‌

۸-۵ سرمازدگی‌

۸-۶ یخ‌ زدگی‌

۹ نمونه‌ برداری‌

نمونه‌ برداری‌ از انار را می‌توان‌ برابر استاندارد شماره‌ ۲۸۳۶ انجام‌ داده‌ و تمام‌ آزمون‌ها باید روی‌ هربسته‌ بگونه‌ جدا انجام‌ گردد.

۱۰ روشهای‌ آزمون‌

۱۰-۱ آزمون‌ رنگ‌

با نگاه‌ کردن‌ به‌ انارهای‌ هر بسته‌ درباره‌ رنگ‌ پوست‌ آن‌ داوری‌ کنید.

۱۰-۲ آزمون‌ بو

انارهای‌ هر بسته‌ را بوئیده‌ وبودن‌ یا نبودن‌ بوی‌ بیگانه‌ را در آن‌ تشخیص‌ دهید.

۱۰-۳ آزمون‌ مزه‌، تازگی‌ و رسیده‌ بودن‌

کمینه‌ سه‌ بار و هر بار شماری‌ از انار‌ها را به‌ گونه‌ پیش‌ آمدی‌ از هر بسته‌ برداشته‌ و بخشی‌ از حبه‌های‌آن‌ را جویده‌ و درباره‌ سرشتی‌ بودن‌ مزه‌، تازگی‌ و رسیده‌ بودن‌ آن‌ داوری‌ کنید.

۱۰-۴ آزمون‌ پاکی‌

انارهای‌ هر بسته‌ را برداشته‌ و آن‌ رااز دید پاکی‌ یا داشتن‌ چیزهای‌ بیگانه‌ بررسی‌ کرده‌ و داوری‌ کنید.

۱۰-۵ آزمون‌ سوختگی‌، خراشیدگی‌، ترک‌ خوردگی‌، سوراخ‌ شدگی‌، لهیدگی‌، نارسی‌، بدشکلی‌ وناهمگونی‌

همه‌ انارهای‌ هر بسته‌ را از دید داشتن‌ آزمون‌ سوختگی‌، خراشیدگی‌، ترک‌ خوردگی‌، سوراخ‌شدگی‌، لهیدگی‌، نارسی‌، بدشکلی‌ و ناهمگونی‌ بررسی‌ و درباره‌ آن‌ داوری‌ کنید.

۱۰-۶ آزمون‌ سرمازدگی‌ و یخ‌ زدگی‌

همه‌ انارهای‌ هر بسته‌ را از دید داشتن‌ نشانه‌ های‌ سرمازدگی‌ و یخ‌ زدگی‌ بررسی‌ و درباره‌ آن‌ داوری‌کنید.

۱۰-۷ آزمون‌ آفت‌ زدگی‌ و آسیب‌ برخاسته‌ از بیماری‌های‌ گیاهی‌

همه‌ انارهای‌ هر بسته‌ را از دید آفت‌ زدگی‌ و آسیب‌ برخاسته‌ از بیماری‌های‌ گیاهی‌ بررسی‌ و درباره‌ آن‌داوری‌ کنید.

۱۰-۸ آزمون‌ داشتن‌ کرم‌ گلوگاه‌

همه‌ انارهای‌ هر بسته‌ را از دید داشتن‌ کرم‌ گلوگاه‌ با بهره‌گیری‌ از دستگاه‌ باد تفنگی‌ شکل‌، بادی‌ بافشار۸-۶ اتمسفر درگلوگاه‌ انار وارد کرده‌ بررسی‌ کنید.

چنانچه‌ انار آلوده‌ به‌ این‌ آفت‌ باشد، براثر فشار باد، در آغاز انار افزایش‌ گنج‌ (حجم‌) پیدا کرده‌ و سپس‌ می‌ترکد.

در غیر این‌ صورت‌ اگر باد درون‌ انارنتواند رخنه‌ کند، انار سالم‌ بوده‌ ودارای‌ کرم‌ گلوگاه‌ نمی‌باشد.

۱۰-۹ آزمون‌ اندازه‌گیری‌ چیزهای‌ جامد محلول‌ در آب‌

این‌ آزمون‌ را برابر استاندارد ۲۶۸۵ انجام‌ دهید.

۱۰-۱۰ آزمون‌ اندازه‌گیری‌ اسیدیته‌

این‌ آزمون‌ را برابر استاندارد ۲۶۸۵ انجام‌ دهید.
جدول‌ شماره‌ ۱ -ویژگیهای‌ ظاهری‌، شیمیایی‌ و شرایط‌ فیزیکی‌ بهینه‌ نگهداری‌ برخی‌ از رقم‌های‌ انار

شماره‌ رقم‌نوعشهرنوع پوست‌دانه‌ (اندازه‌)حبه‌(رنگ‌)مزه‌  زینه‌ بریکس‌(۵/۰‏) اسیدیته‌برحسب‌ اسید تارتاریک‌(۱/۰‏)دما(زینه‌سلسیوس‌)دمه‌ نسبی‌(درصد)ماندگاری‌(بیشینه‌ روز)
۱ملس‌ *ساوه‌شاداب‌بین‌ریزودرشت‌قرمزترش‌ وشیرین‌۴/۱۷۱/۱۳+۸۰-۷۰۹۰
۲پوست‌سفید(شیرین‌)*ساوه‌کمی‌ خشک‌درشت‌صورتی‌شیرین‌۹/۱۵۷/۳+۸۰-۷۰۶۰
۳پوست‌ سفید(ترش‌)*ساوه‌کمی‌ خشک‌درشت‌صورتی‌ترش‌۶/۱۴۳/۱۳+۸۰-۷۰۶۰
۴پوست‌ سیاه‌ **ساوه‌شاداب‌درشت‌قرمز تیره‌شیرین‌۳/۱۸۷/۰۳+۸۰-۷۰۹۰
۵گبری‌ پوست‌ قرمز*یزدنرم‌وکمی‌چروکیده‌درشت‌قرمزتیره‌شیرین‌۱۹۹۲/۰۳+۸۰-۷۰۹۰
۶شهوار(حبه‌ سفید)*یزدکمی‌ خشک‌درشت‌سفیدصورتی‌شیرین‌۲/۱۷۳۸۴/۰۳+۸۰-۷۰۹۰
۷زاغ‌ *یزدکمی‌ خشک‌درشت‌سفیدصورتی‌شیرین‌کم‌ترش‌۶/۱۷۷۸/۰۳+۸۰-۷۰۶۰
۸ملس‌ یزد*یزدنازک‌-کمی‌خشک‌درشت‌قرمزشیرین‌کم‌ترش‌۲/۱۷۱۵/۱۵+۸۰-۷۰۶۰
۹شهوار (حبه‌ قرمز)*یزدکمی‌ خشک‌درشت‌قرمزشیرین‌ گس‌۴/۱۶۵۱/۰۵+۸۰-۷۰۶۰
۱۰اصفهانی‌ حبه‌ سیاه‌ **یزدنازک‌-کمی‌خشک‌درشت‌قرمزشیرین‌کم‌ترش‌۱۸۶۲/۰۵+۸۰-۷۰۴۵
۱۱آبانماهی‌ **یزدکلفت‌ -کمی‌نرم‌درشت‌صورتی‌شیرین‌۱۸۶۹/۰۵+۸۰-۷۰۹۰
۱۲آمنه‌ خاتون‌یزدشاداب‌ کم‌درشت‌سفیدصورتی‌شیرین‌کم‌ترش‌۲/۱۷۱۷/۱۵+۸۰-۷۰۶۰
۱۳گرچ‌  شهواریزدشاداب‌ریزسفیدشیرین‌۸/۱۷۴۸/۰۵+۸۰-۷۰۴۵
۱۴گبری‌ صورتی‌یزدنرم‌وکمی‌چروکیده‌ریزقرمزشیرین‌ کم‌ترش‌۶/۱۸۷۷/۰۵+۸۰-۷۰۶۰
شماره رقمنوعشهرنوع پوستدانه‌ (اندازه‌)حبه‌(رنگ‌)مزه‌  زینه‌ بریکس‌

(۵/۰‏)

 اسیدیته‌برحسب‌ اسید تارتاریک‌

(۱/۰‏)

دما

(زینه‌سلسیوس‌)

دمه‌ نسبی‌

(درصد)

ماندگاری‌

(بیشینه‌ روز)

۱۵تفتی‌ پوست‌ سفیدیزدکمی‌ خشک‌درشت‌قرمز تیره‌ترش‌۷/۱۵۹/۱۵+۸۰-۷۰۶۰
۱۶گرچ‌ طوق‌ گردن‌یزدخشک‌درشت‌سفیدصورتی‌شیرین‌۴/۱۷۹۹/۰۵+۸۰-۷۰۴۵
۱۷پوست‌ قرمزسمنان‌خشک‌وچروکیده‌درشت‌قرمزشیرین‌۱۶۹/۰۳+۸۰-۷۰۶۰
۱۸پوست‌ سفیدسمنان‌خشک‌وپلاسیده‌درشت‌صورتی‌ترش‌۱۸۳/۱۳+۸۰-۷۰۶۰
۱۹آب‌ دندان‌سمنان‌بسیار خشک‌درشت‌صورتی‌شیرین‌۱۷۸/۰۳+۸۰-۷۰۶۰
۲۰بجستان‌جنوب‌خراسان‌کلفت‌نه‌ کم‌ نه‌ زیاددرشت‌قرمزترش‌ وشیرین‌۱/۱۷۱/۱۳+۸۰-۷۰۹۰

* این‌ رقم‌ها در بخش‌ فیزیولوژی‌ پس‌ از برداشت‌ موسسه‌ اصلاح‌ و تهیه‌ نهال‌ وبذر کرج‌ مورد بررسی‌ پژوهشی‌ قرار گرفته‌اند.

* * این‌ رقم‌ها در بخش‌ فیزیولوژی‌ پس‌ از برداشت‌ موسسه‌ اصلاح‌ و تهیه‌ نهال‌ وبذر کرج‌ دردست‌ بررسی‌ ویافته‌ها مشاهداتی‌ هستند.

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN
Institute of Standards and Industrial Research of Iran
ISIRI NUMBER
۶۴۰۹

Fruits and Vegetabels – Pomegranate –Cold Storage

۱st. Revision

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

چیلر تهویه مطبوع صنایع برودتی برادران حقیقی:

چیلر تهویه مطبوع (Air conditioner chiller) چیست؟

همانطور که می دانید تهویه مطبوع ، انجام عملیاتی روی هوا تا بتوان شرایط هوای محل مورد نظر را برای زندگی و کار کردن ، راحت و بهداشتی کرد و به حد مطلوب برسانیم.

برای انجام چنین عملی دستگاهی با ظرفیت مناسب مانند چیلر تهویه مطبوع صنایع برودتی برادران حقیقی بایستی نصب گردد.

تهویه مطبوع معمولاً شامل : سرمایش، گرمایش، رطوبت زنی و رطوبت زدائی وتصفیه هوا می‌باشد.

اهمیت چیلر تهویه مطبوع

از آنجائیکه بخش عمده ی زندگی بشر امروزی در داخل ساختمان می گذرد، ایجاد شرایط مطلوب زیست محیطی در ساختمان، خواه محل کار باشد، یا منزل و غیره، دارای اهمیت بسیاری است که مهمترین بخش آن تهویه مطبوع برای ساکنین ساختمان، با توجه به نوع فعالیت آنهاست.

عوامل هوا در تهویه مطبوع

تهویه مطبوع باید بتواند عوامل مختلف هوا را تنظیم و تثبیت نماید که اهم آنها عبارتند از:

درجه ی حرارت (Temperature)، رطوبت هوا (Air Moisture)، سرعت وزش هوا (Air Velocity)، صاف کردن و پالایش هوا از گرد و خاک (Air Filtering)، پاکی هوا با از بین بردن باکتریها (Air Sterilization) و همچنین از بین بردن بو و گازهای سمی. در این مورد درجه ی حرارت موثر عامل اصلی و بقیه جز شرایط فرعی محسوب می شوند.

منبع: پرتال سردخانه

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۱) روش‏هاي نگهداري ميوه‏ها و سبزي‏ها در سردخانه با هواي کنترل ‏شده

۲) هدف

۳) دامنه کاربرد

۴) انواع هواي کنترل شده

۵) روش تنظيم هوا

۶) اطاق‏هاي مورد بهره‏گيري براي هواي کنترل شده

۷) تنظيم دما و هوا

۸) حفظ آميزه هواي کنترل شده

۹)  کنترل‏هاي دوران نگهداري

۱۰) کارهايي که پس از پايان دوره نگهداري بايد انجام گيرد

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

آئين کار روش‏هاي نگهداري ميوه و سبزي‏ها در سردخانه با هواي کنترل شده به وسيله کميسيون فني مربوطه تهيه و تدوين شده.

و در دويست و پانزدهمين کميته ملي استاندارد کشاورزي و غذائي مورخ ۷۶/۱۲/۱۳ مورد تائيد قرار گرفته .

اينک باستناد بند ۱ ماده ۳ قانون اصلاحي قوانين و مقررات موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ به عنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد .

براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع و علوم , استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديد نظر قرار خواهند گرفت.

و هر گونه پيشنهادي که براي اصلاح يا تکميل اين استانداردها برسد ,  هنگام تجديد نظر در کميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .

بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود .

در تهيه و تدوين اين  آئين کار سعي شده است که ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد  و استاندارد کشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

لذا با بررسي امکانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم , اين آئين کار با استفاده از منابع زير تهيه گرديده است :

ISO – 6949: 1988 Fruits and vegetables – Principles and techniques of the controlled  atmosphere method of

storage

روش‏هاي نگهداري ميوه‏ها و سبزي‏ها در سردخانه با هواي کنترل شده

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۱- هدف

هدف از تدوين اين آئين کار ارائه اصول و روش‏هاي مناسب براي نگهداري ميوه‏ها و سبزي‏ها در سردخانه باهواي کنترل شده مي‏باشد .

۲- دامنه کاربرد

اين آيين کار براي رقم‏هاي گوناگون ميوه‏ها و سبزي‏ها ( به ويژه سيب , گلابي و موز ) کاربرد دارد . از اين روش براي هر فرآورده به گونه‏اي ويژه همان فرآورده بهره‏گيري مي‏شود .

افزون بر نگهداري دما و رطوبت نسبي در اندازه بهينه , ميزان اکسيژن نيز از ۲۱ درصد حجمي ( اندازه اکسيژن در هواي معمولي ) بايد کاهش يابد .

اين بدان معني است که فشار جزئي آن گاز نيز کاهش مي‏بايد. ب

ه هر حال , کاهش اکسيژن زير ۱/۵ درصد حجمي سفارش نمي‏شود , زيرا در نبود اکسيژن کافي , پديده تخمير رخ مي‏دهد ( تنفس بين سلولي ) و ممکن است رنگ ميوه‏ها و سبزي‏ها قهوه‏اي شود .

در چنين هنگامي دي اکسيد کربن افزايش مي‏يابد و افزوني دي اکسيد کربن , براي نمونه فراتر رفتن از ۸ درصد به ۱۰ درصد حجمي مي‏تواند در بيشتر موارد بيماري‏هاي فيزيولوژيکي گوناگوني را سبب شود.

( ناهنجاري‏هاي برخاسته از دي اکسيد کربن ) که به کاهش کيفيت و کميت ميوه و سبزي مي‏انجامد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۳- انواع هواي کنترل شده

در عمل , دو نوع هواي کنترل شده وجود دارد :

۳-۱- نوع اول – هوايي است , که ميزان اکسيژن آن به اندازه کمي کاهش يافته و به ۱۸ تا ۱۱ درصد حجمي رسيده و دي اکسيد کربن آن کم و بيش افزايش يافته و به ۳ تا ۱۰ درصد حجمي رسيده , به گونه‏اي که مجموع اکسيژن و دي اکسيد کربن آن ۲۱ درصد حجمي باشد .

مثال : ۸ درصد حجمي دي اکسيد کربن , ۱۳ درصد حجمي اکسيژن و ۷۹ درصد حجمي نيتروژن اين نوع هوا که هواي تعديل شده نيز ناميده مي‏شود با افزايش دي اکسيد کربن بر اثر تنفس ميوه ايجاد مي‏شود و بنابراين ترجيح داده نمي‏شود .

اندازه دي اکسيد کربن تنها مي‏تواند با هوادهي از هواي بيرون که همراه با افزايش اکسيژن است کاهش يابد.

اين نوع هواي کنترل شده براي سيب سفارش مي‏شود و ممکن است در مناطق گرمسيري براي ميوه هايي مانند موز که به مدت‏کوتاه نگهداري مي‏شوند نيز سودمند باشد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۳-۲- نوع دوم – هوايي است با :

۲- درصد تا ۴ درصد حجمي اکسيژن ( ميانگين ۳ درصد حجمي ) و ۳ درصد تا ۵ درصد تا ۵ درصد حجمي دي اکسيد کربن .

يا با :

– کاهش بسيار اکسيژن (۱ درصد تا ۲ درصد حجمي ) و ۱ درصد تا ۲ درصد حجمي دي اکسيد کربن به گونه اي , که مجموع اکسيژن و دي اکسيد کربن کمتر از ۲۱ درصد حجمي باشد .

مثال : ۳ درصد حجمي دي اکسيد کربن و ۳ درصد حجمي اکسيژن و ۹۴ درصد حجمي نيتروژن .

براي بدست آوردن غلظت‏هاي بالا دستگاههاي ويژه ‏اي مورد نياز مي‏باشد . از اين نوع هواي کنترل شده بيشتر بهره‏گيري مي‏شود .

به طور کلي لازم است که در آميخته گاز با نگرش به شرايط زير تغييراتي داده شود .

– حساسيت ميوه به ميزان بالاي دي اکسيد کربن با کمبود اکسيژن .

درجه  رسيده بودن ميوه .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

– مدت نگهداري

۴- روش تنظيم هوا

هوايي را که آميزه آن با هواي معمولي تفاوت دارد مي‏توان در اطاق‏هاي ويژه نگهداري که داراي ابزار لازم هستند ايجاد کرد.

يا به گونه استثنايي در جعبه هايي که به جعبه‏هاي بسته بندي فيزيولوژيکي معروف شده‏اند و تراوايي آنها به گونه‏اي طراحي شده است که آميزه اکسيژن و دي اکسيد کربن را با ترکيب ويژه به دست مي‏دهد ايجاد کرد.

يکي از راههاي بهره‏گيري از اين روش نگهداري فرآورده‏ها در کيسه‏ها يا در اطاق هايي که با يک پوشش نيمه تراوا , ساخته  شده از پلاستيک هايي با ترکيبات سيليسياز مارسلين  و لتنتورير مي‏باشند است.

هواي کنترل شده با اندازه مشخص دي اکسيد کربن و اکسيژن براي نگهداري فرآورده‏ها به آساني در اطاق‏هاي نگهداري مجهز به ابزار و تأسيسات ويژه به دست مي‏آيد.

عمل بهره‏گيري از دي اکسيد کربن بالا در کوتاه مدت ممکن است براي فرآورده‏هاي ويژه‏اي مانند سيب زرده کار رود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵- اطاق‏هاي مورد بهره‏گيري براي هواي کنترل شده

۵-۱- گنجايش :

گنجايش اطاق‏ها معمولا از صد تن تا ۱۰۰۰ تن براي هر فرآورده مي‏باشد .

۵-۲- گاز بندي :

ساختمان اطاق‏ها براي نگهداري هواي کنترل شده , بايد به گونه‏اي طراحي شود که بتواند گازبندي مناسب را براي حفظ ترکيب هواي داخل اطاق داشته باشد .

در عمل , نمي‏توان اطاق هايي ساخت که کاملا گازبندي باشد . زيرا تبادل گاز بين بيرون و درون اطاق اجتناب‏ناپذير است .

در هر صورت اطاق , بايد به  اندازه کافي گازبندي شده باشد , تا کنترل سطح اکسيژن و دي اکسيد کربن امکان‏پذير باشد .

بنابراين دانستن حداکثر ميزان قابل نشتي مهم است و بايد روشي براي کنترل ميزان نشت وجود داشته باشد تا از رضايت بخش بودن گازبندي اطاق مطمئن شد. ( ميزان ورود گاز با ميزان نشتي ارتباط مستقيم دارد).

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۲-۱- حداقل گازبندي :

در تئوري , اندازه اکسيژني که به درون اطاق مي‏آيد , بايد کمتر از اندازه‏اي باشد که صرف تنفس فرآورده‏هاي انبار شده مي‏شود .

بنابراين نرخ قابل قبول اکسيژني که وارد اطاق مي‏شود , بستگي به نوع ميوه يا سبزي‏هاي انبار شده , دماي آن , نسبت آميزه گاز مورد نظر و مواد و وسيله کمکي ( براي مثال مواد جذب کننده اکسيژن يا کيسه‏هاي منبسط شونده ) که ممکن است براي کنترل هوا به کار گرفته شود دارد .

مقدار واقعي ورود گاز به اطاق در هنگام کار , نتيجه پرآکندگي ناشي از تفاوت در غلظت گازها , يا جابجايي گازها بر اثر اختلاف فشار هواي درون و بيرون اطاق باشد , به ويژه بايد تبادل از راه جابجائي را از بين برد .

اطاق‏هاي باهواي کنترل شده بايد هنگام نگهداري کالا به خوبي در بدترين شرايط ممکن , ( مانند نگهداري سيب در دماي صفر درجه سلسيوس , در هوائي از نوع دوم ) کار کند .

بنابراين ضوابط گازبندي براي مورد بالا تعريف شده , ولي در موارد ديگر نيز مي‏توان آن را به کار گرفت .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۲-۲- ساختمان :

گازبندي اطاقهاي نگهداري , با پوشاندن ديوارها , بام و کف با ورق آلومينيومي , ورق فولادي پيش ساخته , رزين‏هاي پلي استري۶, اپوکسي , پلي آميد  و غيره که با فيبر شيشه‏اي تقويت شده است انجام مي‏شود .

ضخامت عايق‏هاي مورد نياز افزون بر عامل‏هاي ديگر بستگي به دماي بيرون , مدت نگهداري ميوه‏ها و هزينه کار دارد .

يک راه حل فني بهتر که داراي برتري نيز مي‏باشد بهره‏گيري از عايق‏هاي پيش ساخته ساندويچي است که روي چهار چوب فلزي نصب شده و به گونه‏اي همزمان عايق بندي حرارتي و گازبندي را تأمين مي‏کند .

ساختمان

اين عايق ‏هاي پيش ساخته از يک صفحه پلاستيکي يا چوبي و يا فلزي در بخش بيروني , يک لايه پلي اورتان  در بخش مياني و يک لايه  رزين پلي استر در بخش دروني ساخته شده است . ( عايق‏هاي پيش ساخته ساندويچي با ضخامت کلي تا ۱۰ سانتي متر مناسب است) .

لايه گازبندي در ساختمان هايي که ديواره‏هاي آن بتني است مانند ساختمان هايي که ديوارهاي آن از عايق پيش ساخته است همچون سدي در برابر رخنه بخارها  عمل مي‏کند .

براي آسان‏تر کردن تعميرات , مثلا هنگامي که درزهايي پيدا شود معمولا لايه گاز بندي را روي پهنه داخلي  ديوار بکار مي‏برند .

براي اطمينان يافتن از گازبندي , مي‏توان از رنگ هايي که پايه رزين پلاستيکي دارند , زفت  کاغذهاي قيراندود و نظاير آن نيز بهره گرفت .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

در تمام موارد , موادي که براي گازبندي به کار مي‏روند بايد ويژگي‏هاي زير را داشته باشند .

– گاز در آنها رخنه نکند .

– بو نداشته باشند .

– در برابر ميکروارگانيسم‏ها و رطوبت ايستادگي داشته باشد .

– نصب و تعمير آنها آسان باشد .

– در برابر ضربه‏هاي مکانيکي ايستادگي داشته باشند .

– آتشگير و آتش زا نباشند .

– ويژگي‏هاي خود را در برابر تغييرات دما , رطوبت نسبي و فشار درون اطاق حفظ کنند .

گازبندي هنگامي مناسب است که اندازه اکسيژني که به درون اطاق مي‏آيد و اندازه اکسيژني که از سوي محصولات انبار شده مصرف مي‏شود برابر باشد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

هنگامي که بايد گازبندي يک اطاق را بهتر کرد که :

– از اطاق در دماي پائين‏تري بهره‏گيري شود .

– تنها بخشي از اطاق با ميوه و سبزي بارگيري شده باشد .

– فرآورده ‏هايي  در اطاق نگهداري شود که نرخ تنفس آنها آشکارا پايين است .

در اطاق‏هاي نگهداري بايد داراي عايق گرمايي , حرکت کشويي و نوارهاي لبه دار لاستيکي يا هر سيستم رخنه‏ناپذير ديگر باشد .

درها بايد با زبانه يا هر نوع ابزار ديگر به گونه‏اي بسته شوند که پس از بسته شدن , نوارهاي لاستيک‏ها با چهار چوب در تماس يافته و سبب تضمين گازبندي شود .

ساختمان

درها ممکن است داراي درهاي کوچکتري براي دسترسي به اطاق و روزنه‏هايي براي ديدن درون اطاق باشد .

به هر حال دريچه‏هاي بازرسي که در سطحي بالاتر از پهنه رويي کالاهاي چيده شده نصب شده باشند ممکن است بيشتر مفيد باشد .

اين پنجره‏ها بايد لولادار باشند تا امکان ورود به سطح بالاتر از سطح محصول‏ را براي بازرسي محصولات , اوپراتورها۱۲و وسايل خنک کننده بدهد .

يک نشانه هشدار دهنده که وجود پايين بودن اکسيژن را در هواي اطاق اعلام کند , بايد در قسمت ورودي اطاق و در جاهاي مناسب ديگر نصب شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۳- برابر کردن فشار

بين فشار هواي اطاق و فشار هواي بيرون , نابرابريهايي از سوي بادزنها , وسايل سرد کننده , دستگاههاي تنظيم ترکيب هوا و همچنين نوسان‏هاي فشار هواي بيرون به وجود مي‏آيد.

کاهش ناگهاني در فشار هواي درون اطاق, ممکن است سبب جدا شدن لايه گازبندي از ديوارها و بام گردد و به اين ترتيب گازبندي اطاق از بين برود.

اين بدان معناست که کاهش فشار نبايد بيشتر از يک ميلي متر آب يا ۹/۸ پاسکال شود براي پرهيز از نوسان شديد در فشار, درهاي اطاق با هواي کنترل شده, بايد تنها هنگامي کاملا بسته شود که دماي درون اتاق به اندازه دلخواه رسيده باشد.

در همين راستا , در هر اتاقي که هواي آن کنترل شده است , دريچه‏هاي فشار کار گذاشته مي‏شود , اين دريچه‏ها از لوله‏هايي  با قطر مناسب تشکيل شده که در ديوار اطاق کار گذاشته مي‏شود و درون اطاق را با بيرون آن مرتبط مي‏کنند .

در بخش بيرون از ديوار , اين لوله‏ها را بايد خم کرده و نزديک به ۴ ميلي متر در گنجايه‏اي که داراي آب و احتمالا مواد ضد يخ است فرو برد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

برابر کردن فشار

براي مثال , در يک اطاق نگهداري با گنجايش ۲۰۰۰ مترمکعب , لازم است که دو دريچه با لوله‏اي که قطر آن ۱۵ سانتي متر است کار گذاشته شود .

دريچه‏هاي فشار نوع سيفوني , برابري فشار درون و بيرون اطاق نگهداري را تأمين مي‏کنند.

اگر فشار بيروني کمتر از فشار دروني باشد , بدون آن که تغييري در ترکيب هواي دروني حاصل شود , بخشي از آميخته گاز از اطاق بيرون مي‏رود.

در حالي که اگر فشار بيروني بيشتر باشد , مقداري هوا تا هنگامي که فشار به برابري برسد , به درون اطاق مي‏رود و ترکيب هواي دروني اطاق را دگرگون مي‏کند .

برابر کردن فشار

براي پرهيز از نوسان فشار در اطاق‏هاي کوچک , کيسه‏هاي پلاستيکي رخنه‏ناپذير ( کيسه‏هاي تنفسي ) که داراي حجمي برابر ۵ تا ۷ درصد حجم هواي آزاد اطاق باشد ( يا حجمي برابر درصد بالا نسبت به اطاق ) مي‏تواند مورد بهره‏گيري قرار گيرد .

