سردخانه صنعتی اتاقي با بدنه ايي از عايق( بهترين ساندويچ پانل ) با ضخامت هاي مختلف و ماشين آلات برودتي كه دماي تعريف شده اعم از سردخانه بالاصفر ( محصولات لبني ، ميوجات ، صيفي جات و … ) ، سردخانه زير صفر ( گوشت ، مرغ ، ماهي ، ميگو ، بستني ، و … ) ، تونل انجماد ( فريز كردن محصولات گوشتي و پروتئني و … ) را نگهداري مي كند .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

سيب يكي از قديمي‏ترين ميوه ‏هايي است كه بشر از دير باز شناخته و مورد استفاده قرار داده است بر اساس اطلاعات موجود به نظر مي‏رسد كه موطن اصلي درخت سيب در منطقه جنوبي قفقاز و آسياي صغير بوده و اين درخت اولين بار در كشورهاي ايران , مصر , يونان پرورش مي‏يافته است .

درخت سيب از گونه‏هاي مختلف جنس Malus از خانواده Rosaceae  مي‏باشد .

به عقيده بعضي از گياه شناسان جنس Malus خود زير جنس Pyrous بوده و بيست و پنج گونه سيب شناخته شده موجود تماماؤ اخلاف Malus Pyrous و Pyrous Bacata مي‏باشند .

در اثر پرورش و اصلاح نژاد , اين ميوه داراي ارقام گوناگون شده است كه در دامنه وسيعي از شرايط آب و هواي مختلف قابل كاشت بوده و با رعايت اصول به زراعي محصول قابل توجهي مي‏دهد .

در كشور ما نيز به علت مناسب بودن شرايط آب و هوايي اين محصول از قديم الايام مورد كشت و استفاده قرار مي‏گرفته و در ربع قرن اخير توليد آن افزايش چشمگيري يافته است .

بطوري كه در حال حاضر سطح زير كشت سيب در ايران تقريباؤ به ۱۲۴۰۰۰ هكتار و با توليدي حدود ۱۱۳۰۰۰۰ تن در سال مي‏رسد .

تعداد ارقام ايراني كه تا كنون مشخص گرديده به بيش از ۱۵۰ رقم بالغ مي‏شود و علاوه بر آن حدود ۳۰ رقم خارجي نيز به ايران وارد شده و كشت چند رقم آن متداول مي‏باشد .

يشترين سطح زير كشت به ارقام دير رس و قابل نگهداري در سردخانه اختصاص يافته است كه مهم‏ترين آن عبارتند از : زنوزمرند , عباسي , شميراني  گلدن دليشس , رددليشي , گراني اسميت , جاناتان , گاليا , شفيع آبادي و گلاب كهنز مي‏باشد كه سه رقم گراني اسميت , جاناتان , گاليا در سطح محدودي در باغهاي دولتي غرس شده‏اند .

سابقاؤ روش احداث باغات سيب در ايران به طريق سنتي با تراكم ۳۰۰ درخت در هكتار بوده ولي در سالهاي اخير احداث باغات با كشت متمركز ( سيستم Malling) با تراكم متوسط ۲۰۰۰ درخت در هكتار , رو به توسعه و گسترش مي‏باشد نگهداري سيب در ايران سابقه طولاني داشته و در بعضي از مناطق روستائي كشورمان روش‏هاي سنتي هنوز هم متداول مي‏باشد .

از جمله اين روشها پوشانيدن سيب توسط كاه , خاك و ماسه نرم ( به ويژه در مورد رقم شميراني ) و يا انبار كردن آن در زير زمين‏هاي خنك است .

امروزه در كشور استفاده از سرد خانه براي نگهداري اين محصول شديداؤ رواج يافته بطوريكه بخش قابل توجهي از ظرفيت سردخانه‏هاي بالاي صفر كشور به نگهداري سيب اختصاص يافته است و از اين حجم حدود ۹۰ درصد براي نگهداري سيب‏هاي گلدن دليشس و رد دليشس مورد استفاده   قرار مي‏گيرد .

ضرورت آشنا كردن علاقه‏مندان و دست اندركاران ذيربط به تكنيك نگهداري سيب در سردخانه با توجه به اهميت اقتصادي اين محصول و امكان توسعه صادرات آن موجب شد كه با استفاده از تجربيات حاصله در ايران و ساير كشورها بخصوص در مورد دو رقم گلدن دليشس و رد دليشس به تجديد نظر اين آئين كار اقدام شود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width=

آئين كار نگهداري سيب در سردخانه

۱ ـ هدف

هدف از تدوين اين آئين كار ارائه اصولي به منظور نگهداري سيب در سردخانه براي عرضه در خارج از فصل مي‏باشد كه رعايت آنها در مرحله برداشت۱،  جور كردن ، حمل به سردخانه ، در طول مدت نگهداري و هنگام خروج ميوه از سردخانه موجب حفظ هر چه بيشتر تازگي و ويژگيهاي خاص رقم سيب مورد عمل خواهد بود .

۲ ـ دامنه كاربرد

اين آئين كار در مورد ارقامي از سيب كه در داخل كشور توليد شده و داراي قابليت نگهداري خوب يا متوسط هستند قابل اجراست .
۲-۱-  ارقامي كه داراي قابليت نگهداري خوب يا متوسط هستند و مي‏توان آنها را از دو تا نه ماه در سردخانه نگهداري نمود به ترتيب قابليت نگهداري به شرح زير مي‏باشند :

رقم میوه               حداکثرمدت نگهداری به ماه

گولدن دلیشس                       ۹
گرانی اسمیت                        ۹
رد دلیشس                            ۷
زنوز                                     ۶
شمیرانی                              ۶
جاناتان                                   ۵
گالیا                                     ۵
عباسی                                ۵
شفیع آبادی                           ۳
گلاب کهنز                             ۲

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۳-  اصول روش نگهداري سيب

 

نگهداري سيب در سردخانه۲   به صورت تازه بر اصول زير متكي است :

۳-۱- نگهداري در دماي۳   كم به منظور :
۳-۱-۱-  كم و محدود نمودن تنفس و ساير فعاليتهاي حياتي ميوه
۳-۱-۲- كم و محدود نمودن فعاليت باكتريها , قارچ‏ها ( شامل كپكها و مخمرها ) و جلوگيري از فساد ميوه
۳-۱-۳- جلوگيري از تغييرات سريع كيفي ميوه از قبيل : تغيير رنگ , رسيدگي بيش از حد و آردي و نرم شدن ميوه
۳-۲-  نگهداري در رطوبت نسبي۴  بالا به منظور كاهش تبخير شديد و حفظ طراوت ميوه
ضمناً خارج نمودن يا بي اثر كردن گازهاي فرار ناشي از فعاليت حياتي سيب و همچنين نگهداري آن در سردخانه‏ هايي  كه داراي آتمسفر كنترل شده۵ هستند , مي‏تواند مدت نگهداري بعضي از ارقام سيب را طولاني‏تر كند .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۴-  برداشت

برداشت سيب به منظور نگهداري در سردخانه به دو طريق سنتي و نيمه مكانيزه به شرح زير انجام گيرد :

۴-۱-  وسائل لازم  براي برداشت سنتي
ـ ظروف مناسب برداشت نظير سطل , سبد , زنبيل , كيسه ميوه چيني و غيره
ـ سكوي برداشت
ـ نردبان
ـ ظروف حمل سيب به سردخانه مانند : جعبه، كارتن و غيره
ـ وسيله حمل به سردخانه مانند گاري , فرقون و وسايل موتوري مناسب و نظاير آن
۴-۲-  وسايل لازم براي برداشت نيمه مكانيزه
برداشت  نيمه مكانيزه در باغاتي ميسر است كه كاشت آن  طبق اصول صحيح از نظر فاصله درختها و رديفهاي آن صورت گرفته باشد .  در اين قبيل باغات علاوه بر وسائل مندرج در بند ۴ ـ ۱ وسائل زير نيز مورد استفاده قرار مي‏گيرد :
ـ تريلي برداشت
ـ ليفت تراك
ـ پالت۶
ـ باكس پالت۷
ـ وانت يا كاميون
۴-۳-  روش برداشت

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width= ۴-۳-۱-  زمان برداشت : سيب را بايد موقعي ( در مرحله‏اي از رسيدن ) برداشت نمود كه طولاني‏ترين عمر نگهداري را در سردخانه داشته باشد .  زمان برداشت تابعي است از رقم سيب , منطقه كاشت و نحوه داشت .
براي تشخيص مناسب‏ترين مرحله رسيدن ميوه به منظور نگهداري طولاني در سردخانه از ضوابط معيني مي‏توان استفاده نمود و مهمترين اين ضوابط عبارتند از :

ـ فاصله زماني بين حداكثر باروري شكوفه‏ها تا زمان برداشت : تعداد روزها براي تعيين مناسبترين برداشت از مرحله تمام گل (۸۰ درصد شكوفه‏ها باز شده باشند ) در مورد دو رقم گلدن دليشس و رد دليشس در مناطق مختلف ايران بين ۱۵۵ ـ ۱۳۵ روز مي‏باشد .

ـ رنگ ميوه : شدت رنگ مي‏تواند عامل تقريبي در برداشت محصول باشد معمولا سيب براي رنگ گيري نياز به شبهاي سرد و روزهاي آفتابي در ۸ ـ ۶ هفته قبل از برداشت دارد . در جدول پيوست شماره ۱ ميزان تقريبي رنگ ارقام رد دليشس و گلدن دليشس مناطق مختلف ايران نشان داده شده است .

يادآوري ۱ ـ زردي رنگ توسط دستگاه كالريمتر اندازه‏گيري شده و قرمزي رنگ با در نظر گرفتن مقدار رنگ زمينه آن در سيب برآورده شده است .

ـ مقاومت ( سختي و نرمي ميوه 🙂 براي اندازه‏گيري مقاومت ميوه معمولا باغداران با فشار انگشتان درجه نرمي و سختي ميوه را بر اساس تجربه بدست مي‏آورند ولي مي‏توان براي اين منظور از دستگاه سختي سنج۸  نيز استفاده نمود . جدول پيوست شماره ۱ مقاومت دو رقم سيب گلدن دليشس و رد دليشس را در مناطق مختلف ايران نشان مي‏دهد .

ـ تركيب شيميايي ميوه : منظور از تركيب شيميايي مواد جامد محلول در آب و اسيديته است براي اندازه‏گيري مواد جامد محلول در آب ( بريكس ) از دستگاه رفراكتومتر دستي استفاده  مي‏شود و اندازه‏گيري اسيديته در صورت وجود وسائل و مواد لازم انجام مي‏گيرد.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

ميزان تقريبي بريكس و اسيديته در  جدول پيوست شماره ۱ در مورد ارقام گلدن دليشس ورد دليشس آورده شده است .

باغداران هر منطقه مي‏توانند با استفاده از ضوابط فوق الذكر بهترين موقع برداشت ارقام سيب باغات خود را براي نگهداري در سردخانه مشخص نمايند .
يادآوري ۲ ـ چون قسمتي از رسيدن سيب در سردخانه انجام مي‏گيرد , لازم است آنرا قبل از رسيدن كامل برداشت نمود .

ضمناؤ از آنجا كه ميزان رسيدن در مدت نگهداري تأثير قابل ملاحظه‏اي دارد , صاحبان باغات با دست اندركاران ذيربط بايد بر اساس تجربيات خود با توجه به مدت نگهداري مورد نظر , زمان دقيق چيدن را مشخص نمايند .

۴-۴-  نحوه برداشت :
۴-۴-۱-  ميوه را بايد حتي المقدور در ساعات اوليه روز كه هوا خنك است , چيد و دقت نمود كه شبنم۱۱  و قطرات باران روي آن نباشد .
۴-۴-۲-  از هر گونه عملي كه موجب آسيب ديدن سيب مي‏گردد از قبيل : فشار انگشت , زخمي كردن ، پرتاب ميوه به درون ظروف و غيره بايد خودداري كرد و براي چيدن بايد از كارگران آموزش ديده استفاده نمود .
۴-۴-۳-  فقط ميوه‏هاي سالم را بايد براي نگهداري در سردخانه تخصيص داد واز اختلاط آن با ميوه‏هاي ناسالم ( زخمي , لهيده , پلاسيده , آفت‏زده , پوسيده , زير درختي و هر نوع عيب ديگر ) خودداري نمود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width=

۵-  جور كردن۱۲  و درجه بندي

منظور از جور كردن اين است كه سيب‏هاي سالمي را كه از درخت چيده شده از لحاظ رقم , اندازه , رنگ , ميزان رسيدگي و ساير مشخصات جور كرده و سيب‏هاي مشابه را در ظروف جداگانه قرار داد .
اين  عمل مي‏تواند در باغ بلافاصله پس از چيدن و يا در سردخانه قبل از قرار دادن سيب در اتاق‏هاي اصلي نگهداري انجام شود .

در اين مرحله بايد دقت كافي نمود كه اگر احيانا تعداد معدودي ميوه‏هاي معيوب مندرج در بند ۴ ـ ۴ ـ ۳ با سيب‏هاي سالم مخلوط شده باشند از آنها تفكيك گردد .

در صورتيكه درجه بندي سيب‏ها مورد نظر باشد , مي‏توان طبق استاندارد ملي ايران شماره ۳۴۷ ( ويژگيهاي سيب ) همزمان با جور كردن و يا پس از نگهداري در سردخانه و بلافاصله قبل از عرضه به بازار , عمل درجه بندي را انجام داد .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۶-  بسته بندي

هدف اصلي از بسته بندي ميوه در اين آئين كار اين است كه بتوان سيب را با حداقل ضايعات , حمل و نقل , نگهداري و به بازار مصرف عرضه نمود .
۶-۱-  ظروف مورد استفاده بايد از موادي ساخته شده باشند كه به اندازه كافي مقاوم بوده تا در هنگام حمل و نقل , نگهداري در سردخانه و عرضه به بازار مصرف از خسارات احتمالي به ميوه جلوگيري شود .
۶-۲-  كف و ديوارهاي ظروف بسته بندي بايد صاف و نرم بوده و هيچ نوع وسيله و لوازمي از قبيل ميخ يا بست‏هاي فلزي , زوايا و برجستگيهاي تيز و غيره كه به ميوه آسيب وارد نمايد در آنها موجود نباشد .  ظروف نگهداري سيب در سردخانه بايد داراي منافذ لازم براي رسيدن هواي سالن سردخانه به ميوه‏هاي محتوي آن باشد .

۶-۳-  ظروف مورد استفاده براي نگهداري ميوه نبايد آلوده به قارچ و ميكروارگانيسم‏هاي ديگر باشد و بهتر است  قبل از گذاشتن سيب در آنها مورد نظافت و ضد عفوني قرار گيرند .
۶-۴-  پوشال ( اعم از گياهي يا كاغذي ) نبايد در سردخانه مورد استفاده قرار گيرد .  در بعضي از موارد استفاده از كاغذهاي غير قابل نفوذ رطوبت و ورقه‏هاي پلي اتيلني ( بخصوص در مورد گولدن دليشس ) به استثنأ سيب‏هايي كه به اسكاله حساسيت دارند , متداول است .
يادآوري : براي اطلاع بيشتر در مورد مشخصات جعبه‏هاي نگهداري و حمل و نقل سيب مي‏توان از استاندارد جعبه‏هاي چوبي مخصوص بسته بندي ميوه و سبزيهاي تازه به شماره ۱۲۷۷ ايران و يا ساير استانداردهاي مربوطه استفاده نمود .

 width=

۷- انتقال به سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۷-۱-  بهتر است ظروف حاوي سيب را در همان روز برداشت با يكي از وسايل مندرج در بندهاي ۴ ـ ۱ و ۴ ـ ۲ كه متناسب با حجم ظروف و ساير مقتضيات باشد هرچه سريع‏تر به سردخانه منتقل نمود .
۷-۲- در صورتيكه انتقال سيب به سردخانه در همان روز برداشت ميسر نباشد .  ولي امكان خنك كردن و خنك نگهداشتن آن در محل برداشت موجود باشد بايد از اين امكانات براي سرد كردن ميوه قبل از انتقال به سردخانه استفاده نمود .

۷- ۳- در صورتيكه حمل فوري سيب به سردخانه ميسر نبوده و تسهيلاتي هم براي سرد كردن در اختيار نباشد بايد ظروف حاوي ميوه را در اتاقهاي زيرزميني يا محل مسقف و يا زير سايبان نگهداري و در اسرع وقت نسبت به انتقال آن به سردخانه اقدام نمود .

يادآوري ۱-  استفاده از وسائط نقليه مجهز به تجهيزات سرد كننده براي انتقال سيب به سردخانه بخصوص اگر فاصله سردخانه تا مبداء حمل زياد باشد , ضروري است و در اين صورت ظروف حاوي ميوه بايد به نحوي چيده شوند كه جريان هوا در بين آنها به راحتي انجام گيرد و ساير الزامات از قبيل سرد كردن و نظافت و ضد عفوني داخل آن , مد نظر باشد .

يادآوري ۲-  در موارديكه معابر منتهي به سردخانه ناهموار باشد بايد به راننده وسيله نقليه سفارش نمود طوري وسيله نقليه را براند كه موجب ايجاد لرزشها و حركات شديدي كه سبب خسارت به سيب مي‏شوند , نگردد .

۸ ـ طرز عمل در سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۸-۱-  به محض رسيدن سيب به سردخانه و قبل از چيدن ظروف آن در محل اصلي نگهداري بايد از آن نمونه برداري كرده و مشخصات نمونه را در فرم پيشنهادي پيوست شماره ۲ درج و به امضاي صاحب كالا رساند .
در صورتيكه دماي ميوه پايين نيامده باشد بايد به فوريت آنرا سرد نمود .  اين عمل با قرار دادن ظروف حاوي ميوه در سالن پيش سرد كن و تقليل دماي آن تا پائين‏تر از ده درجه سلسيوس با گرداندن هواي سرد انجام مي‏پذيرد .

براي سرعت عمل بيشتر بايد ظروف را كنار هم يا روي هم طوري چيد كه هواي سرد در حين گردش به راحتي به تمام سيب‏ها برسد .

 width=
۸-۲-  پس از پايين آمدن دماي سيب , ظروف حاوي آن را بايد به محل اصلي نگهداري در سردخانه منتقل نمود .  و صرف نظر از نوع تسهيلاتي كه براي چيدن ظروف در آن محل موجود باشد .  بايد ظروف را طوري در كنار هم قرار داد كه هواي سردخانه در حين گردش به راحتي به تمام ظروف و محتوي آن برسد .

ضمنأ براي سهولت نمونه برداري به منظور كنترل عوارضي احتمالي بهتر است ارقام مختلف سيب بطور جداگانه از هم چيده شوند و در موارديكه ميوه‏هاي متعلق به چند باغدار در يك سالن نگهداري مي‏شوند نيز بايد منفك از هم قرار گيرند .
يادآوري ۱- مناسب‏ترين حد استفاده از فضاي اتاق‏هاي نگهداري سردخانه معادل ۲۵۰ ـ ۲۰۰ كيلوگرم سيب در هر متر مكعب فضاي قابل استفاده مي‏باشد .
يادآوري ۲- حداقل فاصله سطح بالايي جعبه‏ها از سقف نبايد از Cm 60 و از ديوارها از Cm 15 كمتر باشد .

۸-۳- دما : بطور كلي هر قدر دماي نگهداري سيب پايين‏تر باشد رسيدن ميوه كندتر و از دست دادن رطوبت آن و ضايعات ناشي از نگهداري در سردخانه كمتر خواهد بود .  در هر حال هنگام تعيين دماي نگهداري بايد نكات ديگري را نيز مد نظر داشت .

نقطه انجماد سيب بسته به رقم و سال برداشت متغير است و معمولا بين ۲/۸ تا ۲/۲ ـ درجه سلسيوس بوده و به اين لحاظ نبايد اين ميوه را در دماي كمتر از ۱ ـ درجه سلسيوس نگهداري نمود . هر چند ارقام رد دليشس و گلدن دليشس در دماي ۱ ـ درجه سلسيوس به مدتهاي طولاني ۸ ـ ۶ ماه قابل نگهداري هستند ولي اين امر مستلزم گردش يكنواخت هوا بوده و براي جلوگيري از يخ زدن ميوه معمولا دماي صفر درجه سلسيوس توصيه مي‏شود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۸-۴- رطوبت نسبي : رطوبت نسبي در سالن اصلي نگهداري سيب نبايد از ۹۰ درصد كمتر باشد .  زيرا كم شدن رطوبت نسبي باعث افزايش تبخير رطوبت ميوه شده و نهايتأ موجب چروكيدگي و كاهش وزن آن مي‏گردد .
از طرفي رطوبت‏هاي نسبي بالاتر از ۹۵ درصد نيز در صورتيكه گردش هوا يكنواخت نباشد , روي سطح ميوه و ديوارها به صورت شبنم درآمده و سبب نشو و نماي قارچها مي‏گردد كه به نوبه خود باعث خسارت ميوه و آلودگي سالن مي‏شود .

بنابراين استفاده از رطوبت نسبي بالاتر از ۹۰ درصد فقط در صورتي ميسر است كه سيستم مناسب گردش هوا مانع تشكيل شبنم باشد .  در هر صورت تقليل وزن سيب در رطوبت نسبي حدود ۹۰ درصد ناچيز بوده و در رطوبت نسبي ۸۵ درصد نيز قابل اغماض مي‏باشد .

۸-۵- گردش هوا : حجم هوايي كه براي سرد كردن ميوه بكار مي‏رود بايد بين ۴۰ ـ ۳۰ متر مكعب در دقيقه براي هر تن۱۳  باشد .  طرز چيدن بسته‏هاي سيب بايد طوري باشد كه توزيع هوا بين بسته‏ها به صورت يكنواخت انجام گيرد . و از ايجاد زواياي مرده ( جايي كه هواي سرد به اندازه كافي به آن نرسد ) جلوگيري شود .

سطح بالايي جعبه‏هاي ميوه كه روي هم چيده شده بايد پايين‏تر از محل ورود هواي سرد باشد .  بعضي از سردخانه‏ها مجهز به دستگاه تهويه براي خروج تدريجي گازهاي فرار كه ناشي از تنفس ميوه و رسيدن آن مي‏باشد بوده و در بعضي ديگر عمل تهويه را با باز كردن در سالن‏ها انجام مي‏دهند .

لازم به تذكر است كه تأثير سوء افزايش گازهاي فوق الذكر در دماي پايين نگهداري سيب قابل توجه نبوده و محل ترديد مي‏باشد .
۸-۶- در سردخانه‏هايي كه مجهز به كنترل آتمسفر مي‏باشند , مي‏توان با تغيير در نسبت اجزاء متشكله هواي سردخانه مخصوصأ بي اكسيد كربن و اكسيژن مدت نگهداري سيب را طولاني‏تر كرد .  اجراي اين منظور مستلزم رعايت نكاتي است كه در پيوست شماره ۳ به آن اشاره شده است .

يادآوري : استفاده از پوشش بعضي از انواع پلاستيك كه براي مواد غذايي مضر نباشند مي‏تواند كاهش وزن را در مدت نگهداري تقليل دهد .  با پوشاندن سطح داخلي جعبه‏هاي حاوي سيب از قبيل گلدن دليشس بوسيله ورقه‏اي از پلاستيك۱۴  و يا كاغذهاي مومي و يا با پوشاندن كومه‏اي از جعبه‏هاي سيب نتايج جالب توجهي بدست آمده است .

 width=

۹- كنترل سيب‏ها در سردخانه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه
۹-۱- از آنجا كه در طول مدت نگهداري سيب در سردخانه عوارضي بروز مي‏كنند كه اگر به موقع كشف و شناخته نشوند و از توسعه آنها جلوگيري نگردد خسارات قابل توجهي ببار مي‏آورند.