اين کيسه‏ها که از راه لوله‏اي با قطر زياد به درون اطاق متصل شده‏اند هنگامي که فشار دروني بالا رود , حجم شان افزايش يافته و هنگامي که فشار دروني پايين آيد , حجمشان کاهش مي‏يابد و به اين ترتيب فشار درون اطاق تنظيم مي‏شود.

اين کيسه‏ها نياز به فضاي خيلي زياد دارند و اگر خراب شوند سرچشمه تازه‏اي از نشتي به وجود مي‏آورند .

لوله‏ هاي سرمازا و لوله هايي که براي نمونه برداري از هواي درون اطاق يا تنظيم ترکيب هوا و يا گذر مدارهاي برقي کار گذاشته مي‏شوند ديوارهاي اطاق را سوراخ مي‏کنند . پيرامون اين سوراخ‏ها که گذر لوله‏ها , مهر گازبندي آن را شکسته بايد دوباره به دقت گازبندي شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۴- آزمون گازبندي

کنترل گازبندي اطاق‏ها هنگامي که نخستين بار از آن بهره‏برداري مي‏شود انجام مي‏گيرد و پس از آن سالي يکبار پيش از آغاز بهره برداري کنترل مي‏شود تا هر گونه ترک و محل نشتي شناسايي شود.

از روش‏هاي گفته شده در بندهاي ۵-۴-۱- و ۵-۴-۲- مي‏توان براي آزمون گازبندي بهره‏برداري کرد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۴-۱- روش جابجايي گاز بر پايه بررسي دگرگوني‏ هاي فشار :

اين آزمون بايد در اطاق خالي با دماي ثابت و بدون آن که بادزنها کار کنند انجام گيرد.

در آغاز , درهاي اطاق را به گونه کيپ بسته و فشار را به ۱۵ ميلي متر تا ۲۵ ميلي متر ستون آب (۱۴۷ پاسکال تا ۲۴۵ پاسکال ) بالاتر از فشار هواي بيرون افزايش دهيد.

براي اين افزايش فشار از پمپ‏هاي مستقل هوا يا پمپ هايي که در ساختمان براي تنظيم ترکيب هوا کار گذاشته شده بهره‏گيري کنيد.

مدت زماني را که براي رسيدن به فشار بالا گفته لازم است اندازه‏گيري کنيد.

اين مدت , نشانه‏اي از خيلي خوب , خوب يا نابسنده بودن گازبندي اطاق را به دست مي‏دهد . يک روش تغيير يافته براي ارزيابي گازبندي , اندازه‏گيري مدتي است که براي از بين رفتن  فشار افزوده صرف مي‏شود.

آزمون گازبندي

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

اين زمان بر پايه اندازه‏هاي اطاق و فرآورده‏اي که در آن نگهداري مي‏شود ۱۰ تا ۷۰ دقيقه مي‏باشد.

گونه ديگري از اين روش , اندازه‏گيري مدت لازم براي پايين آمدن فشار افزوده اوليه به ميزان ۵۰ درصد است .

اين مدت ( در دماي ثابت ) براي قبول گازبندي اطاق بايد بيش از ۱۰ دقيقه تا ۱۲ دقيقه باشد . سفارش مي‏شود که ارزيابي گازبندي اطاق بر پايه کاهش فشار افزوده هواي درون اطاق از اندازه معين در مدت معين انجام گيرد .

در عمل , فشار درون اطاق را برابر ۱۰ ميلي متر ستون آب (۹۸/۱ پاسکال ) افزايش داده و کاهش فشار افزوده را پس از ۳۰ دقيقه اندازه‏گيري کرده و آن را پايه داوري براي گازبندي اطاق قرار مي‏دهند .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

گازبندي اطاق‏ها را مي‏توان بر پايه برآمد به دست آمده به گونه زير طبقه بندي کرد :

– خيلي خوب – فشار افزوده تا ۳/۴ ميلي متر ستون آب (۳۳/۳ پاسکال )

– خوب – فشار افزوده از ۱ ميلي‏متر ستون آب تا ۳/۴ ميلي متر ستون آب (۹/۸ پاسکال تا ۳۳/۳ پاسکال )

– نابسنده – فشار افزوده تا ۱ ميلي متر ستون آب (۹/۸ پاسکال )

از روش جابجايي براي اندازه‏گيري گازبندي اطاقهايي که از کيسه‏هاي پر شده از گاز بهره‏گيري مي‏کنند نيز مي‏توان سود جست به شرط آن که کيسه‏ها داراي شيري باشند که بتوان هنگام آزمايش آن را بست .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۴-۲- روش انتشار بر پايه بهره‏گيري از گاز دي‏اکسيد کربن از اطاق از پيش سرد شده .

اين روش به ويژه براي اطاق هايي که از کيسه‏هاي پر از گاز در آنها بهره‏گيري مي‏شود و نمي‏توان از روش جابجايي در آن بهره جست مناسب است .

اندازه معيني از دي اکسيد کربن در اطاق تأمين شده و پس از آن دگرگوني‏هاي اکسيژن و دي اکسيد کربن به گونه مستمر اندازه‏گيري مي‏شود .

براي مثال , دي اکسيد کربن اطاق به ۱۵ درصد حجمي رسانده مي‏شود.

اين مقدار دي اکسيد کربن موجب مي‏شود که نسبت اکسيژن در هواي اطاق به ۶ درصد برسد.

اگر در مدت ۲۴ ساعت , با عمل کردن بادزنها ميزان دي اکسيد کربن بيشتر از ۱ درصد حجمي کاهش نيابد و ميزان اکسيژن بيش از ۰/۲۵ درصد حجمي افزايش نيابد گازبندي اطاق مناسب مي‏باشد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۵- آشکار سازي کاستيها در گازبندي

براي آشکار سازي شکاف‏ها و يا درزها و يا جاهايي که گازبندي آن نابسنده است به روش زير عمل کنيد :

فشار درون اطاق را نزديک به ۱۰ ميلي متر ستون آب (۹۸/۱ پاسکال ) در حالي که درها را کاملا گازبندي و مهر کرده‏ايد و بادزنها کار نمي‏کنند افزايش يا کاهش دهيد.

يک نفر را درون يا بيرون اطاق بگماريد تا جاي گذر گاز را با مشاهده نشانه‏هاي زير شناسايي کند :

– اين که دود توليد شده در درون اطاق در سوي مشخص حرکت مي‏کند؟

– اين که صداي سوت تندي که نشان دهنده گذر هوا به درون يا بيرون اطاق است شنيده شود – اين که اگر محلول صابون با قلم مو به جاهايي که گمان‏گذر هوا مي‏رود ماليده شود , حباب‏هاي هوا پديدار مي‏گردد؟

اين که اگر شمع روشني در جاي مشکوک به داشتن درز و ترک گذاشته شود , گذر هوا شعله آن را کشيده‏تر مي‏کند؟

آشکار سازي کاستيها در گازبندي

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۵-۶- تعميراطاق هايي که گازبندي آنها رضايتبخش نيست بايد پيش از گذاشتن محصولات در آن تعمير شود در جاهايي که گازبندي آنها خوب نيست از خمير سيليکون يا پلي اورتان استفاده شود.

با عوض کردن پوشش‏هاي ديوار ( فولاد , آلومينيوم و…) عيبهاي گازبندي را از بين ببريد.

اگر از رزين پلي استر براي عايق کاري بهره‏گيري مي‏شود بافته‏هاي فيبر شيشه‏اي را به هم چسبانيده و دو يا سه پوشش رزين روي آن بماليد.

سفارش مي شود پس از تعمير , گازبندي اطاق را دوباره کنترل کنيد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶- تنظيم دما و هوا

۶-۱- تنظيم دما

محصول را پس از برداشت بيدرنگ خنک کنيد .

مدت پر کردن و نرخ سرد کردن , حداکثر فضاي اطاق با هواي کنترل شده را تعيين مي‏کند .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲- تنظيم هوا

تنظيم هوا بيدرنگ پس از تنظيم دما انجام مي‏شود .

براي ايجاد , نگهداري و کنترل هواي کنترل شده در اطاق‏هاي نگهداري , از روش‏هاي گوناگوني مي‏توان بهره‏گيري کرد که بستگي به تجهيزات در دسترس ( مانند مبدل ها۱۶ و جداکننده‏ها۱۷, ژنراتورهاي کنترل هوا , تجزيه کننده‏ها و… ) دارد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۱- تنظيم اندازه اکسيژن

اندازه اکسيژن هوا (۲۱ درصد حجمي ) ممکن است به دليل تنفس محصول يا بهره‏گيري از دستگاه‏هاي ويژه در اطاق‏هاي نگهداري با هواي کنترل شده , کاهش يابد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۱-۱- کاهش اکسيژن بر اثر تنفس‏

بر اثر تنفس , اکسيژن مصرف و دي اکسيد کربن , آب و گرما پس داده مي‏شود .

بنابراين کاهش اندازه اکسيژن بايد در اين مورد با شدت تنفس محصولات انبار شده, گنجايش انبار و اندازه  پر شدن انبار تعيين شود.

در يک اطاق با گنجايش ۳۰۰ تن سيب , سطح اکسيژني برابر ۲ تا ۳ درصد حجمي مي‏تواند در مدت ۲۰ روز به دست آيد.

در طول مدت نگهداري, باز کردن درها پسنديده نيست . براي اين که مدت درازتري براي رسيدن دوباره سطح اکسيژن به سطح مورد نظر لازم است و دگرگوني در آميزه شيميايي هواي انبار براي محصولات انبار شده زيان آور است .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۱-۲- کاهش اکسيژن با مبدل ها

از مبدل‏ها براي کاهش اکسيژن به ۲ تا ۴ درصد حجمي در مدت ۲ تا ۳ روز بهره‏گيري مي‏شود. مبدل‏ها بر پايه مصرف اکسيژن از راه سوزاندن هيدروکربن‏ها يا ترکيب شدن اکسيژن با هيدروژني که از تجزيه آمونياک (NH3) به دست مي‏آيد کار مي‏کنند. ( کاهش اکسيژن به سطح مورد نظر ۲ تا ۳ روز به درازا مي‏کشد) .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

مصرف اکسيژن با سوزاندن هيدروکربن‏ها بر پايه واکنش زير انجام مي‏گيرد :

C3H8 + ۵O2→۳Co2 + ۴H2O

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

سوختن در دماي بالا انجام مي‏شود , سپس هواي آکنده از دي اکسيد کربن را سرد کرده مستقيما يا پس از گذراندن از روي جذب کننده دي اکسيد کربن به اطاق نگهداري وارد مي‏کنند .

اين دستگاه‏ها معمولا در يک‏مدار باز يا بسته کار مي‏کند .

هوا را يا از اطاق يا از هواي بيرون گرفته و از روي کاتاليست گرم شده مي‏گذرانند و هواي فقير شده از اکسيژن را به درون اطاق برگشت مي‏دهند.

در عمل از انواع گوناگوني از مبدل‏ها بهره‏گيري مي‏شود.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۲- تنظيم ميزان دي اکسيد کربن

در طي مدت نگهداري , بر اثر تنفس فرآورده‏ها , دي اکسيد کربن در اطاق‏هاي نگهداري جمع مي‏شود.

براي پايدار نگهداشتن اندازه دي اکسيد کربن در سطح بهينه از ابزار گوناگون به نام جذب کننده ‏ها يا جداکننده بهره‏گيري مي‏شود.

اين ابزار اجازه مي‏دهد که دي اکسيد  کربن افزوده کاهش يافته و اندازه آن در حد دلخواه پايدار بماند .

اين دستگاهها بر پايه جذب فيزيکي يا جذب شيميايي دي اکسيد کربن کار مي‏کنند.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۲-۱- جذب فيزيکي

براي جذب فيزيکي از موادي مانند کربن  فعال و زئوليتها بهره‏گيري مي‏شود که سودمندي آنها بستگي به سوراخ‏هاي موئينه , تخلخل و طبيعت جذب کننده و روش فعال کردن آن دارد .

جذب کننده‏ها در دو مرحله کار مي‏کنند که عبارتند از :

– جذب سطحي – هواي گرفته شده از اطاق را به درون فضايي که در آن دي اکسيد کربن به وسيله جذب کننده جذب و نگهداشته مي‏شود مي‏فرستند. پس از کاهش اندازه دي اکسيد کربن, هوا به اطاق نگهداري برگردانده مي‏شود .

– احيا – احيا جذب  کننده با گذراندن  هوا از جذب کننده به دست مي‏آيد.

جريان هوا دي اکسيد کربن جذب کننده را مي‏گيرد و به بيرون اطاق مي‏برد.

اين دو مرحله در طي نگهداري يکي پس از ديگري به مدت‏هاي تعيين شده اتفاق مي‏افتد و انتقال از يک مرحله به مرحله ديگر با دستگاههاي ويژه کنترل مي‏شود. برخي از جذب کننده‏هاي زئوليتي داراي الک مولکولي هستند.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۲-۲- جذب شيميايي

مواد شيميايي گوناگون ( کربنات پتاسيم , هيدروکسيد سديم , اتانول آمين , هيدروکسيد کلسيم و…) براي جذب دي اکسيد کربن به کار گرفته مي‏شود.

به هر حال کم بودن اثر و دقت , کاربرد آنها را محدود مي‏کند.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

گروه‏هاي زير را مي‏توان تشخيص داد :

– جدا کننده ( يک , دو يا سه ) اتانول آمين : جذب دي اکسيد کربن از سوي اين جداکننده هم با فرآيند شيميايي و هم با فرآيند فيزيکي انجام مي‏گيرد.

از اين فرآيندها محلول‏‏هاي کربنات و هيدروکربنات به دست مي‏آيد که با گرم کردن آن دي اکسيد کربن جذب شده رها گشته و جذب کننده دوباره احيا مي‏شود.

– جدا کننده‏هاي کربنات پتاسيم , که بر پايه برگشت‏پذير بودن واکنش محصول با دي اکسيد کربن عمل مي‏کند.

در اطاقک اول با جذب شدن دي اکسيد کربن موجود در هواي اطاق که از روي جداکننده ( کربنات پتاسيم ) مي‏گذرد هيدروکربنات پتاسيم تشکيل مي‏شود, در اطاقک ديگري با آزاد شدن و بيرون رفتن دي اکسيد کربن جذب شده از اين محلول هيدروکربنات پتاسيم احيا مي‏شود .

اين فرآيند به صورت مداوم انجام مي‏شود .

– جدا کننده هيدروکسيد کلسيم خشک که دي اکسيد کربن را جذب و توليد کربنات يا بي کربنات کلسيم مي‏نمايد .

وقتي که هيدروکسيد کلسيم ديگر واکنش انجام ندهد با ماده تازه جايگزين مي‏شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۳- مولدهاي گاز

مولدهاي گاز تجهيزاتي هستند که از يک مبدل اکسيژن و يک جداکننده ساخته‏شده و به گونه همزمان در طول مدت نگهداري عمل مي‏کنند . از يک جداکننده دي اکسيد کربن نيز مي‏توان به تنهايي بهره گرفت .

سوخت کاتاليتيکي اکسيژن در کنار کاتاليزوردر مبدل انجام مي‏شود و مخلوط گازي که به دست مي‏آيد ( داراي نيتروژن و دي‏اکسيد کربن غني مي‏باشد ) سرد مي‏شود و بعد به جدا کننده فرستاده مي‏شود که دي اکسيد کربن آنرا جذب کند .

مخلوط گازي که به دست مي‏آيد با تلمبه به درون اطاق فرستاده مي‏شود .

يادآوري : سوخت کاتاليتيکي اکسيژن ممکن است همچنين  موجب کاهش اتيلن در هواي اطاق شود .

هوايي که به ترتيب بالا توليد مي‏شود داراي ۱ تا ۱/۵ درصد حجمي اکسيژن , ۲ تا ۵ درصد حجمي دي اکسيد کربن و بقيه آن نيتروژن مي‏باشد .

اگر لازم باشد اندازه دي اکسيد کربن و اکسيژن را به گونه دلخواه مي‏توان تنظيم کرد. دو نوع مولد وجود دارد :

الف – مولد با مدار باز که هواي بيرون را گرفته و پس از سوزاندن اکسيژن و پايدار کردن دي اکسيد کربن آن مخلوط گاز را با يک بادزن به درون اطاق مي‏فرستند.

اين کار افزايش فشاري را به وجود مي‏آورد که سبب بيرون رفتن بخشي از هواي اطاق مي‏شود.

ب – مولد با مدار بسته که هواي درون اطاق نگهداري را گردانده تدريجا اکسيژن آن را کاهش داده, دي اکسيد کربن را خارج کرده و گاز به دست آمده را در درون اطاق گردش مي‏دهد تا ترکيب دلخواه به دست آيد.

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۶-۲-۴- توليد هواي کنترل شده

با بهره‏گيري از دستگاه مبدل- منتشر کننده ممکن است از اين دستگاه براي تنظيم ترکيب هواي اطاق بهره‏گيري شود. کار اين دستگاهها بر نابرابري سرعت انتشار گازهاي اکسيژن, دي اکسيد کربن و نيتروژن گذرانده شده از پرده پلاستيکي سيليکون با ويژگي‏هاي گزينشي استوار مي‏باشد .

گذر هوا از دستگاه مبدل و منتشر کننده به پراکندگي گازها کمک کرده و به گونه خودکار , بسته به پرده پلاستيکي به کار گرفته شده اجازه مي‏دهد نسبت‏هاي ثابتي از دي اکسيد کربن و اکسيژن به دست آيد .

( براي مثال ۵ درصد حجمي دي اکسيد کربن , ۲ تا ۳ درصد حجمي اکسيژن و ۹۲ تا ۹۳ درصد حجمي نيتروژن )

در اينحالت , بر اثر فرايندهاي متابوليکي معمولي , غلظتهاي مورد نظر در هواي اطاق پس از مدت درازتري به  دست مي‏آيد .

اين پرده‏ها کيسه هايي با گنجايشهاي متفاوت هستند که مي‏توانند درون يا بيرون اطاق کار گذاشته شوند يا با لوله هايي به بيرون اطاق مربوط گردند .

سطح اين پوشش‏ها بستگي به حجم گاز داخل اطاق دارد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۷- حفظ آميزه هواي کنترل شده

يک بار که اندازه اکسيژن يا دي اکسيد کربن هواي اطاق به مرز دلخواه رسيد بايد از روش‏هاي گوناگوني براي پايدار نگهداشتن آن آميزه بهره‏گيري شود .

از آنجا که عوامل گوناگوني سبب تغيير در اندازه دي اکسيد کربن و اکسيژن مي‏شود ( دادن گاز دي اکسيد کربن هنگام تهويه و انتشار اکسيژن ) فاصله‏هاي زماني مشخصي براي کنترل و نگهداري سطح هر يک از گازهاي ترکيب کننده هوا مورد نياز است .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

سيستم‏هاي پايدار کردن هواي کنترل شده به شرح زير است :

– وارد کردن دقيق و زمان بندي شده گاز در هواي نوع اول ( بند ۳-۱)

– وارد کردن دقيق و زمان بندي شده هواي تازه و بيرون بردن دي اکسيد کربن جذب شده همراه با بهره‏گيري از دستگاه‏هاي جداکننده و انتشار دهنده براي هواي نوع دوم ( بند ۳-۲)

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۸- کنترل‏هاي دوران نگهداري

عامل‏هاي نگهداري ( دما , رطوبت نسبي و آميزه گاز ) را در آغاز روزي دوبار و در پي آن روزانه با خواندن مستقيم يا با بهره‏گيري از دستگاههاي نگارشگر کنترل کنيد .

کيفيت محصولات انبار شده را به گونه زمان بندي شده در فواصل زماني منظم کنترل کنيد .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

۹- کارهايي که پس از پايان دوره نگهداري بايد انجام گيرد

هر گاه بخواهيد به انبارداري با هواي کنترل شده پايان دهيد , درهاي اطاق را باز کرده و بگذاريد بادزنها براي يک تا دو ساعت کار کنند , با اين شيوه دي اکسيد کربن اضافي پراکنده شده و اکسيژن هوا با هواي پيرامون متعادل مي‏شود و محيط براي ورود کارگران بدون بهره‏گيري از ماسک محافظ ايمن مي‏شود .

نگهداري ميوه‌ها و سبزيها در سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

مینی چیلر صنایع برودتی برادران حقیقی:

دستگاه مینی چیلر چیست ؟

چیلرهای کوچکی هسـتند که برای واحدهای مسکونی، تجاری و اداری کوچک مورد استفاده قرار می گیرند.

اساس کار شان مانند چیلرهاست که با خنک کردن آب در اواپراتور و ارسال آن برای فن کویل ها، سرمایش مورد نیاز ساختمان را فراهم می کند.

در واقع نسبت به چیلر ابعاد کوچک تر و ظرفیت کمتری دارد و معمولا به صورت هوا خنک (کندانسور هوا خنک) ساخته می شود و نیازی به برج خنک کننده و متعلقات آن ندارد.

دستگاه سرد کننده ای است که ابعاد آن بسیار جمع و جور (compact) بوده و به راحتی و بدون نیاز به موتورخانه در اماکن مختلف مسکونی ، اداری ، تجاری ، ورزشی ، صنعتی و … نصب می شود.

اگر نیاز بیشتر از ظرفیت یک مینی چیلر باشد می توان از چند مینی چیلر به صورت ترکیبی با یکدیگر استفاده نمود.

 

منبع: پرتال جامع سردخانه های ایران

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

مقدمه

فراهم کردن غذا به ميزان زياد، به دليل شيوه آماده سازی، جابجايی و نگهداری انبوه مواد غذايی ممکن است خطرآفرين باشد.

داده های همه گيرشناسی از سراسر جهان نشان می دهد که  بسياری از مسموميت های غذايي ناشی از مواد غذايي است که در حجم بالا تهيه شده اند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

آلودگی مواد غذايي در رستوران يا ساير اماکن پخت و عرضه غذا می تواند موجب بروز مسموميت در گروه بزرگی از مردم شود.

کودکان، سالمندان و بيماران بستری در بيمارستان به ويژه افرادی که سيستم ايمنی تضعيف شده دارند، آسيب پذير بوده و در معرض خطر قرار دارند.

بنابراين در تهيه، پخت، نگهداری و عرضه غذا در اين گونه اماکن بايد توجه ويژه ای به موارد بهداشتی شود تا خطرات احتمالی به حداقل رسيده و غذايي سالم و ايمن در اختيار مصرف کننده قرار گيرد.

اين آيين کار تا حد امکان با چارچوب اصول کلی بهداشت مواد غذايی هماهنگی دارد.

در اين آيين کار سيستم تجزيه و تحليل خطر و نقاط کنترل بحرانی که به کار گرفته شده به شرح زير می باشند:

۱- ارزيابی مخاطرات مربوط به داشت، برداشت، توليد/ فرآوری، بازاريابی، آماده سازی و يا استفاده از مواد خام يا فرآورده غذايي

۲- تعيين نقاط کنترل بحرانی مورد نياز برای کنترل مخاطرات شناسائی شده

۳- استقرار روش های اجرايي برای پايش نقاط کنترل بحرانی

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

غذاهای از پيش پخته شده و پخته در کيترينگ- آيين کار بهداشتی

۱           هدف

هدف از تدوين اين استاندارد، تعيين راهکارهای بهداشتی برای آماده سازی غذاهای از پيش پخته شده و پخته در کيترينگ ها می باشد.

۲          دامنه کاربرد

اين آيين کار برای رستوران ها و اماکنی که  تغذيه گروه بزرگی از مردم را بر عهده دارند مانند:

کودکان در مدارس، ساکنان خانه سالمندان، زندانيان در زندان ها، بيمارانی  که در بيمارستان ها يا آسايشگاه ها بستری می باشند، همچنين کيترينگ شرکت های هواپيمائی، هتل ها و پادگان ها کاربرد دارد.

اين آيين کار ارائه مواد غذايي خام به مصرف کننده را در بر نمی گيرد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۳           مراجع الزامی

مراجع الزامی زير حاوی مقرراتی است که در  متن اين استاندارد به آنها ارجاع داده شده است. بدين ترتيب آن مقررات جزئی از اين استاندارد محسوب می شود.

در مورد مراجع دارای تاريخ چاپ و يا تجديدنظر ، اصلاحيه ها و تجديد نظرهای بعدی اين مدارک مورد نظر نيست.

معهذا بهتر است کاربران ذينفع اين استاندارد امکان کاربرد آخرين اصلاحيه ها و تجديد نظرهای مدارک الزامی زير را مورد بررسی قرار دهند.

در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و يا تجديد نظر، آن مدارک الزامی ارجاع داده شده، مورد نظر است.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

استفاده از مراجع زير برای کاربرد اين استاندارد الزامی است.

۳-۱    استاندارد ملی ايران شماره ۱۸۳۶، آيين کار رعايت اصول کلی بهداشت در واحدهای توليدکننده مواد غذايي.

۳-۲    استاندارد ملی ايران شماره ۱۰۱۱، آب آشاميدنی- ويژگی های ميکروبيولوژی

۳-۳    استاندارد ملی ايران شماره ۱۰۵۳، ويژگيهای آب آشاميدنی

۳-۴    استاندارد ملی ايران شماره ۳۳۹۹، آيين کار روش چيدن کالا در سردخانه مواد غذايي

۳-۵    استاندارد ملی ايران شماره ۳۵۱۵، ماشين آلات تهيه مواد غذايي- مقررات عمومی ايمنی و بهداشتی

۳-۶    استاندارد ملی ايران شماره ۳۷۶۶، آيين کار بهداشتی تجهيزات ولوازم مورد مصرف در صنايع غذايي

۳-۷    استاندارد ملی ايران شماره ۲۲۰۴، مقررات بهداشتی کارگران کارگاه های توليد مواد غذايي

۳-۸    استاندارد ملی ايران شماره۱۸۹۹،  آيين کار ساختمان، تجهيزات و ايمنی سردخانه مواد خوراکی

۳-۹    استاندارد ملی ايران شماره ۳۰۳۹، آيين کار فرآيند انجماد مواد غذايي و عرضه آن

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۴           اصطلاحات و تعاريف

در اين استاندارد اصطلاحات و يا تعاريف زير به کار می رود:

۴-۱ کيترينگ

مکانی برای آماده سازی، تهيه، نگهداری و عرضه مواد غذايي است که در همان مکان وابسته به آن سرو شود.

۴-۲ کارگاه کيترينگ

منظور آشپزخانه است که غذا را برای کيترينگ تهيه کرده و يا دوباره آن را گرم می کند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۴-۳ غذای سرد شده

غذايي است که در دمای C 4 درجه يا کمتر، که حداکثر به مدت پنج روز نگهداری شود.

۴-۴ تميز کردن

زدودن خاک، گرد و غبار، ذرات چربی، بقايای مواد غذايي و ديگر مواد خارجی می باشد.

۴-۵ آلودگی

ورود يا وجود يک آلاينده در مواد غذايي يا محيط مواد غذايي می باشد.

۴-۶ آلودگی متقاطع

يک زنجيره آلودگی در فرآيند توليد و آماده سازی مواد غذايي است که در آن قسمت های غيرآلوده توسط ساير قسمت ها آلوده می شود.

۴-۷ غذای پخته شده

غذای پخته ای است که  پخته شده و به صورت تازه و داغ به مصرف کننده عرضه شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۴-۸ غذای از پيش پخته شده

به غذای پخته ای گفته می شود که پس از پخت سريعا سرد شده و تا زمانی که برای مصرف دوباره کاملا گرم شود در يخچال يا فريزر نگهداری شود.

۴-۹ گندزدايي

کاربرد مواد شيميايي يا روش های فيزيکی به منظور کاهش ميکروارگانيسم های عامل فساد يا عفونت به حد قابل قبول و بدون اثر جانبی بر مواد غذايي است.

۴-۱۰ کارگاه

ساختمان ها يا مکان ها و محيطی است که در آن غذا زير نظر يک مديريت، آماده، پخته و عرضه می شود.

۴-۱۱ تهيه و توزيع غذا

هر فعاليتی است که در مراحل آماده سازی، فرآوری، پخت، بسته بندی، نگهداری، ترابری، پخش و عرضه غذا انجام می شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۴-۱۲ دست اندرکاران تهيه و توزيع کننده غذا

فردی است که با غذا سر و کار داشته يا در تماس با غذا، دستگاه ها، لوازم و ظروف مورد استفاده در تهيه غذا می باشد.

۴-۱۳ بهداشت غذا

کليه اقدامات لازم برای حصول اطمينان از ايمنی و سلامت غذا در تمامی مراحل زنجيره غذايي از توليد تا مصرف نهايي می باشد.

۴-۱۴ مواد غذايي يخ زده

به مواد غذايي گفته می شود که در دمای انجماد يا کمتر نگهداری می شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۴-۱۵ بهر

مقدار معينی از غذای پخته گرم يا غذای آماده است که از مواد اوليه تحت شرايط يکسان و در يک زمان آماده شده باشد.

۴-۱۶ کيترينگ با توليد انبوه

تهيه، نگهداری و يا دريافت و سرو غذا برای گروه بزرگی از مردم می باشد.

۴-۱۷ مواد بسته بندی

هر نوع ظرف يا پوششی است که برای قرار دادن، پوشاندن و بسته بندی غذا به کار می رود مانند قوطی، شيشه، کارتن، جعبه، صندوق، کيسه يا کاغذ آلومينيوم، کاغذ و کاغذ روغنی.

۴-۱۸آفات

حشرات، پرندگان، جوندگان و ساير حيوانات هستند که به طور مستقيم يا غير مستقيم قادر به آلوده کردن مواد غذايي می باشند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۴-۱۹ چيدمان وعده غذايي يک نفره

قرار دادن يا چيدن غذا برای يک شخص در ظرف مناسب تا زمان تحويل و توزيع به مصرف کننده می باشد.

۴-۲۰ تقسيم کردن

تقسيم کردن غذا به بخش های تک نفره يا چند نفره پيش يا پس از پختن غذا می باشد.

۴-۲۱ مواد غذايي با خطرات بالقوه

مواد غذايي است که به طور بالقوه، باعث تقويت رشد سريع و پيش رونده ميکرو ارگانيسم های مولد سم يا عامل مسموميت زايي می شود.

۴-۲۲ نقطه کنترل بحرانی

نقطه ای است که در آن کنترل قابل اعمال بوده و برای پيشگيری يا حذف خطر ايمنی مواد غذائی و يا کاهش آن به سطحی قابل قبول، آن کنترل ها ضروری می باشد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵           کارگاه آماده سازی يا توليد: طراحی و تسهيلات

اين بند تمامی فضاهای مورد استفاده برای پخت، سردکردن، انجماد و نگهداری غذا را در بر می گيرد.

۵-۱    موقعيت

کارگاه بايد در محلی دور از بوهای نامطبوع، دود، گرد و غبار يا آلاينده های ديگر بوده و در معرض سيل و طوفان نباشد.

۵-۲    خيابان و جاده ها

خيابان ها و جاده هايي که به کارگاه ختم می شود و يا در محوطه آن قرار دارد بايد دارای سطوح صاف، سخت، مناسب برای رفت و آمد خودرو يا وسايل چرخ دار باشد، همچنين بايد زهکشی کافی داشته و تميز کردن آن امکان پذير باشد.

۵-۳    ساختمان و تسهيلات

۵-۳-۱    ساختمان و تسهيلات بايد از ساختی استوار، سالم و شرايط خوب تعمير و نگهداری برخوردار بوده و مصالح ساختمانی چنان باشد که مواد نامطلوب را به غذا منتقل نکند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۲    برای اجرای رضايت بخش همه عمليات بايد فضای کاری مناسب و کافی فراهم شده باشد.

۵-۳-۳    ساختمان ها و تسهيلات بايد به گونه ای طراحی شود که تميز کردن آن به سادگی امکان پذير باشد و نظارت بر رعايت بهداشت غذايي در آن آسان باشد.

ساختمان و تسهيلات

۵-۳-۴    ساختمان ها و تسهيلات بايد به گونه ای طراحی شود که از ورود و لانه گزينی آفات و نيز ورود آلاينده های محيطی مانند دود، گرد و خاک جلوگيری شود.

۵-۳-۵    ساختمان و تسهيلات بايد به گونه ای طراحی شود که محل انجام عملياتی که ممکن است موجب بروز آلودگی متقاطع شود به وسيله ديواره يا روش های موثر ديگر، از ساير بخش های فرآوری جدا شده باشد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

–    آلودگی متقاطع عامل مهمی است که به بروز مسموميت های غذايي کمک می کند.

مواد غذايي ممکن است بوسيله ارگانيسم های مضر و يا سموم آن ها و همچنين مواد شيميايي ديگر پس از پخت، اغلب از طريق مواد خام به طور مستقيم يا غير مستقيم آلوده شود.

عملياتی مانند پاک کردن و شستن سبزی ها، شستشوی ظروف، وسايل و لوازم آشپزخانه بايد در اتاق ها يا محل های جداگانه ای که برای اين منظور اختصاصا طراحی شده، انجام شود.

همچنين برای نگهداری مواد غذايي خام بسته بندی شده، از يخچال های جداگانه استفاده شود. بازرسان مواد غذايي بايد به طور منظم، رعايت درست اصول جداسازی را کنترل کنند.

ساختمان و تسهيلات

۵-۳-۶    ساختمان ها و تسهيلات بايد به گونه ای طراحی شود که از طريق يک جريان منظم و کنترل شده در فرآيند از ورود مواد خام تا غذای آماده مصرف، عمليات بهداشتی را تسهيل و دمای مناسب برای اين فرآوری و فرآورده را فراهم کند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۷    محل آماده سازی و توليد غذا بايد دارای شرايط زير باشد:

۵-۳-۷-۱    کف ها بايد از جنس مقاوم به آب، غيرجاذب، قابل شستشو و بدون لغزندگی و درز و شکاف بوده، تميز کردن و گندزدايي آن آسان باشد. کف ها، در صورت لزوم بايد دارای شيب کافی(%۱) برای سرازير شدن مايعات به سوی دريچه کف شور باشد.

۵-۳-۷-۲    ديوارها بايد از موادی مقاوم به آب، غيرجاذب ، صاف، بدون درز و شکاف، به رنگ روشن و قابل شستشو باشد تا تميز کردن و گندزدايي آن به آسانی صورت گيرد.

محل اتصال ديوارها با هم، ديوارها با کف و ديوارها با سقف بايد برای سهولت در تميز کردن آنها بدون زاويه باشد.

ساختمان و تسهيلات

۵-۳-۷-۳    سقف ها بايد به گونه ای طراحی و اجرا شود که از انباشت کثافات و جرم گرفتگی، چگالش آب رشد کپک  و پوسته پوسته شدن آن جلوگيری شده و به سادگی قابل تميز کردن باشد.

۵-۳-۷-۴    پنجره ها و ساير درب يا دريچه های بازشو بايد به گونه ای طراحی شده باشد که چربی و گرد و خاک بر روی آنها انباشته نشده و پنجره های بازشو مجهز به توری باشد.

توری ها بايد به راحتی قابل باز شدن، شستشو و تعمير باشند. پنجره ها بايد از داخل بدون لبه يا شيب دار باشد تا از آنجا به عنوان طاقچه استفاده نشود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۷-۵    درها بايد سطوح صاف و صيقلی و غيرجاذب داشته و به طور خود به خود کاملا بسته شود.

۵-۳-۷-۶    پلکان، آسانسور و ساختارهای کمکی ديگر مانند سکو، نردبان و کانال ها بايد در جايي ساخته و مستقر شوند که از آلوده شدن غذا پيشگيری شود.

در ساخت کانال ها بايد دريچه هايي برای بازرسی و تميز کردن آنها در نظر گرفته شود.

۵-۳-۸    کليه سطوح و لوازم نصب شده در بالای محل آماده سازی و توليد، پخت و تقسيم غذا بايد به گونه ای طراحی، ساخته و نصب شود که کثافات بر سطوح آن تجمع نيافته و موجب آلودگی مواد خام و غذا، در اثر چگالش آب نشود .

و نه تنها تميز کردن آن آسان باشد، بلکه خود مانع عمليات تميز کردن نشود.

ساختمان و تسهيلات

۵-۳-۹    محل استراحت کارکنان و سرويس های بهداشتی بايد از محل تهيه، پخت و نگهداری غذا کاملا جدا باشد و ارتباط مستقيم بين آن ها وجود نداشته باشد.

۵-۳-۱۰    ساختمان ها بايد در مکان های مناسب به گونه ای قرار گيرند که قابل کنترل باشند.

۵-۳-۱۱    از به کار بردن موادی که قابل تميز کردن و گندزدايي نيست، مانند وسايل چوبی جدا خودداری شود مکر در مواردی که کاربرد آنها موجب آلودگی نشود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۱۲    آب

۵-۳-۱۲-۱    ويژگی های آب آشاميدنی مورد استفاده در تهيه و پخت غذا بايد بااستانداردهای ملی ايران به شماره های ۱۰۱۱ و ۱۰۵۳ مطابقت داشته باشد.

آب آشاميدنی بايد به فراوانی، با فشار کافی و دمای متناسب با نوع فعاليت فراهم باشد.

تاسيسات آب رسانی شامل لوله کشی و امکانات لازم برای توزيع و در صورت لزوم ذخيره آب، بايد به گونه ای طارحی و نصب شود که از آلوده شدن آب پيشگيری شود.

–    نمونه برداری و آزمايش آب بايد به طور منظم انجام گيرد،  اما تناوب آن به منبع و کاربرد آب بستگی دارد.

چنانچه آب از منابعی غير از آب تصفيه شده شهری تامين می شود، ممکن است برای گندزدايي آن از کلر يا ساير روش های مناسب ديگر استفاده شود.

در صورت کلرزنی آب، نمونه برداری و آزمون شيميايي برای اندازه گيری ميزان کلز آزاد در دسترس بايد روزانه انجام شود.

نمونه برداری ترجيحا بايد از محل برداشت آب باشد و نيز بهتر است گاهی از حل ورودی آب به ساختمان نيز نمونه برداری شود.

آب

۵-۳-۱۲-۲    به منظور فراهم بودن هميشگی آب داغ برای شستشو، ساختمان بايد دارای سيستم لوله کشی آب گرم باشد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۱۲-۳    يخ مصرفی بايد از آب آشاميدنی تهيه شده و در توليد، جابجايي و نگهداری آن، از آلودگی محافظت شود، ترجيحا دارای بسته بندی باشد.

۵-۳-۱۲-۴    بخار در تماس مستقيم با غذا يا سطوح آن، نبايد دارای مواد مضر برای سلامتی و يا آلوده کننده غذا باشد.

۵-۳-۱۲-۵    آب مورد استفاده در توليد بخار، سردکردن، خاموش کردن آتش و ديگر موارد مشابهی که در تماس با مواد غذايي نمی باشد.

بايد در لوله های کامل جداگانه، با رنگ متفاوت جريان داشته باشد و بدون ارتباط يا برگشت به سيستم جريان آب آشاميدنی باشد.

۵-۳-۱۳    تدفع فاضلاب و زباله

ساختمان بايد دارای سيستم موثر دفع زباله بوده و اين سيستم همواره در وضعيت مناسب نگه داشته شود.

کليه بخش های سيستم دفع فاضلاب مانند لوله ها و مجاری بايد به گونه ای ساخته شده باشد که از آلودن منابع َآب آشاميدنی پيشگيری شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۱۴    سرد کردن

۵-۳-۱۴-۱    کارگاه بايد دارای سردخانه، يخچال يا فريزر با گنجايش کافی برای نگهداری مواد خام در دمای مناسب مطابق با بندهای ۹-۱-۴ و ۹-۱-۵ اين استاندارد باشد.

يادآوری- الوده شدن غذاهای از پيش پخته شده هب ميکروارگانيسم های بيماريزا، غالبا از راه نزديکی يا تماس با مواد خام، درون يخچال رخ می دهد.

بنابراين مواد غذايي خام به ويژه گوشت، ماکيان، فرآورده های تخم مرغ (مايع)، ماهی و صدف بايد از غذاهای آماده شده جدا شده در يخچال های جداگانه ای نگهداری شوند.

۵-۳-۱۴-۲    کارگاه بايد دارای سردخانه، يخچال يا فريزر  يا تجهيزاتی مشابه(مانند تونل انجماد) برای غذای سرد مطابق با بندهای ۹-۷ و ۹-۸ اين استاندارد باشد.

سرد کردن

۵-۳-۱۴-۳    کليه فضاهای سرد بايد مجهز به ابزاری برای اندازه گيری و ثبت دما باشند.

اين ابزار بايد به وضوح قابل مشاهده بوده و در محلی تعبيه شود که تا حد امکان بالاترين دمای فضای سرد شده را به درستی نشان داده و ثبت کند.

در صورت امکان بهتر است سردخانه به زنگ اخبار حساس به دما مجهز باشد.

–    درستی و صحت کارکرد ابزار ثبت دما بايد در فواصل زمانی منظم بررسی و بوسيله يک دماسنج استاندارد که درستی کارکرد آن مورد اطمينان است، آزمايش شود.

سرد کردن

چنين آزمونی بايد يک بار پيش از نصب دماسنج و ثبات و پس از آن کمينه سالی يک بار يا بيشتر به منظور اطمينان از درستی آنها انجام شود. نتيجه اين آزمون بايد با درج تاريخ بايگانی شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۱۵    سرويس های بهداشتی

حمام، توالت، دستشويي های مناسب بايد به تعداد کافی در تمام بخش های ساختمان و طبقات فراهم شده باشد.

طارحی توالت ها و حمام بايد متضمن اصول بهداشتی باشد. سرويس های بهداشتی بايد دارای نور، تهويه و دمای مناسب بوده و مستقيما به فضای تهيه و آماده سازی غذا باز نشود.

دستشويی های مجهز به شير آب سرد و گرم، صابون مايع يا مواد پاک کننده مناسب ديگر و وسيله بهداشتی خشک  کردن دست ها بايد در کنار توالت ها در محلی قرار داشته باشد که کارکنان الزاما برای برگشت به فضای کاری از آنجا عبور می کنند.

در صورت استفاده از حوله کاغذی، جا حوله ای بايد به تعداد کافی و در کنار هر دستشويي وجود داشته باشد. بهتر است از شيرهای آب پدالی که بدون دخالت دست، کار می کند، استفاده شود.

۵-۳-۱۶    تسهيلات شستشوی دست در محل فرآوری

در هرجايي که فرآيند کار اقتضا می کند بايد امکانات کافی و راحت برای شستن و خشک کردن دست ها تامين شده باشد.

آب سرد و گرم و در صورت لزوم امکاناتی برای ضد عفونی کردن دست ها نيز فراهم باشد.

همچنين برای خشک کردن دست ها، حوله کاغذی بايد درون جا حوله ای و به تعداد کافی در مجاورت دستشويي ها بايد مجهز به زانويي مناسب بوده و لوله ها به زهکشی فاضلاب منتهی شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۱۷    تسهيلات گندزدايي

تسهيلات و ابزار لازم برای تميز و گندزدايي کردن وسايل و تجهيزات کار همراه با آب سرد و گرم و مقدار کافی مواد گندزدا(متناسب با نوع فعاليت) فراهم شده باشد.

اين ابزار بايد از مواد مقاوم به خوردگی و زنگ زدگی بوده و به سادگی قابل تميز کردن باشد.

۵-۳-۱۸    روشنايي

کارگاه بايد دارای نور طبيعی يا مصنوعی کافی باشد.

روشنايي نبايد رنگ ها را تغيير دهد و شدت آن نيز نبايد از ۵۴۰ لوکس(۵۰ فوت شمع) در محل های آماده سازی و بازرسی غذا، ۲۲۰ لوکس(۲۰ فوت شمع) در اتاق های کار و ۱۱۰ لوکس ( ۱۰ فوت شمع) در جاهای ديگر کمتر باشد.

لامپ ها و پوشش های روشنايي نصب شده بالای محل قرار گرفتن و آماده سازی مواد غذايي بايد از نوع ايمن بوده و به گونه ای طراحی و نصب شده باشد که دارای حفاظ بوده و در صورت شکستن باعث آلودگی غذا نشود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۳-۱۹    تهويه

ساختمان بايد مجهز به سيستم تهويه مناسب برای پيشگيری از افزايش بيش از اندازه گرما، بخار و گرد و غبار و رفع آلودگی هوا باشد. جهت جريان هوا نبايد از يک محل آلوده به يک محل تميز باشد.

دريچه های سيستم تهويه بايد دارای توری سيمی يا درپوش محافظ ديگری از جنس مقاوم به زنگ زدگی بوده و توری ها بايد متحرک و قابل شستشو باشد.

دستگاه تهويه يا هواکش مناسب بايد برای جمع و خارج کردن بخار، بالای اجاق گازها نصب شود. دمای اتاق هايي که غذای سرد در آنجا فرآوری و آماده می شود، نبايد بيش از C15 درجه باشد.

اگر نگهداری دمای اتاق در C15 درجه نباشد، غذای سرد بايد در کمترين زمان ممکن (ترجيحا ۳۰ دقيقه يا کمتر) در معرض دمای اتاق قرار گيرد.

۵-۳-۲۰    نگهداری مواد زائد

مواد زائد، دور ريختنی و مواد غير خوراکی بايد تا زمان خارج کردن از ساختمان، به طور جداگانه درون ظروف درب دار مناسب ترجيحا در مکان مجزا نگهداری شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

به گونه ای که از دسترس آفات دور بوده و از آلوده شدن غذا، آب آشاميدنی ، تجهيزات و ساختمان جلوگيری شود.

برای آگاهی های بيشتر از نحوه نگهداری مواد زائد به استاندارد ملی ايران شماره ۱۸۳۶ مراجعه شود .

۵-۴    تجهيزات و لوازم آشپزخانه

۵-۴-۱    کليات

تجهيزات ولوازمی که در تهيه و آماده سازی غذا به کار می رود بايد از جنسی باشد که مواد سمی را به غذا منتقل نکند و جاذب بو و طعم نباشد.

افزون بر آن نسبت به خوردگی و زنگ زدگی مقوم بوده ، قابل شستشوی مکرر و گندزدايي، دارای سطوح صاف، بدون درز، شکاف و حفره باشد مانند فولاد زنگ نزن و پلاستيک فشرده.

از به کار بردن چوب و موادی که قابل شستشو و گندزدايي نمی باشد و همچنين فلزاتی که موجب خوردگی تماسی می شود بايد خودداری شود.

یادآوری- تجهيزات و لوازم آشپزخانه، منبع بالقوه آلودگی متقاطع می باشد.

بنابراين افزون بر تميز کردن عادی منظم، لازم است که همه تجهيزات و لوازم تماس يافته با موادخام ، پيش از به کارگيری برای غذای پخته، کاملا گندزدايي شود.

در صورت امکان بايد از لوازم جداگانه ای برای مواد خام و غذای پخته استفاده شود. در صورتی که اين امکان وجود ندارد استفاده از مواد گندزدا ضروری است.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۴-۲    طراحی، ساخت و نصب بهداشتی

۵-۴-۲-۱    تمام تجهيزات و لوازم آشپزخانه بايد به گونه ای طراحی و ساخته شده باشد که از خطرات بهداشتی پيشگيری شده و تميز کردن و گندزدايي کامل آنها آسان باشد.

–    تنها لوازمی که به طور مناسبی طراحی شده اند برای پختن غذا در حجم زياد، مطلوب می باشد. تدارک غذای سالم به مقدار زياد با افزايش حجم يا تعداد لوازم معمول به کار رفته در آشپزخانه های معمولی امکان پذير نمی باشد.

۵-۴-۲-۲    ظروف مواد زائد و مواد غير خوراکی بايد ضد نشت بوده ، از فلز يا مواد نفوذناپذير ديگر ساخته شده باشد و درپوش آن به خوبی بسته شده و به آسانی شسته و گندزدايي شود.

۵-۴-۳    شناسايي تجهيزات

تجهيزات و لوازم به کار رفته در ارتباط با مواد غير خوراکی و زائد بايد به گونه ای قابل شناسايي و مشخص باشد که برای مواد خوراکی استفاده نشود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۵-۴-۴    نگهداری تجهيزات و لوازم آشپزخانه

لوازم قابل حمل مانندقاشق ها، هم زن، قابلمه، ماهی تابه و کتری بايد به گونه ای نگهداری شود که از آلودگی آن پيشگيری شود.
برای آگاهی های بيشتر به استاندارد ملی ايران شماره ۳۷۶۶ مراجعه شود.

۶    سالن غذاخوری: طراحی و تسهيلات

اين بند در برگيرنده محل سرو غذا می باشد که ممکن است شامل نگهداری و گرم کردن غذا نيز شود.

به طور کلی الزامات تعيين شده در بند ۵ اين استاندارد برای اتاق های سرو غذا نيز کاربرد دارد.

برای آگاهی های بيشتر به استاندارد ملی ايران شماره ۳۵۱۵ مراجعه شود.

۷    ساختمان: الزامات بهداشتی

۷-۱    تعمير و نگهداری

ساختمان ها، تجهيزات، لوازم و ساير امکانات فيزيکی ساختمان، شامل فاضلاب بايد در وضعيت خوب و منظم نگه داشته شود. اتاق ها بايد تا حد امکان بدون بخار و رطوبت اضافی باشد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۷-۲    تميز کردن و گندزدايي

۷-۲-۱    تميز کردن و گندزدايي بايد الزامات اين استاندارد را برآورده کند.

۷-۲-۲    برای پيشگيری از آلوده شدن غذا همه تجهيزات و لوازم آشپزخانه بايد به تناوب و در فواصل معين تميز شده و به اقتضای شرايط گندزدایي شود.

برای گندزدايی تجهيزات و لوازم آشپزخانه می توان از کلر(به ميزان ۱۰۰  تا ۲۰۰ قسمت در ميليون)، ترکيبات چهار تايي آمونيوم يا يد( به ميزان ۲۵ قسمت درميليون) استفاده کرد.

وسايل آشپزخانه (ماندد تخته های کار يا چاقوها) را پس از شستن و غوطه ور کردن در ظرف های حاوی گندزداهای بر پايه کلريا يد بايد با آب تميز کاملا آبکشی کنيد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

–    تجهيزات و لوازم در تماس با مواد غذايي خام( مانند ماهی، گوشت و سبزی) با ميکرو ارگانيسم ها آلوده می شود و ممکن است بر مواد غذايي که متعاقبا فرآوری می شود اثر سوء داشته باشد.

بنابراين تميز کردن شامل پياده سازی قطعات در فواصل زمانی معين در طی روز، حداقل پس از هر وقفه و يا تغیيير از يک غذا به غذای ديگر، ضروری می باشد.

هدف از تميز کردن قطعات پياده شده لوازم و گندزدايي آنها در پايان هر روز کاری، پيشگيری از افزايش فلور ميکروبی احتمالی است. پايش اين عمل بايد با بازرسی منظم انجام شود.

۷-۲-۳    هنگام تميز و گندزدايي کردن اتاق هاف تجهيزات يا لوازم برای پيشگيری از آلوده شدن غذا با آب  شستشو، پاک کننده ها و گندزداها بايد مراقبت های لازم به عمل آيد.

محلول های شوينده بايد در ظورف علامت گذاری شده يا دارای برچسب غيرخوراکی نگهداری شود، مواد پاک کننده و گندزدا بايد برای هدف مورد نظر مناسب بوده و مورد تاييد مراجع ذيصلاح بهداشتی باشد.

باقيمانده اين مواد بايد از روی سطوحی که در تماس با غذا می باشد با آبکشی کامل حذف شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

–    شلنگ های پرفشار آب، ايجاد ذرات معلق می کنند، بنابراين هنگام تهيه و آماده سازی غذا نبايد به کار گرفته شود.

هنگام به کار بردن شلنگ های پرفشار بايد دقت شود سطوح در تماس با غذا بوسيله ميکرو ارگانيسم های موجود در کف، فاضلاب و غيره، آلوده نشود.

وجود رطوبت ممکن است رشد ميکرو ارگانيسم های بيماريزا را تقويت کند، بنابراين تجهيزات و کف ها بايد تا حد امکان خشک نگداشته شود.

۷-۲-۴    بلافاصله پس از پايان کار روزانه يا در زمان های مناسب ديگر، کف ها، شامل زهکش های آب، ساختارهای جانبی و ديوارهای محل تهيه و آماده سازی غذا بايد کاملا تميز شود.

۷-۲-۵    ابزار و وسايل تميز کردن مانند جاروها، وسايل گردگيری، جاروبرقی و مواد شيميايي مانند پاک کننده ها، گندزداها بايد در محل مناسب و مجزا به گونه ای حفظ و نگهداری شود که باعث آلودگی غذا، لوازم، تجهيزات يا ميزهای کار نشود.

۷-۲-۶    رخت کن و سرويس های بهداشتی بايد همواره تميز نگهداشته شود.

۷-۲-۷    محوطه پيرامون سرو غذا بايد تميز نگهداشته شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۷-۳    برنامه کنترل بهداشت

برای اطمينان يافتن ازتميز شدن مناسب قسمت های مختلف ساختمان و به ويژه نقاط بحرانی و تجهيزات و وسايلی که به منظور خاص طراحی شده اند، بايد روش اجرايي ثابتی برای تميز و گندزدايی کردن تدوين و انجام آن نيز برنامه ريزی شود.

فرد مسئول برای تميز کردن ساختمان بايد ترجيحا از ميان کارکنان ثابت انتخاب شده و از اهميت آلودگی و مخاطرات آن آگاه باشد.

اين کارکنان بايد به خوبی در زمينه روش های تميز و گندزدايي کردن آموزش ديده باشند.

۷-۴    نگهداری و دفع زباله

در آشپزخانه و اتاق های آماده سازی مواد غذايي بايد زباله ها و مواد زائد درون کيسه های زباله يکبار مصرف يا درون ظروف درب دار علامت گذاری شده، جمع آوری شود.

اين کيسه ها و ظروف بايد به محض پرشدن يا پس از پايان هر نوبت کاری، کاملا بسته و از محل کار خارج شده درون سطل های زباله خارج از آشپزخانه قرار داده شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

نگهداری و دفع زباله

ظروف نگهداری مواد زائدبايد پس از خالی کردن، تميز و گندزدايي شده سپس به آشپزخانه برگردانده شود.

سطل های زباله بايد در حل سرپوشيده که برای اين امر در نظر گرفته شده دور از اتاق های نگهداری مواد غذايی، نگهداشته شود.

دمای محل نگهداری سطل های زباله بايد تا حد امکان پايين بوده، به خوبی تهويه شود و همچنين از ورود حيوانات و حشرات به آن جلوگيری شده و به سادگی قابل تميز کردن، شستشو و گندزدايي باشد.

کارتن ها و پوشش های مواد غذايی بايد به محض خالی شدن همانند مواد زائد از محل تهيه و توزيع غذا خارج شود.

اگر از سيستم دفع زباله کانالی استفاده می شود، لازم است زباله ها به ويژه امعاء و احشاء درون کيسه های يکبار مصرف در بسته قرار داده و سپس دفع شود.

ورودی و خروجی کانال های دفع زباله بايد هر روز تميز و گندزدايی شود.

۷-۵    ممانعت از ورود حيوانات اهلی

از ورود حيوانات به محل سرو غذا و آشپزخانه بايد جلوگيری شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۷-۶    کنترل آفات

۷-۶-۱    برای کنترل آفات بايد برنامه دائمی موثری وجود داشته باشد. کارگاه و محوطه آن بايد از نظر آثار و علائم هجوم آفات به طور منظم بازرسی شود.

–    جوندگان و حشرات ناقل باکتری های بيماريزا از مناطق آلوده به غذای آماده شده، هستند. بنابراين بايد از ورود آنها به محل آماده سازی غذا پيشگيری شود.

۷-۶-۲    در صورت ورود آفات به ساختمان بايد برای از بين بردن آنها اقدام های لازم انجام شود.

روش های معمول با استفاده از عوامل شيميايی، فيزيکی و بيولوژيکی بايد تنها زيرنظر مستقيم افراد آگاه از مخاطرات بالقوه کاربرد اين عوامل، به ويژه مخاطرات ناشی از باقيمانده آنها در غذا، به کار برده شود.