لذا لازم است كه از سيب‏هاي موجود در سالن‏هاي مختلف سردخانه در فواصل زماني معين (۵ تا ۱۰ روز يكبار و مرجحأ هفته‏اي يكبار ) نمونه برداري كرده و نمونه‏ها را مورد معاينات دقيق قرار داده و به محض تشخيص بروز عارضه‏اي در صورت امكان از توسعه آن جلوگيري و در غير اين صورت نسبت به عرضه آن به بازار اقدام نمود

۹ ـ ۲ ـ عوارضي كه ممكن است در طول مدت نگهداري سيب در سردخانه بروز نمايد عبارتند۱۵ از :

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۱- عوارضي كه منشأ باغي دارند :

Water core

Bitter pit

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۲- عوارضي كه ناشي از پيري و طول مدت نگهداري هستند :

Mealy break down
Internal break down
Senile brown core

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۳- عوارضي كه منشأ آن سرماي اضافي است :

Freezing injury
Soft scald
Soggy break down
Brown core
Internal browning

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۴- عوارضي كه منشأ آن تركيب هواي سردخانه در آتمسفر كنترل شده مي‏باشد ( كمي اكسيژن زيادي بي اكسيد كربن ) :

Skin shrivel
off flavours and odours

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۲-۵- عوارضي كه منشأ آن گاز آمونياك مي‏باشد :

در سرد خانه‏هايي كه در سيستم سرمازاي آن از سيال آمونياك استفاده مي‏شود نشت گاز موجب تغيير رنگ و رسيدن سريع ميوه و حساسيت ميوه به حمله قارچها مي‏گردد .
۹-۲-۶- عوارضي كه منشأ قارچي دارند :

Blue mold Rot
Gray mold Rot
Apple scald
Pink Rot
Bull’S Eye Rot
Black Rot
Alternaria Rot
Bitter Rot
Brown Rot

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

يادآوري ۱-  قارچهاي مولد عوارض فوق اكثرا از راه منافذي كه در نتيجه خراش پوست سيب يا ضرب خوردگي آن ايجاد مي‏شود به بافت ميوه نفوذ كرده و سبب بروز عارضه مي‏گردند .  شايع‏ترين قارچهاي مولد عوارض فوق گونه‏هاي Penicillium، Cladosporium و Alternaria مي‏باشند .

يادآوري ۲-  در صورتيكه شناخت قارچهاي موجود در هواي سردخانه ضروري باشد مي‏توان با قرار دادن پتري درشهايي كه حاوي مواد غذائي مناسب براي قارچ‏ها باشند در سالن سردخانه و متعاقبأ انتقال آنها به اينكه با تورهايي كه روي دماي مناسبي تنظيم شده باشند و معاينه بعدي آنها به وجود قارچهاي موجود در هواي سردخانه و ميزان تراكم آنها پي برد .

۹-۲-۷- عوارضي كه علل نامشخص دارند :
Storage scald
Janathan spot
Black scald

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۳- نحوه نمونه برداري سيب از سالن‏هاي سردخانه

۹-۳-۱- شروع نمونه برداري بايد همزمان با شروع بروز عوارضي در حساسترين رقم سيب منطقه باشد .

۹-۳-۲-  فواصل نمونه برداري مي‏تواند بر اساس قرار داد منعقده بين سردخانه دار و صاحب ميوه باشد .

۹-۳-۳-  نمونه برداري بايد از هر كومه و از هر رقم بطور اتفاقي از قسمتهاي مختلف كومه‏هاي متعلق به هر يك از صاحبان ميوه بطور جداگانه انجام گيرد .
۹-۴- نحوه كنترل ميوه

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۹-۴-۱  بررسي ظاهري ميوه : سيب‏هاي نمونه برداري شده را از لحاظ ظاهر و بروز عوارض مندرج در بند ۹ ـ ۲ مورد معاينه قرار داده و در صورت مشاهده هر يك از عوارض نامطلوب ظاهري ، اقدام مقتضي در زمينه كنترل عارضه , اطلاع به صاحب كالا يا عرضه آن به بازار صورت گيرد .
۹-۴-۲-  پس از معاينه ظاهري , سيب‏هاي مورد نمونه برداري را بطور عمودي و افقي بريده و مقاطع آن را از نظر عوارض داخلي مندرج در بند ۹ ـ ۲ معاينه كرده و در صورت مشاهده هر يك از عوارض مذكور , طبق قسمت اخير بند فوق الذكر عمل شود .

۹-۴-۳- در صورتيكه سيب‏هاي مورد معاينه از نظر ظاهري و همچنين در مقاطع عمودي و افقي داراي عيب مشهودي نبوده ولي اطلاع از وضع كيفي به منظور پيش بيني امكان ادامه نگهداري آن مورد توجه باشد مي‏توان با اندازه‏گيري مواد جامد محلول در آب , اسيديته و مقاومت نمونه‏ها و مقايسه نتايج حاصله با جدول پيوست شماره يك از وضع كيفي و امكان ادامه نگهداري و مدت تقريبي آن مطلع شد .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

 width=

پيوست شماره ۳- كنترل آتمسفر در سردخانه

دو عامل محيطي دما و مقدار اكسيژن موجود در هوا بيشترين تأثير را در ميزان تنفس ميوه دارند .
كاهش اكسيژن موجود در هواي سردخانه از طريق كنترل آتمسفر سالن‏هاي سردخانه بدست مي‏آيد.

كنترل آتمسفر در سردخانه به عنوان مكملي بر كنترل دما و رطوبت در جهت افزايش عمر نگهداري سيب مي‏باشد
اجراي اين منظور فقط در سالن‏هايي ميسر است كه به نحوي ساخته و مجزا شده باشند كه غير قابل نفوذ گازها بخصوص اكسيژن و دي اكسيد كربن باشند . هواي داخل اين سالن‏ها طوري تغيير داده مي‏شود كه ميزان اكسيژن آن كمتر و دي اكسيد كربن آن بيشتر از هواي معمولي باشد .

براي جلوگيري از نفوذ گازها بايد جداره‏هاي سالن‏هاي سردخانه با مواد غير قابل نفوذ اكسيژن و دي اكسيد كربن پوشانده شود .  اين مواد بايد داراي ويژگيهاي زير باشند :
ـ علاوه بر غير قابل نفوذ بودن در برابر اكسيژن و دي اكسيد كربن نبايد بر اثر نوسان دما و رطوبت هواي سالن ترك خورده يا تاول بزنند.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

ـ به قارچها و باكتريها مقاوم باشند.
ـ بعد از ماليدن و خشك شدن بدون بو باشند.
ـ به راحتي با سطح زيرين چسبندگي داشته باشند.
ـ ماليدن آنها آسان باشد.
ـ ارزان باشند.
ـ قليائي نبوده و دي اكسيد كربن را جذب نكنند.
ـ بطور قابل قبولي به صدمات مكانيكي مقاوم باشند.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

امروزه مواد مناسب زيادي براي اين منظور در دسترس است ولي در عمل از روشهاي اصولي زير بيشتر استفاده مي‏شود :
ـ پوشاندن سطح داخلي جداره‏هاي سالن با ورقه‏هاي فلزي كه سر آن در يك زمينه چوبي رو بهم آمده باشد .
ـ نصب پانل‏هاي ساندويچي پيش ساخته روي ديوارها
ـ ماليدن يك ماده قيري به ضخامت ۷ ميليمتر روي ديوارها
ـ استفاده از ماده پلاستيكي مناسبي كه خود بخود سخت مي‏شود همراه با فيبر شيشه‏اي به منظور تقويت آن .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

رعايت دقت در انجام هر يك از موارد فوق براي كسب نتيجه رضايت‏بخش ضروري است و نكاتي كه بايد رعايت شود به شرح زير است :
در مورد استفاده از ورقه‏هاي فلزي و پانل‏هاي ساندويچي نبايد هيچگونه نقصي در محل اتصالات وجود داشته باشد .  پوشش قيري را بايد بطور يكنواخت و بدون ترك و نقص ماليد .

در سطح ۱۸۰ متر مربع از يك سالن ۵۰ تني سيب وجود تقريبي ۳ سانتي متر مربع ترك‏هاي ريز قادر است بحدي موجب نشت دي اكسيد كربن و اكسيژن شود كه تقريبأ حفظ غلظت آنها را غير ممكن سازد .
تغيير فشار هواي خارج , باد و نوسان دماي هواي سالن سردخانه موجب تغييرات جزئي ولي مهم فشار هواي داخل سالن مي‏شوند .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

لوازم خارج كننده دي اكسيد كربن اضافي از هواي سردخانه

اگر قرار باشد ميوه را در آتمسفري كه گاز دي اكسيد كربن آن بيش از حد معمول باشد نگهدارند در اين صورت علاوه بر در اختيار داشتن يك سالن غير قابل نفوذ گاز (Gas tight Store)تنها الزام مورد نياز وسيله‏اي است كه بتواند بطور مثبت غلظت دي اكسيد كربن را كنترل نمايد .

اين منظور با نصب دو لوله با قطر تقريبي ۵ ـ ۴ سانتيمتر ( بسته به حجم سالن سردخانه ) كه يكي از آنها در قسمت مكش فن و ديگري در سمت ورود هوا به سالن نصب مي‏شود انجام مي‏گيرد . در خارج از سالن , شيرهايي در روي اين لوله‏ها براي تنظيم ورود يا خروج هوا از سالن نصب مي‏گردد .

هرگاه غلظت گاز دي اكسيد كربني كه توسط ميوه توليد مي‏شود , زياد شود , شيرهاي تهويه را براي خروج قسمتي از دي اكسيد كربن اضافي باز مي‏كنند .  بدين وسيله مي‏توان اين گاز را در سطح مورد نظر تنظيم و حفظ نمود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

نگهداري سيب در محيط كم اكسيژن ( براي مثال غلظت ۲ درصد اكسيژن ) به تجهيزات اضافي مانند واحد جذب كننده دي اكسيد كربن نيازمند مي‏باشد .  در اين قبيل موارد غلظت دي اكسيد كربن از طريق تهويه هواي سردخانه كنترل نمي‏شود بلكه مقدار اضافي آن بوسيله ماده مناسب جذب مي‏شود.

تنفس ميوه باعث جذب اكسيژن و توليد دي اكسيد كربن مي‏گردد و از آنجا كه هر ليتر يا هر متر مكعب گاز دي اكسيد كربن باعث جايگزيني معادل هم حجم آن از هواي خارج مي‏شود كه فقط ۱/۵ آن را اكسيژن تشكيل مي‏دهد .

در نتيجه با جذب پياپي گاز بي اكسيد كربن و جانشيني آن بوسيله هوا مي‏توان غلظت دي اكسيد كربن و اكسيژن هواي سردخانه را در سطح معيني تنظيم و حفظ نمود.

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

جذب كننده دي اكسيد كربن۱۶
راههاي متعددي براي خارج كردن دي اكسيد كربن از سالن سردخانه وجود دارد ولي تعداد معدودي از آنها براي استفاده در ساختمانهاي كشاورزي مناسب هستند .

 width=

مشخصات اساسي يك واحد جذب كننده به شرح زير مي‏باشد :

ـ نصب و كار كردن آن آسان باشد .
ـ كاركردن با آن آسان و نيازمند كمترين توجه باشد .
ـ طرح آن ساده و ساختمان آن سبك بوده و نيازي به تجهيزات با فشار زياد نباشد .
ـ جاي كمي را بگيرد .
ـ ماده‏اي براي جذب داشته باشد كه از آن مواد فرار مضر به كالا خارج نشود .
مواد مختلفي كه در حال حاضر براي جذب كننده‏ها بكار مي‏روند عبارتند از :
ـ محلول سود سوز آور
ـ آب آهك
ـ محلول اتانول آمين ( منو ـ دي ـ تري)
ـ آب
ـ كربنات پتاسيم
ـ الك مولكولي ( سيليكات مضاعف كلسيم و آلومينيوم )
ـ كربن فعال
ـ آهك خشك
ـ غشأ نيمه تراوا

مواد فوق به استثناي آب , الك مولكولي , كربن فعال و غشأ نيمه تراوا بر اساس واكنش‏هاي شيميايي عمل مي‏كنند .
اخيرا در بعضي از كشورها مخلوط هواي داخل سالن‏هاي سردخانه را در خارج از سالن به مقادير دلخواه تنظيم و به داخل سالن هدايت مي‏كنند .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۱- بايد توجه داشت كه شرايط اقليمي منطقه و رعايت نكات به زراعي در هنگام نشو و نماي ميوه (از قبيل : برگردان خاك , هرس صحيح , كود مناسب , آبياري به موقع , سمپاشي ضروري و غيره ) در كيفيت و مدت نگهداري ارقام قابل نگهداري سيب تأثير قابل ملاحظه‏اي دارد .
۲-  اصول كلي ساختماني و تأسيساتي سردخانه مشمول آئين كار شماره ۱۶ ـ ۱۸۹۹ ايران مي‏باشد
۳- براي اطلاع بيشتر در مورد تعاريف و اندازه‏گيري كميت‏هاي فيزيكي مؤثر در نگهداري سيب در سردخانه به استاندارد ” شرايط فيزيكي نگهداري ميوه و سبزيجات در سردخانه ” شماره ۲۱۹۹ ايران مراجعه شود .
۴-  براي اطلاع بيشتر در مورد تعاريف و اندازه‏گيري كميت‏هاي فيزيكي مؤثر در نگهداري سيب در سردخانه به استاندارد ” شرايط فيزيكي نگهداري ميوه و سبزيجات در سردخانه ” شماره ۲۱۹۹ ايران مراجعه شود .

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

۵-Controled atmosphere stores
۶- جهت اطلاع بيشتر به استاندارد ويژگيهاي پالت چوبي مسطح شماره ۲۶۷۷ ايران مراجعه شود .
۷- منظور از باكس پالت جعبه‏هايي است كه ظرفيت آن ۳۰۰ ـ ۲۵۰ كيلوگرم بوده و توسط ليفت تراك حمل و نقل مي‏گردد و مزيت آن نسبت به جعبه‏هاي معمولي اين است كه در حجم برابر مقدار بيشتري سيب را نگه مي‏دارد .
۸-Pressure tester
۹- براي اندازه‏گيري مواد جامد محلول در آب ( بريكس ) و اسيديته به استاندارد روش‏هاي آزمون آب ميوه‏ها شماره ۲۶۸۷ ايران مراجعه شود .
۱۰-  سيب جزو ميوه‏هاي Climacteric است .
۱۱-Condensation
۱۲-Sorting
۱۳- در صورتيكه اندازه‏گيري سرعت جريان هوا به منظور تنظيم ميزان جابجايي آن مورد نظر باشد مي‏توان از دستگاه Anemometr استفاده نمود .
۱۴-  يكي از انواع پلاستيك كه براي پوشاندن كومه جعبه‏هاي سيب بكار مي‏رود تارپولين Tarpanlin مي‏باشد .
۱۵-نشريه‏اي جهت شناخت اين عوارض و علل آن و طرز پيشگيري از توسعه آن در دست تهيه مي‏باشد .
۱۶- Scrubber

شرایط نگهداری سیب در سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سرد خانه زیر صفر صنایع برودتی برادران حقیقی:

تعریف سردخانه زیر صفر

سردخانه های زیر صفر ( below zero refrigerators ) یکی از انواع سردخانه هاست که جهت انواع محصولاتی که نیازمند نگهداری در شرایط انجماد هستند استفاده میگردد.

محصولات پروتئینی و فاسد شدنی و حتی برخی از میوه جات. درجه ی حرارت اینگونه سردخانه ها گاهی به ۳۲ درجه زیر صفر نیز می رسد.

این گونه سردخانه ها در ظرفیت های مختلفی بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند.

قیمت سردخانه زیر صفر با توجه به ابعاد و اسب بخار مورد نیاز و دمای مورد نیاز متغیر است.

سیستم تبرید سردخانه های زیر صفر کوچکتر معمولی فریونی بوده، و برای سردخانه های بزرگتر از آمونیاک جهت این امر استفاده می شود.

کاربردهای فراوان سردخانه های زیر صفر از فروشگاه های بزرگ گرفته تا مرغداری ها و گاو داری ها.

موارد استفاده سردخانه های صنعتی زیر صفر

محصولاتی که نیاز به نگهداری در شرایط انجام دارند مانند انواع بستنی، کره، همبرگرهای آماده، پنیر پیتزا و غیره از این قبیلند.

همچنین مواد پروتویینی شامل گوشت قرمز، مرغ و ماهی از دیگر محصولاتی هستند که لازم است در سردخانه زیر صفر نگهداری شوند.

برخی میوه ها مانند خرما نیز در این گونه سردخانه ها نگهداری می گردند. به طور کل بسیاری از مواد فاسد شدنی قابلیت انبار کردن در سردخانه های زیر صفر را دارند.

همانطور که بیشتر گفته شد به طور معمول ظرفیت های مورد استفاده در سردخانه های زیر صفر یا sub zero refrigerators بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار می باشد.

با توجه به تناژهای معمول مورد استفاده بازه های قیمتی زیر جهت انواع سردخانه ی زیر صفری مورد استفاده قرار می گیرد.

جهت ظرفیت هایی بین ۱٫۵ تا ۲ اسب بخار، قیمتی بین ۴ تا ۹ میلیون تومان، و برای ظرفیت ۳ و ۴ اسب بخار، قیمتی مابین ۷ تا ۱۱ میلیون تومان مرسوم است.

برای ظرفیتهای ۵٫۵ تا ۱۰ اسب بخار نیز قیمتی بین ۱۱ تا ۲۲ میلیون تومان متصور است.

همچنین برای ظرفیت های بین ۱۳ تا ۳۰ اسب بخار، رنج قیمتی ما بین ۱۸ تا ۴۵ میلیون تومان موجود است.

بین ظرفیت های ۳۵ تا ۷۰ اسب بخاری، سردخانه های زیر صفر قیمتی ما بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان قیمت گذاری می گردند.

منبع: شرکت صنایع غذایی مهرشهر

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

آئين كار ساختمان , تجهيزات و ايمني سردخانه مواد خوراكي

مقدمه

آدمي از دير باز با بهره‏گيري از سرماي طبيعي براي نگهداري مواد خوراكي آشنا بوده و از آن بهره مي‏گرفته است .

با افزايش تجربه و دانش آدميان و گسترش بهره‏گيري از دانش‏ها و فنون كم كم بهره‏گيري از سرماي مصنوعي جاي خود را در صنعت نگهداري مواد خوراكي باز كرد.

و روز به روز بر گستره اين بهره‏گيري افزوده گشت تا جايي كه امروزه افزون بر يخچال‏هاي خانگي و سردخانه‏هاي كوچك و بزرگ شمار بسياري از وسائل ترابري مانند كاميون‏ها , واگن‏هاي راه آهن , كشتي‏ها و هواپيماها براي جابجايي مواد خوراكي داراي تجهيزات سرمازائي هستند.

كه مي‏توانند دماي فرآورده‏ها را به ده‏ها درجه زير صفر كاهش داده يا فرآورده‏هاي منجمد را در چنين دمايي طي هزاران فرسنگ ترابري از مراكز توليد به مراكز مصرف نگهدارند .

از آنجا كه هميشه و در هر زمينه بهره‏گيري بهينه از نيروي انساني , تجهيزات و سرمايه‏گذاري‏ها مستلزم رعايت موارد علمي و تجربي روز مي‏باشد.

براي راهنمايي كساني كه آهنگ ساختن سردخانه‏هاي تازه را داشته و يا آنهائي كه مايل به بهره برداري بهينه از سردخانه‏هاي موجود خود با انجام تغييراتي بر پايه دانش‏هاي روز هستند به تدوين اين آئين كار پرداخته شده است .

آئين كار ساختمان , تجهيزات و ايمني سردخانه مواد خوراكي

۱٫ـ هدف

هدف از تدوين اين آيين كار تعيين ضوابط كلي مربوط به ساختمان , تجهيزات و ايمني سردخانه‏هاي ثابت مي‏باشد .

۲٫ـ دامنه كاربرد

اين آيين كار در مورد سردخانه‏هاي ثابتي كه به منظور نگهداري مواد خوراكي با بهره‏گيري از سرماي مصنوعي ساخته مي‏شود و حجم مفيد آن بيش از ۴۰۰۰ متر مكعب مي‏باشد كاربرد دارد

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۳٫تعاريف و اصطلاحات

در اين آيين كار واژه‏ها و اصطلاحات با تعاريف زير به كار برده مي‏شود :

۳ ـ ۱ ـ سردخانه ثابت ـ سردخانه ثابت مجموعه‏اي است از ساختمان و تجهيزاتي كه بتواند شرايط ويژه نگهداري مواد خوراكي و فاسد شدني را عمدتأ از نظر دما و دمه نسبي و در صورت لزوم ساير شرايط مورد نياز تأمين كند .

سردخانه ثابت بر پايه محل ساختمان و نوع بهره برداري از آن ممكن است به نام‏هاي زير خوانده شود :
۳ ـ ۱ ـ ۱ ـ سردخانه ذخيره‏اي ـ اين سردخانه نزديك به مراكز مصرف و يا توليد ساخته مي‏شود .

تنوع كالا در آن معمولا زياد نيست و كالاي مورد نگهداري را مي‏توان نزديك به حداكثر ماندگاري ( عمر نگهداري ) توصيه شده در استانداردها و آيين كارهاي مربوطه در آن نگهداري نمود .

دفعات ورود و خروج كالا در اين نوع سردخانه كم مي‏باشد .
۳ ـ ۱ ـ ۲ ـ سردخانه توزيعي ـ اين سردخانه در مراكز مصرف و يا نزديك به آن قرار دارد تنوع كالا و دفعات ورود و خروج كالا در آن زياد است .
۳ ـ ۱ ـ ۳ ـ سردخانه مبادي ورودي ـ اين سردخانه در نقاط گمركي و مبادي ورودي كشور ساخته مي‏شود مدت نگهداري كالا در آن كوتاه است و ورود و خروج كالا در آن معمولا در بسته‏هاي بزرگ صورت مي‏گيرد .
۳ ـ ۱ ـ ۴ ـ سردخانه توليدي ـ اين سردخانه در نقاط توليد يا تبديل محصولات كشاورزي و مواد خوراكي و توليد فرآورده‏هاي جنبي آن‏ها طراحي و ساخته مي‏شود .
۳ ـ ۲ ـ حجم مفيد نگهداري ـ به آيين كار شماره ۳۵۸۹ ايران ( محاسبه ظرفيت وزني سالن‏هاي نگهداري سردخانه مواد خوراكي ) مراجعه شود .
۳ ـ ۳ ـ دما و دمه نسبي ـ به آيين كار شماره ۲۱۹۹ ( شرايط فيزيكي نگهداري ميوه و سبزيجات در سردخانه و روش اندازه‏گيري آن‏ها ) و آيين كار شماره ۳۰۳۸ ايران ( اندازه‏گيري دماي مواد خوراكي منجمد ) مراجعه شود .
۳ ـ ۴ ـ طرح ساختمان سردخانه ـ عبارت است از نقشه بناهاي مورد نظر با توجه به كليه ارتباطات لازم بين بناهاي مختلف , ابعاد , موقعيت زمين , نوع و ويژگي‏هاي مصالح مورد استفاده .
۳ ـ ۵ ـ روش چيدن ـ به آيين كار شماره ۳۳۹۹ ايران ( روش چيدن كالا در سردخانه مواد خوراكي ) مراجعه شود .
۳ ـ ۶ ـ فاصله نگهدار ـ عبارت است از نوعي اجراي ساختماني به منظور تأمين فاصله بين ديوارها و بار چيده شده براي گردش مناسب هوا و پيشگيري از آسيب‏هاي احتمالي وسايل بارچيني به ديوارهاي عايق كاري شده سالن نگهداري در صورتي كه پيشگيري از آسيب ريزش بار به ديوارها نيز مورد نظر باشد مي‏تواند در اجراي ساختماني ملحوظ گردد .
۳ ـ ۷ ـ باكس پالت ـ به آيين كار شماره ۳۶۰۳ ايران ( ويژگي‏هاي عمومي باكس پالت ) مراجعه شود .
۳ ـ ۸ ـ ليفت تراك ۲ ـ اين دستگاه يكي از تجهيزات موتوري مربوط به تخليه و بارگيري است و در صورتي كه در ساختمان اصلي سردخانه مورد بهره جويي قرار گيرد نيروي محركه آن بايد از نوع الكتريكي باشد .
۳ ـ ۹ ـ آمادگاه ـ عبارت است از فضاي مناسب و خنكي كه دماي آن با استفاده از تجهيزات مناسب در حد آسايش انسان (۲۱ ـ ۱۵) درجه سلسيوس تنظيم يافته است.