اين روش ها تنها بايد بر پايه دستور العمل ها و توصيه های مراجع ذيصلاح به کار گرفته شود. سوابق استفاده از آفت کش ها نيز بايد نگهداری شود.

۷-۶-۳    آفت کش ها تنها زمانی بايد به کار گرفته شود که روش های ديگر موثر نباشد.

کنترل آفات

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

پيش زا به کار بردن آفت کش ها، بايد در حفاظت از آلوده شدن غذاها، وسايل و لوازم آشپزخانه دقت شود.

پس از استفاده آفت کش ها، وسايل و لوازم آلوده شده بايد کاملا تميز و شستشو شده به گونه ای که باقيمانده سم پيش از کاربرد دوباره ظروف و وسايل، کاملا برطرف شود.

يادآوریCCP – سوابق کاربرد آفت کش ها (شامل نوع، مقدار سم، تاريخ کاربرد و محل آن) بايد نگهداری شده و توسط يک فرد مسئول به طور دوره ای کنترل و پايش شود.

۷-۷    نگهداری مواد خطرناک

۷-۷-۱    آفت کش ها يا ساير مواد غير خوراکی را که ممکن است برای سلامتی انسان خطرآفرين باشد، بايد به گونه مناسبی با علائم هشدار دهنده درباره سمی بودن آنها برچسب گذاری شود.

اين مواد بايد در اتاق ها يا قفسه های قفل شده به طور جداگانه نگهداری شود. جابجايي، استفاده و دفع آنها بايد توسط فرد مسئول و آموزش ديده انجام شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

ظروف غذا نبايد برای اندازه گيری، حل کردن، پخش کردن يا نگهداری آفت کش ها يا مواد سمی ديگر، به کار رود.

۷-۷-۲    به جزء در مواقع ضروری و برای اهداف بهداشتی نبايد ماده ای که می تواند غذا را آلوده کند(مانند سموم دفع آفات) در محل تهيه و توزيع غذا به کار رود يا نگهداری شود.

۷-۸    لباس و لوازم کارکنان

کليه کارکنان بايد لباس خود را در رخت کن تعويض کرده و در جای مخصوص به خود قرار دهند.

۸    سلامت کارکنان و الزامات بهداشتی

۸-۱    آموزش بهداشت

مسئول فنی، کارشناس فنی و يا مسئول بهداشت بايد برای آموزش کارکنان مرتبط باتهيه و توزيع غذا در زمينه بهداشت فردی و تهيه و توزيع غذا، برنامه ريزی و اقدام کنند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

به گونه ای که چگونگی پيشگيری از آلودگی غذا و نکات احتياطی را فرا گيرند. اين آموزش بايد شامل الزامات اين استاندارد نيز باشد.

۸-۲    آزمايش های پزشکی

کارکنانی که در تماس مستقيم با مواد غذايي می باشند پيش از استخدام و شروع به کار برابر مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و نيز به طور متناوب مورد آزمايش قرار گيرند و گواهی سلامت دريافت دارند.

آزمايش کارکنان تهيه و توزيع غذا به هنگام بروز علائم يا همه گيری نيز بايد انجام گيرد.

۸-۳    بيماری های قابل انتقال

مسئول فنی يا کارشناس فنی بايد جهت پيشگيری از آلوده شدن احتمالی غذا با ميکرو ارگانيسم های بيماريزا به محض مشاهده کارکنان دارای علائم مشکوک به بيماری، زخم عفونی، عفونت پوستی و مبتلا به اسهال و..

از فعاليت آنان در محل تهيه و توزيع غذا جلوگيری شود. هر يک از کارکنان که دارای چنين شرايطی باشد بايد بدون درنگ، مدير واحد را از بيماری خود آگاه کنند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

–    افرادی که به دليل ابتلا به يک بيماری قابل انتقال از کار در محل تهيه و توزيع غذا بازداشته می شوند بايد پس از درمان و پيش از آغاز دوباره کار، گواهی الزم را از پزشک دريافت دارند.

۸-۴    جراحات

هر يک از کارکنان که به هنگام کار دچار بريدگی يا جراحتی می شوند نبايد به کار ادامه دهند تا زمانی که زخم را پانسمان کرده و آن را با پوشش ضد آب محکم و به رنگ متمايز از رنگ پوست بپوشانند. برای اين منظور تسهيلات کمک های اوليه بايد در محل فراهم باشد.

۸-۵    شستشوی دست ها

کارکنانی که در محل تهيه و توزيع غذا مشغول به کار می باشند بايد دست هايشان را مکررا پيش از شروع کار، بلافاصله پس از رفتن به توالت، پس از تماس با مواد آلوده و هر مورد ضروری ديگر با ماده شوينده و آب شرب گرم بشويند.

کارکنان بايد دست های خود را پس از کار با مواد خام آلوده ای که احتمال انتقال بيماری يا آلوده کردن وسايل يا غذا را دارد، شسته و گندزدايي کنند.

در محل های مناسب بايد تذکر و علائم يادآوری برای شستشو و شستشوی مناسب دست ها نصب شود. مسئول فنی ، کارشناس فنی يا مسئول بهداشت بايد نظارت کافی بر شستشوی دست ها داشته باشند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۸-۶    نظافت کارکنان

کارکنانی که در قسمت تهيه و توزيع غذا کار می کنند بايد نظافت شخصی را کاملا رعايت کرده و در طول مدت تهيه و آماده سازی غذا از پوشش محافظتی مناسب مانند کفش، کلاه ، ماسک و دستکش استفاده کند.

پيش بندها و اقلام مشابه نبايد در محل تهيه و توزيع يا بخش های آماده سازی غذا شسته و يا خشک شوند.

کارکنان نبايد ساعت و زيورآلات را به هنگام تهيه و آماده سازی غذا به کار ببرند.

برای آگاهی های بيشتر به استاندارد ملی ايران شماره ۲۲۰۴ مراجعه شود.

۸-۷    رفتار کارکنان

خوردن، استفاده از دخانيات، جويدن آدامس و موارد مشابه که باعث احتمال ايجاد آلودگی در غذا می شود، ممنوع می باشد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۸-۸    دستکش ها

کارکنانی که تماس مستقيم با مواد غذايي دارند بايد از دستکش استفاده کنند.

–    استفاده از دستکش هنگام تهيه و آماده سازی غذا ضروری است. برای پيشگيری از آلودگی غذا دستکش های پاره يا سوراخ به دليل تماس با عرق دست بايد دور از انداخته شوند.

دستکش ها بايد از جنس مناسب برای کار با مواد غذايي بوده و استحکام کافی برای ضد عفونی کردن داشته باشدد و از مواد بازيافت ساخته نشده باشد.

۸-۹    بازديدکنندگان

هنگامی که فرد يا افرادی از کارگاه بازديد می کنند، برای جلوگيری از آلوده شدن غذا بايد تدابير بهداشتی لازم مانند استفاده بازديدکنندگان از روپوش و پای پوش مناسب اعمال شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

رعايت بندهای ۷-۸، ۸-۳، ۸-۴و ۸-۷ اين استاندارد در مورد بازديدکنندگان الزامی می باشد.

۸-۱۰    سرپرستی

۸-۱۱    مسئوليت  اطمينان از رعايت الزامات بندهای ۸-۱ تا ۸-۹ از سوی همه کارکنان بايد به عهده مدير ارشد و کارشناس فنی يا مسئول فنی گذارده شود.

۹    کارگاه: الزامات فرآوری بهداشتی

۹-۱    مواد خام

۹-۱-۱    از پذيرش مواد خام يا مواد اوليه که دارای کيفيت نامناسب و علائم ظاهری فساد می باشند بايد خودداری کرد.

۹-۱-۲    مواد خام يا مواد اوليه بايد پيش از پخت بازرسی کيفی شود و در صورت نياز آزمايش شوند. تنها مواد خام يا مواد اوليه سالم و تميز بايد درتهيه غذا استفاده شوند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۱-۳    نگهداری مواد خام و مواد اوليه در واحد بايد به گونه ای باشد که از آلودگی يا فساد آن ها پيشگيری شود.

ذخيره مواد خام و مواد اوليه بايد با برنامه به صورت منظم انجام شود به گونه ای که بيش از اندازه در واحد انباشته نشود.

۹-۱-۴    مواد خام تازه با منشاء حيوانی بايد در دمای C 1 درجه تا C4 درجه نگهداری شود.

غذاهای خام ديگر که برای نگهداری آنها نياز به يخچال می باشد، مانند سبزی ها ، بايدتا جايي که کيفيت آنها اجازه می دهد در دمای پايين نگهداری شود.

–    اگرچه بر پايه اصول کلی انبارداری، خروج مواد از انبار بايد به ترتيب ورود آن ها به انبار باشد.

(اولين ورودی- اولين خروجی FIFO) اما فاصله زمانی توليد تا مصرف به تنهايي نمی تواند شاخص کاملی از کيفيت باشد.

ماهيت ماده غذايي و نوسانات دما را نيز بايد در وضعيت يک ماده غذايي خام به شمار آورد. بنابراين مواد خام بايد با توالی مناسب استفاده شود.

برای مواد خام سرد شده ، هر چه دمای نگهداری سردتر باشد(بدون يخ زدگی) بهتر است.

برخی از ميکرو ارگانيسم های بيماريزا برای انسان می توانند در دمای يخچال نيز رشد کنند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

يرسينيا انتروکوليتيکا می تواند در دمای صفر درجه سلسيوس، کلستريديدم بوتولينوم تيپE و تيپ های غير پروتئوليتيک BوF در دمای C3/3 درجه و ليستريا مونوسيتوژنز در دمای صفر درجه سلسيوس به کندی رشد می کنند.

۹-۱-۵    مواد خام منجمد که بلافاصله پس از دريافت، مصرف نمی شود بايد در دمای انجماد نگهداری شود.

۹-۲    پيشگيری از آلودگی متقاطع

۹-۲-۱    برای پيشگيری از آلوده شدن غذاهای پخته شده و از پيش پخته شده در اثر تماس مستقيم با مواد ديگری که در مراحل آماده سازی می باشد، بايد اقدامات موثری انجام شود.

مواد خام بايد به گونه ای موثر از غذای پخته و پيش پخته جدا شود.( به بند۶-۴-۱ مراجعه شود)

–    مواد غذايي فساد پذير مانند: گوشت، ماهی، مرغ، تخم مرغ، صدف و برنج، اغلب هنگامی که توسط کارگاه توليد تحويل گرفته می شوند آلوده به ميکروارگانيسم های بيماريزا می باشد.

برای مثال مرغ اغلب منبع سالمونلاست که  ممکن است بر روی سطوح لوازم، دست کارگران و مواد ديگر گسترش يابد. بنابراين امکان آلودگی متقاطع بايد همواره در نظر گرفته شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۲-۲    کارکنانی که با مواد خام يا نيمه فرآوری شده کار می کنند و امکان آلوده کردن غذای آماده يا پخته شده را دارند، نبايد با هيچ غذای پخته تماس پيدا کنند.

مگر اينکه دستکش و روپوش يا پيش بندی را که هنگام کار با مواد خام به تن داشته اند، تعويض کنند.

۹-۲-۳    کارکنان بايد در بين مرااحل مختلف فرآوری، دست های خود را کاملا بشويند.

–    تهيه و آماده سازی ممکن است منشاء آلودگی غذا باشد، برای مثال، ترکيبات پخته در سالاد به هنگام مخلوط کردن و آماده سازی آلوده شود.

بنابراين تجزيه و تحليل خطر بايد با در نظر گرفتن عمليات تهيه و آماده سازی غذا و شستشوی دست کارکنان آشپزخانه انجام شود.

۹-۲-۴    اصولا مواد خام مخاطره آميز بايد در اتاق های جداگانه يا در محل هايي که بوسيله ديوارهايي از قسمت آماده سازی غذای آماده مصرف جدا شده ، فرآوری شود.

۹-۲-۵    تمام وسايلی که در تماس با مواد خام است بايد پيش از آنکه برای غذای پخته يا از پيش پخته به کار گرفته شود، کاملا تميز و گندزدايي شود.

بهتر است برای مواد خام و غذای پخته يا آماده وسايل جداگانه و اختصاصی( به ويژه وسايل خرد کردن و برش دادن) به کار رود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۳    استفاده از آب در فرآوری غذا

ميوه ها و سبز های خام بايد پيش از افزودن به غذا با آب آشاميدنی شسته و ضد عفونی شوند.

ابتدا سبزی ها را به خوبی پاک  کنيد و بشوييد.

سپس آنها را در ظرف پر از آب که به ازاء هر ليتر آب ۳ تا ۵ قطره مايع ظرفشويي معمولی به آن افزوده شده است بريزيد و به مدت زمان ۵ دقيقه سبزی ها را در آن قراردهيد تا تخم انگل  ها از آن جدا شده و در ته ظرف ته نشين شوند.

سپس ظروف و سبزی ها را با آب خالص شستشو دهيد تا باقی مانده مايع ظرفشويي از آن جدا شود.

برای ضد عفونی يک گرم پودر پرکلرين %۷۰ در ظرف ۵ ليتری پر از آب بريزيد و کاملا حل کنيد تا محلول ضدعفونی کننده به دست آيد. سپس سبزی را به مدت زمان ۵ تا ۱۰ دقيقه در محلول ضدعفونی کننده قرار دهيد.

۹-۴    يخ زدايي

۹-۴-۱    برخی از فرآورده های يخ زده ، به ويژه سبزی های يخ زده را می توان بدون يخ زدايي، پخت. ولی تکه های بزرگ انواع گوشت قرمز و سفيد پيش از پخت، نياز به يخ زدايي دارد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۴-۲    هنگامی که يخ زدايي پيش از پخت انجام می شود، بايد متناسب با نوع ماده غذايي به يکی از روش های زير باشد:

الف- قرار دادن ماده غذايي در يخچال، سردخانه بالای صفر با دمای حدود C 4 درجه يا کمتر

ب- قرار دادن ماده غذايي در آب شرب روان با دمای کمتر از C  ۲۱ درجه به مدت بيشينهh4

يخ زدايي

پ- استفاده از اجاق مايکروويو فقط زمانی که غذا بلافاصله به واحد پخت منتقل می شود، به عنوان بخشی از فرآيند پخت پيوسته يا هنگامی که فرآيند کامل و بدون وقفه پخت در اجاق مايکروويو انجام می گيرد.

يادآوری- CCP- بايد توجه داشت که احتمال آلودگی متقاطع در اثر تراوش و رشد ميکرو ارگانيسم ها در سطح ماده غذايي پيش از يخ زدايي عمق فرآورده غذايي و جود دارد.

گوشت و مرغ يخ زدايي شده بايد برای اطمينان از يخ زدايي کامل، پيش از عمليات بعدی، مکررا کنترل شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۵    فرآيند پخت

۹-۵-۱    غذا بايد به گونه ای پخته شود که تا حد امکان ارزش تغذيه ای آن حفظ شود.

۹-۵-۲    روغنی که برای سرخ کردن مواد غذايي مورد استفاده قرار می گيرد بهتر است از نوع مخصوص سرخ کردن بوده و نبايد بيش از انداز حرارت ببيند.

دمای روغن به نوع و ماهيت آن بستگی دارد ولی هيچ روغنی به هنگام سرخ کردن نبايد تا دمای بيش از C180 درجه داغ شود.

۹-۵-۳    زمان و دمای پخت غذا بايد به اندازه ای باشد که ميکروارگانيسم های بيماريزای بدون اسپور را از بين ببرد.

ياد آوری- گوشتی که استخوان آن جدا شده و يا گوشت چرخ کرده راحت تر می پزد.

فرآيند پخت

اما عمل استخوان گيری، چرخ کردن، مخلوط کردن و شکل دادن گوشت، ميکروب ها را اط سطوح خارجی به قسمت های داخلی گوشت، محلی که از حرارت دور می ماند، منتقل می کند.

بايد اطمينان از اين  که در تمام قسمت های فرآورده غذايي درجه حرارت و مدت زمان لازم برای از بين بردن ميکروارگانيسم های بيماريزا ايجاد شده است برای مثال دمای حداقل C63 درجه برای حذف آلودگی سالمونلا.

۹-۵-۴    در مواردی که لاشه های درشت مرغ بطور عادی پخته نشده يا نيم پز خورده می شود و خطر سالمونلا وجود دارد اگر دمای عمق عضله ران به C74 درجه برسد، سالمونلا از بين می رود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

پرکردن حفره شکمی مرغ های درشت به دلايل زير توصيه نمی شود:

۱-    مواد پرکننده می تواند به سالمونلا آلوده شده و ممکن است به دمای کافی برای از بين بردن اين ميکروارگانيسم نرسد.

۲-    اسپور کلستريديوم پرفرنژنس دمای پخت را تحمل می کند و زنده می ماند.

۹-۵-۵    روش های ديگری برای تهيه مرغ شکم پر ايمن و مطمئن وجود دارد، مانند کم کردن حجم، کمترل دمای مرکزی مرغ و خارج کردن فوری مواد پرکننده برای سرو يا خنک کردن سريع .

پرکردن حفره شکمی مرغ های درشت به دلايل زير توصيه نمی شود

پرندگان شکم پر خيلی به کندی سرد می شوند در نتيجه اسپور کلستريد يوم پرفرنژنس رشد کرده و طی زمان خنک شدن، تکثير می يابد. پايش کارايي فرآيند پخت بايد با اندازه گيری دمای بخش های مربوط در غذا به طور منظم انجام شود.

۹-۵-۶    فرآيند پخت غذا به هر صورتی که انجام شود مانند غذای سرخ شده، کباب شده، بخارپز، آب پز يا جوشيده که برای مصرف روزهای بعد تهيه شده و بلافاصله به مصرف نمی رسد.

برای جلوگيری از رشد و افزايش تعداد ميکروارگانيسم ها بايد غذا سريعا پس از پخت، خنک شود( دمای صفر درجه سلسيوس تا C4 درجه).

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۶    فرآيند تقسيم کردن

۹-۶-۱    در اين مرحله نکات بهداشتی بايد کاملا رعايت شود. تقسيم کردن غذا بايد در کوتاه ترين زمان ممکن انجام شود و برای انواع غذای سرد نبايد بيش از ۳۰ دقيقه طول بکشد.

۹-۶-۲    برای تقسيم کردن غذا فقط بايد از ظروف خشک، تميز و گندزدايي شده استفاده شود.

۹-۶-۳    برای پيشگيری از آلوده شدن غذا بهتر است از ظروف درپوش دار استفاده شود.

۹-۶-۴    در مواردی که ميزان غذای پخته سرد به اندازه ای است که نمی توان آن را در مدت زمان ۳۰ دقيقه تقسيم کرد، بايد تقسيم کردن در اتاق جداگانه ای با دمای محيطی C15 درجه اننننجام شود

. غذای تقسيم شده بايد بلافاصله سرو يا در يخچال با دمای C4 درجه قرار داده شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۷    فرآيند سرد کردن و شرايط نگهداری غذای سرد

۹-۷-۱    بلافاصله پس از تقسيم کردن غذا بايد فرآيند سرد کردن به طور مناسب و به سرعت انجام شود.

۹-۷-۲    دمای مرکز غذا بايد در مدت کمتر از h2 از C60 درجه به C10 درجه کاهش يابد و غذا فورا در دمای C4 درجه نگهداری شود.

–    شواهد همه گيرشناسی نشان می دهد که مهمترين عوامل موثر در بروز و شيوع بيماری های ناشی از غذا مربوط به عمليات پس از پخت می باشد.

برای مثال، اگر سرد کردن به کندی صورت گيرد، غذا برای مدت طولانی و مخاطره آميزی در دمای C10 درجه تا C60 درجه می ماند که امکان دارد ميکروارگانيسم های زيان آور در آن رشد کنند.

فرآيند سرد کردن و شرايط نگهداری غذای سرد

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

بنابراين غذا نبايد بيش از ۴ ساعت در اين دامنه دمايي باقی بماند. تجزيه و تحليل خطر بايد شرايط سرد کردن را ارزيابی کند.

۹-۷-۳    به محض سرد شدن کال غذا، بايد آن را درون يخچال قرار داد. دمای هيچ قسمتی از غذا تا زمان مصرف نبايد از C4 درجه افزايش يابد و پايش منظم زمان نگهداری، ضروری است.

۹-۷-۴    غذای سرد بايد در دمای C4 درجه نگهداری شود و زمان نگهداری آن از مرحله آماده سازی تا مصرف نبايد بيش از پنج روز(شامل روزهای پخت و مصرف) باشد.

–    زمان نگهداری(پنج روز) نسبت مستقيم با دمای نگهداری(C4درجه) دارد.

۹-۸    فرآيند انجماد و شرايط نگهداری غذای يخ زده

۹-۸-۱    منجمد کردن غذا بايد بلافاصله پس از آماده سازی و با استفاده از روش های مناسب و تا حد امکان سريع تر و موثرتر انجام شود.

۹-۸-۲    غذای پخته يخ زده بايد در دمای انجماد نگهداری شود. پايش منظم دمای نگهداری ضروری می باشد.

۹-۸-۳    غذای پخته يخ زده را نبايد پيش از پنج روز در دمای C4 درجه يا کمتر نگه داشت و همچنين نبايد آن را دوباره منجمد کرد.
برای آگاهی های بيشتر به استاندارد ملیايران شماره ۳۰۳۹ مراجعه شود.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۹    ترابری

۹-۹-۱    الزامات بهداشتی برای وسايل نقليه ای که غذای پخته و پيش پخته را حمل می کند نيز کاربرد دارد.

۹-۹-۲    غذا بايد به هنگام حمل ونقل از گرد و غبار وساير آلاينده ها محافظت شود.

۹-۹-۳    وسيله نقليه يا ظروفی که برای ترابری غذای گرم به کار می رود بايد به گونه ای طراحی شده باشد که غذا را کمينه در دمای C60درجه نگه دارد.

۹-۹-۴    وسيله نقليه يا ظروفی که برای حمل غذای سرد به کار می رود بايد برای اين کار مناسب باشد.

بايد توجه داشت چنين وسيله ای برای حفظ دمای غذای سرد طراحی شده است نه برای سرد کردن غذا.
غذای پخته سرد بايد ترجيحا در دمای C4درجه نگه داشته شود.

۹-۹-۵    وسيله نقليه يا ظروفی که برای ترابری غذاي يخ زده استفاده می شود بايد برای اين کار مناسب بوده و دمای غذای يخ زده را ترجيحا در دمای انجماد حفظ کند.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۱۰    گرم کردن و سرو غذا

۹-۱۰-۱    گرم کردن غذا بايد به سرعت انجام شود، فرآيند گرم کردن بايد به گونه ای باشد که دمای مرکز غذا تا يک ساعت پس از خارج کردن از يخچال به کمينه به دمای C75درجه برسد.

در صورت استفاده از دمای پايين تر از C75درجه بايد زمان و دما به گونه ای تنظيم شود که شرايط نابودی ميکروارگانيسم ها را فراهم کند.

–    گرم کردن بايد به گونه ای باشد که غذا به سرعت از دامنه مخاطره آميز دمايي(C10درجه تا C60درجه) بگذرد.

برای اين منظور کاربرد اجاق های هوای فشرده، مايکروويو يا گرم کن مجهز به اشعه مادون قرمز لازم است. دمای غذای گرم شده بايد به طور منظم کنترل شود.

گرم کردن و سرو غذا

۹-۱۰-۲    غذای گرم شده بايد کمينه بادمای C60درجه هر چه سريعتر به مصرف برسد.

يادآوری- برای اينکه ويژگی های حسی- چشايي غذا کمتر از بين برود بايد در دمای C60درجه يا بالاتر در کوتاه ترين زمان نگهداری شود.

۹-۱۰-۳    غذای گرم شده ای که صرف نشده است بايد دور ريخته شود و نبايد سرد، منجمد يا مجددا گرم شود.

۹-۱۰-۴    در سلف سرويس، سيستم سرو غذا بايد چنان باشد که غذای عرضه شده از آلودگی مستقيم ناشی از تماس يا رفتار مصرف کننده حفاظت شود.

همچنين دمای عرضه شده در سلف سرويس بايد برای غذای سرد زير C4درجه و برای غذای گرم بالای C60درجه باشد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

۹-۱۱    سيستم شناسايي و کنترل کيفيت

۹-۱۱-۱    ظروف غذا بايد برچسب گذاری شده و تاريخ تهيه، نوع غذا، شماره واحد و شماره بهر روی آن نوشته شود.

–    شناسايي بهر برای پيگيری غذای مرجوع شده ضروری است. همچنين پياده کردن اصل اولين ورودی/ اولين خروجی (FIFO) ضرورت دارد.

۹-۱۱-۲    کنترل کيفيت بايد توسط فرد فنی ماهری که درک درستی از اصول بهداشت غذا و اقدامات بهداشتی لازم دارد، انجام شود. او بايد با اصول اين آيين کار آشنا بوده و راهبردHACCP را در کنترل عمليات بهداشتی به کارگيرد.

–    کنترل دما و زمان درنقاط کنترل بحرانی برای تهيه يک غذای سالم، کليدی می باشد. دسترسی به يک آزمايشگاه ميکروبيولوژی غذايي در تاييد و اعتبار روش اجرای به کار رفته، ضروری است.

بررسی نقاط کنترل بحرانی هر چند گاه يک بار در کنترل اثر بخشی پيوسته سيستم های مديريت به کار رود.

سيستم شناسايي و کنترل کيفيت

۹-۱۱-۳    در موارد دارای اهميت از نظر ايمنی، بايد در پايان تقسيم کردن غذا، کمينه يک نمونه g150 از هر بهر از اقلام غذايي برداشته و درون ظرفی سترون در دمای C4درجه يا کمتر، تا سه روز پس از مصرف کامل آن غذا نگهداری شود.

از آنجايي که برخی از ميکروارگانيسم ها توانايي تحمل انجماد را ندارند، توصيه می شود که نمونه ها در فريزر قرار ندهيد و فقط در يخچال نگهداری کنيد.

اين نمونه ها بايد به منظور تحقيق در صورت بروز هر گونه بيماری ناشی از غذا برای انجام تحقيقات در دسترس باشد.

۹-۱۱-۴    حفظ و نگهداری کليه مدارک و سوابق مربوط به کارگاه کيترينگ ضروری است و در صورت نياز مراجع ذيصلاح بايد سوابق را در اختيار آنان قرار داد.

نگهداری غذاهای طبخ شده در سردخانه

 

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

آیس بانک صنعتی صنایع برودتی برادران حقیقی:

آیس بانک صنعتی یا سیستم انرژی سرمایی ( Ice Bank ) چیست ؟

آیس بانک صنعتی برای ذخیره انرژی سرمایی در ساعات اوج مصرف غیر فعال مورد استفاده قرار می گیرد.

در این سیستم، هدف تولید و ذخیره یخ در ساعات غیر پیک مصرف برق و استفاده از آن در زمان اوج مصرف برق در واحدهای گوناگون (عمدتاً صنایع لبنیات) می باشد.

آیس بانک ها در سیستم هایی که ساعت کارکرد کمپرسور به صورت شیفتی است مورد استفاده قرار می گیرند.

سیستم آیس بانک با تولید و ذخیره یخ مقدار زیادی انرژی برودتی را در خود ذخیره میکند تا در ساعات مورد نیاز، برودت لازم را برای سیستم تامین نماید.

سیستم آیس بانک را میتوان بصورت گزینه ای قابل اعتماد و نسبتا ارزان قیمت در اکثر سیستمهای برودتی، صنعتی و تهویه مطبوع جهت ذخیره انرژی استفاده نمود.

منبع: استاندارد ملی ایران

اصول و قواعد کا در سردخانه ها

اصول و قواعد کا در سردخانه ها

با توجه به افزایش استفاده از مواد منجمد و نوجه به این که خرید روزانه مواد برای بسیاری از اماکن بخاطر حجم بالا و نوسانات قیمت مواد امکان پذیر نمی باشد وجود سرد خانه ها ضروری بنظر میرسد.

لذا بد نیست که توجهی به بعضی مسائل ساختمانی ایمنی و بهداشتی سرخانه ها داشته باشیم(گزیده ای ازآیین نامه کار ساختمان سردخانه ها):

طبقه بندی انواع سردخانه‏ها

سردخانه‏ها بر دو نوع می‏باشد :

۱ – سردخانه متحرک

۲ – سردخانه ثابت

سردخانه ثابت مجموعه‏ایست از ساختمان و تاسیسات مناسب که بتواند مصنوعأ شرایط خاص نگهداری کالای مورد نظر ( مواد خوراکی و فاسد شدنی ) رااز نظر رطوبت نسبی و درجه حرارت و در صورت لزوم‏شرایط اختصاصی مربوط تامین نماید که میتوان به برخی از این سردخانه ها اشاره نمود.

سردخانه تولیدی

درنقاط تولیدمواد غذایی ومحصولات کشاورزی برای جنس یااجناس بخصوصی طرح وساخته می شود.

سردخانه ذخیره

نزدیک به محلهای مصرف ویاتولید ساخته می شود تنوع کالا درآن معمولا ” زیاد نیست کالای مورد نظر را می توان در آن نزدیک به حداکثر زمان نگهداری توصیه شده در استانداردهای مربوط ذخیره نمود دفعات ورود وخروج سالیانه کالا درسردخانه کم می باشد .

سردخانه توزیعی

در مراکز مصرف ویا نزدیک به آن قرار دارد . دفعات ورود وخروج وتنوع کالا در آن زیاد است .

سردخانه ترانزیتی

در نقاط گمرکی ونقاطی که وسیله حمل و نقل تغییر می باید ساخته می شود . ورود وخروج کالا در آن معمولا ” در محصولات بزرگ صورت می گیرد . مدت نگهداری کالا در آن معمولا ” کوتاه است .

سردخانه‏ های اختصاصی

این سردخانه‏ها معمولا ” در جوار هتلها ، رستورانها ، سوپر مارکتها ، بیمارستانها وسایر مراکز کم مصرف ساخته می شود .

ظرفیت این نوع سردخانه خاص نگهداری در این نوع سردخانه‏ها مشمول مقررات این استاندارد نمی باشد . لکن ملزم به رعایت مقررات خاص مراجع قانونی کشور در مورد حفظ بهداشت ونگهداری مواد غذایی می باشد .

ساختمان سردخانه

موقعیت محل سردخانه

۱ – امکان داشتن جاده یا راه ارتباطی مناسب با نوع سردخانه ودسترسی به آب وبرق وتلفن وغیره

۲ – مناسب بودن محل از نقطه نظر عدم مزاحمت جانوران وحشرات موذی ومیکروبهای آلوده

۳ – مناسب بودن محل از لحاظ قرار نگرفتن درمسیر سیل

۴ – سردخانه با توجه به جهت وزش بادهای محلی از مراکز وواحدهائی که بنحوی موجب آلودگی هوا ومحیط می شوند می بایستی فاصله کافی داشته باشد .

۵ – حتی الامکان سعی شود که در محل ساختمان سردخانه سطح سفره آب زیرزمینی پائین باشد .

۶ – طرح معماری – پس از انتخاب محل سردخانه باتوجه به موارد فوق ساخت زمین سردخانه بر اساس ظرفیت مورد نظر ورعایت نکات زیر تعیین می گردد .

۱ – در تعیین سطح زمین مورد نیاز برای سردخانه با توجه به ظرفیت ونوع سرد خانه باید علاوه بر سطح زیر بنای قسمتهای سردخانه زمین کافی برای بارگیری وتخلیه ومانوروسایل نقلیه در نظر گرفته شود.

ضمنا ” با توجه به امکانات خدماتی محل ونوع سردخانه پارکینگ وساختمانهای جنبی از قبیل نگهبانی ، توالت عمومی ، دفتر و همچنین محل مسکونی برای کارکنان سردخانه ومحل باسکول ومحوطه جهت فضای سبز وغیره پیش بینی گردد .

۲ – استقرار وتوزیع زمین بنحویست که تسهیلات زیر در آن فراهم می گردد .

ورود وخروج وسایل نقلیه به محوطه سردخانه وتوزین وتخلیه وبارگیری براحتی انجام گیرد .

ساختمان اداری ، نهارخوری وسرویسها با توجه به ظرفیت سردخانه دارای زیر بنای مناسب با آن و رعایت تسهیلات ورود و خروج مراجعان و پارکینگ اتومبیل‏ها در محل مناسب است قرار یابد.

پیش بینی پارکینگ برای دو دستگاه ماشین آتش نشانی به قسمی که در موارد عادی از این محل استفاده نگردد و در محل مناسب استقرار یابد .

محل استراحت رانندگان در جای مناسب درمحوطه سردخانه و محل مسکونی کارکنان سردخانه خارج از محیط کار سردخانه بلحاظ حفاظت و کنترل ایمنی ساخته شود .

محل مخصوص جمع آوری زباله و ضایعات در دورترین نقطه محوطه سردخانه در نظر گرفته شود تا از انتشار عفونت و حشرات موذی به ساختمان سردخانه جلوگیری شود .

اطاق برای نگهداری مواد سریع الاشتعال و قابل انفجار نظیر رنگ روغن گاز وغیره دور از ساختمان‏های اصلی و جنبی سردخانه پیش بینی گردد .

۳ – در طرح و تیغه‏بندی ساختمان سردخانه باید نکات زیر رعایت شود .

تعیین نوع سردخانه ( ترانزیتی ، ذخیره یی ، تولیدی و توزیعی )

پیش بینی ابعاد و تعداد اطاقهای سرد با توجه به کالاهای مختلف و نوع سردخانه و توجه به سیستم چیدن کالا .

در نظر گرفتن مدت زمان نگهداری کالا

بطور کلی ساختمان سردخانه از بخش های زیر تشکیل می‏یابد :

۱ – سالنهای نگهداری

۲ – راهروهای ارتباطی

۳ – آمادگاه :

موقعیت آمادگاه پس از سکوی تخلیه قرار می‏گیرد . از این محل معمولا برای بسته بندی و درجه بندی استفاده می‏گردد .

ابعاد آمادگاه با توجه به نوع و ظرفیت سردخانه‏ها و سایر احتیاجات تعیین می‏گردد .

۴ – پیش سرد کن

۵ – تونل انجماد

۶ – موتور خانه :

موتورخانه و انبار لوازم سردخانه باید از قسمتهای سرد مجزا بوده و در ورودی جداگانه داشته باشد موتورخانه بایستی دارای راه فرار باشد.

یعنی نسبت به بزرگی یا کوچکی آن دستکم دارای دو درب باشد که کارکنان بتوانند ر مواقع اضطرار خود را نجات دهند.

سطح زیر بنای موتورخانه متناسب با ظرفیت سردخانه و رعایت مسایل فنی و در نظر گرفتن فضای کافی تعیین می‏گردد . (ایمنی و تهویه اجباری )

۷ – اطاق کنترل:

این اطاق برای استقرار تابلو و کنترل دستگاهها در نظر گرفته می‏شود در بعضی سردخانه‏ها این اطاق با موتورخانه مشترک می‏باشد .

۸ – اطاق ژنراتور :

این اطاق برای نصب موتور ژنراتور اضطراری با توجه به ظرفیت آن و رعایت نیازهای فنی ساخته می‏شود می‏تواند با موتورخانه مشترک باشد .

۹ – اطاق ترانسفورماتور ( طبق ضوابط وزارت نیرو )

۱۰ – تعمیرگاه و شارژ باطری ( موقعیت ، ابعاد ، تهویه اجباری )

۱۱ – سکوی تخلیه و بارگیری:

ابعاد سکوی تخلیه و بارگیری با توجه به ظرفیت سردخانه و نوع سردخانه و میزان تخلیه و بارگیری آن تعیین می‏گردد.

ارتفاع سکوی تخلیه و بارگیری معمولا بین ۱ الی ۱/۲۰ مترمی باشد . لبه سکو باید مجهز به ضربه گیر باشد . سکو باید حتی المقدور سرپوشیده باشد .

۱۲ – دربهای اصلی ( اطاق‏ها به راهروها )

۱۳ – دربهای اضطراری

۱۴ – دربهای تخلیه و بارگیری

۱۵ – پله‏های ونردبانهای ثابت جهت ورودوخروج افراد تعمیرکاربه قسمت تجهیزات ولوله‏های تأسیسات ومحلهای مربوطه

در تمامی قسمتها باید به ابعاد ، موقعیت ، کف و سقف و بدنه ، ایمنی توجه داشت

نکاتی در باره عایق های رطوبتی و گرمایی

عایق رطوبتی

جنس نفوذناپذیر در برابر آب ( مانند مواد قیراندود شده و غیره ) می‏باشد.

بمنظور جلوگیری از نفوذ آب و رطوبت به عایق حرارتی و به اتاق در اثر خاصیت لوله‏ های موئین و اختلاف فشار جزیی بخار آب موجود در هوای در داخل و خارج سردخانه ‏ها که نسبتأ زیاد است بکار می‏رود.

خواص عایق و رطوبتی ـ عایق رطوبتی باید دارای خواص زیر باشد :

الف ـ مقاوم در برابر نفوذ بخار آب و آب

ب ـ انعطاف پذیری و شکل پذیری

ج ـ دوام کافی داشته باشد

عایق حرارتی

جنسی که ضرب هدایت حرارتی کم می باشد عایق حرارتی گویند و منظور از استفاده از عایق حرارتی جلوگیری از تبادل حرارت بین محیط خارج و داخل سرد خانه است.

عایق حرارتی باید طوری باشد که از تقطیر آب در سطح گرم عایق جلوگیری نموده و عامل اقتصادی بودن در تعیین ضخامت آن حتی الامکان رعایت گردد .

ضخامت عایق باید طوری محاسبه گردد که حرارت متبادله در سطوح مختلف حتی الامکان کمتر از ۸ و لزومأ بیشتر از ۱۰ کیلوکالری در ساعت بر متر مربع نباشد .

عایق حرارتی باید دارای خواص زیر باشد :

۱٫ بو نداشته باشد تا کالای انبار شده بو نگیرد .

۲٫ از نظر شیمیایی در شرایط سردخانه تجزیه شدنی نباشد .

۳٫ نم گیر نباشد چون در اثر جذب آب مقاومت حرارتی عایق کم می‏گردد .

۴٫ جنس آن چنان باشد که میدان کشت به میکروبها ندهد و جای لانه یا عبور و رشد جانوران و حشرات نباشد .

۵٫ بسهولت شعله ور نشده و آتش‏گیری را شدت ندهد .

۶٫ در مقابل بارهای وارده تغییر شکل قابل ملاحظه ندهد .

انواع عایق‏های حرارتی ـ انواع متداول عایقهای حرارتی عبارتند از :

چوب و پنبه

پشم شیشه

فرآورده‏های پتروشیمی نظیر پلی استیرین , پلی اوریتین و غیره

توجه:

روی عایقهای حرارتی سطوح جانبی سردخانه بنحوی با مصالحی نظیر اندود سیمانی , نصب ورقهای گالوانیزه , ورقهای آلومینیمی , ورقهای فولادی زنگ نزن و غیره باید پوشانده شود.

در کف سردخانه حتی الامکان از نصب کف شور در اطاقهای سرد اجتناب شود و در صورت ضرورت نصب کف شو , دهنه خروجی آن در کف باید درپوش داشته باشد.

در ضمن نحوه لوله‏گذاری چنان باشد که از یخ زدگی و همچنین ورود جانوران موذی به داخل سردخانه جلوگیری شود .

کف سردخانه :

دیوار سردخانه :

مقطع عرضی دیوار سردخانه از قسمت بیرون سردخانه بطرف داخل آن از بخشهای زیر تشکیل می‏گردد :

اندود سیمانی

در صورتیکه بعلت مسطح نبودن دیوار بدان نیاز باشد .

عایق رطوبتی

( قیرگونی ـ گونی قیراندود ـ نوعی کاغذ بیتومن یا مواد پلاستیکی ) عایق رطوبتی بکار رفته باید انعطاف‏پذیر باشد تا در برابر نشست‏های جزئی ساختمان مقاومت کند .

عایق حرارتی

عایق حرارتی در دو لایه و یا بیشتر بر روی دیوار چنان چسبیده می‏شود که درزها رویهم نباشد . چنانچه عایق حرارتی از نوع پاشیدنی و یا تزریقی بطور یکپارچه باشد در اینصورت در یک لایه بر روی دیوار قرار می‏گیرد .

جدار نهائی و تمام شده ممکنست از نوع رابثیزو اندود سیمانی و یا صفحات گالوانیزه و ورقهای آلومینیمی و فولاد ضد زنگ و غیره باشد.

یادآوری ۱ ـ در مواردی که عایق حرارتی بکار رفته از نوع پاشیدنی باشد و شرایط بهداشتی و نگهداری سردخانه ایجاب نماید می‏توان از نصب یا ساخت جدار نهایی صرف نظر نمود .

سقف سردخانه ـ پوشش سقف سردخانه ممکنست به یکی از دو نوعزیر باشد.

ـ سقف تخت

ـ سقف شیبدار

در مورد سقفهای تخت بایستی مطابق شکل از بالا به پایین ( از قسمت بیرون به داخل سردخانه ) رعایت شود .

درب سردخانه

دربهای سرد خانه باید متناسب با حجم آن , نوع کالایی که نگهداری می‏شود , روش حمل و نقل باشد . دربهای سردخانه باید دارای ویژگیهای زیر باشد .

۱٫ از بکاربردن موادیکه محل مناسبی برای رشدونموباکتریها,حشرات و غیره می‏باشد برای ساخت درب خودداری شود .

۲٫ چهارچوب و درب هر دو باید هوا بندی شده باشد .

۳٫ بدنه درب باید عایق باشد و روکش محافظ رطوبت داشته باشد .

۴٫ توصیه می‏گردد درب اطاقهای سرد که ورود و خروج کالا در آن زیاد است با فرمان خودکار باز و بسته شود بهرحال بایستی بتوان با دست نیز درب را بازوبسته کرد .

۵٫ چنانچه اطاق‏های سرد فقط یک درب داشته باشند یک درب کوچک خروج اضطراری نیز توصیه می‏شود , اندازه این درب به ابعاد ۰/۹ متر ( عرض ) در ۲ متر ارتفاع پیشنهاد می‏شود .

ـ سقف تخت

ـ سقف شیبدار

۶٫ دربهای سردخانه بایستی دارای آنچنان حفاظی باشد که موقع ورود و خروج کالا به دربها لطمه نخورد .

۷٫ دربهای سردخانه از داخل و خارج قابل باز شدن باشد .

۸٫ در سردخانه هائیکه ورود و خروج کالا زیاد است درب اطاق های سرد نباید مستقیمأ به محیط خارج سردخانه باز شود و لازم است فضای بسته در جلوی درب تعبیه گردد .

۹٫ در سردخانه هایی که درب آنها مدت زیادی باز بماند , بهتر است قسمت گرم کارگذاشته شود ضمنأ بجای پرده هوا می‏توان از پرده یا درب پلاستیکی بعد از درب اصلی اطاق استفاده نمود .

۱۰٫ توصیه می‏گردد در کف ورود و اطاقهای زیر صفر جلوی درب المانهای حرارتی کار گذاشته شود تا از یخ زدگی کف جلوگیری شود .

۱۱٫ اندازه درب بایستی چنان انتخاب شود که ورود و خروج کالا از آن براحتی انجام شده و حتی الامکان حداقل اتلاف برودتی را داشته باشد.

توجه:

هواکش ـ برای تهویه هوا در اطاق‏های سرد مخصوص نگهداری میوه جات و سبزیجات

ایمنی و پیشگیری از حریق

بطور کلی مواد مبرد از نقطه نظر ایمنی به سه گروه تقسیم شده ‏اند .

۱ – گروه شامل مبردهای هالوژنه و انیدرید کربنیک می‏باشد , غلظت طبیعی این گروه کمتر از ۲ تا ۴ درصد حجمی در هوا بوده که برای تنفس بی خطر می‏باشد.

مبردهای مربوط به این گروه قابل اشتعال نمی‏باشد .

۲ – گروه شامل مواد مبدی نظیر آمونیاک اتیلین کلراید اتیل کلراید انیدرید سولفورو و همانند آن می‏باشد .

این مواد معمولا خورنده و سمی بوده و در غلظت بیش از ۰/۵ تا ۱ درصد حجمی در هوا مضر و خطرناک بوده و در شرایطی در غلظت بین ۵ تا ۲۵ درصد قابل انفجار می‏باشد .

۳ – گروه شامل مبردهای از نوع هیدروکربور که قابل اشتعال می‏باشد مانند اتان پروپان ـ بوتان و غیره این مواد با غلظت بین ۰/۴ تا درصد برای تنفس بمدت دو ساعت مضر نمی‏باشد.

ولی چون قابلیت اشتعال این مواد خیلی زیاد است بایستی احتیاطهای لازم بعمل آید .

بمنظور ایمنی و کنترل حفاظتی در سردخانه اقدامات زیر بایستی بعمل آید .

۱٫ در سردخانه حداقل دو دستگاه , سلیندرهای هوای فشرده با حداقل ظرفیت هر یک سه ربع ساعت کار باید نصب گردد.

همچنین ماسک و حفاظ چشم به تعداد مناسب که حداقل آن دو دستگاه باشد در محل ضروریست .

۲٫ در هر سردخانه وجود لباسهای حفاظتی شامل لباس گرم , کلاه پشمی , کفش , دستکش و کلاه ایمنی به تعداد کارکنان اتاق‏های سرد ضروریست .

۳٫ در هر سردخانه نسبت به موقعیت و وسعت و نوع گاز مصرفی سردخانه دستگاه خاموش کن دستی ( از نوع چادر خشک شیمیایی و یا انیدریدکربنیک ) باید باشد.

و به تعداد کافی با نظر سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی تهیه و در محل‏های مناسب نصب وآماده باشد .

۴٫ در هر سردخانه رنگ لوله‏های گاز بایستی مشخص بوده و بآسانی از سایر لوله‏ها متمایز باشد .

۵٫ برای پیشگیری از وقوع نشت بایستی شبکه‏های گاز و همچنین کمپرسورها ( در مورد هر سه گروهI, II, III) در فاصله زمانهای معین و مناسب مورد بازدید قرار گیرد .

بمنظور ایمنی و کنترل حفاظتی در سردخانه اقدامات زیر بایستی بعمل آید .

۶٫ موتورخانه , محل مخازن و محلهای مورد احتیاج دیگر جهت تخلیه گازهای قابل اشتعال بایستی از دستگاههای تهویه که در حین کار تولید جرقه نکنند ( موتور بسته ) استفاده گردد .

۷٫ از زنگ زدگی سیستم مخصوصأ در مناطق و محلهای مرطوب بایستی جلوگیری شود .

۸٫ کلیه فلکه‏های گردان و دستگاههای , تسمه‏ها و پله‏ها و پاگرد طبقات بایستی دارای حفاظ باشد .

۹٫ در داخل کلیه اطاقهای سرد شاسی اعلام خطر که در فضای تاریک به خوبی دیده شود آماده کار باشد.

تا هر گاه بعللی کارگر داخل سردخانه احتیاج بکمک داشته باشد بتواند آژیر خطر را بصدا در آورد.

در ضمن چراغ قرمزی نیز روی تابلو در محلی که معمولا تحت مراقبت خدمه سردخانه است روشن شود و شماره اطاقی که آژیر آن بصدا در آمده است مشخص گردد.

لازم به یادآوریست که سیستم اعلام خطر بایستی بوسیله باطری کار نماید .

۱۰٫ توصیه می‏شود با توجه به موقعیت محل و ساختمان , سیستم برق گیر حفاظتی پیش بینی گردد .

بمنظور ایمنی و کنترل حفاظتی در سردخانه اقدامات زیر بایستی بعمل آید .

۱۱٫ نشت یاب آمونیاک در سردخانه‏های آمونیاکی موجود باشد .

۱۲٫ اطاق شارژ باطری مجزا از سایر اطاقهای سردخانه بوده و دارای هواکش مناسب باشد .

۱۳٫ روشنایی اضطراری جهت نشان دادن راهروهای خروجی ضروریست و این سیستم بایستی بصورت اتوماتیک بعد از قطع جریان برق یا باطری روشن گردد .

۱۴٫ در سردخانه‏ها جهت مبارزه با آتش غیر از وسایل پیش‏گیری مانند کپسولهای مخصوص سیستم لوله کشی آب باید تعبیه گردد .

۱۵٫ این سیستم لوله کشی باید مجهز به تعداد مناسب قرقره شیلنگ در قسمت راهرو سردخانه ( محل بالای صفردرجه ) تعبیه گردد بطوریکه بتوان از دو نقطه با آتش مبارزه نمود .

۱۶٫ شیرهای آتش نشانی نصب شده در محل باید مطابق استاندارد آتش نشانی ناحیه باشد .

۱۷٫ برای جلوگیری از بروز سوانح و حوادث بکارکنان سردخانه بایستی آموزش کافی و لازم داده شود .

در هر زمان بایستی حداقل دو نفر از کارکنان که گواهی آموزش لازم از اداره آتش نشانی دارند حضور داشته باشند.

و افرادی کع از نظر اطفأ حریق و استفاده از وسایل آتش نشانی و وسایل مارک مربوطه را اخذ نموده‏ اند در سردخانه حضور داشته باشند .

بمنظور ایمنی و کنترل حفاظتی در سردخانه اقدامات زیر بایستی بعمل آید .

۱۸٫ در سردخانه‏ هایی که از انواع گازها ( مثلا از دود گوگرد بمنظور جلوگیری از رشد قارچ در انگور ) استفاده می‏‌نمایند پتوی گرم و محل استراحت بایستی پیش بینی گردد.

همچنین شیرهای مخصوص شستشوی دهان و گوش وبینی و موادی مانند اسید بوریک و سایر وسایل بهداشتی در نظر گرفته شود .

۱۹٫ حتی الامکان از کارکردن به تنهائی در هر اطاق سرد باید خودداری کرد و قبل از قفل کردن درب هر اطاق باید اطمینان حاصل کرد که شخصی در اطاق باقی نمانده است .

ایمنی نصب :

. نصب دستگاه اتوماتیک قطع کننده فشار بالا برای محافظت در برابر ازدیاد فشار کندانسور ضروریست .

· نصب دستگاه اتوماتیک کنترل فشار روغن برای جلوگیری از قطع روغن به قسمتهای متحرک کمپرسور و در نتیجه جلوگیری از خطرات احتمالی حریق اجباریست .

· نصب دستگاه قطع کننده فشار بالا به سر سیلندر کمپرسور در محلی که سازنده تعیین کرده ضروریست و میبایستی قبل از شیر خروجی کمپرسور قرار گیرد .

· در مسیر جریان آب کندانسور باید دستگاهی بنام (Flow Switch) نصب گردد تا چنانچه جریان آب قطع گردد کمپرسور بطور خودکار متوقف گردد .

· استفاده از شیر اطمینان بر روی کندانسورها و منابع سیال مبرد اجباریست.

اگر شیر اطمینان برای مصرف آمونیاک و یا سیال‏های مبرد دیگر باشد لازم است شیر اطمینان مجهز به لوله تخلیه در فضای باز و در ارتفاع بالای ساختمان باشد .

ایمنی نصب :

· در مواقعی که از الکتریسیته برای آب کردن یخ دستگاههای تبخیر کننده استفاده می‏شود.

لازم است خاتمه یخ ‏زدایی بوسیله ترمواستات که در محل صحیح بر روی کویل قرارگرفته با یک کلید حساس به فشار انجام شود.

در غیراینصورت خطر آب شدن لحیم لوله‏ها و رخنه گاز مبرد به فضای محل وجود دارد .

· نصب دستگاه اتوماتیک ثبات درجه حرارت جهت اطاق‏های سرد ضروریست

· در اطاقهای سرد چراغهای روشنائی و کلیدهای قطع و وصل آن بایستی از نوع ضد رطوبت و مناسب برای شرایط کار اطاقهای مزبور باشد.

توصیه می‏گردد یک چراغ جهت نشان دادن روشن یا خاموش بودن چراغهای داخل اطاق سرد بیرون از اطاق و بالای درب نصب شود.

پیشنهاد می‏گردد چراغی بمنظور تامین حداقل دید بطور دائم در اطاق سرد روشن باشد .

· در اطاقهای سرد پریز و فیوز نباید نصب گردد . ضمنأ توصیه می‏شود حتی الامکان از بکار بردن جعبه تقسیم در داخل اطاقهای سرد اجتناب گردد.

در صورت اجبار بایستی از جعبه تقسیم از نوع ضد رطوبت استفاده شود .

ایمنی نصب :

· برای هر یک از دستگاههای مصرف کننده برق در داخل اطاقهای سرد بایستی:

رشته کابل مستقل و بدون نوار چسب و حتی الامکان بطور یکسره از تابلوی مخصوص واقع در خارج و درمجاورت درب آن کشیده شود.

و روی تابلوی مزبور کلید قطع و وصل و فیوزهای مستقل برای هریک از مصرف کننده‏ها نصب گردد .

· کلیه تابلوهای سردخانه و مسائل برقی بایستی بطریق مناسب اتصال زمین داشته باشند . بدین منظور لازم است شبکه اتصال زمین مناسب در نظر گرفته شود .

· موتور بادزنها و سایر لوازم برقی که داخل اطاق سرد نصب می‏گردند بایستی از نوع ضد رطوبت و مناسب با شرایط اطاق باشند .

· در خارج از محیطهای سردخانه سیم کشی داخل لوله فولادی مخصوص و روی کار باشد .

· کلیه کارهای برق از قبیل سیم کشی , لوله کشی , کابل کشی نصب وسایل روشنائی اطاقها و غیره:

می‏بایست نوعی عمل شود که با حداقل استانداردهای متداول کشورهائی که استاندارد آنها مورد قبول موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران می‏باشد تطبیق نماید.

بهداشت و نگهداری

۱٫ توصیه می‏گردد یک حوضچه مورب بلافاصله پس از درب ورود اصلی سردخانه که باید با یک ماده ضد عفونی کننده از قبیل پرکلرین پر گردیده ساخته شود تا وسائط نقلیه مجبور به عبور از آن گردد .

۲٫ در سردخانه‏های ترانزیتی و توزیعی حداقل هر شش ماه یکبار و در سایر انواع سردخانه‏ها پس از هر بار تخلیه کامل هر اطاق , اطاق مزبور باید ضد عفونی و شستشو گردد .

۳٫ جزو وسایل و تجهیزات مورد لزوم جهت کنترل درجه حرارت عمق کالای نگهداری شده ترمومتر سوزنی ( سونه‏دار ) در سردخانه‏هائی که دارای تونل انجماد می‏باشد پیشنهاد می‏گردد .

۴٫ روش چیدن محصولات در سردخانه بایستی با توجه به استانداردهای مربوطه که قبلا تصویب شده است بوده و رعایت آن اجباریست .

۵٫ مدت نگهداری و ضوابط مربوط به روشهای نگهداری مواد غذایی نیز بایستی منطبق با استانداردهای مربوطه باشد .

بهداشت و نگهداری

۶٫ هر سردخانه بایستی دارای مسئول بهداشت فنی بوده که دارای تحصیلات و تخصص در رشته‏ های مربوط به مواد غذایی ( صنایع غذایی ـ کشاورزی ـ تغذیه ) بوده باشد.

صلاحیت این فرد یا افراد برای احراز این سمت می‏باید مورد تائید وزارت بهداشت ( اداره کل نظارت بر مواد خوراکی و آشامیدنی ) باشد .

۷٫ در سردخانه‏ها کارکنانی که با مواد غذایی سردکار دارند باید دارای کارت گواهی سلامت ( کارت معاینه بهداشتی ) از اداره بهداشت محل باشند .

۸٫ آب مصرفی سردخانه‏ها جهت شرب و شستشو باید عاری از آلودگی بوده و با توجه به نظریه مقامات بهداشت مواد غذایی سالم و قابل مصرف باشد .

۹٫ فاضلاب و یا پس آب سردخانه‏ها باید در شرایط محفوظ وبهداشتی دفع گردد .

۱۰٫ از ورود جریان فاضلاب سردخانه‏ها بدون انجام عمل تصفیه به رودخانه‏ها خودداری شود .

بهداشت و نگهداری

۱۱٫ در صورتیکه برای دفع فاضلاب از چاه معمولی و یا آبکش استفاده می‏شود دقت لازم در امر جلوگیری از آلودگی چاه‏های آب مجاور انجام گیرد .