و در آن اعمال مربوط به جور كردن , درجه بندي , بسته بندي , و ساير فرآيندهاي لازم متناسب با نوع مواد خوراكي صورت مي‏گيرد .
۳ ـ ۱۰ ـ پيش سردكن ـ عبارت است از سالني كه دماي كالا در آن با استفاده از تجهيزات سرمازاي مناسب در مدت زمان لازم تا مرز شروع انجماد كاهش مي‏يابد .
۳ ـ ۱۱ ـ تونل انجماد ـ عبارت است از سالني كه قدرت سرمازايي تجهيزات آن به اندازه‏اي باشد كه بتواند كاهش دماي كالا و عبور آن از مرحله حداكثر كريستاليزاسيون ۳ را با سرعت مورد نظر انجام دهد.۴
۳ ـ ۱۲ ـ گربه رو ـ عبارت است از كانال‏ها يا لوله‏هاي تهويه كه براي پيشگيري از يخ زدگي و تورم خاك به ويژه در زير كف سالن‏هاي نگهداري زير صفر ايجاد و يا كار گذاشته مي‏شود .
۳ ـ ۱۳ ـ بلوكاژ۵ ـ سنگ چيني با استفاده از قلوه سنگ در زمين زير كف سردخانه است تا از يخ زدگي و تورم خاك جلوگيري شود .
۳ ـ ۱۴ ـ ايستايي ـ عبارت است از بررسي و محاسبه اجزاي متشكله بناهاي سردخانه از نظر مقاومت مصالح و سازه .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه
۳ ـ ۱۵ ـ عايق رطوبتي ـ پوششي است از جنس نفوذناپذير در برابر آب مانند مواد قيراندود شده و غيره كه به منظور جلوگيري از نفوذ آب و رطوبت به عايق حرارتي و بنا بكار مي‏رود .
۳ ـ ۱۶ ـ عايق حرارتي ـ جنسي كه هدايت حرارتي آن كم باشد و براي كم كردن تبادل حرارت بين محيط خارج و داخل سردخانه از آن بهره‏گيري شود .
۳ ـ ۱۷ ـ بتن تراز ( مگر۶ ـ عبارت است از لايه نازك بتني كه براي بدست آوردن سطح تمام شده صاف و تراز ريخته مي‏شود معمولا ضخامت اين بتن ۱۰ ـ ۵ سانتي‏متر و سيمان مصرفي در آن به مقدار ۲۰۰ ـ ۱۵۰۰ كيلوگرم در متر مكعب بتن مي‏باشد .
۳ ـ ۱۸ ـ موتور خانه ـ عبارت است از فضايي كه در بناي اصلي سردخانه احداث مي‏گردد تا بخش عمده‏اي از تجهيزات سرمازايي در آن نصب گردد .
۳ ـ ۱۹ ـ اتاق كنترل ـ عبارت است از بخشي از موتورخانه كه تابلوهاي كنترل سيستم سرمازا در آن نصب مي‏گردد .
۳ ـ ۲۰ ـ نيروگاه ۷ ـ عبارت است از محلي كه مولد برق اضطراري براي توليد برق مورد نياز در موارد قطع برق شبكه در آن نصب مي‏گردد .
۳ ـ ۲۱ ـ اتاق ترانسفورماتور ـ عبارت است از ساختماني كه ترانسفورماتورهاي كاهش ولتاژ شبكه برق در آن نصب مي‏شود .
۳ ـ ۲۲ ـ اتاق شارژ باطري ـ عبارت است از ايستگاه شارژ باطري‏هاي ليفت‏تراك .
۳ ـ ۲۳ ـ بارانداز ( سكوي تخليه و بارگيري ) ـ عبارت است از محلي كه در جلوي راهروي ارتباطي و يا آمادگاه كه امكان سريع تخليه و بارگيري كالا را از كاميون‏هاي حامل بار فراهم مي‏كند .
۳ ـ ۲۴ ـ دستگاه متعادل كننده فشار هوا ـ عبارت است از وسيله‏اي كه براي ايجاد تعادل فشار هواي داخل و خارج سالن نگهداري مورد استفاده قرار مي‏گيرد .
۳ ـ ۲۵ ـ شاره سرمازا۸ ـ عبارت است از ماده‏اي كه براي جذب گرما و توليد سرما در سيستم سرمازايي مورد استفاده قرار مي‏گيرد .
۳ ـ ۲۶ ـ كمپرسور ۹ ـ عبارت است از دستگاهي كه موجب تراكم شاره سرمازا و افزايش فشار آن مي‏گردد .
۳ ـ ۲۷ ـ كندانسور۱۰ ـ عبارت است از دستگاهي كه براي تقطير شاره سرمازاي خروجي از كمپرسور مورد استفاده قرار مي‏گيرد .
۳ ـ ۲۸ ـ تبخير كننده ۱۱ ـ عبارت است از دستگاهي كه در آن شاره سرمازا با جذب گرماي محيط تبخير مي‏شود .
۳ ـ ۲۹ ـ مخزن شاره سرمازا۱۲ ـ عبارت است از مخزن تحت فشاري كه در آن شاره سرمازا ذخيره مي‏گردد .
۳ ـ ۳۰ ـ مخزن جداكننده ۱۳ ـ عبارت است از مخزن تحت فشاري كه براي جداسازي گاز از مايع شاره سرمازاي برگشتي از تبخير كننده بكار مي‏رود .
۳ ـ ۳۱ ـ كنترل‏ها ۱۴ ـ عبارت است از تجهيزاتي كه براي راهبري خودكار در نقاط مختلف سيستم سرمازايي مورد استفاده قرار مي‏گيرد .
۳ ـ ۳۲ ـ تجهيزات و مواد يدكي ـ عبارت است از لوازمي كه در صورت از كار افتادن اجزايي از سيستم جايگزين آن‏ها مي‏شود .
۳ ـ ۳۳ ـ سيستم مركزي ـ عبارت است از يك واحد توليد سرما همراه با تجهيزات مربوطه كه سرماي مورد نياز كليه سالن‏هاي نگهداري و هر فضاي ديگري را تأمين مي‏كند .
۳ ـ ۳۴ ـ سيستم تك واحدي ـ عبارت است از واحدهاي توليد سرما كه به طور جداگانه سرماي هر يك از سالن‏هاي نگهداري و يا هر فضاي ديگر را تأمين مي‏كند .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۴٫ محل سردخانه

در انتخاب محل سردخانه نكات زير بايد مورد توجه قرار گيرد :

۴ ـ ۱ ـ دسترسي به جاده يا راه ارتباطي .
۴ ـ ۲ ـ دسترسي به آب ( اعم از آب لوله كشي , رودخانه , چاه و يا غير آن .)
۴ ـ ۳ ـ دسترسي به برق ( اعم از شبكه برق سراسري يا نيروگاه اختصاصي .)
۴ ـ ۴ ـ دسترسي به تلفن ( اعم از با سيم يا بي سيم و يا ساير وسايل مخابراتي .)
۴ ـ ۵ ـ دوري از تجمع مراكز زباله و جانوران مزاحم ( به ويژه جوندگان و حشرات موذي .)
۴ ـ ۶ ـ داشتن فاصله كافي از مراكز و واحدهايي كه به نحوي موجب آلودگي هوا و محيط مي‏شوند طبق ضوابط مراجع صلاحيت‏دار مربوطه .
۴ ـ ۷ ـ فاصله كافي از مسيل طبق ضوابط مراجع صلاحيت‏دار مربوطه .
۴ ـ ۸ ـ فاصله كافي از خط گسل شناخته شده زلزله طبق ضوابط مراجع صلاحيت‏دار مربوطه ( در هر صورت ضوابط ايمني در برابر زلزله بايد در ساختمان آن رعايت شود ).

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۵٫ طرح ساختمان سردخانه

پس از انتخاب محل سردخانه با توجه به مندرجات بند ۴ مهندس طراح بايد ساختمان اصلي , ساير بناها و محوطه را با در نظر گرفتن شرايط اقليمي و بر اساس حجم مفيد مورد نظر و رعايت موارد زير طوري طراحي كند كه ضمن استفاده بهينه از زمين نيازهاي سردخانه به بهترين وجه ممكن تأمين گردد .
۵ ـ ۱ ـ محاسبه مساحت زمين مورد نياز براي بناي اصلي سردخانه با توجه به موارد استفاده و حجم مفيد سردخانه و تعيين محل بناي اصلي , به علاوه بايد زمين كافي براي موارد زير نيز مد نظر قرار گيرد :
۵ ـ ۱ ـ ۱ ـ بارگيري , تخليه و مانور وسايط نقليه
۵ ـ ۱ ـ ۲ ـ پاركينگ
۵ ـ ۱ ـ ۳ ـ محل باسكول
۵ ـ ۱ ـ ۴ ـ ساختمان جنبي از قبيل نگهباني , سرويس‏ها و دفاتر
۵ ـ ۱ ـ ۵ ـ محوطه فضاي سبز

۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ محل مسكوني براي كاركنان سردخانه در صورت امكان و مهمانسرا

۵ ـ ۲ ـ نقشه بنا و محوطه سازي بايد به گونه‏اي باشد كه تسهيلات و نكات زير در آن رعايت شده باشد :
۵ ـ ۲ ـ ۱ ـ ورود و خروج وسايط نقليه باري به محوطه سردخانه , توزين كالا , تخليه و بارگيري به راحتي انجام گيرد .
۵ ـ ۲ ـ ۲ ـ ساختمان‏هاي اداري , غذاخوري و سرويس‏ها ( دستشويي , دوش حمام , آشپزخانه و توالت ) داراي موقعيت و زيربناي مناسب باشد .
۵ ـ ۲ ـ ۳ ـ ورود و خروج مراجعان و پاركينگ اتومبيل‏هاي آنان در محل مناسب به آساني انجام گيرد .
۵ ـ ۲ ـ ۴ ـ محل پاركينگ براي دو دستگاه ماشين آتش نشاني به گونه‏اي كه در موارد عادي از اين محل استفاده نگردد در نظر گرفته شود .
۵ ـ ۲ ـ ۵ ـ محل استراحت نگهبانان و رانندگان در جاي مناسب در محوطه بوده و محل مسكوني كاركنان خارج از محيط كار سردخانه باشد .
۵ ـ ۲ ـ ۶ ـ محل مخصوص جمع آوري و دفع زباله و ضايعات به منظور جلوگيري از انتشار آلودگي و جانوران موذي و غيره به ساختمان سردخانه در دورترين نقطه محوطه سردخانه از بناهاي اصلي در نظر گرفته شود .
۵ ـ ۲ ـ ۷ ـ اتاق نگهداري مواد سريع الاشتعال و قابل انفجار نظير مواد گازي , رنگ روغن و تينر دور از ساختمان‏هاي اصلي و جنبي سردخانه و مجهز به سيستم تهويه مناسب پيش بيني گردد .

۵ ـ ۳ ـ در طرح و تيغه بندي ساختمان اصلي سردخانه موارد زير بايد رعايت شود :

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۵ ـ ۳ ـ ۱ ـ نوع بهره‏گيري از سردخانه
۵ ـ ۳ ـ ۲ ـ پيش بيني اجزاي ساختمان و تعيين ابعاد آن‏ها با توجه به :
ـ نوع كالاهاي نگهداري
ـ شرايط نگهداري كالا از نظر دما , دمه نسبي , روش چيدن , سرعت گردش هوا با توجه به ماندگاري آن و شرايط اختصاصي مربوط به هر كالا .

۵ ـ ۴ ـ اجزاي ساختمان اصلي سردخانه و مواردي كه بايد در آن رعايت شود به شرح زير مي‏باشد :

۵ ـ ۴ ـ ۱ سالن‏هاي نگهداري ـ تعداد سالن‏هاي نگهداري , ابعاد سالن‏ها , جاي هر سالن نسبت به راهروي ارتباطي
۵ ـ ۴ ـ ۱ ـ ۱ ـ عايق كاري سالن‏هاي نگهداري بايد بر اساس استانداردهاي ملي مربوطه باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۱ ـ ۲ ـ سالن‏هاي نگهداري كنترل اتمسفر بايد به گونه‏اي طراحي , محاسبه و اجرا شوند كه علاوه بر تحمل بار وارده بر آن قدرت تحمل فشار باري معادل ۵ سانتي متر ستون آب را به طور وسيع و يكنواخت داشته باشند و كاملا هوابندي شده باشند ( ضمنأ بند ۵ ـ ۵ را ببينيد )
۵ ـ ۴ ـ ۱ ـ ۳ ـ اجراي فاصله نگهدار در سالن‏هاي نگهداري كه از قفسه بندي ( باكس پالت ) براي چيدن كالا بهره‏گيري نمي‏گردد , ضروري است .
۵ ـ ۴ ـ ۲ ـ راهروهاي ارتباطي
۵ ـ ۴ ـ ۲ ـ ۱ ـ در طرح ساختمان سردخانه جاي سالن‏ها نسبت به هم بايد طوري باشد كه طول راهروهاي ارتباطي به جهت رعايت حداقل فاصله در بارگيري و تخليه طولاني نباشد.

در صورتي كه طول راهرو بيش از ۵۴ متر باشد بايد در انتهاي راهرو , در خروجي و سكوي بارگيري و تخليه پيش بيني گردد .
۵ ـ ۴ ـ ۲ ـ ۲ ـ با در نظر گرفتن عرض لازم براي حركت ليفت تراك‏ها پهناي ۶ ـ ۵ متر براي راهروها سفارش مي‏گردد .
۵ ـ ۴ ـ ۲ ـ ۳ ـ چون نياز چنداني به ارتفاع زياد راهرو نيست.

لذا بهتر است با ايجاد سقف كاذب از قسمت فوقاني راهرو به عنوان محلي براي عبور لوله‏ها و همچنين قرار دادن كابل‏ها و غيره استفاده كرد.

رعايت اين امر در مورد سردخانه‏هايي كه داراي سيستم سرمازاي آمونياكي مي‏باشند ضروري است .
۵ ـ ۴ ـ ۳ ـ آمادگاه ـ ابعاد آمادگاه با توجه به نوع و حجم مفيد سردخانه تعيين مي‏گردد و جاي آن بعد از بارانداز مي‏باشد آمادگاه بايد داراي تجهيزات مناسب براي كنترل دما باشد و موارد بهره‏گيري آن به شرح زير است :
۵ ـ ۴ ـ ۳ ـ ۱ ـ نگهداري موقت كالا , به گونه‏اي كه بتوان مقادير كم كالا را قبل از بارگيري يا فرآيند بعدي به مدت كوتاهي در آن نگهداري نمود .
۴ ـ ۵ ـ ۳ ـ ۲ ـ جور كردن , درجه بندي , بسته بندي و ساير فرآيندهاي متناسب با نوع مواد خوراكي
۵ ـ ۴ ـ ۴ ـ پيش سردكن ـ براي سردخانه‏هايي كه كالاي گرم پذيرفته و منجمد مي‏كنند پيش سردكن لازم است . جاي آن كنار تونل انجماد مي‏باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۵ ـ تونل انجماد ـ كليه سردخانه‏هايي كه علاوه بر نگهداري كالاهاي منجمد عمل انجماد را نيز انجام مي‏دهند بايد داراي يك يا چند تونل انجماد متناسب با نياز سردخانه باشند .
۵ ـ ۴ ـ ۶ ـ موتورخانه ـ موارد زير بايد درباره موتورخانه مد نظر قرار گيرد :
۵ ـ ۴ ـ ۶ ـ ۱ ـ سطح زير بناي كافي متناسب با حجم سردخانه و رعايت مسايل فني .
۵ ـ ۴ ـ ۶ ـ ۲ ـ مقاومت كافي كف موتورخانه براي حمل و نقل در زمان نصب ماشين آلات و تحمل بيشترين فشار احتمالي
۵ – ۴ – ۶ – ۳ – ساختمان بدنه موتورخانه با مصالح ساختماني مناسب ( آجر يا بلوك ) به طوري كه آن را از قسمت‏هاي سرد جدا كند .
۵ ـ ۴ ـ ۶ ـ ۴ ـ ارتفاع سقف به اندازه‏اي كه اجراي لوله كشي و دسترسي به شيرآلات به آساني صورت گيرد و ضمنأ داراي فضاي كافي جهت تهويه باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۶ ـ ۵ ـ در ورودي جداگانه و راه فرار ( بسته به بزرگي يا كوچكي حداقل داراي دو در يا بيشتر كه كاركنان بتوانند در مواقع اضطراري خود را نجات دهند .
۵ ـ ۴ ـ ۶ ـ ۶ ـ تجهيزات مناسب تهويه .
۵ ـ ۴ ـ ۷ ـ انبار قطعات و مواد يدكي ـ با گنجايش كافي متناسب با قطعات و موادي كه در آن نگهداري مي‏شود .
۵ ـ ۴ ـ ۸ ـ اتاق كنترل ـ در كنار موتورخانه كه داراي پنجره و در مشترك با موتورخانه باشد به طوري كه بتوان به آساني بر دستگاههاي موتورخانه نظارت نمود .
۵ ـ ۴ ـ ۹ ـ نيروگاه ـ با ابعاد ساختماني و توان توليد متناسب با نياز برقي و تجهيزات .
۵ ـ ۴ ـ ۱۰ ـ اتاق ترانسفورماتور ـ طبق ضوابط وزارت نيرو .
۵ ـ ۴ ـ ۱۱ ـ فضاي شارژ باطري و تعميرگاه ـ با در نظر گرفتن موارد زير :
۵ ـ ۴ ـ ۱۱ ـ ۱ ـ كف فضاي شارژ باطري بايد داراي شيب بندي مناسب و كف سازي مناسب باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۱۱ ـ ۲ ـ فضاي شارژ باطري حتمأ از ساير قسمت‏ها مجزا باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۱۱ ـ ۳ ـ داراي تجهيزات مناسب تهويه به گونه‏اي كه هواي آلوده را از قسمت بالاي باطري‏ها تخليه كند باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۱۲ ـ بارانداز ( سكوي تخليه و بارگيري ) ـ با در نظر گرفتن موارد زير :
۵ ـ ۴ ـ ۱۲ ـ ۱ ـ ابعاد بارانداز با توجه به نوع سردخانه و ميزان تخليه و بارگيري آن تعيين گردد .
۵ ـ ۴ ـ ۱۲ ـ ۲ ـ ارتفاع مناسب بارانداز معمولا بين ۱/۲۰ ـ ۱ متر بوده و در بعضي موارد متحرك مي‏باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۱۲ ـ ۳ ـ لبه بارانداز بايد مجهز به ضربه گير باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۱۲ ـ ۴ ـ بارانداز حتي الامكان سرپوشيده باشد .
۵ ـ ۴ ـ ۱۳ ـ درهاي اصلي سالن‏ها به راهروهاي ارتباطي .
۵ ـ ۴ ـ ۱۴ ـ درهاي اضطراري .
۵ ـ ۴ ـ ۱۵ ـ پله‏ها و نردبان‏هاي ثابت براي ورود و خروج افراد تعمير كار به قسمت تجهيزات , لوله‏ها و محل‏هاي مربوطه .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۵ ـ ۵ ـ ايستايي

۵ ـ ۵ ـ ۱ ـ پي سردخانه
۵ ـ ۵ ـ ۱ ـ ۱ ـ زمين زير پي سردخانه بايد بر اساس آيين نامه ملي ساختمان بخش مربوط به مكانيك خاك جهت پي سازي ( از انتشارات وزارت مسكن و شهر سازي ) مورد مطالعه و بررسي قرار گيرد .
يادآوري ـ در صورتي كه در منطقه گونه‏هاي علف‏هاي هرز كه مي‏تواند از جدار سيمان عبور كنند وجود داشته باشد بايد قبل از كف سازي با سموم مناسب ( علف هرزه كش ) سمپاشي شود .
۵ ـ ۵ ـ ۱ ـ ۲ ـ در مطالعه زمين زير پي به علت شرايط خاص سردخانه بايد تورم خاك در اثر يخبندان در كف سالن‏هاي نگهداري زير صفر مورد بررسي قرار گرفته شود و براي جلوگيري از آن تدابير لازم به عمل آيد . راه حل‏هاي زير پيشنهاد مي‏گردد :

ـ شمع كوبي و پي سازي روي شمع به ويژه در مناطق ساحلي .
ـ زه كشي در زمين و تهويه زمين زير سردخانه به طور طبيعي با استفاده از كانال و يا لوله در حالي كه طول كانال و يا لوله در جهت تهويه كمتر از ۳۰ متر باشد .
ـ تهويه مصنوعي با هواي گرم در طول بيش از ۳۰ متر .
ـ استفاده از منبع حرارتي در زير عايق كف سردخانه .

يادآوري ۱ ـ محل عبور جريان هوا از دو طرف در سيستم تهويه طبيعي و مصنوعي بايد با تور سيمي و يا صفحات مشبك فلزي به منظور جلوگيري از ورود جانوران پوشانده شود .
يادآوري ۲ ـ در لوله‏هاي تهويه براي خروج آب تقطير شده بايد پيش بيني‏هاي لازم به عمل آيد .

۵ ـ ۵ ـ ۱ ـ ۳ ـ توجه ويژه به جلوگيري از نشست در ساختمان سردخانه براي حفظ خواص عايق‏ها و جلوگيري از ترك خوردن آن‏ها و اتلاف انرژي و نيز محافظت از لوله كشي .
۵ ـ ۵ ـ ۱ ـ ۴ ـ رعايت مقررات و ضوابط مندرج در آئين نامه ملي ساختمان مبحث شماره ۷ ـ ( پي و پي سازي ) ـ ( نشريه وزارت مسكن و شهرسازي طرح , محاسبه و اجراي پي ريزي سردخانه .)
۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ اسكلت ساختمان سردخانه مي‏تواند فلزي , بتون آرمه , مختلط فلزي و بتوني , پيش ساخته ( سوله ) و مصالح بنايي باشد .