۱۲٫ برای جلوگیری از تکثیر حشرات هر هفته بایستی مقداری نفت و یا لیندین , وی الدرین کرئولین و یا سموم مشابه دیگر در فاضلاب ریخته شود

۱۳٫ دمای ۰-۶ درجه سانتیگراد ورطوبت۸۰-۹۰درصد برای رشد کپکها ومخمرها می باشد کپکها دریخچالها وسرد خانه ها برروی غذاودیوارهاوسایر وسایل و سطوح رشد می کنند.

برای کنترل کپک توصیه می شود سطوح آلوده با یک دترجنت قلیایی یا محلول هیپو کلرید سدیم ۵۰۰۰ میلیگرم در لیتر شسته شود.

پاشیدن ترکیبات آمونیوم چهارگانه ۵۰۰ میلی گرم در لیتر و شستشوی سطح و سپس پاشیدن مجدد آمونیم چهارگانه ۴۰۰- ۵۰۰ میلی گرم در لیتر برای هر هفته یا هردو هفته یکبار.

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد اسپیرال (مارپیچی) یا اسپیرال فریزر یا دستگاه انجماد سریع مواد غذایی (اسپیرال فریزر) صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد اسپیرال‬‎ موجب انجماد سریع محصولات غذایی و افزایش کیفیت مواد غذایی تولیدی و افزایش عمر ماندگاری آنها می شود.

این نوع تونل با ظرفیت انجماد از ۱۰۰ کیلوگرم در ساعت تا ۳۰۰۰ کیلوگرم در ساعت و بیشتر ساخته میشوند .

این نوع تونل ها عمدتا بصورت پیوسته و در خط تولید برای انجماد فوری محصولات زیر بکار میروند.

 انواع طیور از جمله قطعات مرغ و جوجه، پاته و فیله مرغ، مرغ سوخاری و سایر محصولات

 گوشت قرمز نظیر پاته گوشت، قطعات گوشت، میت بال، همبرگر خام و محصولات مشابه

یکی از قدیمی ترین و کاربردترین روشهای نگهداری مواد غذایی انجماد است.

منبع: پرتال سردخانه

ایمنی و بهداشت در سردخانه

ایمنی و بهداشت در سردخانه

در محل انبار مواد غذایی و سردخانه باید موارد ایمنی و بهداشتی به شرح زیر رعایت شود:

ایمنی و بهداشت در سردخانه
۱- مساحت انبار و سردخانه باید با حجم موادی که ذخیره می شود، متناسب باشد.

۲- دیوارها،کف و سقف باید مطابق با استاندادهای بهداشتی باشد.

۳- درب ها و کلیه پنجره های بازشو باید سالم و قابل شستشو و مجهز به توری ضد زنگ باشند.

۴- انبار باید دارای روشنایی کافی باشد ولی از تابش مستقیم نور خورشید بر روی مواد غذایی جلوگیری گردد.

۵- انبار باید به هواکش برقی متناسب با فضای آن مجهز باشد و حداکثر دمای انبار مواد غذایی ۲۵ درجه سانتی گراد باشد.

۶- انبار، یخچال و سردخانه باید مجهز به دماسنج سالم باشد. مضافا سردخانه باید دارای دماسنج داخل و همچنین محهز به زنگ اخبار، چراغ خطر و دستگیره ایمنی باشد و بصورت روزانه کنترل گردد.

۷- کلیه موادی که در انبار،یخچال و سردخانه نگهداری می شوند باید بر روی قفسه هایی از جنس

زنگ نزن، قابل شستشو وبا ارتفاع ۳۰ سانتی متر از کف قرار بگیرند.

در محل انبار مواد غذایی و سردخانه باید موارد ایمنی و بهداشتی به شرح زیر رعایت شود:

ایمنی و بهداشت در سردخانه

۸- برای نگهداری مواد غذایی فاسد شدنی به تعداد کافی یخچال و فریزر تامین گردد.

۹- به منظور جلوگیری از احتمال فساد مواد غذایی در اثرقطع برق، باید سردخانه مجهز به برق اضطراری بوده و سیستم برق آن ایمن باشد.

۱۰- قبل از قرار دادن میوه ها و سبزی ها در یخچال باید آنها را ضدعفونی نمود.

۱۱- نظافت و شستشوی داخل یخچال و سردخانه باید به طور مرتب انجام شود.

۱۲- از قرار دادن مواد غذایی به طور مستقیم و بدون داشتن ظرف مناسب در داخل یخچال و سردخانه جلوگیری شود.

۱۳- کارکنان برای ورود به بخش داخل سردخانه از کفش مخصوص استفاده نمایند.

۱۴- قفسه بندی و چیدمان باید بگونه ای باشد که فضای کافی بین اجناس وجود داشته باشد.

۱۵- دیواره ها باید به صورت ضد موش ساخته شود.

۱۶- رورد افراد متفرقه به انبار مواد غذایی ممنوع است.

۱۷- از نگهداری ظروف خالی و وسایل اسقاطی در داخل انبار باید جلوگیری شود.

۱۸- سیستم انبارداری به نحو درست اجرا شود.

در محل انبار مواد غذایی و سردخانه باید موارد ایمنی و بهداشتی به شرح زیر رعایت شود:

ایمنی و بهداشت در سردخانه

۱۹- موادی نظیر حبوبات و غلات باید در ظروف مقاوم در مقابل رطوبت و نفوذ حشرات نگهداری شود و امکان برقراری تهویه طبیعی(با استفاده از توری های مناسب) در محل نگهداری انها وجود داشته باشد.

۲۰- مواد عذایی خورنده نظیر سرکه، آبلیمو در ظروف شیشه ای و مقاوم در برابر خورندگی، نگهداری گردد.

۲۱- طراحی انبار آرد و شکر باید مورد تایید مقامات بهداشتی باشد.

۲۲- مواد شیمیایی باید بطور مناسب برچسب گذاری و از مواد غذایی دور گردند.

۲۳- از قرار دادن و تلنبار کردن مواد غذایی در کف سردخانه باید خودداری شود.لاشه های گوشت باید به چنگک آویزان شود و از قرار دادن مواد غذایی به صورت انباشته و روی هم بدون داشتن ظرف یا پوشش پلاستیکی مناسب در داخل یخچال و سردخانه خودداری شود.

۲۴- در سردخانه ها، یخچال و فریزرها مواد غذایی هم گروه در یک طبقه و در طبقات کنار هم قرار داده شود و از مجاور هم قرار دادن مواد غذایی مختلف نطیر پنیر، گوشت، کره،سبزی، مرغ و ماهی جلوگیری شود.

۲۵- مواد گوشتی باید در سردخانه های مجهز به دماسنج سالم و در دمای زیر صفر نگهداری شود.

۲۶- قرار دادن مواد غذایی پخته و خام،شسته و نشسته در کنار هم در یخچال ممنوع است.

۲۷- برای نگهداری مواد عذایی در سردخانه،از پوشش پلاستیکی که کاملا سطح ماده غذایی را پوشانده باشد، استفاده گردد.

در محل انبار مواد غذایی و سردخانه باید موارد ایمنی و بهداشتی به شرح زیر رعایت شود:

ایمنی و بهداشت در سردخانه

اصول بهداشت فردی توسط کارکنان رعایت می گردد .

استعمال دخانیات در این واحد ممنوع می باشد .

کلیه پرسنل این واحد کارت معاینه پزشکی و گواهینامه آموزش معتبر دارند .

درتردد به انبار و سردخانه از لباس مناسب و دمپایی جداگانه استفاده می شود .

سنگ کف سالم و تمیز است و کفشوی کف سالم بوده و مجهز به توری حشره گیر میباشد .

پوشش دیوار انبار از جنس مصالح مقاوم ، سالم و قابل شستشو می باشد .

پوشش سقف از جنس مصالح مقاوم و سالم می باشد .

جهت شستشو محیط انبار شیرآب در انبار یا نزدیکی آن وجود دارد .

قفسه ها از دیوار حداقل ۱۰ سانتی متر و از کف ۲۰ سانتی متر فاصله دارند و طبقات از جنس سالم و زنگ نزن هستند .

سطل های زباله به تعداد و حجم مناسب وجود داشته، درب دار بوده و داخل آنها کیسه های پلاستیکی قرار داده می شود .

در محل انبار مواد غذایی و سردخانه باید موارد ایمنی و بهداشتی به شرح زیر رعایت شود:

ایمنی و بهداشت در سردخانه

نظافت انبار ها در حد مطلوب می باشد و اصول انبارداری رعایت شده است .

کلیه مواد غذایی موجود در انبار تاریخ ورود وخروجشان ثبت شده وهمگی دارای تاریخ مصرف معتبر بوده و دارای مجوز وزارت بهداشت و درمان هستند .

جدا سازی ، چیدمان مناسب و پالت گذاری انجام شده است .

از نگهداری ظروف و وسایل کهنه و مستعمل یا غیر قابل استفاده در انبار خودداری شده است .

حجم و فضای انبار متناسب با نیاز و احتیاجات هتل می باشد .

وجود حشرات در محیط مشهود نمی باشد .

جعبه کمکهای اولیه با تجهیزات لازم در محل وجود دارد .

جنس پوشش داخل سردخانه مواد غذایی از مصالح مقاوم کاملا” صاف و صیقلی و بدون پستی و بلندی و شکستگی میباشد .

ایمنی و بهداشت در سردخانه

طبقات و قفسه های داخل سردخانه از فلزات ضد زنگ ( مانند استیل ) یا رنگ شده می باشند .

از نگهداری مواد غذایی با کارتن و جعبه چوبی آلوده خودداری شده است .

سردخانه ها دماسنج سالم دارند ، برگه کنترل دمای سردخانه نصب شده و استاندارد ۱۲- تا ۱۸- درجه سانتی گراد برای سردخانه های زیر صفر و صفر تا ۴+ درجه سانتی گراد برای سردخانه های بالای صفر رعایت شده است .

شستشو و ضد عفونی سردخانه ها مرتبا” انجام می پذیرد .

حجم و فضای سردخانه متناسب با نیاز و احتیاجات هتل می باشد .

مواد غذایی پخته و نپخته ، شسته و نشسته بصورت تفکیک شده در سردخانه قرار گرفته اند .

درب تمامی سردخانه ها مجهز به اهرم بازکننده از داخل می باشد .

از قرار دادن مواد غذایی بر روی کف سردخانه خودداری شده و کلیه مواد غذایی در سردخانه بر روی پالت های فلزی قرار گرفته اند .

ایمنی و بهداشت در سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

تونل انجماد iqf صنایع برودتی برادران حقیقی:

ابداع روش مکانیکی تولید سرما با استفاده از آمونیاک در سال ۱۸۷۵ میلادی و احداث سردخانه های صنعتی و عرضه گوشت قرمز و سفید به صورت منجمد در نیمه دوم قرن نوزدهم در آمریکا برای اولین بار منتهی به عرضه مواد منجمد آماده مصرف در حدود ۳۰ سال پیش گردید.

روش های نوین انجماد نظیر IQF، هم اکنون روش های تکامل یافته انجماد می باشند که کاربرد فراوانی در صنایع غذایی و نگهداری محصولات غذایی دارند.

ایمنی و بهداشت در سردخانه

منبع: بهداشت محیط ایران

آيين كار نگهداري گلابي در سردخانه

آيين كار نگهداري گلابي در سردخانه

پيشگفتار
استاندارد آئين كار نگهداري گلابي در سردخانه نخستين بار در سال ۱۳۵۳تهيه گرديده است،

براساس پيشنهادهاي رسيده و بررسي و تاييد كميسيون فني مربوطه براي اولين بار مورد تجديد نظر قرار گرفت.

در دويست و پانزدهمين كميته ملي استاندارد كشاورزي و غذائي مورخ ۷۶/۱۲/۱۳تصويب شد.

اينك باستناد بند ۱ ماده ۳قانون اصلاحي قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه سال ۱۳۷۱بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر گرديد.

براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع و علوم، استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديد نظر بعدي مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده كرد.

در تهيه و تجديد نظر اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد و استاندارد كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

لذا با بررسي امكانات ومهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم اين استاندارد با استفاده از منابع زير تهيه گرديده است:

۱) شرافتيان – داريوش. روش نگهداري و عوامل موثر درعمر انباري ميوه گلابي(۱۳۷۳)
۲ ISO 1134.1993 (E)PEARS – Cold Storage

 

مقدمه

اين آيين كار راهنماي كلي است.

زيرا مكان كشت ،رقمهاي گوناگون و چگونگي موقعيت محلي ممكن است شرايط ديگري را براي برداشت و نگهداري مشخص سازد.

اين آيين كار را نمي توان بگونه يكسان براي همه رقمها و در همه آب و هواهاي گوناگون بكار برد و بايد كارشناسان درباره دگرگونيهاي مورد نياز تصميم گيري كنند.

از اين گذشته ،عاملهاي باغباني در اين آيين كار بحساب نيامده و به ضايعاتي كه در هنگام نگهداري به وجود مي آيد پرداخته نشده است.

 

اهميت اين دو موضوع فراموش نشده ،ولي همه عاملهاي مؤثر (عاملهاي محيطي يا روشهاي فني كشاورزي ) بخوبي شناخته شده نيستند .

افزون بر اين ريشه بسياري ناهنجاريهاي فيزيولوژيكي گلابي همانند راههاي مناسب مبارزه با آنها بطور يقين مشخص نمي باشد.

با توجه به همه تنگناهاي احتمالي برخاسته از اين حقيقت، كه ميوه ها زنده بوده و بسيار تغيير پذيرند، بهره گيري از راهنمائيهاي نگاشته شده است.

در اين آئين كار بايد بتواند از زيانهاي بسياري در سردخانه جلوگيري كرده و در بيشتر موردها نگهداري دراز مدت را ميسر مي سازد.

 

۱- هدف

هدف از تدوين اين آئين كار راهنمايي درباره روش نگهداري رقمهاي گلابي كشور در سردخانه براي تازه خوري مي باشد.

۲- دامنه كاربرد

اين آئين كار در باره :

زمان برداشت

روش چيدن

جوركردن

بسته بندي

نگهداري و عرضه گلابي كاربرد دارد.

 

۳- تعاريف و اصطلاحات

در اين آئين كار واژه ها و اصطلاحات با تعاريف زير به كار برده مي شود.

۳-۱- گلابي:

گلابي ميوه درخت PYRUS. Communis.L از خانواده گلسرخيان مي باشد.

۳-۲- سردخانه:

سردخانه جايي است كه مي توان دما و دمه نسبي را تحت شرايط دلخواه كنترل نمود.

۳-۳- رسيدن:

حالتي است كه ميوه حداكثر رشد را كرده و مواد غذايي مطلوب و مورد نظر را بدست آورده باشد.

۴برداشت

۴-۱- زمان برداشت:

را بسته به رقم بايد هنگامي برداشت كرد كه از ديد فيزيولوژي رسيده باشد.بديهي است كه ميوه در اين مرحله هنوز رنگ ،بو ، مزه كام پذير را ندارد و رسيدن به چوني بهينه نياز به گذشت زمان دارد.

۴-۲- نشانه هاي رسيدن گلابي:

با بهره گيري از نشانه هاي زير مي توان به رسيده بودن ميوه گلابي پي برد:

۴-۲- ۱- سفتي بافت ميوه :

سفتي بافت ميوه را مي توان با بهره گيري از ايستادگي سنج (مقاومت سنج ۱ )اندازه گيري كرد.

۴-۲-۲- نشاسته ميوه :

بودن نشاسته در بافت ميوه را مي توان با بهره گيري از اثر محلول يد/پتاسيم يديد روي برش ميوه شناسايي و ارز يابي كرد.

۴- ۲-۳-مواد جامد محلول در آب :

مواد جامد محلول در آب را مي توان با بهره گيري از دستگاه رفركتومتر ۲ اندازه گيري كرد.

۴-۲-۴- جدا شدن ميوه از شاخه :

اگر ميوه رسيده باشد به آساني از شاخه جدا مي شود.

۴-۲-۵- رنگ زمينه پوست ميوه :

رنگ زمينه پوست ميوه را مي توان با بهره گيري از جدولهاي رنگ ويژه براي هر رقم شناسايي كرد.

بهره گيري از نشانه هاي بالا براي تعيين هنگام برداشت درباره همه رقمها و در همه منطقه ها يكسان نيست .

ممكن است درباره يك رقم نيز از منطقه اي به منطقه ديگر تغيير كند.

باغدار بايد بر پايه يافته هاي خود در بهره گيري از اين نشانه ها بهترين هنگام برداشت را براي هر رقم در منطقه كاشت برگزيند.

گزينش هنگام برداشت درباره رقمهاي زودرس مانند شاه ميوه مهمتر از رقمهاي دير رس است.

هنگام برداشت براي نگهداري در هواي كنترل شده ۳ داراي اهميت بيشتري از نگهداري در هواي معمولي است.

 


۵- نگهداري

۵-۱- ويژگيهاي لازم براي نگهداري:

ميوه هايي كه براي نگهداري در نظر گرفته مي شوند بايد داراي چوني بر گزيده ،بدون كوفتگي و يا ناهنجاريهاي فيزيولوژيكي بوده و هيچ نشانه اي از حمله قارچ و باكتري نداشته باشند.

همچنين بايد پاكيزه و بدون كمترين نم بگونه آب باشند.

۵-۲- گذاشتن در سردخانه:

پس از برداشت بايد هر چه زودتر ميوه را در سردخانه گذاشت و دما به را به اندازه اي كه در خور رقم ميوه باشد پايين آورد.
يادآوري – براي نگهداري دراز مدت پيش سرد كردن و گرفتن دماي تند ميوه لازم است.

۵-۳- روش نگهداري

:ميوه را بايد با دقت جابجا كرد و در بسته هايي گذاشت كه هوا به آساني در آن گردش كند. هنگامي كه كومه روي بار پاچيده شود انباشتگي ميوه بيش بيش از ۲۵۰كيلوگرم در متر مكعب از فضاي قابل بهره گيري مي باشد.

 

۶- شرايط بهينه نگهداري

۶-۱- دما:

گلابي ها را بايد در پايين ترين دماي ممكن ،تا اندازه اي كه از خطر يخ بستن پرهيز شود نگهداري كرد. بطور كلي بهترين نتيجه در دماي ۰/۵+ تا۱- زينه سلسيوس بدست آمده است.

يك زينه سلسيوس نابرابري در دماي نگهداري اثر ژرفي در انبار ماني دارد.
نشان داده شده است كه نگهداري در انبار سرد تا اندازه كمي سبب پايين آمدن نقطه يخ بستن ميوه مي شود.

بر اين پايه درباره گلابي هاي ويليامز ۴ سفارش شده است كه دماي آنرا در سردخانه كم كم از صفر تا -۱/۵ زينه سلسيوس پايين بياورند.

اين روش سبب افزايش انبار زماني به اندازه چشمگيري شده است ،ولي اجراي آن آسان نيست زيرا نمي توان دماي گنج (حجم) بزرگي از ميوه را در سردخانه پايين آورد و اندازه همگون نگه داشت.

دمای سردخانه:

رسيدن ميوه در طي نگهداري بستگي به گزينش دماي سردخانه دارد.

هنگامي كه دماي سردخانه پايين است ( ۰تا ۱- زينه سلسيوس )دگرگوني هاي مربوط به ويژگيهاي رسيدن گلابي به آرامي انجام مي گيرد.

و فرايند تكميلي رساندن آنرا بعد از بيرون آوردن از سردخانه در دماي بالاتر ضروري مي سازد.

از سوي ديگر در دماي معين (سه زينه سلسيوس براي كميس ۵ و چهار زينه سلسيوس براي رقم پاس كراسان ۶رسيدن كند است ولي مي تواند در سردخانه كامل شود.

برخي از رقمها تنها اگر دوره نگهداري در دماي پايين خيلي زياد نباشد مي توان در دماي بالاتر بطور كامل برسد (براي مثال ،كنتس ۷ ،ويليامز،كميس).

بالا رفتن ناگهاني دما مي تواند سبب آغاز رسيدن ميوه گردد.

اين فرايند رسيدن ،پس از پايين آوردن دما همچنان ادامه مي بايد و باز نمي ايستد.

۶-۲- دمه نسبي:

گلابي را بطور معمول مي توان در دمه نسبي بين ۸۵تا ۹۵درصد نگهداري كرد.

۶-۳- گردش هوا:

گردش هوا با نرخ ۲۰تا ۳۰بار هوادهي( تهويه) يا ۸۰تا ۱۰۰متر مكعب در ساعت براي هر تن ميوه سفارش مي شود. بهره گيري از با كس پالت به گردش هوا كمك مي كند.

۶-۴- مدت نگهداري:

جدول شماره يك مدت نگهداري در شرايط بالا گفته را براي شماري از رقمها بدست مي دهد. نگهداري نبايد بيش از آنچه كه براي حفظ چوني ميوه لازم است دنبال شود. براي آگاهي از چگونگي ميوه در سردخانه بايد بگونه مرتب از آن نمونه برداري و نمونه ها بررسي شود. نمونه برداري از ميوه بايد به روشي انجام گيرد كه پديدار شدن هر ضايعه اي به تندي شناسايي شود.

۶-۵- كارهاي لازم پس از پايان نگهداري:

دماي سفارش شده براي رساندن گلابي پس از نگهداري در سردخانه ۱۵تا ۱۸زينه سلسيوس است.

با بهره گيري از اتيلن مي توان به شتاب رسيدن گلابي افزود.گاز اتيلن بطور كلي با غلظت ۰/۱ تا ۰/۲ درصد در دماي ۱۸زينه سلسيوس و دمه نسبي ۹۰درصد مورد بهره گيري قرار مي گيرد.

۷- ساير فرايندهاي نگهداري

۷-۱- نگهداري در هواي كنترل شده:

در اين روش بيشتر از آميزه هاي گازي زير بهره گيري مي شود. كربن دي اكسيد ۱تا ۳درصد و اكسيژن ۲تا ۵درصد.
اين آميزه ها تنها به عنوان راهنما داده شده و كارشناسان بايد سفارشهاي لازم درباره آميزه هاي ديگر را بر پايه نياز ويژه هر رقم به كربن دي اكسيد و اكسيژن با توجه به شرايط محلي بدهند.

زيادي كربن دي اكسيد (بالاي ۵درصد) ممكن است سبب پديدار شدن ناهنجاريهايي مانند قهوه اي شدن و سخت شدن بافت ميوه در دوران نگهداري گردد.

لازم است از بكارگيري آميزه هايي كه داراي كربن دي اكسيد بالا هستند در نگهداري رقمهايي كه بويژه حساس به اين ناهنجاريها شناخته شده اند (براي مثال كميس و ويليامز )پرهيز كرد.

بهترين آميزه گازها همراه با دماي مورد نياز برخي از رقمها براي بدست آوردن بيشترين انبار ماني آمده است.

۷-۲- نگهداري در بسته هاي پلاستيكي:

بكارگيري پوششهاي ويژه از جنس پلاستيك كه در خور تماس با خوراكيها شناخته شده اند ،امكان مي دهد كه از كاهش وزن برخاسته در دوران نگهداري به اندازه چشمگيري كاسته شود.

و در برخي موردها مدت زمان نگهداري در سردخانه افزايش مي يابد.

پوششهاي پلاستيكي ويژه بايد داراي سوراخهاي ريزي باشند تا از گرد آمدن و افزوده شدن كربن دي اكسيد جلوگيري نمايد. اندازه كربن نبايد در درون پوشش پلاستيكي بيش از ۳ درصد شود .

زيرا افزايش آن سبب قهوه اي شدن تخمدان و گوشت ميوه مي شود. پوششهاي پلاستيكي ويژه ،انبار ماني چند رقم گلابي را چهار تا هشت هفته افزايش مي دهد.

نگهداري در بسته هاي پلاستيكي(یادآوری)

يادآوري ۱- شرايط داده شده براي نگهداري رقم ويليامز در هواي كنترل شده با ظرافت تنظيم گرديده و براي نگهداري در سردخانه نياز به برداشت ميوه در شرايط. ويژه و زمان دقيق مي باشد.

در برخي از كشورها مانند انگلستان نگهداري اين رقم در هواي كنترل شده سفارش مي شود.
يادآوري ۲- ترابري نياز به هواي كنترل شده ندارد.

سفارشهاي زير در باره نقش باغدار و ضايعات دوران نگهداري همانطور كه در متن اصلي آمده داراي سرشت كلي است.

بنابراين كارشناس موظف است در صورت نياز و با توجه به رقم مورد نظر تصميم گيري و بهره جويي نمايد.

ب -۱ نقش باغدار (تأثير محيط و روش كاشت )تأثير ناخواسته برخي از عاملهاي محيطي و فني كشاورزي در حال حاضر بهتر شناسايي شده است.

اگر عرضه به بازار از اولين هفته برداشت ضرورت داشته باشد بهتر آن است كه در شرايط زير گلابي را در سردخانه نگهداري نكرد و يا تنها مدت كوتاهي نگهداري كرد.

 

اين شرايط به شرح زير است:

– ميوه هايي كه خيلي درشت است.

– ميوه هايي كه از درختان جوان برداشته شده است.

– ميوه درخت هايي كه به آنها كود حيواني زياد يا كود نامتعادل داده شده بويژه اگر ازت كود زياد باشد.

-ميوه درخت هايي كه كم بار بوده و يا تازه هرس شده باشد.

-ميوه هايي كه در هواي باراني چيده شده است.

بايد يادآوري كرد كه بعد از يك تابستان خنك و مرطوب نگهداري بايد بطور دقيقي انجام بگيرد واز آبياري اضافي پرهيز شود زيرا آب اضافي ميوه تأثير ناخواسته اي در نگهداري دارد.

ضايعات در دوران نگهداري:

بطور كلي بين بيماري بين برداشت و ناهنجاريهاي فيزيولوژيكي بايد فرق گذاشته شود.

بيماريهاي بعد از برداشت:

شمار بيماريهاي بعد از برداشت بسيار است و معمولا از عاملهاي بيماريزا (قارچها ،باكتريها و غيره…)ناشي مي شود.

مبارزه با اين عاملها سخت و بهره گيري از احتياطهاي زير براي نگهداري سودمند است:

– رعايت دقت در جابجايي ميوه

– جدا كردن بي درنگ ميوه هاي سالم از ناسالم پيش از گذاشتن آنها در سالنهاي سردخانه

– گندزدايي مقدماتي سردخانه و بسته ها

– گندزدايي چند باره جاهاي بسته بندي

– از بين بردن سرچشمه هاي آلوده كننده در باغ مانند آفتها و ميوه هاي گنديده

– بهره گيري از مه پاشي با قارچ كش هاي مجاز

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه پرتابل یا متحرک صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه پرتابل (Portable refrigerator) یا سردخانه متحرک و یا سردخانه موبایل یکی دیگر از انواع سردخانه است که دارای یک شاسی مستحکم آهنی بوده و بوسیله ساندویچ پانل پلی یورتان عایق بندی شده است.

همانطور که از نام این دسته از سردخانه پیداست، آنها بوسیله کامیون و تریلی دارای قابلیت حمل و نقل و جابجایی می باشند.

به علت قابلیت جابجایی آسان و مقرون به صرفه بودن سال های زیادی مورد استفاده مصرف کنندگان مختلف قرار گرفته اند.

زمینه فعالت صنایع برودتی برادران حقیقی در خصوص سردخانه :

  • فروش سردخانه

  • تعمیرات سردخانه

  • خدمات پس از فروش سردخانه

  • ساخت سردخانه

  • نگهداری سردخانه

  • طراحی سردخانه

  • محاسبه سردخانه

  • اجرا سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

سيب يكي از قديمي‏ترين ميوه ‏هايي است كه بشر از دير باز شناخته و مورد استفاده قرار داده است بر اساس اطلاعات موجود به نظر مي‏رسد كه موطن اصلي درخت سيب در منطقه جنوبي قفقاز و آسياي صغير بوده و اين درخت اولين بار در كشورهاي ايران , مصر , يونان پرورش مي‏يافته است .

درخت سيب از گونه‏هاي مختلف جنس Malus از خانواده Rosaceae  مي‏باشد .