يادآوري ۱ ـ نوع اسكلت با توجه به شرايط اقليمي , حجم سردخانه مسائل فني و اقتصادي انتخاب مي‏گردد .
يادآوري ۲ ـ اسكلت ساختمان بايد بر اساس مقررات و ضوابط مندرج در استاندارد شماره ۵۱۹ ايران ( حداقل بار وارد بر ساختمان‏ها و ابنيه فني ) و شماره ۲۸۰۰ ايران ( آئين نامه ساختمان‏ها در برابر زلزله ) طرح و محاسبه گردد .

۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۱ ـ اسكلت فلزي ـ طرح , محاسبه و اجراي اين نوع اسكلت بايد با توجه به مقررات و ضوابط مندرج در آئين نامه ملي ساختمان مبحث شماره ۱۰ ( طرح و اجراي ساختمان‏هاي فولادي ) صورت گيرد . علاوه بر آن رعايت نكات زير در اين نوع اسكلت‏ها ضروري است :
ـ جلوگيري از خوردگي مصالح فلزي به علت شرايط خاص سردخانه .
ـ اتخاذ تدابير لازم براي جلوگيري از ايجاد پل‏هاي حرارتي و تعريق .
۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۲ ـ اسكلت بتون آرمه ـ طرح , محاسبه و اجراي اين نوع اسكلت بايد بر اساس مقررات و ضوابط مندرج در آئين نامه ملي ساختمان مبحث شماره ۹ ( طرح و اجراي ساختمان‏هاي بتون آرمه ) صورت گيرد .
۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۳ ـ اسكلت مختلط فلزي و بتوني ـ با توجه به بندهاي ۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۱ و ۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۲ شرايط آن مورد توجه باشد .
۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۴ ـ اسكلت پيش ساخته ـ اين نوع اسكلت از قطعات پيش ساخته فلزي , بتوني چوبي و يا ساير مصالح صنعتي ساخته مي‏شود .
۵ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۵ ـ اسكلت با مصالح بنايي ـ اين نوع اسكلت با مصالحي نظير آجر , سنگ , بلوك سيماني و غيره ساخته مي‏شود .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۵ ـ ۶ ـ اجزاي ساختمان سردخانه

۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ عايق رطوبتي
براي جلوگيري از نفوذ دمه به داخل و آسيب وارده به اجزاي ساختماني و در نهايت جلوگيري از افزايش بار حرارتي سيستم سرمازا بايد از عايق رطوبتي بهره‏گيري شود .
۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ ۱ ـ ويژگي‏هاي لازم براي عايق رطوبتي به شرح زير است :
ـ مقاوم در برابر نفوذ دمه و آب
ـ انعطاف و شكل پذيري .
ـ داشتن استحكام در برابر فشار .
۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ ۲ ـ جاي نصب ـ عايق رطوبتي در طرفي كه فشار جزئي بخار آب زياد است يعني در سطح خارجي عايق حرارتي در كف , ديوار و سقف مي‏باشد ضروري است.

در مناطق سردسير به ويژه در سردخانه‏هاي بالاي صفر در طرف ديگر عايق حرارتي عايق رطوبتي ديگري نيز كار گذاشته شود .
يادآوري ـ نصب عايق رطوبتي بايد به گونه‏اي باشد كه در آن درزي به وجود نيايد و آسيبي به آن نرسد .
۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ ۳ ـ عايق رطوبتي در كف و ديوارها به گونه‏اي بايد اجرا شود كه قسمتي از عايق مربوط به سقف روي عايق رطوبتي ديوار و قسمتي از عايق مربوط به ديوار روي عايق رطوبتي كف را بپوشاند .
۵ ـ ۶ ـ ۲ ـ عايق حرارتي ـ عايق حرارتي در محل مناسب ساختمان سردخانه براي كاهش تبادل حرارتي و نيز جلوگيري از افزايش بار حرارتي سيستم سرمازا نصب مي‏گردد .
يادآوري ـ در انتخاب ضخامت عايق حرارتي , جلوگيري از تقطير آب در سطح عايق و رعايت جنبه اقتصادي مورد توجه است .

و ضخامت عايق بايد به اندازه‏اي باشد كه تبادل حرارت در سطوح مختلف ۱۱/۵ ـ ۹ وات بر متر مربع باشد .

۵ ـ ۶ ـ ۲ ـ ۱ ـ ويژگي‏هاي لازم براي عايق حرارتي به شرح زير است .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

ـ نداشتن مو
ـ قابل تجزيه نبودن در شرايط سردخانه
ـ نم گير نبودن چون در اثر جذب آب مقاومت حرارتي عايق كم مي‏شود .
ـ داشتن جنس مناسب به گونه‏اي كه ميكرو ارگانيسم‏ها در آن رشد نكنند و جاي لانه , رشد و عبور جانوران نشود .
ـ به آساني شعله‏ور نشده و آتش‏گيري را شدت ندهد .
ـ در برابر بارهاي وارده مقاوم باشد .
ـ خاصيت عايق بودن را به مرور زمان از دست ندهد .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

يادآوري : عايق‏هاي حرارتي مورد استفاده در برابر نم و آتش‏گيري محافظت شوند .

۵ ـ ۶ ـ ۲ ـ ۲ ـ محل نصب عايق حرارتي – بند ۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ ۲ را ببينيد .
۵ ـ ۶ ـ ۲ ـ ۳ ـ اگر از ديواره عايق پيش ساخته ۱۵ بهره‏جويي نشود بهتر است روي عايق‏هاي حرارتي واقع در سطوح جانبي سردخانه با مصالحي نظير اندود سيماني , بلوك سيماني , ورق‏هاي قلع اندود , ورق‏هاي آلومينيومي , ورق‏هاي فولادي زنگ نزن و غيره پوشانده شود .
۶ ـ ۵ ـ ۲ ـ ۴ ـ اگر عايق حرارتي يك پارچه نباشد بايد عايق‏ها در دو لايه و يا بيشتر به صورتي كه درزها روي هم قرار نگيرد نصب شود .
۵ ـ ۶ ـ ۳ ـ كف سردخانه ـ طرح , محاسبه و اجراي كف سازي سردخانه بايد با شرايط خاص سردخانه مناسب باشد.

و كف ساخته شده و بارهاي وارده بر زمين زير آن بايد با مقررات و ضوابط مندرج در استاندارد شماره ۵۱۹ ايران ( حداقل بار وارده بر ساختمان‏ها و ابنيه فني ) مطابقت داشته باشد .
۵ ـ ۶ ـ ۳ ـ ۱ ـ از نصب كف شوي در كف سالن‏هاي نگهداري اجتناب شود و در صورت ضرورت نصب , دهانه خروجي كف شوي بايد درپوش داشته باشد و در لوله گذاري تدابير لازم به منظور جلوگيري از يخ زدگي آن‏ها و نيز جلوگيري از ورود جانوران موذي به داخل سردخانه در نظر گرفته شود .
۵ ـ ۶ ـ ۳ ـ ۲ ـ سفارش مي‏شود در كف ورودي سالن‏هاي نگهداري زير صفر جلوي در المنت برقي گرمازا كار گذاشته شود تا از يخ زدگي كف جلوگيري گردد .
۵ ـ ۶ ـ ۳ ـ ۳ ـ برش كف ـ اجزاي برش كف سردخانه كه در شكل ۱ و ۲ نشان داده شده است از زير پي به طرف داخل بايد مطابق با شرايط زير باشد :

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

ـ تراكم خاك زير كف بايد به گونه‏اي باشد كه فشار وارد از كف را به نحو مطلوبي تحمل كند .
ـ سطح كف بايد از بتون تراز ( مگر ) پوشيده شود .
ـ عايق رطوبتي ـ موارد مندرج در بند ۵ ـ ۶ ـ ۱ در مورد كف سردخانه رعايت گردد .
ـ عايق حرارتي ـ موارد مندرج در بند ۵ ـ ۶ ـ ۲ در مورد كف سردخانه رعايت گردد .
ـ لايه بتون مسلح با ضخامت حداقل ۱۵ سانتي متر كه ۳۵۰ ـ ۳۰۰ كيلوگرم سيمان در متر مكعب بتن داشته باشد . سطح تمام شده بتون بايد صاف باشد .

۵ ـ ۶ ـ ۴ ـ ديوار سردخانه ـ براي ديوارهاي سردخانه با توجه به نوع اسكلت ساختماني بكار رفته مي‏توان از ديواره عايقي پيش ساخته استفاده نمود .

در صورت استفاده از اسكلت با مصالح ساختماني براي عايق كاري آن مي‏توان طبق شكل شماره ۳ عمل كرد .
۵ ـ ۶ ـ ۴ ـ ۱ ـ برش عرضي ديوار سردخانه از بيرون به داخل از بخش‏هاي زير تشكيل مي‏گردد :
ـ در صورتي كه ديوار به علت صاف نبودن به اندود سيماني نياز داشته باشد اندود سيماني شود .
ـ موارد مندرج در بند ۵ ـ ۶ ـ ۱ در مورد عايق رطوبتي ديوار سردخانه رعايت گردد .
ـ موارد مندرج در بند ۵ ـ ۶ ـ ۲ در مورد عايق حرارتي ديوار سردخانه رعايت گردد .

يادآوري ۱ ـ جدار نهايي و تمام شده ممكن است از نوع رابيتس ۱۶ و اندود سيماني ورق‏هاي قلع اندود , ورق‏هاي آلومينيومي , فولاد زنگ نزن و غيره باشد .
يادآوري ۲ ـ با توجه به بندهاي ۳ ـ ۶ و ۵ ـ ۴ ـ ۱ فاصله نگهدار با ارتفاع مناسب بايد در نظر گرفته شود . يك نمونه بتوني آن در شكل شماره ۳ نشان داده شده است .

۵ ـ ۶ ـ ۵ ـ سقف سردخانه ـ پوشش سقف سردخانه ممكن است يكي از دو نوع زير باشد :

ـ سقف تخت
ـ سقف شيب دار

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۵ ـ ۶ ـ ۵ ـ ۱ ـ سقف تخت ـ در مورد سقف تخت نكات زير از بيرون به داخل سردخانه بايد رعايت شود :
ـ بعد از پايان پوشش سازه‏اي سقف سطح صافي براي عايق كاري ايجاد گردد . اين عمل در مورد پوشش‏هاي تير آهن يا تيرهاي بتوني با مصالح بنايي ممكن است با اندود سيماني انجام شود .
ـ موارد مندرج در بند ۵ ـ ۶ ـ ۱ در مورد عايق رطوبتي سقف سردخانه رعايت گردد .
ـ موارد مندرج در بند ۵ ـ ۶ ـ ۲ در مورد عايق حرارتي سقف سردخانه رعايت گردد مطالب بند ۵ ـ ۶ ـ ۴ ـ ۱ مربوط به عايق حرارتي در اينجا نيز صادق است .
۵ ـ ۶ ـ ۵ ـ ۲ ـ سقف شيب‏دار ـ اين نوع سقف خود از دو سقف اصلي و كاذب تشكيل شده است .

پوشش سقف اصلي برابر با نوع اسكلت بكار رفته با بهره جويي از آئين نامه مربوطه اجرا مي‏شود و براي نصب سقف كاذب از شبكه‏هاي فلزي , چوبي و غيره مي‏توان استفاده نمود .

اين شبكه‏ها بايد با توجه به مقاومت و تبادل حرارتي آن طرح و ساخته شود . پوشش سقف كاذب طبق شكل شماره ۴ از بيرون به داخل تشكيل شده است از :

ـ عايق رطوبتي
ـ عايق حرارتي
ـ جدار نهايي

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

يادآوري ۱ ـ در صورتي كه در سردخانه سقف كاذب وجود داشته باشد . تهويه فضاي بالاي سقف كاذب ( فضاي بين سقف اصلي و كاذب ) براي جلوگيري از تقطير آب و كاهش دما ضروري است .
يادآوري ۲ ـ در پوشش سقف سردخانه مي‏توان از پانل‏هاي پيش ساخته بهره جويي نمود بهر صورت اين نوع سقف بايد شرايط فني لازم را از نظر مقاومت‏هاي سازه‏اي , حرارتي و رطوبتي دارا باشد .

۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ در سردخانه ـ در سردخانه باير مناسب با حجم آن , نوع كالايي كه نگهداري مي‏شود و روش حمل و نقل باشد . درهاي سردخانه بايد ويژگي‏هاي زير را دارا باشد .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۱ ـ از موادي ساخته شود كه محل مناسبي براي رشد و نمو ميكرو ارگانيسم‏ها , حشرات و غيره نباشد .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۲ ـ در و چهار چوب هر دو بايد هوابندي شده باشد .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۳ ـ بدنه در بايد داراي عايق حرارتي باشد روكش محافظ رطوبت داشته باشد .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۴ ـ بهتر است در سالن‏هاي نگهداري كه ورود و خروج كالا در آن زياد است با فرمان خودكار باز و بسته شود ولي بايد بتوان با دست نيز در را باز بسته نمود .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۵ ـ جلوي در سردخانه بايد حفاظ مناسب باشد كه هنگام ورود و خروج كالا درها آسيبي نبيند .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۶ ـ درهاي سردخانه از درون و برون قابل باز شدن باشد حتي در مواقعي كه از بيرون قفل شده باشند .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۷ ـ در سالن‏هاي نگهداري زير صفر پيش بيني لازم براي جلوگيري از يخ زدگي بين در و چهار چوب آن بايد به عمل آيد .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۸ ـ در سالن‏هاي نگهداري كه ورود و خروج كالا در آن زياد باشد نبايد مستقيمأ به محيط بيرون از سردخانه باز شود و ضروري است در صورت نداشتن راهروي ارتباطي فضايي بسته در جلوي در تعبيه گردد .
۵ ـ ۶ ـ ۶ ـ ۹ ـ در سالن‏هايي كه در آن‏ها مدت زيادي باز مي‏ماند بهتر است پرده هوا در جلوي در تعبيه نمود .

پيشنهاد مي‏گردد پرده هوا در بيرون از سالن بالاي در كار گذاشته شود . ضمنأ به جاي پرده هوا مي‏توان از پرده يا در پلاستيكي بعد از در سالن بهره جويي نمود .
۵ ـ ۶ ـ ۷ ـ دريچه هواكش ـ پيش بيني محل نصب هواكش براي تهويه سالن‏هاي نگهداري بالاي صفر سفارش مي‏شود .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۶٫ تجهيزات و مواد

۶ ـ ۱ ـ تجهيزات و مواد توليد و توزيع سرما ـ تجهيزات و مواد توليد و توزيع سرما عبارتند از :

ـ كمپرسور
ـ كندانسور
ـ تبخير كننده
ـ مخزن شاره سرمازا
ـ مخزن جدا كننده ( در سيستم آمونياكي )
ـ پمپ‏ها
ـ شيرها
ـ كنترل‏ها
ـ لوله‏ها
ـ شاره‏هاي سرمازا

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

يادآوري ۱ ـ اين تجهيزات بايد براي حداكثر بار سرمايي سردخانه ۱۷ طرح , محاسبه و انتخاب شود .
يادآوري ۲ ـ از اين تجهيزات به دو گونه سيستم مركزي و سيستم تك واحدي براي توليد سرما بهره جويي مي‏گردد .

۶ ـ ۱ ـ ۱ ـ كمپرسور ـ رايج‏ترين روش توليد سرما در سردخانه‏هاي مواد خوراكي استفاده از كمپرسور است . شمار و توان سرمازايي كمپرسورها بايد با توجه به بار سرمايي ناشي از بهره جويي از بيشترين حجم مفيد سردخانه در نظر گرفته شود .

اين دستگاه‏ها داراي انواع مختلفي مي‏باشند و با توجه به پيشرفت‏هاي كنوني در زمينه توليد كمپرسورها براي بهره جويي از كارآيي افزون‏تر با رعايت صرفه اقتصادي توصيه مي‏شود از تعداد كمتري كمپرسور با توان سرما دهي بيشتر بهره‏گيري كرد . ۱۸ توان سرمازايي يكي از كمپرسورها بايد مناسب با كمترين بار سرمايي باشد .
۶ ـ ۱ ـ ۲ ـ كندانسور ـ اين دستگاه بايد داراي ظرفيتي باشد تا حداكثر بار سرمايي و بار ناشي از توان جذب شده از الكتروموتور كمپرسورها را در بحراني‏ترين شرايط اقليمي جبران كند .
۶ ـ ۱ ـ ۳ ـ تبخير كننده ـ اين دستگاه بايد به گونه‏اي انتخاب گردد كه اختلاف دماي شاره سرمازاي درون كوئل تبخير كننده با دماي مناسب سالن نگهداري براي حفظ دمه نسبي آن با جدول شماره ۵ منطبق باشد .
ارقام جدول فوق براي كالاهاي بدون بسته بندي مي‏باشد و در مورد كالاهاي بسته بندي شده كه بسته بندي آنها در برابر از دست دادن رطوبت مقاوم است , اختلاف دماي ۱۴ تا ۹ درجه سلسيوس قابل قبول است .

جا و شمار تبخير كننده‏ها در هر سالن بايد به گونه‏اي تعيين گردد كه اولا رانش هوا به دورترين كالاها رسيده و اختلاف دما در نقاط مختلف سالن از حد تعيين شده بيشتر نگردد .

در مورد سيستم هواي ساكن و كالاهايي كه براي نگهداري نياز به گردش هوا ندارند , مسئله رانش هوا منتفي است .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

يادآوري ۱ ـ فاصله بين پره‏هاي ۱۹ كوئل تبخير كننده در شرايط دماي صفر حداقل ۶ ميلي متر و در دماي زير صفر حداقل ۸ ميلي متر تعيين گردد .
يادآوري ۲ ـ سرعت هوايي كه از روي كوئل تبخير كننده عبور داده مي‏شود بايد حداقل ۲/۵ متر در ثانيه و حداكثر ۵ متر در ثانيه باشد در تونل‏هاي انجماد سرعت هواي عبوري مي‏تواند حداكثر ۱۰ متر در ثانيه باشد .
يادآوري ۳ ـ در مورد كالاهايي كه آب آن‏ها حتي المقدور بايد حفظ گردد و مدت نگهداري آن‏ها نيز طولاني مي‏باشد سرعت هواي عبوري حداكثر بايد ۱/۵ متر در ثانيه باشد و در سالن‏هاي بالاي صفر مخصوص نگهداري ميوه حجم جابجايي هوا به گونه‏اي باشد كه حداقل ۳۰ برابر حجم سالن نگهداري هواي سرد در هر ساعت در اطراف ستون‏هاي جعبه ميوه گردش داده شود .
يادآوري ۴ ـ سفارش مي‏شود بادزن‏هايي با موتورهاي دو سرعته در تبخير كننده‏ها براي تغيير سرعت گردش هواي سرد در نظر گرفته شود .
يادآوري ۵ ـ در زير تبخير كننده‏ها سيني مخصوص جمع آوري آب بايد نصب گردد و آب طشتك با لوله‏اي كه شيب كافي داشته باشد به بيرون از سالن هدايت گردد . در سالن‏هاي با دماي زير صفر سيني و لوله تخليه بايد داراي المان حرارتي باشد و ضمنأ ادامه لوله‏هاي تخليه در بيرون از سالن داراي سيفون بوده و شيب مناسب داشته باشد .
يادآوري ۶ ـ در مواردي كه برفك زدايي با فرمان خودكار عمل مي‏كند بايد وسايل خودكار مذكور با فرمان دستي نيز قابل كنترل باشد .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۶ ـ ۱ ـ ۴ ـ مخزن شماره سرمازا ـ مخزن شاره سرمازا بايد براي فشاري كه به آن وارد مي‏آيد مناسب باشد و با فشار معادل ۱/۵ برابر فشار كار آزمايش شده باشد و براي آساني در نگهداري و تعميرات سردخانه مجموع گنجايش مخازن حداقل بايد ۱۲۰ درصد حجم كل شاره سرمازا در سيستم باشد .

يادآوري ـ نصب وسيله مناسب نمايش سطح شاره سرمازا در مخزن‏هاي با گنجايش بيش از ۳۰۰ ليتر ضروري است .

۶ ـ ۱ ـ ۵ ـ مخزن جداكننده ـ اين مخزن بايد براي تحمل ۱/۵ برابر بيشترين فشاري كه به آن وارد مي‏آيد مناسب باشد ( حداقل ۲۲ اتمسفر .)
۶ ـ ۱ ـ ۶ ـ بمب‏ها ـ دبي پمپ ( در مورد سرمازاي آمونياك ) بايد ۴ ـ ۳ برابر دبي شاره سرمازاي مورد نياز باشد .
۶ ـ ۱ ـ ۷ ـ شيرها ـ شيرها بايد جايي نصب شوند كه به آساني در دسترس باشند و در مورد سيستم سرمازاي آمونياكي , شيرهاي مربوط به تبخير كننده حتي المقدور بيرون از سالن نگهداري نصب گردد .
۶ ـ ۱ ـ ۸ ـ كنترل‏ها ـ به بند ۷ ـ ۲ ايمني تجهيزات مراجعه شود .
۶ ـ ۱ ـ ۹ ـ لوله‏ها ـ در طرح , محاسبه و اجراي شبكه لوله كشي شاره سرمازا نكات زير بايد مورد توجه قرار گيرد :
۶ ـ ۱ ـ ۹ ـ ۱ ـ جنس لوله‏ها بايد به گونه‏اي باشد كه شاره سرمازا باعث خوردگي آن نگردد .
۶ ـ ۱ ـ ۹ ـ ۲ ـ به منظور كاهش طول لوله كشي و مقدار شاره سرمازا و افت فشار , لوله كشي حتي المقدور بايد كوتاه و مستقيم باشد .
۶ ـ ۱ ـ ۹ ـ ۳ ـ لوله‏ها بايد از آسيب‏هاي مكانيكي و صدمات ناشي از شرايط جوي ( خوردگي , زنگ زدگي ) محافظت شوند .
۶ ـ ۱ ـ ۹ ـ ۴ ـ لوله‏ها نبايد مانع عبور و مرور باشند و نصب آن‏ها به گونه‏اي باشد كه مانع بازديد و تعمير كمپرسورها و ساير تجهيزات نگردد .
۶ ـ ۱ ـ ۹ ـ ۵ ـ براي نگهداري لوله‏ها بايد در فاصله‏هاي مناسب از بست و آويز يا تكيه گاه استفاده نمود .
۶ ـ ۱ ـ ۹ ـ ۶ ـ در مواردي كه احتمال تشكيل شبنم روي لوله‏ها وجود دارد بايد آن را با عايق رطوبتي نيز پوشاند .
۶ ـ ۱ ـ ۱۰ ـ شاره‏هاي سرمازا ۲۰شاره‏هاي سرمازايي كه امروزه براي جذب گرما و توليد سرما در سردخانه‏ها به كار مي‏روند عبارتند از :

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۶ ـ ۱ ـ ۱۰ ـ ۱ ـ آمونياك
۶ ـ ۱ ـ ۱۰ ـ ۲ ـ انواع مجاز فرئون
۶ ـ ۱ ـ ۱۰ ـ ۳ ـ شاره‏هاي جديد

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۶ ـ ۲ ـ تجهيزات برقي

۶ ـ ۲ ـ ۱ ـ در صورتي كه سردخانه به شبكه عمومي برق متصل نباشد و خود داراي نيروگاه مستقل باشد بهتر است سيستم موتوري نيروگاه به گونه‏اي انتخاب شود كه با دور كم كار كند .
۶ ـ ۲ ـ ۲ ـ كابل كشي قدرت و كنترل بايد جدا از هم كشيده شوند .
۶ ـ ۲ ـ ۳ ـ در سالن‏هاي نگهداري چراغ‏هاي روشنايي و كليدهاي قطع و وصل آن بايد از نوع ضد رطوبت بوده و براي شرايط كار سالن‏هاي مزبور مناسب باشد.