به عقيده بعضي از گياه شناسان جنس Malus خود زير جنس Pyrous بوده و بيست و پنج گونه سيب شناخته شده موجود تماماؤ اخلاف Malus Pyrous و Pyrous Bacata مي‏باشند .

در اثر پرورش و اصلاح نژاد , اين ميوه داراي ارقام گوناگون شده است كه در دامنه وسيعي از شرايط آب و هواي مختلف قابل كاشت بوده و با رعايت اصول به زراعي محصول قابل توجهي مي‏دهد .

در كشور ما نيز به علت مناسب بودن شرايط آب و هوايي اين محصول از قديم الايام مورد كشت و استفاده قرار مي‏گرفته و در ربع قرن اخير توليد آن افزايش چشمگيري يافته است .

بطوري كه در حال حاضر سطح زير كشت سيب در ايران تقريباؤ به ۱۲۴۰۰۰ هكتار و با توليدي حدود ۱۱۳۰۰۰۰ تن در سال مي‏رسد .

تعداد ارقام ايراني كه تا كنون مشخص گرديده به بيش از ۱۵۰ رقم بالغ مي‏شود و علاوه بر آن حدود ۳۰ رقم خارجي نيز به ايران وارد شده و كشت چند رقم آن متداول مي‏باشد .

يشترين سطح زير كشت به ارقام دير رس و قابل نگهداري در سردخانه اختصاص يافته است كه مهم‏ترين آن عبارتند از : زنوزمرند , عباسي , شميراني  گلدن دليشس , رددليشي , گراني اسميت , جاناتان , گاليا , شفيع آبادي و گلاب كهنز مي‏باشد كه سه رقم گراني اسميت , جاناتان , گاليا در سطح محدودي در باغهاي دولتي غرس شده‏اند .

سابقاؤ روش احداث باغات سيب در ايران به طريق سنتي با تراكم ۳۰۰ درخت در هكتار بوده ولي در سالهاي اخير احداث باغات با كشت متمركز ( سيستم Malling) با تراكم متوسط ۲۰۰۰ درخت در هكتار , رو به توسعه و گسترش مي‏باشد نگهداري سيب در ايران سابقه طولاني داشته و در بعضي از مناطق روستائي كشورمان روش‏هاي سنتي هنوز هم متداول مي‏باشد .

از جمله اين روشها پوشانيدن سيب توسط كاه , خاك و ماسه نرم ( به ويژه در مورد رقم شميراني ) و يا انبار كردن آن در زير زمين‏هاي خنك است .

امروزه در كشور استفاده از سرد خانه براي نگهداري اين محصول شديداؤ رواج يافته بطوريكه بخش قابل توجهي از ظرفيت سردخانه‏هاي بالاي صفر كشور به نگهداري سيب اختصاص يافته است و از اين حجم حدود ۹۰ درصد براي نگهداري سيب‏هاي گلدن دليشس و رد دليشس مورد استفاده   قرار مي‏گيرد .

ضرورت آشنا كردن علاقه‏مندان و دست اندركاران ذيربط به تكنيك نگهداري سيب در سردخانه با توجه به اهميت اقتصادي اين محصول و امكان توسعه صادرات آن موجب شد كه با استفاده از تجربيات حاصله در ايران و ساير كشورها بخصوص در مورد دو رقم گلدن دليشس و رد دليشس به تجديد نظر اين آئين كار اقدام شود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width=

آئين كار نگهداري سيب در سردخانه

۱ ـ هدف

هدف از تدوين اين آئين كار ارائه اصولي به منظور نگهداري سيب در سردخانه براي عرضه در خارج از فصل مي‏باشد كه رعايت آنها در مرحله برداشت۱،  جور كردن ، حمل به سردخانه ، در طول مدت نگهداري و هنگام خروج ميوه از سردخانه موجب حفظ هر چه بيشتر تازگي و ويژگيهاي خاص رقم سيب مورد عمل خواهد بود .

۲ ـ دامنه كاربرد

اين آئين كار در مورد ارقامي از سيب كه در داخل كشور توليد شده و داراي قابليت نگهداري خوب يا متوسط هستند قابل اجراست .
۲-۱-  ارقامي كه داراي قابليت نگهداري خوب يا متوسط هستند و مي‏توان آنها را از دو تا نه ماه در سردخانه نگهداري نمود به ترتيب قابليت نگهداري به شرح زير مي‏باشند :

رقم میوه               حداکثرمدت نگهداری به ماه

گولدن دلیشس                       ۹
گرانی اسمیت                        ۹
رد دلیشس                            ۷
زنوز                                     ۶
شمیرانی                              ۶
جاناتان                                   ۵
گالیا                                     ۵
عباسی                                ۵
شفیع آبادی                           ۳
گلاب کهنز                             ۲

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۳-  اصول روش نگهداري سيب

 

نگهداري سيب در سردخانه۲   به صورت تازه بر اصول زير متكي است :

۳-۱- نگهداري در دماي۳   كم به منظور :
۳-۱-۱-  كم و محدود نمودن تنفس و ساير فعاليتهاي حياتي ميوه
۳-۱-۲- كم و محدود نمودن فعاليت باكتريها , قارچ‏ها ( شامل كپكها و مخمرها ) و جلوگيري از فساد ميوه
۳-۱-۳- جلوگيري از تغييرات سريع كيفي ميوه از قبيل : تغيير رنگ , رسيدگي بيش از حد و آردي و نرم شدن ميوه
۳-۲-  نگهداري در رطوبت نسبي۴  بالا به منظور كاهش تبخير شديد و حفظ طراوت ميوه
ضمناً خارج نمودن يا بي اثر كردن گازهاي فرار ناشي از فعاليت حياتي سيب و همچنين نگهداري آن در سردخانه‏ هايي  كه داراي آتمسفر كنترل شده۵ هستند , مي‏تواند مدت نگهداري بعضي از ارقام سيب را طولاني‏تر كند .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۴-  برداشت

برداشت سيب به منظور نگهداري در سردخانه به دو طريق سنتي و نيمه مكانيزه به شرح زير انجام گيرد :

۴-۱-  وسائل لازم  براي برداشت سنتي
ـ ظروف مناسب برداشت نظير سطل , سبد , زنبيل , كيسه ميوه چيني و غيره
ـ سكوي برداشت
ـ نردبان
ـ ظروف حمل سيب به سردخانه مانند : جعبه، كارتن و غيره
ـ وسيله حمل به سردخانه مانند گاري , فرقون و وسايل موتوري مناسب و نظاير آن
۴-۲-  وسايل لازم براي برداشت نيمه مكانيزه
برداشت  نيمه مكانيزه در باغاتي ميسر است كه كاشت آن  طبق اصول صحيح از نظر فاصله درختها و رديفهاي آن صورت گرفته باشد .  در اين قبيل باغات علاوه بر وسائل مندرج در بند ۴ ـ ۱ وسائل زير نيز مورد استفاده قرار مي‏گيرد :
ـ تريلي برداشت
ـ ليفت تراك
ـ پالت۶
ـ باكس پالت۷
ـ وانت يا كاميون
۴-۳-  روش برداشت

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width= ۴-۳-۱-  زمان برداشت : سيب را بايد موقعي ( در مرحله‏اي از رسيدن ) برداشت نمود كه طولاني‏ترين عمر نگهداري را در سردخانه داشته باشد .  زمان برداشت تابعي است از رقم سيب , منطقه كاشت و نحوه داشت .
براي تشخيص مناسب‏ترين مرحله رسيدن ميوه به منظور نگهداري طولاني در سردخانه از ضوابط معيني مي‏توان استفاده نمود و مهمترين اين ضوابط عبارتند از :

ـ فاصله زماني بين حداكثر باروري شكوفه‏ها تا زمان برداشت : تعداد روزها براي تعيين مناسبترين برداشت از مرحله تمام گل (۸۰ درصد شكوفه‏ها باز شده باشند ) در مورد دو رقم گلدن دليشس و رد دليشس در مناطق مختلف ايران بين ۱۵۵ ـ ۱۳۵ روز مي‏باشد .

ـ رنگ ميوه : شدت رنگ مي‏تواند عامل تقريبي در برداشت محصول باشد معمولا سيب براي رنگ گيري نياز به شبهاي سرد و روزهاي آفتابي در ۸ ـ ۶ هفته قبل از برداشت دارد . در جدول پيوست شماره ۱ ميزان تقريبي رنگ ارقام رد دليشس و گلدن دليشس مناطق مختلف ايران نشان داده شده است .

يادآوري ۱ ـ زردي رنگ توسط دستگاه كالريمتر اندازه‏گيري شده و قرمزي رنگ با در نظر گرفتن مقدار رنگ زمينه آن در سيب برآورده شده است .

ـ مقاومت ( سختي و نرمي ميوه 🙂 براي اندازه‏گيري مقاومت ميوه معمولا باغداران با فشار انگشتان درجه نرمي و سختي ميوه را بر اساس تجربه بدست مي‏آورند ولي مي‏توان براي اين منظور از دستگاه سختي سنج۸  نيز استفاده نمود . جدول پيوست شماره ۱ مقاومت دو رقم سيب گلدن دليشس و رد دليشس را در مناطق مختلف ايران نشان مي‏دهد .

ـ تركيب شيميايي ميوه : منظور از تركيب شيميايي مواد جامد محلول در آب و اسيديته است براي اندازه‏گيري مواد جامد محلول در آب ( بريكس ) از دستگاه رفراكتومتر دستي استفاده  مي‏شود و اندازه‏گيري اسيديته در صورت وجود وسائل و مواد لازم انجام مي‏گيرد.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

ميزان تقريبي بريكس و اسيديته در  جدول پيوست شماره ۱ در مورد ارقام گلدن دليشس ورد دليشس آورده شده است .

باغداران هر منطقه مي‏توانند با استفاده از ضوابط فوق الذكر بهترين موقع برداشت ارقام سيب باغات خود را براي نگهداري در سردخانه مشخص نمايند .
يادآوري ۲ ـ چون قسمتي از رسيدن سيب در سردخانه انجام مي‏گيرد , لازم است آنرا قبل از رسيدن كامل برداشت نمود .

ضمناؤ از آنجا كه ميزان رسيدن در مدت نگهداري تأثير قابل ملاحظه‏اي دارد , صاحبان باغات با دست اندركاران ذيربط بايد بر اساس تجربيات خود با توجه به مدت نگهداري مورد نظر , زمان دقيق چيدن را مشخص نمايند .

۴-۴-  نحوه برداشت :
۴-۴-۱-  ميوه را بايد حتي المقدور در ساعات اوليه روز كه هوا خنك است , چيد و دقت نمود كه شبنم۱۱  و قطرات باران روي آن نباشد .
۴-۴-۲-  از هر گونه عملي كه موجب آسيب ديدن سيب مي‏گردد از قبيل : فشار انگشت , زخمي كردن ، پرتاب ميوه به درون ظروف و غيره بايد خودداري كرد و براي چيدن بايد از كارگران آموزش ديده استفاده نمود .
۴-۴-۳-  فقط ميوه‏هاي سالم را بايد براي نگهداري در سردخانه تخصيص داد واز اختلاط آن با ميوه‏هاي ناسالم ( زخمي , لهيده , پلاسيده , آفت‏زده , پوسيده , زير درختي و هر نوع عيب ديگر ) خودداري نمود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width=

۵-  جور كردن۱۲  و درجه بندي

منظور از جور كردن اين است كه سيب‏هاي سالمي را كه از درخت چيده شده از لحاظ رقم , اندازه , رنگ , ميزان رسيدگي و ساير مشخصات جور كرده و سيب‏هاي مشابه را در ظروف جداگانه قرار داد .
اين  عمل مي‏تواند در باغ بلافاصله پس از چيدن و يا در سردخانه قبل از قرار دادن سيب در اتاق‏هاي اصلي نگهداري انجام شود .

در اين مرحله بايد دقت كافي نمود كه اگر احيانا تعداد معدودي ميوه‏هاي معيوب مندرج در بند ۴ ـ ۴ ـ ۳ با سيب‏هاي سالم مخلوط شده باشند از آنها تفكيك گردد .

در صورتيكه درجه بندي سيب‏ها مورد نظر باشد , مي‏توان طبق استاندارد ملي ايران شماره ۳۴۷ ( ويژگيهاي سيب ) همزمان با جور كردن و يا پس از نگهداري در سردخانه و بلافاصله قبل از عرضه به بازار , عمل درجه بندي را انجام داد .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۶-  بسته بندي

هدف اصلي از بسته بندي ميوه در اين آئين كار اين است كه بتوان سيب را با حداقل ضايعات , حمل و نقل , نگهداري و به بازار مصرف عرضه نمود .
۶-۱-  ظروف مورد استفاده بايد از موادي ساخته شده باشند كه به اندازه كافي مقاوم بوده تا در هنگام حمل و نقل , نگهداري در سردخانه و عرضه به بازار مصرف از خسارات احتمالي به ميوه جلوگيري شود .
۶-۲-  كف و ديوارهاي ظروف بسته بندي بايد صاف و نرم بوده و هيچ نوع وسيله و لوازمي از قبيل ميخ يا بست‏هاي فلزي , زوايا و برجستگيهاي تيز و غيره كه به ميوه آسيب وارد نمايد در آنها موجود نباشد .  ظروف نگهداري سيب در سردخانه بايد داراي منافذ لازم براي رسيدن هواي سالن سردخانه به ميوه‏هاي محتوي آن باشد .

۶-۳-  ظروف مورد استفاده براي نگهداري ميوه نبايد آلوده به قارچ و ميكروارگانيسم‏هاي ديگر باشد و بهتر است  قبل از گذاشتن سيب در آنها مورد نظافت و ضد عفوني قرار گيرند .
۶-۴-  پوشال ( اعم از گياهي يا كاغذي ) نبايد در سردخانه مورد استفاده قرار گيرد .  در بعضي از موارد استفاده از كاغذهاي غير قابل نفوذ رطوبت و ورقه‏هاي پلي اتيلني ( بخصوص در مورد گولدن دليشس ) به استثنأ سيب‏هايي كه به اسكاله حساسيت دارند , متداول است .
يادآوري : براي اطلاع بيشتر در مورد مشخصات جعبه‏هاي نگهداري و حمل و نقل سيب مي‏توان از استاندارد جعبه‏هاي چوبي مخصوص بسته بندي ميوه و سبزيهاي تازه به شماره ۱۲۷۷ ايران و يا ساير استانداردهاي مربوطه استفاده نمود .

 width=

۷- انتقال به سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۷-۱-  بهتر است ظروف حاوي سيب را در همان روز برداشت با يكي از وسايل مندرج در بندهاي ۴ ـ ۱ و ۴ ـ ۲ كه متناسب با حجم ظروف و ساير مقتضيات باشد هرچه سريع‏تر به سردخانه منتقل نمود .
۷-۲- در صورتيكه انتقال سيب به سردخانه در همان روز برداشت ميسر نباشد .  ولي امكان خنك كردن و خنك نگهداشتن آن در محل برداشت موجود باشد بايد از اين امكانات براي سرد كردن ميوه قبل از انتقال به سردخانه استفاده نمود .

۷- ۳- در صورتيكه حمل فوري سيب به سردخانه ميسر نبوده و تسهيلاتي هم براي سرد كردن در اختيار نباشد بايد ظروف حاوي ميوه را در اتاقهاي زيرزميني يا محل مسقف و يا زير سايبان نگهداري و در اسرع وقت نسبت به انتقال آن به سردخانه اقدام نمود .

يادآوري ۱-  استفاده از وسائط نقليه مجهز به تجهيزات سرد كننده براي انتقال سيب به سردخانه بخصوص اگر فاصله سردخانه تا مبداء حمل زياد باشد , ضروري است و در اين صورت ظروف حاوي ميوه بايد به نحوي چيده شوند كه جريان هوا در بين آنها به راحتي انجام گيرد و ساير الزامات از قبيل سرد كردن و نظافت و ضد عفوني داخل آن , مد نظر باشد .

يادآوري ۲-  در موارديكه معابر منتهي به سردخانه ناهموار باشد بايد به راننده وسيله نقليه سفارش نمود طوري وسيله نقليه را براند كه موجب ايجاد لرزشها و حركات شديدي كه سبب خسارت به سيب مي‏شوند , نگردد .

۸ ـ طرز عمل در سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۸-۱-  به محض رسيدن سيب به سردخانه و قبل از چيدن ظروف آن در محل اصلي نگهداري بايد از آن نمونه برداري كرده و مشخصات نمونه را در فرم پيشنهادي پيوست شماره ۲ درج و به امضاي صاحب كالا رساند .
در صورتيكه دماي ميوه پايين نيامده باشد بايد به فوريت آنرا سرد نمود .  اين عمل با قرار دادن ظروف حاوي ميوه در سالن پيش سرد كن و تقليل دماي آن تا پائين‏تر از ده درجه سلسيوس با گرداندن هواي سرد انجام مي‏پذيرد .

براي سرعت عمل بيشتر بايد ظروف را كنار هم يا روي هم طوري چيد كه هواي سرد در حين گردش به راحتي به تمام سيب‏ها برسد .

 width=
۸-۲-  پس از پايين آمدن دماي سيب , ظروف حاوي آن را بايد به محل اصلي نگهداري در سردخانه منتقل نمود .  و صرف نظر از نوع تسهيلاتي كه براي چيدن ظروف در آن محل موجود باشد .  بايد ظروف را طوري در كنار هم قرار داد كه هواي سردخانه در حين گردش به راحتي به تمام ظروف و محتوي آن برسد .

ضمنأ براي سهولت نمونه برداري به منظور كنترل عوارضي احتمالي بهتر است ارقام مختلف سيب بطور جداگانه از هم چيده شوند و در موارديكه ميوه‏هاي متعلق به چند باغدار در يك سالن نگهداري مي‏شوند نيز بايد منفك از هم قرار گيرند .
يادآوري ۱- مناسب‏ترين حد استفاده از فضاي اتاق‏هاي نگهداري سردخانه معادل ۲۵۰ ـ ۲۰۰ كيلوگرم سيب در هر متر مكعب فضاي قابل استفاده مي‏باشد .
يادآوري ۲- حداقل فاصله سطح بالايي جعبه‏ها از سقف نبايد از Cm 60 و از ديوارها از Cm 15 كمتر باشد .

۸-۳- دما : بطور كلي هر قدر دماي نگهداري سيب پايين‏تر باشد رسيدن ميوه كندتر و از دست دادن رطوبت آن و ضايعات ناشي از نگهداري در سردخانه كمتر خواهد بود .  در هر حال هنگام تعيين دماي نگهداري بايد نكات ديگري را نيز مد نظر داشت .

نقطه انجماد سيب بسته به رقم و سال برداشت متغير است و معمولا بين ۲/۸ تا ۲/۲ ـ درجه سلسيوس بوده و به اين لحاظ نبايد اين ميوه را در دماي كمتر از ۱ ـ درجه سلسيوس نگهداري نمود . هر چند ارقام رد دليشس و گلدن دليشس در دماي ۱ ـ درجه سلسيوس به مدتهاي طولاني ۸ ـ ۶ ماه قابل نگهداري هستند ولي اين امر مستلزم گردش يكنواخت هوا بوده و براي جلوگيري از يخ زدن ميوه معمولا دماي صفر درجه سلسيوس توصيه مي‏شود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۸-۴- رطوبت نسبي : رطوبت نسبي در سالن اصلي نگهداري سيب نبايد از ۹۰ درصد كمتر باشد .  زيرا كم شدن رطوبت نسبي باعث افزايش تبخير رطوبت ميوه شده و نهايتأ موجب چروكيدگي و كاهش وزن آن مي‏گردد .
از طرفي رطوبت‏هاي نسبي بالاتر از ۹۵ درصد نيز در صورتيكه گردش هوا يكنواخت نباشد , روي سطح ميوه و ديوارها به صورت شبنم درآمده و سبب نشو و نماي قارچها مي‏گردد كه به نوبه خود باعث خسارت ميوه و آلودگي سالن مي‏شود .

بنابراين استفاده از رطوبت نسبي بالاتر از ۹۰ درصد فقط در صورتي ميسر است كه سيستم مناسب گردش هوا مانع تشكيل شبنم باشد .  در هر صورت تقليل وزن سيب در رطوبت نسبي حدود ۹۰ درصد ناچيز بوده و در رطوبت نسبي ۸۵ درصد نيز قابل اغماض مي‏باشد .

۸-۵- گردش هوا : حجم هوايي كه براي سرد كردن ميوه بكار مي‏رود بايد بين ۴۰ ـ ۳۰ متر مكعب در دقيقه براي هر تن۱۳  باشد .  طرز چيدن بسته‏هاي سيب بايد طوري باشد كه توزيع هوا بين بسته‏ها به صورت يكنواخت انجام گيرد . و از ايجاد زواياي مرده ( جايي كه هواي سرد به اندازه كافي به آن نرسد ) جلوگيري شود .

سطح بالايي جعبه‏هاي ميوه كه روي هم چيده شده بايد پايين‏تر از محل ورود هواي سرد باشد .  بعضي از سردخانه‏ها مجهز به دستگاه تهويه براي خروج تدريجي گازهاي فرار كه ناشي از تنفس ميوه و رسيدن آن مي‏باشد بوده و در بعضي ديگر عمل تهويه را با باز كردن در سالن‏ها انجام مي‏دهند .

لازم به تذكر است كه تأثير سوء افزايش گازهاي فوق الذكر در دماي پايين نگهداري سيب قابل توجه نبوده و محل ترديد مي‏باشد .
۸-۶- در سردخانه‏هايي كه مجهز به كنترل آتمسفر مي‏باشند , مي‏توان با تغيير در نسبت اجزاء متشكله هواي سردخانه مخصوصأ بي اكسيد كربن و اكسيژن مدت نگهداري سيب را طولاني‏تر كرد .  اجراي اين منظور مستلزم رعايت نكاتي است كه در پيوست شماره ۳ به آن اشاره شده است .

يادآوري : استفاده از پوشش بعضي از انواع پلاستيك كه براي مواد غذايي مضر نباشند مي‏تواند كاهش وزن را در مدت نگهداري تقليل دهد .  با پوشاندن سطح داخلي جعبه‏هاي حاوي سيب از قبيل گلدن دليشس بوسيله ورقه‏اي از پلاستيك۱۴  و يا كاغذهاي مومي و يا با پوشاندن كومه‏اي از جعبه‏هاي سيب نتايج جالب توجهي بدست آمده است .

 width=

۹- كنترل سيب‏ها در سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۹-۱- از آنجا كه در طول مدت نگهداري سيب در سردخانه عوارضي بروز مي‏كنند كه اگر به موقع كشف و شناخته نشوند و از توسعه آنها جلوگيري نگردد خسارات قابل توجهي ببار مي‏آورند.

لذا لازم است كه از سيب‏هاي موجود در سالن‏هاي مختلف سردخانه در فواصل زماني معين (۵ تا ۱۰ روز يكبار و مرجحأ هفته‏اي يكبار ) نمونه برداري كرده و نمونه‏ها را مورد معاينات دقيق قرار داده و به محض تشخيص بروز عارضه‏اي در صورت امكان از توسعه آن جلوگيري و در غير اين صورت نسبت به عرضه آن به بازار اقدام نمود

۹ ـ ۲ ـ عوارضي كه ممكن است در طول مدت نگهداري سيب در سردخانه بروز نمايد عبارتند۱۵ از :

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۱- عوارضي كه منشأ باغي دارند :

Water core

Bitter pit

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۲- عوارضي كه ناشي از پيري و طول مدت نگهداري هستند :

Mealy break down
Internal break down
Senile brown core

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۳- عوارضي كه منشأ آن سرماي اضافي است :

Freezing injury
Soft scald
Soggy break down
Brown core
Internal browning

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۴- عوارضي كه منشأ آن تركيب هواي سردخانه در آتمسفر كنترل شده مي‏باشد ( كمي اكسيژن زيادي بي اكسيد كربن ) :

Skin shrivel
off flavours and odours

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۵- عوارضي كه منشأ آن گاز آمونياك مي‏باشد :

در سرد خانه‏هايي كه در سيستم سرمازاي آن از سيال آمونياك استفاده مي‏شود نشت گاز موجب تغيير رنگ و رسيدن سريع ميوه و حساسيت ميوه به حمله قارچها مي‏گردد .
۹-۲-۶- عوارضي كه منشأ قارچي دارند :

Blue mold Rot
Gray mold Rot
Apple scald
Pink Rot
Bull’S Eye Rot
Black Rot
Alternaria Rot
Bitter Rot
Brown Rot

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

يادآوري ۱-  قارچهاي مولد عوارض فوق اكثرا از راه منافذي كه در نتيجه خراش پوست سيب يا ضرب خوردگي آن ايجاد مي‏شود به بافت ميوه نفوذ كرده و سبب بروز عارضه مي‏گردند .  شايع‏ترين قارچهاي مولد عوارض فوق گونه‏هاي Penicillium، Cladosporium و Alternaria مي‏باشند .

يادآوري ۲-  در صورتيكه شناخت قارچهاي موجود در هواي سردخانه ضروري باشد مي‏توان با قرار دادن پتري درشهايي كه حاوي مواد غذائي مناسب براي قارچ‏ها باشند در سالن سردخانه و متعاقبأ انتقال آنها به اينكه با تورهايي كه روي دماي مناسبي تنظيم شده باشند و معاينه بعدي آنها به وجود قارچهاي موجود در هواي سردخانه و ميزان تراكم آنها پي برد .

۹-۲-۷- عوارضي كه علل نامشخص دارند :
Storage scald
Janathan spot
Black scald

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۳- نحوه نمونه برداري سيب از سالن‏هاي سردخانه

۹-۳-۱- شروع نمونه برداري بايد همزمان با شروع بروز عوارضي در حساسترين رقم سيب منطقه باشد .

۹-۳-۲-  فواصل نمونه برداري مي‏تواند بر اساس قرار داد منعقده بين سردخانه دار و صاحب ميوه باشد .

۹-۳-۳-  نمونه برداري بايد از هر كومه و از هر رقم بطور اتفاقي از قسمتهاي مختلف كومه‏هاي متعلق به هر يك از صاحبان ميوه بطور جداگانه انجام گيرد .
۹-۴- نحوه كنترل ميوه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۴-۱  بررسي ظاهري ميوه : سيب‏هاي نمونه برداري شده را از لحاظ ظاهر و بروز عوارض مندرج در بند ۹ ـ ۲ مورد معاينه قرار داده و در صورت مشاهده هر يك از عوارض نامطلوب ظاهري ، اقدام مقتضي در زمينه كنترل عارضه , اطلاع به صاحب كالا يا عرضه آن به بازار صورت گيرد .
۹-۴-۲-  پس از معاينه ظاهري , سيب‏هاي مورد نمونه برداري را بطور عمودي و افقي بريده و مقاطع آن را از نظر عوارض داخلي مندرج در بند ۹ ـ ۲ معاينه كرده و در صورت مشاهده هر يك از عوارض مذكور , طبق قسمت اخير بند فوق الذكر عمل شود .

۹-۴-۳- در صورتيكه سيب‏هاي مورد معاينه از نظر ظاهري و همچنين در مقاطع عمودي و افقي داراي عيب مشهودي نبوده ولي اطلاع از وضع كيفي به منظور پيش بيني امكان ادامه نگهداري آن مورد توجه باشد مي‏توان با اندازه‏گيري مواد جامد محلول در آب , اسيديته و مقاومت نمونه‏ها و مقايسه نتايج حاصله با جدول پيوست شماره يك از وضع كيفي و امكان ادامه نگهداري و مدت تقريبي آن مطلع شد .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width=

پيوست شماره ۳- كنترل آتمسفر در سردخانه

دو عامل محيطي دما و مقدار اكسيژن موجود در هوا بيشترين تأثير را در ميزان تنفس ميوه دارند .
كاهش اكسيژن موجود در هواي سردخانه از طريق كنترل آتمسفر سالن‏هاي سردخانه بدست مي‏آيد.

كنترل آتمسفر در سردخانه به عنوان مكملي بر كنترل دما و رطوبت در جهت افزايش عمر نگهداري سيب مي‏باشد
اجراي اين منظور فقط در سالن‏هايي ميسر است كه به نحوي ساخته و مجزا شده باشند كه غير قابل نفوذ گازها بخصوص اكسيژن و دي اكسيد كربن باشند . هواي داخل اين سالن‏ها طوري تغيير داده مي‏شود كه ميزان اكسيژن آن كمتر و دي اكسيد كربن آن بيشتر از هواي معمولي باشد .