سفارش مي‏گردد يك چراغ جهت نشان دادن يا خاموش بودن چراغ‏هاي داخل سالن بيرون از آن بالاي در نصب شود , همين طور چراغي به منظور تأمين حداقل ديد به لحاظ خروج اضطراري در محل در به طور دائم در سالن نگهداري روشن باشد .
۶ ـ ۲ ـ ۴ ـ در سالن نگهداري پريز , فيوز و جعبه تقسيم حتي الامكان نبايد نصب گردد , در صورت ضرورت از جعبه تقسيم , پريز و فيوز ضد رطوبت بهره جويي شود .
۶ ـ ۲ ـ ۵ ـ براي هر يك از دستگاه‏هاي مصرف كننده برق در داخل سالن‏هاي نگهداري بايد رشته كابل مستقل و بدون نوار چسب و حتي الامكان به طور يكسره از تابلوي مخصوص واقع در خارج و در كنار در آن كشيده شود.

و روي تابلوي مزبور كليد قطع و وصل و فيوزهاي مستقل براي هر يك از مصرف كننده‏ها نصب گردد .
۶ ـ ۲ ـ ۶ ـ كليد تابلوهاي سردخانه , وسايل برقي و بدنه فلزي ساختمان سردخانه بايد به گونه‏اي مناسب اتصال زمين داشته باشد . به اين منظور ضروري است شبكه اتصال زمين مناسب در نظر گرفته شود .
۶ ـ ۲ ـ ۷ ـ موتور بادزن‏ها و ساير لوازم برقي كه داخل سالن نگهداري نصب مي‏گردد بايد از نوع ضد رطوبت يا حداقل ۲۱IP54 و مناسب با شرايط سالن باشند .
۶ ـ ۲ ـ ۸ ـ حفاظت‏هاي لازم جهت جلوگيري از آسيب‏هاي فيزيكي كابل‏ها به عمل آيد .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۶ ـ ۳ ـ تجهيزات ترابري ـ تجهيزات ترابري كه در داخل سردخانه مورد بهره برداري قرار مي‏گيرد به طور كلي عبارتند از :

ـ ليفت تراك
ـ نقاله
ـ پالت تراك۲۲

۶ ـ ۴ ـ ساير تجهيزات

۶ ـ ۴ ـ ۱ ـ تجهيزات نم زن ـ اين تجهيزات در سالن‏هاي نگهداري با دماي بالاي صفري كه كالاي مورد نگهداري نياز به رطوبت دارد نصب مي‏گردد و ضروري است كه به طور خودكار عمل كند ولي داراي كنترل دستي نيز باشد .
۶ ـ ۴ ـ ۲ ـ تجهيزات تعيين دما ـ اين تجهيزات شامل : ثبات دما ( نصب شده در تابلوي كنترل اصلي ,) دماسنج سوندي ( از نوع تيغه‏اي و سوزني ,) دماسنج رقمي و عقربه‏اي مي‏باشد كه بايد در سالن‏هاي نگهداري در كنار در ورودي سالن‏ها نصب گردد .
۶ ـ ۴ ـ ۳ ـ تجهيزات تعيين دمه ـ اين تجهيزات شامل : ثبات دمه نسبي ( نصب شده در كنترل اصلي ,) دمه سنج رقمي و عقربه‏اي كه بايد در سالن‏هاي نگهداري در كنار در ورودي سالن‏ها نصب گردد .
۶ ـ ۴ ـ ۴ ـ سختي گير
۶ ـ ۴ ـ ۵ ـ دستگاه متعادل كننده فشار هوا ـ اين دستگاه در داخل سالن‏هاي نگهداري روي ديوار نصب مي‏گردد و عمل آن جلوگيري از ايجاد خلأ نسبي مي‏باشد . ۶ ـ ۴ ـ ۶ ـ هواكش

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۶ ـ ۵ ـ تجهيزات و مواد يدكي

۶ ـ ۵ ـ ۱ ـ كمپرسور يدك
ـ كمپرسور يدكي در سيستم مركزي به صورت نصب شده ضروري است . در صورتي كه كمپرسورهاي اصلي در مدار ۵ واحد و يا كمتر باشد يك واحد كمپرسور معادل بزرگترين گنجايش آن‏ها بايد نصب باشد.

در صورتي كه تعداد كمپرسورهاي سيستم از پنج واحد بيشتر و از ده واحد كمتر باشد بهتر است دو واحد با بيشترين گنجايش دو كمپرسور متفاوت سيستم نصب باشد.

و به مدار يا مدارهاي توزيع سرما با كليه شيرهاي قطع و وصل متصل شده باشد .
ـ كمپرسور يدكي در سيستم تك واحدي بر حسب تعداد واحدهاي اصلي مشابه نصب شده مطابق با جدول شماره ۶ در انبار تجهيزات يدكي موجود باشد و در اين سيستم كمپرسورهاي يدكي به صورت نصب شده ضروري نيست .
۶ ـ ۵ ـ ۲ ـ الكتروموتور يدك ـ وجود الكتروموتور يدك به شمار كافي در انبار تجهيزات يدكي ضروري است .
۶ ـ ۵ ـ ۳ ـ وجود پروانه بادزن به شمار كافي در انبار تجهيزات ضروري است .
۶ ـ ۵ ـ ۴ ـ پمپ آب يدك ـ حداقل يك پمپ آب يدكي با گنجايشي برابر بيشترين گنجايش پمپ‏هاي نصب شده به وسيله شيرها به مدار متصل باشد .
۶ ـ ۵ ـ ۵ ـ پمپ سرمازاي يدك ـ حداقل يك پمپ سرمازاي يدكي با گنجايشي برابر با بيشترين گنجايش پمپ‏هاي نصب شده به وسيله شيرهاي مربوط به مدار متصل باشد .
۶ ـ ۵ ـ ۶ ـ نيروگاه يدك
۶ ـ ۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ نيروگاه يدك در سردخانه‏اي كه به شبكه عمومي برق متصل نباشد به شرح زير است :
ـ دو دستگاه نيروگاه برق هر يك صد درصد بار دائم همزمان مورد نياز .
ـ سه دستگاه نيروگاه برق هر يك پنجاه درصد بار دائم همزمان مورد نياز .
ـ چهار دستگاه نيروگاه برق هر يك چهل درصد بار دائم همزمان مورد نياز .
۶ ـ ۵ ـ ۶ ـ ۲ ـ نيروگاه يدك در سردخانه‏اي كه نيروي برق مورد نياز خود را از شبكه عمومي تأمين نمايد بايد نيروگاه برق يدكي با قدرت صد در صد بار دائم همزمان آماده كار داشته باشد .

يادآوري : قدرت نيروگاه دربار دائم با توجه به شرايط اقليمي منطقه ( فشار ـ دما ) مي‏باشد .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۷ ـ ايمني

۷ ـ ۱ ـ ايمني ساختمان
۷ ـ ۱ ـ ۱ ـ توصيه مي‏شود با توجه به محل و بناي سردخانه سيستم برق گير حفاظتي ( اتصال به زمين ) پيش بيني گردد .
۷ ـ ۱ ـ ۲ ـ اطاق شارژ باطري از سالن‏هاي نگهداري جدا بوده و داراي تهويه مناسب باشد .
۷ ـ ۱ ـ ۳ ـ در صورتي كه براي دفع فاضلاب از چاه معمولي و يا آبكش بهره جويي مي‏شود دقت لازم در مورد جلوگيري از آلودگي چاه‏هاي آب مجاور انجام گيرد .

۷ ـ ۲ ـ ايمني تجهيزات

۷ ـ ۲ ـ ۱ ـ كليه تجهيزات نصب شده در فضاي باز بايد نسبت به شرايط اقليمي منطقه مقاومت كافي داشته باشد .
۷ ـ ۲ ـ ۲ ـ براي جلوگيري از قطع جريان روغن به قسمت‏هاي متحرك كمپرسور نصب تجهيزات خودكار كنترل فشار روغن ضروري است .
۷ ـ ۲ ـ ۳ ـ نصب تجهيزات قطع كننده فشار بالا به سر سيلندر كمپرسور در جايي كه سازنده تعيين كرده است ضروري مي‏باشد و بايد قبل از شير خروجي كمپرسور قرار گيرد .
۷ ـ ۲ ـ ۴ ـ در مسير جريان آب به كمپرسور بايد تجهيزات سنجش خودكار جريان آب ۲۳ نصب شود تا در صورتي كه جريان آب قطع گردد كمپرسور به طوري خودكار متوقف شود .
۷ ـ ۲ ـ ۵ ـ در مواردي كه براي آب كردن يخ و برفك تجهيزات تبخير كننده‏ها از نيروي برق استفاده مي‏شود ضروري است پايان برفك زدايي به وسيله ترموستات كه در جاي مناسبي روي كوئل نصب شده است با يك كليد حساس به فشار انجام شود .
۷ ـ ۲ ـ ۶ ـ مخزن‏هاي جدا كننده علاوه بر نصب وسيله مناسب نمايش سطح سرمازا بايد به تنظيم كننده سطح نرمال شاره سرمازا و تنظيم كننده سطح حداقل و حداكثر شاره سرمازا مجهز باشد .
۷ ـ ۲ ـ ۷ ـ در سيستم‏هايي كه از پمپ براي فرستادن شاره سرمازا بهره جويي مي‏شود پيش بيني كنترل‏هاي حفاظت پمپ ضروري است .
۷ ـ ۲ ـ ۸ ـ بهره جويي از شير اطمينان دوبل ۲۴ در مخزن‏هاي سرمازايي مايع , مخزن‏هاي جدا كننده و در سيستم‏هاي فاقد مخزن سرمازاي مايع آمونياك در روي كندانسور ضروري است . شير اطمينان بايد مجهز به لوله تخليه در فضاي باز و در ارتفاع بالا تراز سقف ساختمان باشد .
۷ ـ ۲ ـ ۹ ـ نصب شيرهاي قطع و وصل در جاي ورود و خروج لوله‏ها به تجهيزات توليد و توزيع سرما مانند كمپرسور و كندانسور ضروري است.

و نيز در لوله كشي‏هاي طولاني نصب شيرهاي قطع و وصل در فاصله‏هاي معين سفارش مي‏گردد تا در صورت نشست و لزوم تعمير بتوان قسمت مورد نياز را از سيستم جدا نمود .
۷ ـ ۲ ـ ۱۰ ـ قبل از شيرهاي كنترل بايد يك عدد صافي كه دسترسي به آن بدون پياده كردن شير كنترل امكان‏پذير باشد نصب گردد .
۷ ـ ۲ ـ ۱۱ ـ لوله برگشت ( مكش ) كمپرسور بايد عايق كاري گردد .

لوله‏هاي رفت سرمازا از كمپرسور نبايد عايقكاري شوند مگر اين كه مسير لوله كشي به گونه‏اي باشد كه احتمال سوختن افراد را در پي داشته باشد .

همچنين سفارش مي‏گردد در مواردي كه از گاز داغ براي برفك زدايي بهره جويي مي‏گردد لوله كشي مربوطه عايقكاري گردد .
۷ ـ ۲ ـ ۱۲ ـ از به وجود آمدن پل‏هاي حرارتي بين لوله و محيط بيرون بايد جلوگيري نمود .

بست‏ها و آويزها نبايد با لوله برگشت تماس نبايد با لوله برگشت تماس مستقيم داشته باشند بلكه بايد تماس آن‏ها را با لوله توسط عايق صورت گيرد .
۷ ـ ۲ ـ ۱۳ ـ در موقع نصب لوله‏ها , درون آن‏ها بايد از مواد خارجي تميز شده باشد .
۷ ـ ۲ ـ ۱۴ ـ پيش بيني لازم براي جلوگيري از انتقال ارتعاشات تجهيزات به شبكه لوله كشي به عمل آيد .
۷ ـ ۲ ـ ۱۵ ـ كليه لوله‏ها با توجه به حالت سرمازاي داخل آن ( بخار , مايع , گاز داغ ) متناسبأ , رنگ‏آميزي يا با نوارهاي رنگي مشخص گردند .
۷ ـ ۲ ـ ۱۶ ـ در موتور خانه ( محل مخزن‏ها و محل‏هاي مورد نياز ديگر براي تخليه سرمازاهاي قابل اشتعال ,) بايد از تجهيزات تهويه كه در حين كار توليد جرقه نكند ( موتور بسته ) بهره جويي گردد .
۷ ـ ۲ ـ ۱۷ ـ نصب سيستم تشخيص نشت شاره سرمازا و اعلام آن در هر يك از سالن‏هاي نگهداري ضروري است .
۷ ـ ۲ ـ ۱۸ ـ كليه قسمت‏هاي متحرك ( چرخ طيار , پروانه‏ها و تسمه‏ها ) همچنين پله‏ها و پاگرد طبقات بايد داراي حفاظ باشد .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۷ ـ ۳ ـ ايمني در پيشگيري از آتش سوزي

۷ ـ ۳ ـ ۱ ـ لازم است در هر سردخانه بسته به موقعيت , وسعت و نوع سرمازاي مصرفي با نظر كارشناسان سازمان آتش نشاني پايگاه آتش نشاني تأسيس , تجهيزات مناسب نصب و مواد خاموش كن ( پودر خشك , يا دي اكسيد كربن يا مواد كف ساز ) به ميزان مناسب تهيه و در محل‏هاي مناسب در دسترس باشد .
۷ ـ ۳ ـ ۲ ـ در هر سردخانه براي مبارزه با آتش غير از تجهيزات پيشگيري بالا لوله كشي آب نيز بايد تعبيه گردد .
۷ ـ ۳ ـ ۳ ـ لوله كشي آب آتش نشاني بايد مجهز به تعداد مناسب قرقره شيلنگ در راهروي ارتباطي ( در جاهاي بالاي صفر درجه ) باشد به گونه‏اي كه بتوان از دو نقطه با آتش مبارزه نمود .

۷ ـ ۴ ـ ايمني كاركنان

۷ ـ ۴ ـ ۱ ـ در هر سردخانه حداقل دو دستگاه سيلندر هواي فشرده با ماسك براي تنفس افراد با گنجايش حداقل هر يك ۳ ربع ساعت كار بايد موجود باشد و نيز ماسك , حفاظ چشم , لباس و دستكش مخصوص ( ضد آب ) به تعداد مناسب ضروري است .

۷ – ۴ – ۲ – در هر سردخانه وجود لباسهاي حفاظتي شامل لباس گرم , دستكش و كلاه پشمي , كفش و كلاه ايمني به تعداد كاركنان سالنهاي نگهداري ضروري است .
۷ ـ ۴ ـ ۳ ـ لازم است پلاك‏ها و گوشي‏هاي مناسب براي حفاظت سيستم شنوايي افرادي كه در معرض صداي بيش از حد مجاز ۲۵ هستند به تعداد مناسب تهيه گردد .
۷ ـ ۴ ـ ۴ ـ در داخل كليه سالن‏هاي نگهداري آژيرهاي اعلام خطر كه در فضاي تاريك به خوبي ديده شود.

و آماده كار باشد نصب گردد تا هرگاه به عللي شخص داخل سالن نياز به كمك داشته باشد بتواند آژير خطر را به صدا در آورد , در ضمن چراغ قرمزي نيز بالاي در سالن‏ها و روي تابلو در محلي كه معمولا تحت مراقبت خدمه سردخانه است روشن شود و شماره اطاقي كه آژير آن به صدا در آمده است مشخص گردد سيستم اعلام خطر بايد با برق و باطري كار كند .
۷ ـ ۴ ـ ۵ ـ روشنايي اضطراري براي نشان دادن راه‏هاي خروجي ضروري است و اين سيستم بايد به صورت خودكار بعد از قطع جريان برق با باطري روشن گردد .
۷ ـ ۴ ـ ۶ ـ در سردخانه‏ هايي كه از انواع گازها مثل دود گوگرد براي جلوگيري از رشد قارچ در انگور بهره جويي مي‏شود پتوي گرم و محل استراحت با شرايط جوي مناسب بايد پيش بيني گردد و همچنين شيرهاي مخصوص شستشوي دهان , گوش و بيني و موادي مانند اسيد بوريك و ساير وسايل بهداشتي و كمك‏هاي اوليه در نظر گرفته شود .
۷ ـ ۴ ـ ۷ ـ كاركنان حتي المقدور به تنهايي از كار كردن در هر سالن نگهداري خود داري نمايند و قبل از قفل كردن در هر سالن بايد اطمينان حاصل كنند كه شخصي در سالن باقي نمانده است .
۷ ـ ۴ ـ ۸ ـ كاركنان در سردخانه‏هايي با مواد خوراكي سر و كار دارند بايد داراي كارت معتبر گواهي سلامت ( كارت معاينه بهداشتي ) از سازمان‏هاي صلاحيت دار باشند . و اين كارت به طور دوره‏اي تجديد شود .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۷ ـ ۵ ـ ايمني كالا

۷ ـ ۵ ـ ۱ ـ سفارش مي‏شود يك حوضچه مورب بلافاصله پس از در ورودي اصلي سردخانه توليدي ساخته شود .

و اين حوضچه بايد با يك ماده گندزدا پر شود تا چرخ‏هاي وسائط نقليه هنگام عبور از آن گندزدايي گردد .
۷ ـ ۵ ـ ۲ ـ در سردخانه‏هاي توزيعي و مبادي ورودي حداقل هر شش ماه يك بار و در ساير انواع سردخانه‏ها پس از هر بار تخليه كامل , هر سالن شستشو و گندزدايي گردد .
۷ ـ ۵ ـ ۳ ـ چيدن كالا در سردخانه با توجه به آئين كار شماره ۳۳۹۹ ايران ( روش چيدن كالا در سردخانه مواد خوراكي ) انجام گيرد .
۷ ـ ۵ ـ ۴ ـ هر سردخانه بايد داراي مسئول كنترل كيفيت بوده و تحصيلات و تخصص اين فرد بسته به نوع سردخانه مي‏باشد صلاحيت اين فرد يا افراد براي احراز اين سمت طبق قانون بايد مورد تأييد مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران باشد .
۷ ـ ۵ ـ ۵ ـ آب مصرفي سردخانه‏ها براي آشاميدن بايد با استاندارد شماره ۱۰۵۳ ايران ( ويژگي‏هاي آب آشاميدني ) مطابقت داشته باشد .
۷ ـ ۵ ـ ۶ ـ فاضلاب يا پس آب سردخانه‏ها بايد در شرايط محفوظ و بهداشتي دفع گردد .
۷ ـ ۵ ـ ۷ ـ از ورود جريان فاضلاب سردخانه‏ها بدون انجام عمل تصفيه به رودخانه‏ها خودداري شود .
۷ ـ ۵ ـ ۸ ـ براي جلوگيري از حشرات در محوطه سردخانه و اطراف بايد طبق سفارش مراجع داراي صلاحيت عمل شود .

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

۱- در بعضي از سردخانه‏ها علاوه بر نگهداري كالا بعضي از فرآيندها و عمليات مربوط به مواد خوراكي مانند انجماد, جور كردن , قطعه كردن , فيله كردن و نظاير آن نيز مي‏تواند انجام گيرد .

فضاهايي كه در بعضي از سردخانه‏ ها علاوه بر موارد فوق مي‏باشد جزو حجم مفيد به حساب نمي‏آيد:
۲- lift truck
۳- Crystalization
۴- براي اطلاع بيشتر در مورد فرآيند انجماد و جنبه‏هاي مختلف آن مي‏توان به استانداردها و آيين كارهاي مربوطه مراجعه كرد
۵- Blockage
۶- Maigre واژه‏اي فرانسوي بوده و به معناي (( ضعيف )) مي‏باشد
۷- Generator
۸- Refrigerant
۹- Compressor
۱۰- Condensor
۱۱- Evaporator
۱۲- Reciever
۱۳- Separator
۱۴- Controls
۱۵- ديواره عايق پيش ساخته كه به آن پانل ساندويچي Prefabricated sandwich panel نيز گفته مي‏شود . عبارت است از : دو لايه خارجي كه معمولا فلزي بوده و داخل آن با دو لايه عايق حرارتي ( معمولا پلي ارتان ) پر شده است
۱۶-Rabits
۱۷- به آيين كار شماره ۲۷۳۰ ايران (( محاسبه بار سرمايي سردخانه مواد خوراكي )) مراجعه شود
۱۸- كمپرسورهاي تازه از نوع مارپيچي (screw) مي‏باشد به گونه‏اي كه با اشغال فضاي كم توليد سرماي بيشتري مي‏نمايد
۱۹- Fins
۲۰- شاره‏هاي سرمازا بايد از انواعي باشند كه به لايه اوزون آتمسفر و محيط زيست آسيبي وارد نياورند
۲۱- ۵۴ Isolation Protection ـ درجه حفاظت سيم پيچي الكتروموتورها را مشخص مي‏كند
۲۲- Pallet truck عبارت است از وسايل ترابري كه در دو نوع با نيروي محركه برقي و غير برقي است
۲۳- Flow switch
۲۴- Dual relief valve
۲۵- ۸۵ دسي بل آ (db(A)) براي يك نوبت هشت ساعته

آئين كار تجهيزات و ايمني سردخانه

محصولات برجسته‌ی شرکت صنایع برودتی برادران حقیقی:

سردخانه بالا صفر صنایع برودتی برادران حقیقی:

این سردخانه های معمولا در صنعت و کشاورزی و جهت نگهداری ، میوه جات ، صیفی جات ، سبزیجات ، پیش سردکن های کشتارگاه ها و هرگونه محصولاتی که به این دما نیاز دارند استفاده می شود.

به عبارت دیگر محیطی جهت نگهداری محصولات متفاوت که دمای صفر درجه به بالا نیاز دارند برای مدت زمان های مختلف را سردخانه بالا صفر می گویند.

معرفی صنایع برودتی

معرفی صنایع برودتی برادران حقیقی – ساخت سردخانه و تونل انجماد

سرد خانه ها

سردخانه فضایی است که در آن یک یا چند نوع محصول یا مواد غذایی که طبق یک دمای خاص تعیین شده است نگهداری می شود.

سرد خانه ها از نوع دما به چند دسته تقسیم می شوند:

  1. سرد خانه بالای صفر:دمای سرد خانه از ۴+ تا ۱+ درجه سانتی گراد می باشد.
  2. سرد خانه زیر صفر : دمای سرد خانه از ۱۸- تا ۲۰- درجه سانتی گراد می باشد.
  3. سرد خانه های زیر صفر نگهداری بستنی: دمای سرد خانه ۲۵- درجه سانتی گراد می باشد.
  4. سرد خانه بالای صفر(تونل ماست)که دمای آن ۱+ درجه سانتی گراد می باشد.

در سردخانه یا تونل انجماد به دو نوع بدنه استفاده می شود:

  1. بدنه ثابت (چوب و ورق)
  2. بدنه متحرک (ساندویچ پانل)

۱- بدنه های ثابت:

که در این نوع محل مورد نظر به وسیله مصالح ساختمانی ساخته میشود و بعد از اتمام کارهای ساختمانی ،آن محل به وسیله چوب کلاف بندی شده و بعد از آن بین کلاف های چوب به وسیله عایق پلاستو فوم (پلی استارین) یا عایق پلی یورتان عایق کاری میشود و در مرحله بعد جهت گرفتن نما روی عایق ها به وسیله ورق (گالوانیزه .گالوانیزه رنگی. آلمینیوم.استیل و …) پوشش داده میشود و در مرحله آخر جای اتصال ورق بوسیله گرده ماهی کار گذاشته و کنجها و جای ستونها بوسیله نبشی آلمینیومی یا گالوانیزه جهت شکیل تر شدن کار پوشش داده میشود.