براي جلوگيري از نفوذ گازها بايد جداره‏هاي سالن‏هاي سردخانه با مواد غير قابل نفوذ اكسيژن و دي اكسيد كربن پوشانده شود .  اين مواد بايد داراي ويژگيهاي زير باشند :
ـ علاوه بر غير قابل نفوذ بودن در برابر اكسيژن و دي اكسيد كربن نبايد بر اثر نوسان دما و رطوبت هواي سالن ترك خورده يا تاول بزنند.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

ـ به قارچها و باكتريها مقاوم باشند.
ـ بعد از ماليدن و خشك شدن بدون بو باشند.
ـ به راحتي با سطح زيرين چسبندگي داشته باشند.
ـ ماليدن آنها آسان باشد.
ـ ارزان باشند.
ـ قليائي نبوده و دي اكسيد كربن را جذب نكنند.
ـ بطور قابل قبولي به صدمات مكانيكي مقاوم باشند.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

امروزه مواد مناسب زيادي براي اين منظور در دسترس است ولي در عمل از روشهاي اصولي زير بيشتر استفاده مي‏شود :
ـ پوشاندن سطح داخلي جداره‏هاي سالن با ورقه‏هاي فلزي كه سر آن در يك زمينه چوبي رو بهم آمده باشد .
ـ نصب پانل‏هاي ساندويچي پيش ساخته روي ديوارها
ـ ماليدن يك ماده قيري به ضخامت ۷ ميليمتر روي ديوارها
ـ استفاده از ماده پلاستيكي مناسبي كه خود بخود سخت مي‏شود همراه با فيبر شيشه‏اي به منظور تقويت آن .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

رعايت دقت در انجام هر يك از موارد فوق براي كسب نتيجه رضايت‏بخش ضروري است و نكاتي كه بايد رعايت شود به شرح زير است :
در مورد استفاده از ورقه‏هاي فلزي و پانل‏هاي ساندويچي نبايد هيچگونه نقصي در محل اتصالات وجود داشته باشد .  پوشش قيري را بايد بطور يكنواخت و بدون ترك و نقص ماليد .

در سطح ۱۸۰ متر مربع از يك سالن ۵۰ تني سيب وجود تقريبي ۳ سانتي متر مربع ترك‏هاي ريز قادر است بحدي موجب نشت دي اكسيد كربن و اكسيژن شود كه تقريبأ حفظ غلظت آنها را غير ممكن سازد .
تغيير فشار هواي خارج , باد و نوسان دماي هواي سالن سردخانه موجب تغييرات جزئي ولي مهم فشار هواي داخل سالن مي‏شوند .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

لوازم خارج كننده دي اكسيد كربن اضافي از هواي سردخانه

اگر قرار باشد ميوه را در آتمسفري كه گاز دي اكسيد كربن آن بيش از حد معمول باشد نگهدارند در اين صورت علاوه بر در اختيار داشتن يك سالن غير قابل نفوذ گاز (Gas tight Store)تنها الزام مورد نياز وسيله‏اي است كه بتواند بطور مثبت غلظت دي اكسيد كربن را كنترل نمايد .

اين منظور با نصب دو لوله با قطر تقريبي ۵ ـ ۴ سانتيمتر ( بسته به حجم سالن سردخانه ) كه يكي از آنها در قسمت مكش فن و ديگري در سمت ورود هوا به سالن نصب مي‏شود انجام مي‏گيرد . در خارج از سالن , شيرهايي در روي اين لوله‏ها براي تنظيم ورود يا خروج هوا از سالن نصب مي‏گردد .

هرگاه غلظت گاز دي اكسيد كربني كه توسط ميوه توليد مي‏شود , زياد شود , شيرهاي تهويه را براي خروج قسمتي از دي اكسيد كربن اضافي باز مي‏كنند .  بدين وسيله مي‏توان اين گاز را در سطح مورد نظر تنظيم و حفظ نمود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

نگهداري سيب در محيط كم اكسيژن ( براي مثال غلظت ۲ درصد اكسيژن ) به تجهيزات اضافي مانند واحد جذب كننده دي اكسيد كربن نيازمند مي‏باشد .  در اين قبيل موارد غلظت دي اكسيد كربن از طريق تهويه هواي سردخانه كنترل نمي‏شود بلكه مقدار اضافي آن بوسيله ماده مناسب جذب مي‏شود.

تنفس ميوه باعث جذب اكسيژن و توليد دي اكسيد كربن مي‏گردد و از آنجا كه هر ليتر يا هر متر مكعب گاز دي اكسيد كربن باعث جايگزيني معادل هم حجم آن از هواي خارج مي‏شود كه فقط ۱/۵ آن را اكسيژن تشكيل مي‏دهد .

در نتيجه با جذب پياپي گاز بي اكسيد كربن و جانشيني آن بوسيله هوا مي‏توان غلظت دي اكسيد كربن و اكسيژن هواي سردخانه را در سطح معيني تنظيم و حفظ نمود.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

جذب كننده دي اكسيد كربن۱۶
راههاي متعددي براي خارج كردن دي اكسيد كربن از سالن سردخانه وجود دارد ولي تعداد معدودي از آنها براي استفاده در ساختمانهاي كشاورزي مناسب هستند .

 width=

مشخصات اساسي يك واحد جذب كننده به شرح زير مي‏باشد :

ـ نصب و كار كردن آن آسان باشد .
ـ كاركردن با آن آسان و نيازمند كمترين توجه باشد .
ـ طرح آن ساده و ساختمان آن سبك بوده و نيازي به تجهيزات با فشار زياد نباشد .
ـ جاي كمي را بگيرد .
ـ ماده‏اي براي جذب داشته باشد كه از آن مواد فرار مضر به كالا خارج نشود .
مواد مختلفي كه در حال حاضر براي جذب كننده‏ها بكار مي‏روند عبارتند از :
ـ محلول سود سوز آور
ـ آب آهك
ـ محلول اتانول آمين ( منو ـ دي ـ تري)
ـ آب
ـ كربنات پتاسيم
ـ الك مولكولي ( سيليكات مضاعف كلسيم و آلومينيوم )
ـ كربن فعال
ـ آهك خشك
ـ غشأ نيمه تراوا

مواد فوق به استثناي آب , الك مولكولي , كربن فعال و غشأ نيمه تراوا بر اساس واكنش‏هاي شيميايي عمل مي‏كنند .
اخيرا در بعضي از كشورها مخلوط هواي داخل سالن‏هاي سردخانه را در خارج از سالن به مقادير دلخواه تنظيم و به داخل سالن هدايت مي‏كنند .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۱- بايد توجه داشت كه شرايط اقليمي منطقه و رعايت نكات به زراعي در هنگام نشو و نماي ميوه (از قبيل : برگردان خاك , هرس صحيح , كود مناسب , آبياري به موقع , سمپاشي ضروري و غيره ) در كيفيت و مدت نگهداري ارقام قابل نگهداري سيب تأثير قابل ملاحظه‏اي دارد .
۲-  اصول كلي ساختماني و تأسيساتي سردخانه مشمول آئين كار شماره ۱۶ ـ ۱۸۹۹ ايران مي‏باشد
۳- براي اطلاع بيشتر در مورد تعاريف و اندازه‏گيري كميت‏هاي فيزيكي مؤثر در نگهداري سيب در سردخانه به استاندارد ” شرايط فيزيكي نگهداري ميوه و سبزيجات در سردخانه ” شماره ۲۱۹۹ ايران مراجعه شود .
۴-  براي اطلاع بيشتر در مورد تعاريف و اندازه‏گيري كميت‏هاي فيزيكي مؤثر در نگهداري سيب در سردخانه به استاندارد ” شرايط فيزيكي نگهداري ميوه و سبزيجات در سردخانه ” شماره ۲۱۹۹ ايران مراجعه شود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۵-Controled atmosphere stores
۶- جهت اطلاع بيشتر به استاندارد ويژگيهاي پالت چوبي مسطح شماره ۲۶۷۷ ايران مراجعه شود .
۷- منظور از باكس پالت جعبه‏هايي است كه ظرفيت آن ۳۰۰ ـ ۲۵۰ كيلوگرم بوده و توسط ليفت تراك حمل و نقل مي‏گردد و مزيت آن نسبت به جعبه‏هاي معمولي اين است كه در حجم برابر مقدار بيشتري سيب را نگه مي‏دارد .
۸-Pressure tester
۹- براي اندازه‏گيري مواد جامد محلول در آب ( بريكس ) و اسيديته به استاندارد روش‏هاي آزمون آب ميوه‏ها شماره ۲۶۸۷ ايران مراجعه شود .
۱۰-  سيب جزو ميوه‏هاي Climacteric است .
۱۱-Condensation
۱۲-Sorting
۱۳- در صورتيكه اندازه‏گيري سرعت جريان هوا به منظور تنظيم ميزان جابجايي آن مورد نظر باشد مي‏توان از دستگاه Anemometr استفاده نمود .
۱۴-  يكي از انواع پلاستيك كه براي پوشاندن كومه جعبه‏هاي سيب بكار مي‏رود تارپولين Tarpanlin مي‏باشد .
۱۵-نشريه‏اي جهت شناخت اين عوارض و علل آن و طرز پيشگيري از توسعه آن در دست تهيه مي‏باشد .
۱۶- Scrubber

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سرد خانه زیر صفر صنایع برودتی برادران حقیقی:

تعریف سردخانه زیر صفر

سردخانه های زیر صفر ( below zero refrigerators ) یکی از انواع سردخانه هاست که جهت انواع محصولاتی که نیازمند نگهداری در شرایط انجماد هستند استفاده میگردد.

محصولات پروتئینی و فاسد شدنی و حتی برخی از میوه جات. درجه ی حرارت اینگونه سردخانه ها گاهی به ۳۲ درجه زیر صفر نیز می رسد.

این گونه سردخانه ها در ظرفیت های مختلفی بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند.

قیمت سردخانه زیر صفر با توجه به ابعاد و اسب بخار مورد نیاز و دمای مورد نیاز متغیر است.

سیستم تبرید سردخانه های زیر صفر کوچکتر معمولی فریونی بوده، و برای سردخانه های بزرگتر از آمونیاک جهت این امر استفاده می شود.

کاربردهای فراوان سردخانه های زیر صفر از فروشگاه های بزرگ گرفته تا مرغداری ها و گاو داری ها.

موارد استفاده سردخانه های صنعتی زیر صفر

محصولاتی که نیاز به نگهداری در شرایط انجام دارند مانند انواع بستنی، کره، همبرگرهای آماده، پنیر پیتزا و غیره از این قبیلند.

همچنین مواد پروتویینی شامل گوشت قرمز، مرغ و ماهی از دیگر محصولاتی هستند که لازم است در سردخانه زیر صفر نگهداری شوند.

برخی میوه ها مانند خرما نیز در این گونه سردخانه ها نگهداری می گردند. به طور کل بسیاری از مواد فاسد شدنی قابلیت انبار کردن در سردخانه های زیر صفر را دارند.

همانطور که بیشتر گفته شد به طور معمول ظرفیت های مورد استفاده در سردخانه های زیر صفر یا sub zero refrigerators بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار می باشد.

با توجه به تناژهای معمول مورد استفاده بازه های قیمتی زیر جهت انواع سردخانه ی زیر صفری مورد استفاده قرار می گیرد.

جهت ظرفیت هایی بین ۱٫۵ تا ۲ اسب بخار، قیمتی بین ۴ تا ۹ میلیون تومان، و برای ظرفیت ۳ و ۴ اسب بخار، قیمتی مابین ۷ تا ۱۱ میلیون تومان مرسوم است.

برای ظرفیتهای ۵٫۵ تا ۱۰ اسب بخار نیز قیمتی بین ۱۱ تا ۲۲ میلیون تومان متصور است.

همچنین برای ظرفیت های بین ۱۳ تا ۳۰ اسب بخار، رنج قیمتی ما بین ۱۸ تا ۴۵ میلیون تومان موجود است.

بین ظرفیت های ۳۵ تا ۷۰ اسب بخاری، سردخانه های زیر صفر قیمتی ما بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان قیمت گذاری می گردند.

منبع: شرکت صنایع غذایی مهرشهر

معرفی صنایع برودتی

معرفی صنایع برودتی برادران حقیقی – ساخت سردخانه و تونل انجماد

سرد خانه ها

سردخانه فضایی است که در آن یک یا چند نوع محصول یا مواد غذایی که طبق یک دمای خاص تعیین شده است نگهداری می شود.

سرد خانه ها از نوع دما به چند دسته تقسیم می شوند:

  1. سرد خانه بالای صفر:دمای سرد خانه از ۴+ تا ۱+ درجه سانتی گراد می باشد.
  2. سرد خانه زیر صفر : دمای سرد خانه از ۱۸- تا ۲۰- درجه سانتی گراد می باشد.
  3. سرد خانه های زیر صفر نگهداری بستنی: دمای سرد خانه ۲۵- درجه سانتی گراد می باشد.
  4. سرد خانه بالای صفر(تونل ماست)که دمای آن ۱+ درجه سانتی گراد می باشد.

در سردخانه یا تونل انجماد به دو نوع بدنه استفاده می شود:

  1. بدنه ثابت (چوب و ورق)
  2. بدنه متحرک (ساندویچ پانل)

۱- بدنه های ثابت:

که در این نوع محل مورد نظر به وسیله مصالح ساختمانی ساخته میشود و بعد از اتمام کارهای ساختمانی ،آن محل به وسیله چوب کلاف بندی شده و بعد از آن بین کلاف های چوب به وسیله عایق پلاستو فوم (پلی استارین) یا عایق پلی یورتان عایق کاری میشود و در مرحله بعد جهت گرفتن نما روی عایق ها به وسیله ورق (گالوانیزه .گالوانیزه رنگی. آلمینیوم.استیل و …) پوشش داده میشود و در مرحله آخر جای اتصال ورق بوسیله گرده ماهی کار گذاشته و کنجها و جای ستونها بوسیله نبشی آلمینیومی یا گالوانیزه جهت شکیل تر شدن کار پوشش داده میشود.

در این نوع بدنه فقط کف سرد خانه از عایق پوشیده می شود و در انتها روی آنها سنگ کاری یا کاشی کاری توسط کارفرما انجام می گردد.

۲-بدنه متحرک :

در این نوع بدنه . دیواره ها از قبل آماده که روکش داخل و خارج آن می تواند دو رو ورق یا یک رو ورق می باشد از ورقهای مختلف و بین ورقها عایق پلاستو فوم یا پلی یورتان جا داده میشود.

پانلها بصورت فاق و زبانه به یکدیگر بوسیله پیچ و مهره یا قفلهای مخصوص به هم متصل می شوند.

در سرد خانه های بالای صفر ضخامت عایق پلاستو فوم ۷ سانتی متر در نظر گرفته میشود.

در سرد خانه های زیر صفر ضخامت عایق پلاستو فوم ۱۰ سانتی متر در نظر گرفته میشود.

در تونل انجماد ضخامت عایق پلاستو فوم ۱۵ سانتی متر در نظر گرفته میشود.

سرد خانه بالای صفر ۷ سانت . زیر صفر ۱۰ سانت و تونل انجماد ۱۵ سانت ضخامت عایق در نظر گرفته میشود.

در سرد خانه هایی که عایق پلاستو فوم کار گذاری می شود نوع عایق را بر مبنای p محاسبه میگردد که (۲۰ . ۲۵ . ۳۰ ) همان وزن مخصوص عایق برای یک متر مکعب است (هر متر مکعب عایق ۲۰ کیلو وزن دارد =p20 ) و عایق پلی یورتان را بر مبنا دانسیته که معمولا ۳۸-۴۰ کیلو گرم بر متر مکعب است.

در یخسازی و آیس بانک بدنه ساخته شده از ورق سیاه است که جداره بیرونی آن عایق بندی میشود و نمای خارجی ورق کاری میشود.

در سرد خانه و تونل انجماد دربها در دو نوع استفاده می گردند:

ریلی (کشویی و لیفتراک رو ) و دربهای لولایی

ضمنا در سرخانه های بزرگ می توان عایق کاری بدنه را بوسیله پیچ و رولپلاک انجام داد و در آخر روی آنها را طوری کشیدکه بعدا توسط کارفرما کاشی کاری یا سیمان کاری می شود.

تونل انجماد

به فضایی گفته میشود که در آن یک محصول به دمای خاص تعیین شده و در زمان استاندارد معین شده برسد که خاصیت اصلی مواد در آن حفظ شود.

دمای تونل انجماد از ۳۰- تا ۴۰- سانتیگراد می باشد.

مبنای محاسبه تونل انجماد بر مبنای نوع محصول . مقدار بار ورودی  و زمان انجماد محاسبه میگردد.

یخساز

یخساز به دستگاهی گفته میشود که مقداری قالبهای فلزی یخ را که در آنها آب وجود دارد را منجمد کرده و بصورت جامد درآورد.

قالبهای یخ در اندازه های حبه ای . ۲۵ کیلویی. ۱۷ کیلویی و ۴۰ کیلوگرمی وجود دارد.

یخسازی حبه ای :که بیشتر مصرف در رستورانها . هتلها و  fast foodدارد.

یخسازی عمومی: که جهت فروش عمومی یا مصرف در کارگاههای ساختمانی و یا … می باشد.

ناقل برودت به قالبهای یخ در یخسازی قالبی آب نمک است که در وان یخساز وجود دارد.

آیس بانک (آب سرد کن صنعتی یا بانک یخ) :

آیس بانک به دستگاهی گفته می شود که در آن کوئل های مسی وجود دارد که با کارکرد موتور و آبی که در وان آیس بانک وجود دارد لایه های یخ به دور لوله های مسی ایجاد شده می توان گرمای دستگاه خاصی را کنترل کرد وآن دستگاه را سرد نمود و یا از آب سرد موجود در وان جهت مصارف خوراکی یا ریختن آن به روی بتن استفاده کرد.

 

ماشین آلات برودتی 

  1. کمپرسور compressor

یک نوع موتور الکتریکی است که جهت متراکم کردن گاز  استفاده می شود.

موتورها با گاز های مختلفی کار می کنند: فریون(۵٫۲٫۴٫۴٫۱۳۴٫۲۲٫۱۲ و…) آمونیاک NH3

کمپرسورها به ۳ نوع کلی تقسیم می شوند:

۱-باز open tape   : که در این نوع کمپرسور ها قسمت الکترو موتور به صورت جداگانه بوسیله کوپله کردن مستقیم یا تسمه متصل می گردد و کمک می کند تا موتور شروع به کار کند.

۲- نیمه بسته semi hermetic : در این نوع قسمت الکترو موتور در پوسته خود کمپرسور قرار دارد و در اصل کل موتور بصورت یک پکیج در یک بدنه تعبیه شده است.

۳-بسته hermetic : کمپرسور در این نوع کمپرسور همه اجزای کمپرسور در یک پوسته قرار دارد . این نوع کمپرسور قابل تعمیر نمی باشد چون اولا موتور در دور بالا کار می کند و اینکه دسترسی به اجزای داخل آن سخت می باشد.

دسترسی و تعمیرات به قطعات داخل کمپرسور های باز و نیمه باز و نیمه بسته آسان می باشد.

   ۲-کندانسور condenser

یک نوع دستگاه تقطیر کننده است که به کمک آن مبرد متحرقه از کمپرسور را ازگاز به مایع تبدیل می کند.

کندانسور ها به سه نوع تقسیم می شود:

  1. کندانسور هوایی: که در این نوع کندانسورها مبرد عبوری داخل لوله های کندانسور بوسیله فن های موجود روی کندانسور از گاز به مایع تبدیل می شود.
  2. کندانسور آبی: که در این نوع کندانسور ها مبرد عبوری داخل لوله های کندانسور بوسیله آب عبوری در پوسته کندانسور از گاز به مایع تبدیل می شود.
  3. کندانسور تبخیری: در این نوع کندانسور ترکیبی از کندانسور آبی و هوایی به کار رفته به این صورت که کوئلی در داخل بدنه کندانسور تعبیه شده و با عبور مبرد از داخل کوئل از بالای تانک توسط نازل هایی که در آن تعبیه شده آب روی کوئل ریخته و از پایین کوئل توسط فنی که در آن وجود دارد خنک می شود.

 

۳- اواپراتور evaporator  یا کوئل تبخیر کننده

کوئلی است که در آن مبرد مایع شده از حالت مایع به گاز در می آید.

اواپراتور ها به سه دسته تقسیم می شود :

  1. اواپراتور های فن دار: که در این نوع اواپراتور ها گرمای محیط به وسیله فن ها به کوئل داده میشوند و در نتیجه هوای محیط خنک می شود.
  2. اواپراتور های پلیتی: که به وسیله جریان عادی هوا گرمای محیط به اواپراتور منتقل میشود.
  3. اواپراتور های کوئلی.

مقایسه چیلرهای جذبی و تراکمی

مقایسه چیلرهای جذبی و تراکمی صنایع برودتی برادران حقیقی

چیلر های جذبی از بعضی لحاظ شبیه چیلرهای تراکمی عمل می کنند که مهمترین این شباهتها عبارتند از:

الف – در اواپراتور از گرمای آب تهویه ساختمان برای تبخیر یک مبرد فرار در فشار پایین استفاده می گردد.

ب – گاز مبرد فشار پایین از اواپراتور گرفته شده و گاز مبرد فشار بالا به کندانسور فرستاده می شود.

ج – گاز مبرد در کندانسور تقطیر می گردد.

د – مبرد در یک سیکل همواره در گردش است.

تفاوتهای اصلی چیلرهای جذبی و تراکمی عبارتند از :

الف – چیلرهای تراکمی برای گردش مبرد از کمپرسور استفاده می کنند در حالی که چیلرهای جذبی فاقد کمپرسور بوده و به جای آن از انرژی گرمایی منابع مختلف استفاده کرده و غلظت محلول جاذب را تغییر می دهند ، همچنان که غلظت تغییر می کند ، فشار نیز در اجزای مختلف چیلر تغییر می کند. این اختلاف فشار باعث گردش مبرد در سیستم می گردد.

ب – ژنراتور و جذب کننده در چیلرهای جذبی جانشین کمپرسور در چیلرهای تراکمی شده است.

ج – در چیلرهای جذبی از یک جاذب استفاده می شود که عموماً آب یا نمک لیتیوم بروماید است.

د – مبرد در چیلرهای تراکمی یکی از انواع کلروفلئوروکربن ها یا هالوکلروفلئوروکربن ها است در حالی که در چیلرهای جذبی مبرد معمولاً آب یا آمونیاک است.

ه – چیلرهای تراکمی انرژی مورد نیاز خود را از انرژی الکتریکی تأمین می کنند در حالی که انرژی ورودی به چیلرهای جذبی از آب گرم یا بخار وارد شده به ژنراتور تأمین می شود. گرما ممکن است از کوره هوای گرم یا دیگ آمده باشد. در بعضی اوقات از گرمای سایر فرایندها نیز استفاده می شود مانند بخار کم فشار یا آب داغ صنایع ، گرمای باز گرفته شده از دود خروجی توربین های گازی و یا بخار کم فشار از خروجی توربین های بخار.

مهمترین مزایای چیلرهای جذبی نسبت به چیلرهای تراکمی عبارتند از:

۱- صرفه جویی در مصرف انرژی الکتریکی :

همانطور که گفته شد چیلرهای جذبی از گاز طبیعی ، گازوئیل یا گرمای تلف شده به عنوان منبع اصلی انرژی استفاده می کنند و مصرف برق آنها بسیار ناچیز است.

به میزان مصرف برق ، مقایسه و تحلیل های کمی در فصول بعدی اشاره خواهد شد.

۲- صرفه جویی در هزینه خدمات برق :

هزینه نصب سیستم شبکه الکتریکی در پروژه ها بر اساس حداکثر توان برداشت قابل تعیین است. یک چیلر جذبی به دلیل اینکه برق کمتری مصرف می کند ، هزینه خدمات را نیز کاهش می دهد.

در اکثر ساختمان ها نصب چیلرهای جذبی موجب آزاد شدن توان الکتریکی برای مصارف دیگر می شود.

۳- صرفه جویی در هزینه تجهیزات برق اضطراری :

در ساختمانهایی مانند مراکز درمانی و یا سالن های کامپیوتر که وجود سیستمهای برق اضطراری برای پشتیبانی تجهیزات خنک کننده ضروری است ، استفاده از چیلر های جذبی موجب صرفه جویی قابل توجهی در هزینه این تجهیزات خواهد شد.

۴- صرفه جویی در هزینه اولیه مورد نیاز برای دیگ ها :

برخی از چیلرهای جذبی را می توان در زمستان ها به عنوان هیتر مورد استفاده قرار داد و آب گرم لازم برای سیستم های گرمایشی را با دماهای تا حد ۲۰۳ تأمین نمود.

در صورت استفاده از این چیلرها نه تنها هزینه خرید دیگ کاهش می یابد بلکه صرفه جویی قابل ملاحظه ای در فضا نیز بدست خواهد آمد.

۵- بهبود راندمان دیگ ها در تابستان :

مجموعه هایی مانند بیمارستان ها که در تمام طول سال برای سیستمهای استریل کننده ، اتوکلاوها و سایر تجهیزات به بخار احتیاج دارند مجهز به دیگ های بخار بزرگی هستند که عمدتاً در طول تابستان با بار کمی کار می کنند.

نصب چیلرهای جذبی بخار در چنین مواردی موجب افزایش بار و مصرف بخار در تابستان ها شده و در نتیجه کارکرد دیگ ها و راندمان آنها بهبود قابل توجهی خواهد یافت.

۶- بازگشت سرمایه گذاری اولیه :

چیلرهای جذبی به دلیل نیاز کمتر به برق در مقایسه با چیلرهای تراکمی ، هزینه های کارکردی را کاهش می دهند.

اگر اختلاف قیمت یک چیلر جذبی و یک چیلر تراکمی هم ظرفیت را به عنوان میزان سرمایه گذاری و صرفه جویی سالانه از محل کاهش یافتن هزینه های انرژی را به عنوان بازگشت سرمایه در نظر بگیریم ، می توان با قاطعیت گفت که بازگشت سرمایه گذاری صرف شده برای نصب چیلرهای جذبی با شرایط بسیار خوبی صورت خواهد گرفت.

۷- کاسته شدن صدا و ارتعاشات :

ارتعاش و صدای ناشی از کارکرد چیلرهای جذبی به مراتب کمتر از چیلرهای تراکمی است.

منبع اصلی تولید کننده صدا و ارتعاش در چیلرهای تراکمی، کمپرسور است. چیلرهای جذبی فاقد کمپرسور بوده و تنها منبع مولد صدا وارتعاش در آنها پمپهای کوچکی هستند که برای به گردش درآوردن مبرد و محلول لیتیم برماید کاربرد دارند.

میزان صدا و ارتعاش این پمپهای کوچک قابل صرف نظرکردن است.

۸- حذف مخاطرات زیست محیطی ناشی از مبردهای مضر:

چیلرهای جذبی بر خلاف چیلرهای تراکمی از هیچ گونه ماده CFC یا HCFC که موجب تخریب لایه ازن می شوند ، استفاده نمی کنند.

لذا برای محیط زیست خطری ایجاد نمی نمایند. چیلرهای جذبی غالباً از آب به عنوان مبرد استفاده می کنند.

یک چیلر جدید در هر شرایطی ،یک سرمایه گذاری بیست و چند ساله است.

تغییرات دائمی قوانین و مقررات استفاده از مبردها موجب می شود تا استفاده از مبردی طبیعی مانند آب در چیلرهای جذبی گزینه ای بسیار قابل توجه به شمار آید.

۹- کاستن از میزان تولید گازهای گلخانه ای و آلاینده ها :

میزان تولید گازهای گلخانه ای (مانند دی اکسید کربن) که تأثیر قابل توجهی در گرم شدن کره زمین دارند و آلاینده ها (مانند اکسیدهای گوگرد ، اکسیدهای نیتروژن و ذرات معلق) توسط چیلرهای جذبی در مقایسه با چیلرهای تراکمی بسیار کمتر است.