در این نوع بدنه فقط کف سرد خانه از عایق پوشیده می شود و در انتها روی آنها سنگ کاری یا کاشی کاری توسط کارفرما انجام می گردد.

۲-بدنه متحرک :

در این نوع بدنه . دیواره ها از قبل آماده که روکش داخل و خارج آن می تواند دو رو ورق یا یک رو ورق می باشد از ورقهای مختلف و بین ورقها عایق پلاستو فوم یا پلی یورتان جا داده میشود.

پانلها بصورت فاق و زبانه به یکدیگر بوسیله پیچ و مهره یا قفلهای مخصوص به هم متصل می شوند.

در سرد خانه های بالای صفر ضخامت عایق پلاستو فوم ۷ سانتی متر در نظر گرفته میشود.

در سرد خانه های زیر صفر ضخامت عایق پلاستو فوم ۱۰ سانتی متر در نظر گرفته میشود.

در تونل انجماد ضخامت عایق پلاستو فوم ۱۵ سانتی متر در نظر گرفته میشود.

سرد خانه بالای صفر ۷ سانت . زیر صفر ۱۰ سانت و تونل انجماد ۱۵ سانت ضخامت عایق در نظر گرفته میشود.

در سرد خانه هایی که عایق پلاستو فوم کار گذاری می شود نوع عایق را بر مبنای p محاسبه میگردد که (۲۰ . ۲۵ . ۳۰ ) همان وزن مخصوص عایق برای یک متر مکعب است (هر متر مکعب عایق ۲۰ کیلو وزن دارد =p20 ) و عایق پلی یورتان را بر مبنا دانسیته که معمولا ۳۸-۴۰ کیلو گرم بر متر مکعب است.

در یخسازی و آیس بانک بدنه ساخته شده از ورق سیاه است که جداره بیرونی آن عایق بندی میشود و نمای خارجی ورق کاری میشود.

در سرد خانه و تونل انجماد دربها در دو نوع استفاده می گردند:

ریلی (کشویی و لیفتراک رو ) و دربهای لولایی

ضمنا در سرخانه های بزرگ می توان عایق کاری بدنه را بوسیله پیچ و رولپلاک انجام داد و در آخر روی آنها را طوری کشیدکه بعدا توسط کارفرما کاشی کاری یا سیمان کاری می شود.

تونل انجماد

به فضایی گفته میشود که در آن یک محصول به دمای خاص تعیین شده و در زمان استاندارد معین شده برسد که خاصیت اصلی مواد در آن حفظ شود.

دمای تونل انجماد از ۳۰- تا ۴۰- سانتیگراد می باشد.

مبنای محاسبه تونل انجماد بر مبنای نوع محصول . مقدار بار ورودی  و زمان انجماد محاسبه میگردد.

یخساز

یخساز به دستگاهی گفته میشود که مقداری قالبهای فلزی یخ را که در آنها آب وجود دارد را منجمد کرده و بصورت جامد درآورد.

قالبهای یخ در اندازه های حبه ای . ۲۵ کیلویی. ۱۷ کیلویی و ۴۰ کیلوگرمی وجود دارد.

یخسازی حبه ای :که بیشتر مصرف در رستورانها . هتلها و  fast foodدارد.

یخسازی عمومی: که جهت فروش عمومی یا مصرف در کارگاههای ساختمانی و یا … می باشد.

ناقل برودت به قالبهای یخ در یخسازی قالبی آب نمک است که در وان یخساز وجود دارد.

آیس بانک (آب سرد کن صنعتی یا بانک یخ) :

آیس بانک به دستگاهی گفته می شود که در آن کوئل های مسی وجود دارد که با کارکرد موتور و آبی که در وان آیس بانک وجود دارد لایه های یخ به دور لوله های مسی ایجاد شده می توان گرمای دستگاه خاصی را کنترل کرد وآن دستگاه را سرد نمود و یا از آب سرد موجود در وان جهت مصارف خوراکی یا ریختن آن به روی بتن استفاده کرد.

 

ماشین آلات برودتی 

  1. کمپرسور compressor

یک نوع موتور الکتریکی است که جهت متراکم کردن گاز  استفاده می شود.

موتورها با گاز های مختلفی کار می کنند: فریون(۵٫۲٫۴٫۴٫۱۳۴٫۲۲٫۱۲ و…) آمونیاک NH3

کمپرسورها به ۳ نوع کلی تقسیم می شوند:

۱-باز open tape   : که در این نوع کمپرسور ها قسمت الکترو موتور به صورت جداگانه بوسیله کوپله کردن مستقیم یا تسمه متصل می گردد و کمک می کند تا موتور شروع به کار کند.

۲- نیمه بسته semi hermetic : در این نوع قسمت الکترو موتور در پوسته خود کمپرسور قرار دارد و در اصل کل موتور بصورت یک پکیج در یک بدنه تعبیه شده است.

۳-بسته hermetic : کمپرسور در این نوع کمپرسور همه اجزای کمپرسور در یک پوسته قرار دارد . این نوع کمپرسور قابل تعمیر نمی باشد چون اولا موتور در دور بالا کار می کند و اینکه دسترسی به اجزای داخل آن سخت می باشد.

دسترسی و تعمیرات به قطعات داخل کمپرسور های باز و نیمه باز و نیمه بسته آسان می باشد.

   ۲-کندانسور condenser

یک نوع دستگاه تقطیر کننده است که به کمک آن مبرد متحرقه از کمپرسور را ازگاز به مایع تبدیل می کند.

کندانسور ها به سه نوع تقسیم می شود:

  1. کندانسور هوایی: که در این نوع کندانسورها مبرد عبوری داخل لوله های کندانسور بوسیله فن های موجود روی کندانسور از گاز به مایع تبدیل می شود.
  2. کندانسور آبی: که در این نوع کندانسور ها مبرد عبوری داخل لوله های کندانسور بوسیله آب عبوری در پوسته کندانسور از گاز به مایع تبدیل می شود.
  3. کندانسور تبخیری: در این نوع کندانسور ترکیبی از کندانسور آبی و هوایی به کار رفته به این صورت که کوئلی در داخل بدنه کندانسور تعبیه شده و با عبور مبرد از داخل کوئل از بالای تانک توسط نازل هایی که در آن تعبیه شده آب روی کوئل ریخته و از پایین کوئل توسط فنی که در آن وجود دارد خنک می شود.

 

۳- اواپراتور evaporator  یا کوئل تبخیر کننده

کوئلی است که در آن مبرد مایع شده از حالت مایع به گاز در می آید.

اواپراتور ها به سه دسته تقسیم می شود :

  1. اواپراتور های فن دار: که در این نوع اواپراتور ها گرمای محیط به وسیله فن ها به کوئل داده میشوند و در نتیجه هوای محیط خنک می شود.
  2. اواپراتور های پلیتی: که به وسیله جریان عادی هوا گرمای محیط به اواپراتور منتقل میشود.
  3. اواپراتور های کوئلی.

شرایط نگهداری محصولات در سردخانه

نحوه و شرایط نگهداری محصولات در سردخانه

تحقیق روی تکنولوژی های نگهداری غذاها و محصولات کشاورزی معمولا روی یکی از این دو جنبه متمرکز می شود :

  • انتخاب شرایط مناسب فرایند برای حداقل رساندن افت کیفیت محصول
  • گسترش روش های طراحی مهندسی همراه با هزینه کم فرآیند

معمولا انتقال حرارت مساله اصلی است ، بطوریکه گرما باید از محصول، درحین سردکردن یا انجماد جداشده وسپس محصول در دمای ثابتی در سردخانه نگهداری گردد.

انتقال رطوبت نیز (خصوصا تبخیر از سطح محصول) تاثیر مهمی درکیفیت محصول دارد.

سرد کردن مانع رشد میکروارگانیسم های فاسدکننده شده، فعالیت آنزیمی و تنفسی را در دوره نگهداری پس ازبرداشت محدود ساخته، مانع ازدست رفتن آب می شود

و تولید اتیلن و حساسیت محصول به آن را کاهش می دهد.

دوره نگهداری ممکن است زمان کوتاه لازم برای حمل ونقل وفروش یا نگهداری محصول بوده یا شامل یک دوره ذخیره سازی طولانی مدت باشد.

قابل توجه است که کند کردن متابولیسم می تواند باعث افزایش بی نظمی های فیزیولوژیکی شود که صدمات ذخیره سرد نامیده می شود .

به همین دلیل دما و زمان سرد کردن باید مناسب با محصول باشد.

شرایط نگهداری محصولات در سردخانه

نگهداری محصول یکی ازمهم ترین تکنیک های فرآوری می باشد و هدف آن افزایش زمان ماندگاری وحفظ کیفیت محصول از نظر رنگ ، طعم، بو و بافت است.

تکنیک های نگهداری خوب محصولات :

  • تازه نگهداشتن تا حد ممکن
  • ایمن نگهداشتن تا حد ممکن
  • حفظ مواد مغذی
  • جلوگیری ازفساد
  • ارزان و ساده بودن
  • نیاز به کارکم
  • حفظ کیفیت (رنگ، طعم، بافت)

کیفیت محصولات

مهمترین عوامل در بدست آوردن و حفظ کیفیت محصول برداشت در مرحله کاملا رسیده، جلوگیری ازصدمات فیزیکی طی همه مراحل برداشت، حمل، بسته بندی، نگهداری ، تقویت مراحل کنترل کیفیت، تعیین دما و رطوبت نسبی مناسب است .

سرد کردن محصول با حداکثرسرعت ممکن یک روش مهم مورد استفاده برای حفظ کیفیت، پیشگیری از فساد و افزایش عمرمحصول پس از برداشت است.

این فرآیند حرارتی درصنایع غذایی بسیار رایج بوده و طراحی تجهیزات برای چنین فرایندی به آگاهی از خصوصیات حرارتی محصولات بستگی دارد وداشتن ماشین آلات سرد سازی مدرن و پیشرفته که توان این امر را خصوصا در فصول بارگیری و گرم را دارا باشد.

برای تامین کیفیت مناسب محصول نیازبه برداشت، رسیدگی، درجه بندی، بسته بندی و انبارداری (سردخانه) مناسب است.

دربازارعواملی مثل تردی و تازگی، طعم، ظاهر و وضعیت، ارزش غذایی و قیمت در ارزیابی کیفیت محصول مورد توجه است.

در این زمینه، تولید کنندگانی می توانند موفق ترین باشند که محصول خود را به طریقی تولید وبسته بندی کنند که این متغیرها را تقویت نمایند .

رسیدگی پس از برداشت محصول شامل همه مراحل موجود در انتقال کالا از تولید کننده تا مصرف کننده می شود.

به دلیل اینکه خرما، خصوصا رطب مضافتی پس از برداشت تغییرات زیادی می کند، سطح بالای مدیریت برای اطمینان از حفظ کیفیت را می طلبد و با هر کوتاهی در انجام وظیفه در هر قسمت کیفیت محصول کاهش می یابد.

بنابراین حفظ کیفیت محصول از نخلستان تا خریدار (مصرف کننده) یک پیش نیاز مهم بازاریابی موفق است.

برداشت رطب باید در ساعات اولیه صبح که محصول سرد است و مقاومت بشتری در مقابل تنش حاصل از برداشت داردانجام گیرد تا هنگام برداشت از لحاظ شکل فیزیکی وسالم ماندن،خصوصا از نخلهای بلند آسیب نبیند.

محصول تازه (یاهرکالای فسادپذیر)به تنفس پس از برداشت ادامه می دهد.در زمان تنفس ، محصول تجزیه میشود پس سرد کردن سبب می شود تا دمای آن کاهش یابد.تنفس کند شده و فساد آن کم گردد.

درعمل یک مدیریت دمایی مناسب در زنجیره توزیع به مصرف کنندگان اجازه خرید تازه ترین محصول ممکن درهرجا را می دهد.

دلایل ضرورت سرد سازی محصولات :

  • اساسا محصولات فساد پذیرند ودر دمای بالای محیط این امر تشدید می شود
  • محصولات فصلی هستند اما تقاضا همیشگی
  • کیفیت ضروری است ومصرف کننده آگاهی زیاد دز این باره دارد
  • درحال حاضر استاندارد های بین المللی برای محصولات صادراتی وجود دارد
  • افت رطوبت زیاد باعث خشک شدن یا چروکیدن محصول می شود

همه این تاثیراب نا مطلوب به دما بستگی دارد و اگرسردخانه ای نتواند از این تاثیرات منفی جلوگیری کند باعث تغییر وافت کیفیت محصول وکوتاه شدن دوره نگهداری و در نهایت فساد کالا می شود.

پس با سرمایش سریع ویکنواخت و نگهداری محصول در دمای مناسب فرایند متابولیک غیر فعال شده ومحصول در یک حالت خموده وغیر فعال وارد می شود.

بنابراین می تواند برای دوره طولانی تر بدون کاهش تازگی وطراوت در سردخانه نگهداری شود.

سرعت انتقال گرما یا سرعت سرمایش به سه عامل بستگی دارد:

زمان:

به منظور رسیدن به حداکثرسرمایش باید محصول به مدت کافی در سردخانه باقی بماند.

از سوی دیگراگر این زمان از حداکثردوره نگهداری که برای یک محصول خاص مثل رطب مضافتی مورد انتظار است تجاوز نماید بطور طبیعی به مرور از کیفیت محصول کاسته می شود.

دما :

اگر سیستم تبرید ظرفیت سردسازی کافی را نداشته باشد ویا نتوانددر حداقل زمان ممکن دمای محصول را به دمای مناسب برساند وآن را ثابت نگه دارد،باعث بروز فسا، رشد تخمک ها، تغییر رنگ وطعم و… در کوتاه مدت شده وکالا را از بین می برد.

تماس :

ظروف بسته بندی با طراحی و مواد نا مناسب، چیدمان غلط در پالت یا باکس پالت وعدم رعایت فاصله بین پالت ها ،جریان گردش هوای سرد و سرعت سرمایش را کاهش می دهد

عواملی که بایستی در سردخانه های نگهداری محصولات کشاورزی وغذایی رعایت شود :

عوامل طراحی وعملیاتی مثل سطوح عایق ، وسایل محافظت درب ، تکرار استفاده از درب، ظرفیت برودتی بالا، طرح های فن وکویل سرمایش هوا، طراحی سیستم کنترل مربوطه، الگوهای جریان هوا ، تاسیسات مجهز و آماده بکار رزرو جهت موارد اضطراری مثل خرابی ها ، چیدمان صحیح محصول

شرایط نگهداری مناسب:

  • – حداقل زمان سرد شدن کالا
  • – ثابت بودن دما در کل دوره نگهداری
  • – دمای مناسب
  • – رطوبت نسبی دما
  • – کنداس بخار آب روی محصول
  • – حرکت هوای مناسب
  • – انباشتن مناسب
  • – بهداشت

جداول شرایط و نگهداری محصولات در سردخانه :

در زیر جداول و توضیحاتی در مورد شرایط نگهداری میوه، سبزیجات، لبنیات، گوشت و دیگر محصولات مرتبط آورده شده است.

لازم به ذکر است که برای نگهداری مواد در سردخانه حتما باید اطلاعات بیشتر ، دقیق تر داشت ، در ضمن به کارگیری متخصص این امر برای نگهداری مواد در سردخانه جزء جدا ناپذیری از یک سردخانه است.

جداول مربوط به سردخانه های زیر صفر و سردخانه های بالای صفر

شرایط نگهداری بعضی از سبزی‌های منجمد در سردخانه زیر صفر

شمارهمحصول-۱۲-۱۸-۲۴
مدت زمان نگهداری (ماه)
۱اسفناج خرد شده۴۱۸>24
۲بلال۱۲۱۸
۳پیاز۱۰۱۵
۴تره فرنگی (بلنچ شده)۱۸
۵دانه‌های ذرت شیرین۴۱۵>24
۶سیب زمینی سرخ کرده یخ زده۹۲۴>24
۷سیر۱۰۱۵
۸کلم بروکلی۱۵۲۴
۹کلم دلمه‌ای۶۱۵>24
۱۰گل کلم۴۱۲>24
۱۱فلفل سبز و قرمز۶۱۲
۱۲قارچ۲۸>24
۱۳لوبیا سبز۴۱۵>24
۱۴لوبیا لیما۱۸>24
۱۵مارچوبه با برگه‌های سبز۳۱۲>24
۱۶نخود سبز۶۲۴>24
۱۷هویج۴۱۲>24

 

شرایط نگهداری برخی میوه‌های منجمد در سردخانه زیر صفر

شمارهمحصولنوع عارضه-۱۲-۱۸-۲۴
مدت زمان نگهداری (ماه)
۱آلبالوخام۴۱۸>24
با شکر۳۱۸>24
۲تمشکخام۵۲۴>24
با شکر۳۲۴>24
۳توت فرنگیخام۵۲۴>24
با شکر۳۲۴>24
۴زردآلوخام۴۱۸>24
با شکر۳۱۸>24
۵زغال اختهخام۴۱۸>24
با شکر۳۱۸>24
۶گیلاسخام۴۱۸>24
با شکر۱۸>24
۷هلوخام۴۱۸>24
با شکر۴۵۱۸>24

 

نام ماده خوراکیدما(سیلسیون)دمه نسبی(به درصد)شکل عرضه(تازه)مدت نگهداری(به روز)
تخم مرغ با پوسته۱/۷تا-۶۸۵+۵در شانه های ویژه۳۰عددی بسته بندی شده در کارتن مشبکَ۹۰
تخم مرغ با پوسته۴تا۱۰_در شانه های ویژه۳۰عددی بسته بندی شده در کارتن مشبکَ۲۱
تخم مرغ با پوستهصفر تا۴۸۵+۵در بسته های ۱۵و۱۲و۶ عددی۳۰
نام ماده خوراکیدما(سیلسیون)دمه نسبی(به درصد)شکل عرضه(تازه)مدت نگهداری(به روز)
ماهی درستهصفر تا۲۹۰-۹۵بدون بسته بندی و یخ خوراکی۷
ماهی درستهصفر تا ۴۹۰-۹۵با بسته بندی۳
ماهی درسته دودیصفر تا ۴_با بسته بندی۱۵۰
ماهی درسته نمک سرد۵تا۱۰_بدون بسته بندی۳۰۰
ماهی شکم خالیصفر تا ۴_با بسته بندی۳
نام ماده خوراکیدما(سیلسیون)دمه نسبی(به درصد)شکل عرضه(تازه)مدت نگهداری(به روز)
لاشه درسته مرغان خانگی(مرغ/اردک و غاز)صفر تا ۴۸۵-۹۵بدون بسته بندی۲
لاشه درسته مرغان خانگی(مرغ/اردک و غاز)صفر تا ۴۸۵-۹۵بسته بندی شده با پلاستیک سه لایه غیر قابل نفوذ۳
لاشه درسته مرغان خانگی(مرغ/اردک و غاز)صفر تا ۴۸۵-۹۵بسته بندی شده با اتمسفر اصلاح شده۷
لاشه درسته مرغان خانگی(مرغ/اردک و غاز)صفر تا ۴۸۵-۹۵بسته بندی شده در گنجابه یک بار مصرف۳
نام ماده خوراکیدما(سیلسیون)دمه نسبی(به درصد)شکل عرضه(تازه)مدت نگهداری(به روز)
لاشه گاو (چارک و نیم لاشه)-۱۸۹۰-۹۵بالفاف پیچی۳۶۰
قطعه های گوشت گاو بدون استخوان-۱۸۹۰-۹۵بسته بندی کارتنی۳۶۰
لاشه درسته گوسفند-۱۸۹۰-۹۵بالفاف پیچی۲۷۰
گوشت گوسفند بدون استخوان-۱۸۹۰-۹۵بسته بندی کارتنی۲۷۰
نام ماده خوراکیدما(سیلسیون)دمه نسبی(به درصد)شکل عرضه(تازه)مدت نگهداری(به روز)
لاشه درسته مرغان خانگی-۱۸۸۵-۹۰بسته بندی شده با پلاستیک سه لایه۳۶۰
قطعه های مرغان خانگی-۱۸__بسته بندی شده در گنجابه یک بار مصرف۲۷۰
گوشت مرغان خانگی-۱۸۸۵-۹۰بسته بندی شده در گنجابه یک بار مصرف۲۷۰
نام ماده خوراکیدما(سیلسیون)دمه نسبی(به درصد)شکل عرضه(تازه)مدت نگهداری(به روز)
لاشه گاوتا۷۸۸-۹۲نیم لاشه
قطعه های گوشت گاوصفر تا ۴۸۸-۹۲بسته بندی معمولی در گنجابه
قطعه های گوشت گاوصفر تا ۴۸۸-۹۲بسته بندی شده در خلاء درگنجابه
قطعه های گوشت گاوصفر تا ۴۸۵-۹۵بسته بندی با اتمسفر اصلاح شده
لاشه درسته گوسفندتا۷۸۵-۹۵بدون بسته بندی
قطعه های گوشت گوسفندصفر تا ۴۸۵-۹۵با بسته بندی معمولی
قطعه های گوشت گوسفندصفر تا ۴۸۵-۹۵بسته بندی شده در خلاء درگنجابه
قطعه های گوشت گوسفندصفر تا ۴۸۵-۹۵بسته بندی با اتمسفر اصلاح شده
نام ماده خوراکیدما(سیلسیون)دمه نسبی(به درصد)شکل عرضه(تازه)مدت نگهداری(به روز)
ماهی درسته چرب-۱۸_با بسته بندی۱۵۰
ماهی درسته کم چرب-۱۸_با بسته بندی۲۴۰
ماهی شکم خالی-۱۸_با بسته بندی۱۸۰
مایع امیخته و جدا از هم-۱۸_با بسته بندی۱۸۰

 

شرایط نگهداری برخی میوه‌ها در سردخانه بالای صفر

شمارهفراوردهدمای نگهداریرطوبت نسبیمدت نگهداریملاحظات
(°C)(%)(روز)
۱آلبالو۰ تا ۱۹۵-۹۰۷
۲آلو-۱ تا ۰۹۰-۸۰ژوئیه-۳۵بستگی به زیر رقم دارد
۳انار۳ تا ۵۸۰-۷۰۹۰-۴۵بستگی به زیر رقم دارد
۴انبه۷ تا ۱۴۹۰۴۹-۲۸بستگی به زیر رقم دارد
۱۳۹۰۴۹-۲۸
۵انجیر-۱ تا ۰۹۰۱۴-ژوئیه
۶انگور-۱ تا ۰۹۵-۹۰۱۸۰-۲۸تیمار با SO2
۷آناناس۱۳-اوت۹۰-۸۵۴۲-۲۸
۸آووکادو۱۲-مه۸۵-۹۰۱۴-۴۲بستگی به زیر رقم دارد
۱۲-ژوئیه۶۰رسیده است
۹به-۰.۵ تا ۰۹۰۶۰-۹۰مشکل قارچی دارد
۱۰پاپایا۱۲۸۵-۹۰۲۱-ژوئیهبا آب داغ (۴۵°C) به مدت ۲۰ دقیقه تیمار شود
۱۱پرتقال۰۷-مه۸۵-۹۰۴۵-۸۰
۱۲توت فرنگی۰ تا ۲۸۵-۹۰۰۶-مارسپیش سرد کردن مهم است
۱۳خربزه۰۵-فوریه۹۵۱۴پیش سرد کردن مهم است
۰۷-مه۹۰۱۴-۲۱
۱۴خرما (تازه)۰۸۵۳۰-۶۰
۱۵خرمالو۹۰۷۵
۱۶زردآلو-۰.۵ تا ۰۹۰-۹۵۲۱-ژوئیه
۱۷سیب:۰ تا ۲۹۵۲۴۰
-لبنانی زرد۹۵۲۱۰
-لبنانی قرمز
۱۸کیوی-۰.۵۹۰-۹۵۹۰-۱۲۰به اتیلن و پوسیدگی خیلی حساس است
۱۹گلابی:۰ تا ۱۹۰۱۲۰-۱۸۰
-کنفرانس-۱ تا ۰۹۰۹۰
-بارتلت(ویلیامز)-۱ تا ۱۸۵-۹۰۶۰
-شاه میوه
۲۰گریپ فروت۱۰۸۰-۹۰۴۲-۱۱۲به پیتینگ خیلی حساس است
۲۱گیلاس۰ تا ۱۸۵-۹۰۱۴
۲۲لیمو:۱۳-۱۴۸۵-۹۰۱۲۰-۱۸۰به پیتینگ حساس است
-سبز۱۲۸۵-۹۰۳۰-۱۲۰به اتیلن حساس است
-رنگ یافته۰۶-مه۹۰۲۱-۴۲
۲۳نارنگی:۴ تا ۷۸۵-۹۰۶۰-۷۵
-فراورده شمال کشور۵ تا ۷۸۵-۹۰۳۰-۴۵
-فراورده جنوب کشور
۲۴نارنگی ماندارین۵۸۵-۹۰۳۰-۴۲بستگی به زیر رقم دارد
۲۵موز۱۳-۱۵.۵۸۵-۹۰۲۸
۲۶هلو-۰.۵ تا ۰۹۰۱۴-۲۱به آسیب سرما حساس است
۲۷هندوانه۱۷-دسامبر۸۵۱۴-۲۱

 

شرایط نگهداری بعضی سبزی‌ها در سردخانه بالای صفر

شمارهفراوردهدمای نگهداریرطوبت نسبیمدت نگهداریملاحظات
(°C)(%)(روز)
۱آرتیشو(کنگر فرنگی)۰ تا ۱۹۸≤۴۲پیش سرد کردن مهم است
۲اسفناج-۱ تا ۰۹۰-۹۵۱۴-ژوئیهسرد کردن با آب و/یا خلا مهم است
۳آندیو۰ تا ۲۹۰-۹۵۱۴-۲۱سرد کردن با آب و/یا خلا مهم است
۴بادمجان۸ تا ۱۲۹۰-۹۵۷رشد یافته است
۵باقلا۵ تا ۷۹۰-۹۵۱۰-ژوئیه
۶بامیه۷ تا ۱۰۹۰-۹۵۱۰-ژوئیه
۷پیاز:۰۹۲-۹۵۱۴-اُکتبرپوشش پلی‌اتیلن داشته باشد
-سبز(پیازچه)۰ تا ۱۶۵-۷۰۹۰-۱۸۰هوادهی شود
-خشک
۸تربچه پاییزه۱ تا ۲۹۰-۹۵۶۰-۱۲۰
۹تربچه بهاره۱ تا ۲۹۰-۹۵۱۴-۲۱
۱۰ترب سیاه۱ تا ۲۹۰-۹۵۲۱-۲۸
۱۱تره فرنگی۱ تا ۲۹۰-۹۵۳۰-۹۰سرد کردن با آب و/یا خلا مهم است
۱۲جعفری۰ تا ۱۹۰-۹۵۳۰-۶۰پوشش پلاستیکی ترجیح دارد
۱۳چغندر معمولی:۱ تا ۲۹۰-۹۵۱۰-۶۰با پوشش پلاستیکی است
-با برگ۱ تا ۲۹۰-۹۵۹۰-۱۵۰
-بدون برگ
۱۴خیار۷ تا ۹۹۵۷۰-۹۴به اتیلن حساس است
۱۵ذرت (شیرین)۰۹۵۷سرد کردن آبی و/یا با خوراکی مهم است
۱۶ریواس۰ تا ۱۹۰-۹۵۱۴-۲۸سرد کردن آبی و هوادهی مهم است
۱۷زنجبیل۱۳۹۰-۹۵۰۶-آوریل
۱۸سیب زمینی:۷ تا ۱۰۹۰۲۷۰به آسیب، روشنایی و گرما حساس است
-دیر رس۱۰۹۰۲۱-۵۵۶
-زود رس
۱۹سیب زمینی (شیرین)۱۳ تا ۱۶۸۵-۹۰۱۲۰-۲۷۰
۲۰سیر (خشک)۱ تا ۲۶۵-۷۵۴۲-۴۹
۲۱شاهی۰۹۵-۱۰۰۱۴-۲۱سرد کردن با آب و/یا خلا مهم است
۲۲شلغم۱ تا ۲۹۰-۹۵۱۲۰-۱۵۰گردش هوا مهم است
۲۳کاهو۰ تا ۱۹۵-۹۸۱۴-ژوئیهبه اتیلن و CO2 حساس است
۲۴کدو حلوایی۱۰ تا ۱۳۵۰-۶۰۶۰-۱۲۰به اتیلن و رطوبت نسبی زیاد حساس است
۲۵کدو خورشی بهاره۹ تا ۱۲۷۰-۷۵۳۰-۶۰
۲۶کدو خورشی پاییزه۰ تا ۴۸۵-۹۰۰۵-آوریل
۲۷کرفس۰۹۵۴۰-۶۰
۲۸کلم بروکسل-۱ تا ۰۹۵-۱۰۰۲۵به اتیلن خیلی حساس است
۲۹کلم بروکلی۰۹۵-۹۸<14به اتیلن حساس است
۳۰کلم پیچ سفید۱ تا ۲۹۰-۹۵۲۱-۴۲
-زودرس۱ تا ۲۹۰-۹۵۲۱-۲۸
-دیررس
۳۱کلم پیچ قرمز۱ تا ۲۹۰-۹۵۲۱-۲۸
۳۲کلم قمری۱ تا ۲۹۰-۹۵۲۱-۴۲
۳۳گل کلم۰ تا ۲۹۰۲۱-۲۸به پلاسیدگی حساس است
۳۴گوجه فرنگی:۱۳ تا ۱۴۸۰-۸۵۲۱-۲۸به آسیب و سرما حساس است
-رسیده(سبز)۱۰ تا ۱۳۸۰-۸۵۲۱-۳۵
-نیم رس۶ تا ۱۰۸۰-۸۵۲
-رسیده
۳۵فلفل۷ تا ۸۹۰-۹۵۳۰-اُکتبر
-شیرین۴ تا ۶۹۰-۹۵۳۰-اُکتبر
-قرمز
۳۶قارچ۲ تا ۵۹۰۰۵-فوریه
۳۷لوبیا سبز۵ تا ۷۹۲-۹۵۱۰-ژوئیه
۳۸لوبیا لیما۰ تا ۴.۵۹۵۰۷-مه
۳۹مارچوبه۱۰ تا ۲۹۵-۹۸۱۴-۲۱
۴۰نخود سبز۱ تا ۲۸۵-۹۰۱۴-ژوئیه
۴۱هویج:۰ تا ۱۹۰-۹۵۱۰پیش سرد کردن مهم است
-با برگ۰۹۰-۹۵۱۲۰-۲۱۰هوادهی مهم است
-بدون برگ ۰ ۲۰-۲۵ ۴۰-۶۰

روش نگهداری خرما در منزل یا سردخانه

 در این مطلب به روش های نگهداری خرما در منزل یا سردخانه و یا انبار میپردازیم که باعث طولانی تر شدن زمان ماندگاری با کیفیت بالا میشود.

در صورت نگهداری خرما در دمای صفر درجه سانتی‌گراد، می‌توان آن را به مدت ۶ تا ۱۲ ماه نگهداری کرد و در صورت نگهداری در کابینت منزل یک ماه بیشتر قابل استفاده نیستند.

چنانچه بخواهیم به مدت طولانی‌تر آن را نگهداری کنیم، باید از فریز کردن آن استفاده کنیم.

خرماهای خشک معمولاً تا یک سال در یخچال نگهداری می‌شوند. اگر خرما خشک شد با ریختن کمی آب گرم و یا حتی آب میوه شکل بهتری به خود می‌گیرد.

عوامل آنزیمی و غیر آنزیمی می‌توانند موجب تیره شدن خرما شوند. این مسئله با زیاد شدن دما و رطوبت، افزایش پیدا می‌کند.

برای غیر فعال کردن عوامل آنزیمی باید غلظت اکسیژن را در محیط کم کرد.

 

منبع : booranco.com و چند سایت دیگر

فرق تونل انجماد و سردخانه

فرق تونل انجماد و سردخانه چیست ؟

فرق تونل انجماد و سردخانه های نگهداری در اواپراتور های آنها است.

در تونل انجماد اواپراتور به صورت ایستاده می باشد تا باد به صورت مستقیم در محصول حرکت داشته باشد.

ضمن اینکه برای جریان بهتر باد سقف کاذبی نیز ایجاد می کنند که حرکت باد را به صورت چرخشی سیرکوله کند.

این نوع اواپراتور ها با توان برودتی بالا، فاصله فین زیاد و دمنده های هوا با حجم هوادهی و فشار استاتیك بالا طراحی و ساخته میشوند.

یك سردخانه است كه محصول در آن چیده شده و سیستم برودتی آن روشن می شود.

از دیگر فرق تونل انجماد و سردخانه اینست كه در تونل انجماد محصول در زمان كمی (مثل ۸ الی ۱۰ ساعت) نگهداری و انجماد انجام می شود.

اگر محصول در زمان كمی منجمد نشود، دمای مغز محصول پائین نمی رود و نمی توان برای مدت طولانی آنرا نگهداری كرد.

در تونل انجماد سرعت هوا باید بالای ۳ متر در ثانیه باشد.

تونل های انجماد معمولی دارای ساختاری مشابه با سردخانه های عادی می باشند با این تفاوت که کمپرسور استفاده شده در تونل انجماد از نوع دو مرحله ای بوده و توانایی کار در دماهای پایین را نیز دارد.

تفاوت دیگر اینکه ضخامت دیواره های عایق تونل انجماد ۱۵ و یا ۲۰ سانتی متر است و درب آن ها نیز دارای ضخامتی برابر ۱۵ سانتی متر می باشد.

همچنین درب تونل انجماد مجهز به المنت­هایی جهت برفک زدایی می باشد و سیستم اوپراتورها در تونل انجماد متفاوت است.

 

 

مشاوره ساخت سردخانه

مشاوره ساخت سردخانه

صنایع برودتی برادران حقیقی سیستم های اتاق سرد بصورت رایگان مشاوره ساخت سردخانه و تونل انجماد می دهد.

ما متخصص در طراحی و ساخت سردخانه ها و تونل انجماد هستیم .

کارشناسان ما در دسترس هستند تا شما را از طریق هر مرحله از فرایند از طریق مشاوره اولیه تا طراحی و سپس نصب نهایی راهنمایی کنند.

این تضمین می کند که سردخانه شما مشخص شده با انتظارات و الزامات شما مطابقت دارد.

جهت ثبت سفارش و استعلام قیمت خدمات ما (مشاوره ، طراحی و ساخت سردخانه صنعتی زير صفر و بالای صفر آمونياکی و فريونی ، تونل انجماد سريع و فوق سریع فريونی و آمونياکی و چیلر های صنعتی ) فرم ثبت سفارش را به دقت تکمیل و منتظر تماس کارشناسان ما باشید .

طراحی و مشاوره : ما ارائه مشاوره اولیه، با مشاوره طراحی، اگر می خواهید پیمانکار خودتان را انتخاب کنید، ما همچنین می توانیم خدمات مشاوره ای برای طراحی و ساخت سردخانه ارائه دهیم.

عایق : تمام فروشگاه های سرد ما در این بخش با استفاده از آخرین پانل های مقاوم در برابر آتش مقاوم ساخته شده اند .

اتاقهایی که تا ارتفاع ۱۰ متر و هر ترکیبی از عرض و عمق می توانند ساخته شوند به این معنی که شما می خواهید در داخل یا درایو بجنگید، ما می توانیم یک اتاق سرد را با توجه به نیازهای شما بسازیم.

تمام درجه حرارت از محیط، مناطق آماده سازی، چیلرها و فریزرها می تواند به دست آید.

ما سیستم های راه دور را با استفاده از آخرین تجهیزات کم سر و صدا برای رسیدن به درجه حرارت مورد نیاز خود، طراحی می کنیم. ما غرور خود را از ارائه گارانتی، خدمات و پشتیبانی جهانی و به اندازه کافی قادر به ارائه سالانه جامع پس انداز پس انداز ضمانت.

طبقات : طیف وسیعی از گزینه های طبقه از جمله کف های عایق شده با EPS اسلب و اسلب Puf ​​برای اتاق سرد، مانع از بخار، Trimix بتن برش اتاق های بزرگتر در دسترس هستند.

درب : طیف گسترده ای از گزینه های درب در دسترس هستند و به سفارش ساخته شده است که به معنی ما می توانیم هر اندازه و نوع درب شما نیاز دارید.

آویز، کشویی، رول سریع، سقوط، فلاش، ترکیب پانل های بینایی و پنجره ها فقط یک انتخاب از محصولات موجود است.

اضافی اختیاری : به عنوان بخشی از بسته طراحی و نصب ما می توانیم قفسه بندی، نورپردازی، پرده نوار، کنترل رطوبت، دوربین و بسیاری دیگر از اقلام اضافی را ارائه دهد.

آموزش ساخت سردخانه

آموزش ساخت سردخانه و نحوه راه اندازی آن

 

سردخانه

سردخانه ها مکان ها یا اتاقک های ساکن یا سیاری برای نگهداری مواد غذایی هستند که مکانیزم آن ها مشابه یخچال می باشد و موجب برودت هوا می شوند.

مکانیزم سردخانه، بطور کلی تشکیل شده است از موتور، کمپرسور، کندانسور، ذخیرۀ ازت، شیر انبساط، اوپراتور، دمنده (فن) و لوله های ارتباطی.

موتور محرک کمپرسور سردخانه می باشد و انرژی آن را تأمین می کند که معمولاً برقی است.

کمپرسور وظیفۀ متراکم نمودن گاز را دارد که به این ترتیب بیشترین فشار را در گاز ایجاد کرده که منجر به بالا رفتن حرارت گاز می شود.

کندانسور وظیفۀ خنک نمودن گاز حاصل از کمپرسور را برعهده دارد.

ماده ای که در سیستم گردش می کند و هادی گرمای مواد داخل سردخانه به کندانسور و ایجاد خنکی در آن است؛ می تواند گاز ازت یا فرئون باشد.

با وجود اینکه از گاز ازت در سیستم های قدیمی استفاده می شد اما امروزه بیشتر از گاز فرئون استفاده می شود که دچار مشکلات مخرب زیست محیطی مخصوصاً سوراخ شدن لایه ازن می باشد.

البته گاز موجود در سیستم خنک کاری این سردخانه گاز ازت است. که این گاز تا ۲۰ سال بخوبی از پس مسئولیت خود بر می آید.

اوپراتور ها خنک کننده های داخل اتاقک های سردخانه هستند که گاز سرد حاصل از کندانسور و شیر انبساط را در محیط بستۀ داخل شبکه های خود، وارد اتاقک نموده و این سرما توسط دمند ها در محیط اتاقک پخش می شود.

لوله های ارتباطی هم وظیفۀ انتقال گاز سردخانه به بخش های مختلف سیستم خنک کاری را بر عهده دارند.

 

انواع سردخانه از لحاظ کاربرد

سردخانه گمرکی: از این گونه سردخانه ها برای نگهداری موقت محصولات و مواد غذایی استفاده می شود.

سردخانه ذخیره ای: این گونه سردخانه ها مخصوص نگهداری مواد غذایی است که دولت برای شکستن قیمت های بازار یا اعمال سیاست های دیگر از آن استفاده می کند.

سردخانه کوچک: این سردخانه ها، کارخانه های کوچک یخ سازی هستند و برای تولید یخ از آن ها استفاده می شود.

سردخانه عمومی: در اینگونه سردخانه، بخش خصوصی مواد غذایی تولیدی یا موادی که در فصول ارزانی خریداری نموده اند را نگهداری می کنند.

 

ساختمان سردخانه

اولین قسمتی که بمحض ورود به محوطۀ سردخانه با آن روبرو می شویم اتاقک نگهبانی است که وظیفه این بخش ایجاد امنیت برای محیط سردخانه می باشد.

سپس با محوطه سردخانه مواجه می شویم که محل بارگیری، تخلیۀ بار، پارکینگ خودروها و … می باشد در داخل محوطه ساختمان سوله مانند نسبتاً عظیمی در مقابل ما قرار می گیرد که بخش جلویی آن که حدود ۱ تا ۱٫۲ متر از سطح زمین ارتفاع دارد و فقط دارای سقف بوده و محل ورود به ساختمان اصلی سردخانه است و این بخش از سردخانه سکو نام دارد که محل انتقال بار به سردخانه است.

ساختمان اصلی سردخانه، که تشکیل شده است از سالن نگهداری ۰+ درجۀ سانتیگراد (سمت راست راهرو) و سالن نگهداری ۰- درجۀ سانتیگراد (سمت چپ راهرو)؛ با یک آماده گاه آغاز می شود که محلی است که دمایی بیشتر از اتاقک های داخل سالن ها و کمتر از محصول دارد و برای مواردی از قبیل میوه جات است.

چراکه اگر با دمای طبیعی خود (۳۰+ درجۀ سانتیگراد) وارد اتاقک سردخانه شوند، شروع به تعرق می کنند که بهترین محیط برای کشت و ازدیاد کپک ها و قارچ ها را فراهم می آورد و منجر به از بین رفتن محصول می شود.

لذا این محصولات برای مدت معینی در این آماده گاه باقی می مانند تا به حد دمایی مطلوب برسند.

در سمت راست سردخانه و قبل از شروع سالن بالای صفر درجۀ سانتیگراد، اتاقکی بنام تونل انجماد وجود دارد که دمایی معادل ۳۵- درجۀ سانتیگراد دارد و برای انجماد پیاز و سیری که مورد استفادۀ کارخانجات کالباس سازی است، بکار می رود.

این دمای پایین موجب از بین رفتن لایه های نازکی که بین لایه های گوشتی (فلس های) پیاز قرار دارند، می شود که بر بازار پسندی کالباس حاصله، می افزاید.

هر سالن این سردخانه دارای ده (۱۰) اتاق است که هرکدام حداکثر ظرفیت خنک نمودن ۵۰۰ تن محصول را دارد و ۳۶۰ = ۱۸×۲۰ متر مربع مساحت و ۶ متر ارتفاع دارد (البته این اندازه ها از سردخانه ای به سردخانۀ دیگری متفاوت است).

هر اتاقک بطور مستقل دارای دمای خاصی است که برای نگهداری محصول موجود در آن لازم است، می باشد و از اتاقک مجاور، راهرو و محیط ایزوله می شود.

این ایزولاسیون از این قرار است که کف چینی آن از پی، دارای ساختار خاصِ گربه رو، قلوه سنگ، ایزولاسیون، قیرگونی، آجرچینی و عایق حرارتی می باشد که هرگونه تبادل حرارتی با کف را از بین می برد و در عین حال، کف سردخانه حدود ۱ تا ۱٫۲ متر از سطح زمین بالاتر است.

دیوارهای داخلی سردخانه از دو جدارۀ فلزی در دو طرف دیواره تشکیل شده است (که این دو جداره ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر از هم فاصله دارند) و عایق تزریقی که (بصورت مایع) در بین این دوجداره ریخته شده (و سپس (بطوریکه هیچ گونه منغذی باقی نگذارد؛) سخت شده است)؛ تشکیل می یابد.

سقف هم به همین ترتیب ایزوله می شود و در ها هم، مانند دیوارها و از همان جنس ایزوله می شوند.

هر اتاقک بطور مستقلی دارای سیستم کنترل دما می باشد؛ بطوریکه دما همواره در مقدار مشخصی ثابت می شود.

بدین ترتیب که نیتروژن که دارای نقطه جوش ۱۹۶- درجۀ سانتیگراد است از بین شبکه هایی حرکت می کند و سرمای آن توسط دمنده وارد محیط می شود (اوپراتور) و نیتروژن که گرمای اتاقک را گرفته به اتاق کنترل برگشت داده می شود (با لوله های قرمز رنگ) و پس از خنک شدن با لوله های آبی رنگ مجدداً بین اوپراتورها تقسیم می شود.

در عین حال سیستم دیگری نیز برای تعیین رطوبت وجود دارد. بدین ترتیب که برای نگهداری محصولات باغی، رطوبت خاصی مطلوب است تا از چروک شدن میوه جلوگیری کند.

بمحض اینکه رطوبت از حد مورد نظر و تعیین شده برای سنسور کمتر باشد، این سنسورها که رطوبت را اندازه می گیرند بطور خودکار، لوله های بخار آبی که در تمامی محیط اتاقک وجود دارد و دارای نازل هایی برای پخش بخار آب می باشد را فعال می سازند.

دمای اتاقک ها هم در درجۀ معینی گذاشته شده و در همان دما تثبیت می شود بطوریکه با افزایش دما، سنسورهای دمایی دستور به فعال شدن دمنده ها می دهند.

در عین حال بعلت وجود بخارات آب در داخل سردخانه؛ بر روی شبکه های اوپراتور برفک می نشیند که این برفک توسط المنت هایی آب شده و می ریزد تا از ایجاد عایقی که برفک بین اوپراتور و محیط ایجاد می کند که موجب افزایش مصرف انرژی و هزینه می شود، جلوگیری نماید.

از راهروی بین دو سالن هم پس از پر شدن اتاقک های سالن ها، برای نگهداری محصول استفاده می گردد.

 

مراحل ساخت سردخانه :

۱-اخذ جواز تاسیس سردخانه که در حال حاضر زیر نظر دو وزارت تجارت صنعت و بازرگانی و جهاد کشاورزی میباشد ، در شهرهای که امکان صدور مجوز نمیباشد متولی دستور صدور و اعلام نیاز احداث استانداری و فرمانداری ها میباشند .

۲- هماهنگی با اداره محیط زیست در خصوص منطقه سرمایه گذاری از لحاظ زیست محیطی

۳- هماهنگی با سازمان دامپزشکی در خصوص اخذ پروانه بهره برداری فراروردهای خام دامی بواسطه فاصله سردخانه از مراکز دامی و طیوری

۴- هماهنگی با اداره آتش نشانی در خصوص حریم های استاندارد ساخت سوله

۵- مکان یابی : بررسی زمین های مختلف از لحاظ دسترسی ها و الویت بندی های ساخت سردخانه

۶- خرید زمین : دقت در متراز زمین متناسب با تناژ سردخانه مورد نظر، ابعاد زمین ، محل زمین از لحاظ جعرافیایی و ودسترسی به جاده های اصلی کشور

۷- تعین مشاور راه اندازی و بهره برداری سردخانه

۸-تعیین مشاور ساخت سردخانه : بررسی رزومه کاری انواع مشاورین ساخت و شرکت های سازنده تجهیزات بررسی قیمت های پیشنهادی و بازدید از نمونه کارهای ایشان و عقد قرارداد ساخت به روش های موجود مانند پیمان مدیریتی ، کنتراتی و غیره

۹- تعیین مشاوران ساخت ساختمان و ابنیه غیر سردخانه ای براساس پیشنهاد مشاور

۱۰- تعیین مشاور و سازنده ساخت سوله بر اساس ابعاد مشاور سردخانه ظرفیت سردخانه و نحوه آرایش سالنها

۱۱- تعین مشاور محوطه سازی: تسطیح زمین و رگلاژ و شیب بندی محوطه و خیابان های مجموعه

۱۲- تجهیز کارگاه و احداث واحد های زیر بنای (انبارقطعات ، نگهبانی ، واحد فنی ، مدیریت و مشاور )

۱۳- جانمای محل احداث سردخانه

۱۴- مکان یابی فضای سبز (۲۰ الی ۳۵ درصد ملک باید فضای سبز احداث گردد )

۱۵- جانمایی اداری و نگهبانی و سایر ابنیه بر اساس طراحی موارد مصرف و کاربرد سردخانه

۱۶- آغازعملیات ساخت سوله : نقشه های ابعادی سوله براساس ظرفیت سالنهای نگهداری و … ، سفارش یا ساخت سوله در محل سردخانه ، فوندانسیون سوله ، پیش بینی های لازم جهت ادوات و لوازم لجستیکی در سازه سوله و ،،

۱۷- ساخت ساندویچ پانل

۱۸- سفارش ماشین آلات و درب ها

۱۹- احداث سوله

۲۰- کف سازی سوله با بالاترین تراکم

۲۱- نصب پانل های دیواره ها و سقف

۲۲- آغاز عملیات پایپینگ

۲۳- نصب اواپراتورها

۲۴- نصب کمپرسورها

۲۵- بتن ریزی کف

۲۶- سفارش باسکول و ساخت اتاق باسکول

۲۷- ساخت ساختمان های مورد نیاز

۲۸- عملیات کابل کشی و سیم کشی

۲۹- سفارش برنامه ها و نرم افزار های ویژه

۳۰- خرید ماشین آلات انباری

۳۱- سفارش پالت

 

 

 

 

 

نکات قابل توجه در ساخت سردخانه :

سردخانه زیر صفر را می توان برای نگهداری نگهداری محصولاتی که نیاز به سردخانه با دمای بالای صفر دارند؛ تنظیم نمود.

اما اینکه بخواهیم دمای یک سردخانۀبالای صفر را به زیر صفر برسانیم ، امری بسیار دشوار است و ریسک زیادی می طلبد و شاید هم ناممکن باشد؛ چراکه کمپرسور، فشار زیادی را متحمل می شود.

کندانسور وظیفه خنک کردن نیتروژن برگشتی از اتاقک ها که گرمای اتاقک را گرفته اند؛ بر عهده دارند.

لذا باید در نمای شمالی سردخانه که در معرض تابش کمتر خورشید قرار دارد؛ ساخته شود.

اما کندانسور، برای خنک کردن نیتروژن نیاز به آب دارد که این آب در تماس با نیتروژن داغ، بخار شده و همین بخار به سمت اتاقک های سردخانه هدایت می شود و رطوبت مورد نیاز داخل سالن ها را تأمین می کند.

اتاقک کنترل دارای دستگاههای ترموگرافی است که وضعیت دمایی اتاقک ها را بطور لحظه ای ثبت می کنند تا مورد نظارت مسئولین ذیربط قرار گیرند. درضمن، کمپرسورها هم در این اتاقک قرار دارند.

از آنجاکه، برای خنک کردن هر متر مکعب از حجم هوای سردخانه به اندازۀ یک درجۀ سانتیگراد، بطور متوسط حدود Btu25000 انرژی لازم است و بعلت حساس بودن کار؛

در صورت قطع ناگهانی برق، برق اضطراری باید بلافاصله برقرار شود.

برق اضطراری معمولاً از ژنراتورها تأمین می شود که ژنراتور این سردخانه ۴۸۰ کیلو وات توان تولید می کند و در محوطۀ سردخانه و نزدیک به اتاقک کنترل قرار دارد.

هر دوره انبار داری سردخانه ۶ ماه است که پس از اتمام هر دوره و تخلیۀ محصولات، از مواد ضد عفونی کننده از قبیل اکسی کلرور مس برای مبارزه با قارچ و کپک (آفت سردخانه) استفاده می شود و بلافاصله بارگیری بعدی انجام می گیرد.

در مورد محصولات حساس از قبیل گوشت کنترل های سختگیرانه ای انجام می گیرد. بطوریکه سازمان های نظارتی، دامپزشکی و … بطور مستقیم بر این موضوع نظارت دارند.

لذا از یک ماه قبل از تاریخ منقضی شدن اینگونه محصولات، سردخانه موظف است به صاحب کالای داخل سردخانه و این سازمان های اعلام کند که یک ماه تا تاریخ انقضای این محصولات وقت باقی است که اگر صاحب کالا تا تاریخ انقضای محصول اقدامی نکند؛ طبق مقررات، این محصول باید معدوم شود.

 

سردخانه

ساخت سردخانه صنایع برودتی برادران حقیقی

سردخانه مجموعه ساختمان و تأسیساتی است که در آن، شرایط لازم برای نگهداری محصولات کشاورزی، مواد غذایی و دیگر مواد یا کالاهای فاسدشدنی از نظر دما، رطوبت نسبی و … به طور مصنوعی تأمین می‌شود.

سردخانه صنعتی زیر صفر و بالای صفر می‌تواند دارای سالن‌های یک مداره (یکی از دو حالت بالای صفر یا زیر صفر) و دو مداره (هر دو حالت بالای صفر و زیر صفر) باشد.

که با توجه به نیاز با مبردهای آمونیاک و فریون و کاربری زیر صفر و بالای صفر و یا دومنظوره بصورت ثابت و متحرک طراحی و ساخته می شوند.

کاربردهای سردخانه های صنعتی ونیمه صنعتی  :

صنایع مرتبط محصولات کشاورزی وباغداری : افزایش عمر و حفظ کیفیت محصولات کشاورزی وباغی

صنایع شیمیائی : نگهداری مواد اولیه فرار و کاهش نرخ تبخیر و تصعید مواد شیمیائی

صنایع داروئی : نگهداری مواد اولیه (حفظ کیفیت) ، نگهداری داروهای خاص (دردمای کنترل شده)

صنایع پرورش ونگهداری وگل شاخه بریده : نگهداری و تیمارگل های شاخه بریده (افزایش طول عمر) ، نگهداری

بذرگیاهان

صنایع فرآوری محصولات پروتئینی : تولید سوسیس وکالباس

صنایع شیلات وآبزی پروری : فرآوری آبزیان و نگهداری

صنایع لبنی : فرآوری ماست و پنیر

کاربردهای بیمارستانی : نگهداری اجساد، نگهداری زباله و ضایعات عفونی

سردخانه ها به سه قسمت عمده تقسیم می شوند:

۱- کوتاه مدت یا موقت

۲- بلند مدت

۳- سردخانه های انجماد

در مدل های کوتاه مدت و بلند مدت، محصول تا دمای بالاتر از نقطه انجمادش سرد و نگهداری می شود ولی در سردخانه های انجماد، محصول منجمد در دماهای بین ۱۲ تا ۲۳ درجه سانتیگراد نگهداری می شود.

نگهداری کوتاه مدت یا موقت معمولا با وارد نمودن تدریجی محصول و تعویض سریع آن همراه است و بر اساس نوع محصول، زمان نگهداری از یکی دو روز تا یک هفته یا بیشتر تغییر می کند ولی به ندرت از ۱۵ روز تجاوز می نماید.

نگهداری بلند مدت در انبارهای نگهداری تجاری (سردخانه های عمومی) انجام می شود.

در این مورد نیز زمان نگهداری محصول به نوع و شرایط ورودی محصول بستگی دارد.

زمان نگهداری محصول در این سردخانه ها از هفت تا ده روز برای بعضی محصولات حساس نظیر گوجه فرنگی، تا  شش یا هشت ماه برای محصولات مقاوم نظیر پیاز و یا بعضی گوشتهای دودی تغییر می کند.

در صورتی که مواد غذایی فاسد شدنی برای مدت طولانی نگهداری می شوند بایستی منجمد گردند و در سردخانه انجماد قرار داده شوند.

برای نگهداری طولانی مدت چنین محصولاتی بایستی از روشهای دیگری استفاده نمود.

انواع سردخانه ها

A variety of cold storage

برای نگهداری مواد غذایی و کالاهای فاسد شدنی انواع مختلف سردخانه با مشخصات فنی متفاوت وجود دارد که در ۳ گروه عمده طبقه بندی می شوند:

۱- سردخانه بالای صفر:

این نوع تأسیسات برای نگهداری میوه و سبزیجات برای مدت معین به وجود آمده و کالا در درجه حرارت ۲ تا ۳  درجه بالای صفر به صورت تازه حفظ می نماید.

۲- سردخانه پایین صفر:

در این سردخانه ها فرآورده های دامی، ماهی و کلا مواد غذایی که احتیاج به نگهداری طولانی به صورت یخ زده را دارند نگهداری می شوند.

۳- سردخانه دو مداره:

ترکیبی از دو نوع بالا بوده و بسته به کالایی که باید در آن نگهداری شود، درجه آن تنظیم می گردد و اصولا به دو صورت مورد استفاده قرار می گیرند.

یکی به صورت واحدی وابسته به صنایع در کارخانجات تولیدی که صرفا مواد مشخص و یکسانی را در آنها نگهداری می نمایند و دوم مستقل که بسته به موارد نیاز و مواد خوراکی که به آنها سپرده می شود برنامه خود را تنظیم می نمایند.

بدین صورت که گاهی در اختیار شرکت گوشت یا زمانی در اختیار سازمان تعاون شهر و روستا و یا استفاده کنندگان دیگر قرار داده می شوند.

۴- سردخانه های پرتابل یا متحرک:

علاوه بر تمام دستگاه های تبرید که به آن اشاره شده است، تعدادی از دستگاه های تبرید در طرح های مختلف و برای نگهداری محصولات متفاوت و کاربردهای خاص ساخته می شود که جهت حمل و نقل گوشت، مرغ، شیر، بستنی، صندوق های گل فروشی و سردخانه های بیمارستانی و غیره می باشد.

سازنده سردخانه

سازنده سردخانهشرکت صنایع برودتی برادران حقیقی با سال ها تجربه در زمینه صنعت برودت ایران در حال حاضر بزرگترین سازنده سردخانه در ایران می باشد

امروزه از تبرید در سطح وسیعی جهت تهیه و نگهداری مواد غذایی ( گوشت ، مرغ و ماهی و … ) و انواع میوه جات و صیفی جات استفاده می شود .

برای این منظور ایجاد سردخانه با دماهای مختلف در شهرها و مجتمع های فروشگاهی و رستورانی بزرگ اجتناب ناپذیر گردیده است .

سردخانه با دما های مختلف :

۱- پیش سرد کن

پیش سردکن با دمایی بالاتر جهت گرفتن دمای محصول گرم در نظر پرفته می شود که در کشتارگاه های قابل رویت است .

۲- سردخانه نگهداری

سردخانه نگهداری یا همان سردخانه زیر صفر می باشد که جهت نگهداری محصولات مختلف متناسب با دمای مورد نیاز طراحی و اجرا می گردد .

۳- تونل انجماد

تونل انجماد جهت انجماد هرگونه محصول مورد استفاده می گردد که با دمای بالای خود تا مغز محصول را منجمد کرده است .

۴- سردخانه دو مداره

سردخانه دومداره یا همان زیرصفر و بالا صفر است که توانایی دمای زیرصفر و بالای صفر را دارد .

۵- سردخانه بالاصفر

قیمت سردخانه و موارد موثر بر قیمت تمام شده عبارتند از :

– ابعاد (طبیعتا هر چقدر بزرگ تر باشد، هزینه ساخت نیز افزایش می‌یابد.)

– دمای نگهداری (بالای صفر یا زیر صفر)

– برق سه فاز یا تک فاز (هزینه ساخت سردخانه با برق تک فاز بیشتر است. بعلاوه اینکه ساخت سردخانه‌های بزرگ با برق تک فاز ممکن نیست.)

– موتور سردخانه یا همان کمپرسور سردخانه (موتور سردخانه dwm کوپلند یا موتور سردخانه‌ای بیتزر)

– برند کندانسور و اواپراتور (نیک، نوین، صابکول، آرشه، بوران و یا تبادل کار)

– ساندویچ پانل (نبوغ سرمایش یا ماموت)

– تابلو برق (هیوندایی، هیمل یا اشنایدر الکتریک)

– سایز و نوع درب سردخانه

– شیرآلات و تجهیزات کنترلی (دانفوس یا کستل)

– دقت و کیفیت نصب

با این حال اصلی‌ترین عامل تعیین کننده هزینه ساخت سردخانه ابعاد آن می‌باشد.

از سوی دیگر انتخاب درست و بکارگیری تجهیزات با کیفیت و دارای اصالت، منجر به کاهش هزینه‌ها و صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌های پس از نصب خواهد شد.

طبیعتا قیمت سردخانه تابع برند تجهیزات، کیفیت تجهیزات و گارانتی‌های هر یک نیز می‌باشد.

سردخانه بالا صفر

سردخانه بالا صفر صنایع برودتی برادران حقیقی

این سردخانه های معمولا در صنعت و کشاورزی و جهت نگهداری ، میوه جات ، صیفی جات ، سبزیجات ، پیش سردکن های کشتارگاه ها و هرگونه محصولاتی که به این دما نیاز دارند استفاده می شود.

به عبارت دیگر محیطی جهت نگهداری محصولات متفاوت که دمای صفر درجه به بالا نیاز دارند برای مدت زمان های مختلف را سردخانه بالا صفر می گویند.

انواع سردخانه بالا صفر

  1. سردخانه ای که با گاز فریون کار می کند.
  2. سردخانه ای که یا گاز آمونیاک NH3 کار می کند.

سردخانه بالا صفر آمونیاکی (NH3) :

برای سرخانه هایی که با متراژ و فضایی بالا جهت نگهداری و انبار کردن محصولات با تناژهایی بالای ۲۵۰۰ تن به بالا احداث می گردد و گاز آمونیاک (NH3) برای موجود زنده یا انسان مضر بوده و احتمال خفگی را دارد.

به همین منظور با احتیاط کامل و نیروهای کارآمد و تخصصی راهبری و اپراتوری می گردد و اجرا و محاسبات مخصوص به خود را دارد که این شرکت توانایی کامل محاسبه، طراحی و اجرا را دارد.

مزایای سردخانه آمونیاکی:

  • از مزایای سردخانه آمونیاکی داشتن موتورخانه مرکزی بوده برای کل سالن ها و راهبردی در یک مجموعه اداره می گردد.
  • یکی دیگر از محاسن آن، عمر طولانی و اصطحکاک کم بوده است.

سردخانه بالا صفر فریون:

برای تمامی محصولات می توان از سیستم فریون استفاده نموده و راهبری ساده و راحتی دارد و در زمان خرابی به راحتی رفع عیب می گردد.

((صنایع برودتی برادران حقیقی کلیه محاسبات و طراحی را برای سیستم های فریون و آمونیاک مشاوره رایگان انجام میدهد))

فرآیند و نحوه احداث :

سردخانه های فریونی و آمونیاکی برای احداث نیاز به زمین مناسب، فندانسیون و سوله مناسب را آماده داشته باشند.

سپس بر اساس داشته ها تعداد سالن ها و تناژ متناسب با درخواست، بهترین مورد قابل استفاده را ارائه، سپس بدنه را با ساندویچ پانل نصب کرده و بعد ماشین آلات برودتی و تابلو برق را طبق نقشه های این شرکت اجرایی شده و بعد از تست فشار و شارژ گاز و روغنی سیستم (فریونی یا آمونیاکی) آماده استفاده است.

محصولات که باید در سردخانه بالا صفر نگهداری شوند :

لبنبات، شیر، ماست، دوغ، سردکن کشتارگاه ها، رستوران ها، غذاخوری ها، کشاورزان جهت محصولات باغی و گلخانه ای و …

 

صنایع برودتی برادران حقیقی آمادگی ساخت و اجرا هرگونه سردخانه بالا صفر از تناژ یک تن الی ده هزار تن به بیشتر را با تجهیزات فریونی و تجهیزات آمونیاکی را در هر نقطه از کشور و خارج از کشور را دارد.

جهت اطلاع از اطلاعات فنی و روش ساخت سردخانه با ما تماس بگیرید .

سردخانه زیر صفر

سردخانه زیر صفر صنایع برودتی برادران حقیقی

تعریف سردخانه زیر صفر

سردخانه های زیر صفر ( below zero refrigerators ) یکی از انواع سردخانه هاست که جهت انواع محصولاتی که نیازمند نگهداری در شرایط انجماد هستند استفاده میگردد.

محصولات پروتئینی و فاسد شدنی و حتی برخی از میوه جات. درجه ی حرارت اینگونه سردخانه ها گاهی به ۳۲ درجه زیر صفر نیز می رسد.

این گونه سردخانه ها در ظرفیت های مختلفی بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند.

قیمت سردخانه زیر صفر با توجه به ابعاد و اسب بخار مورد نیاز و دمای مورد نیاز متغیر است.

سیستم تبرید سردخانه های زیر صفر کوچکتر معمولی فریونی بوده، و برای سردخانه های بزرگتر از آمونیاک جهت این امر استفاده می شود.

کاربردهای فراوان سردخانه های زیر صفر از فروشگاه های بزرگ گرفته تا مرغداری ها و گاو داری ها.

موارد استفاده سردخانه های صنعتی زیر صفر

محصولاتی که نیاز به نگهداری در شرایط انجام دارند مانند انواع بستنی، کره، همبرگرهای آماده، پنیر پیتزا و غیره از این قبیلند.

همچنین مواد پروتویینی شامل گوشت قرمز، مرغ و ماهی از دیگر محصولاتی هستند که لازم است در سردخانه زیر صفر نگهداری شوند.

برخی میوه ها مانند خرما نیز در این گونه سردخانه ها نگهداری می گردند. به طور کل بسیاری از مواد فاسد شدنی قابلیت انبار کردن در سردخانه های زیر صفر را دارند.

 

همانطور که بیشتر گفته شد به طور معمول ظرفیت های مورد استفاده در سردخانه های زیر صفر یا sub zero refrigerators بین ۱٫۵ تا ۷۰ اسب بخار می باشد.

با توجه به تناژهای معمول مورد استفاده بازه های قیمتی زیر جهت انواع سردخانه ی زیر صفری مورد استفاده قرار می گیرد.

جهت ظرفیت هایی بین ۱٫۵ تا ۲ اسب بخار، قیمتی بین ۴ تا ۹ میلیون تومان، و برای ظرفیت ۳ و ۴ اسب بخار، قیمتی مابین ۷ تا ۱۱ میلیون تومان مرسوم است.

برای ظرفیتهای ۵٫۵ تا ۱۰ اسب بخار نیز قیمتی بین ۱۱ تا ۲۲ میلیون تومان متصور است.

همچنین برای ظرفیت های بین ۱۳ تا ۳۰ اسب بخار، رنج قیمتی ما بین ۱۸ تا ۴۵ میلیون تومان موجود است.

بین ظرفیت های ۳۵ تا ۷۰ اسب بخاری، سردخانه های زیر صفر قیمتی ما بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان قیمت گذاری می گردند.

تجهیزات مورد نیاز در سردخانه زیر صفر

تجهیزات بکار رفته در سردخانه زیر صفر شامل کمپرسور مورد استفاده با برندهای بیتزر یا کوپلند، شیرآلات و لوازم کنترلی دانفوس، همچنین کندانسور، اتصالات و تابلو برق با کیفیتی مثل هیوندای و غیره می باشد.

کاربرد سردخانه های زیر صفر

فروشگاه های کوچک، بستنی سازها و … همواره از سردخانه های زیر صفر جهت نگهداری اقلام منجمد خود مانند کره و … استفاده می کنند.

فروشگاه های بزرگ و مال ها، نیاز به انبار کردن فراورده های منجمد خود در این گونه سردخانه ها دارند.

کشتارگاه های مرغ، گاو، شتر و … نیز از دیگر صنایعیست که نیاز به سردخانه صنعتی زیر صفر دارند.

همچنین صنایع شیلات شامل ماهیگیران جهت نگهداری آبزیان دریایی نیز از سردخانه های زیر صفر استفاده می کنند.

کارخانجاتی که محصولات منجمد آماده مانند پیتزاهای منجمد، انواع برگرها و ناگت ها و … را که تولید میکنند نیز، محصولات را با این گونه سردخانه ها منجمد می نمایند.

کارخانه های بستنی سازی نیز از بزرگترین استفاده کننده از سردخانه های صنعتی آمونیاکی زیر صفر هستند.

انواع سردخانه زیر صفر

از منظر ابعادی می توان سردخانه های زیر صفر را اینگونه تقسیم نمود:

  • سردخانه های زیرصفر متحرک
  • سردخانه های زیر صفر کانکسی که به آنها Walk-In Coolers نیز گفته می شود.
  • سوله های سردخانه دار زیر صفر یا Refrigeration Warehouse

 

صنایع برودتی برادران حقیقی با بیش از ۳۵ سال تجربه در احداث انواع سردخانه زیر صفر بهترین راه حل را برای انواع نیازهای شما پیشنهاد خواهد داد.

با طراحی بهینه و استفاده از بهترین برندها جهت تجهیزات سردخانه ای بهینه ترین سردخانه ها را با صرفه جویی انرژی بسیار مناسب احداث می کند.

انجام تمام امور تاسیساتی مکانیکی و الکتریکی سوله های سردخانه دار، انواع نورپردازی ها، تامین وسایل حمل و نقل داخل سردخانه ها از قبیل پالت ها و غیره در سریع ترین زمان ممکن و با حداقل هزینه از دیگر خدمات ما است.

همچنین طراحی های ساده و قابل دمونتاژ کردن محصولات سردخانه ای ما، امکان جابجایی محل سردخانه های شما را تسهیل می سازد.

 

جهت هر گونه مشاوره، استعلام قیمت و هزینه و خرید سردخانه زیر صفر با ما تماس بگیرید.

سردخانه دو مداره

سردخانه دو مداره صنایع برودتی برادران حقیقی

ساخت سردخانه دو مداره چیست ؟

سردخانه دو مداره ، یکی از انواع سردخانه است که قابلیت عملکرد هر دو حالت سردخانه زیر صفر و سردخانه بالای صفر را داراست.

در سردخانه دو مداره بایستی پس از تخلیه سردخانه (بالای صفر یا زیر صفر) در یکی از این حالات و تغییر به حالت دیگر (بالای صفر یا زیر صفر) اتاق سردخانه را با مواد نانو ضدعفونی و شستشو کرد که پس از بارگیری مجدد باعث بو گرفتن محصول جدید نشود.

نگهداری محصولات مختلف در شرایط بهینه، نیاز به سردخانه های مجزایی دارد که از نظر اقتصادی امکان پذیر نیست.

به عبارت دیگر سردخانه دومداره انبارهایی هستند که توانایی نگهداری و ذخیره مواد غذایی را در دمای پایین دارند.

سردخانه ها معولا در انواع سردخانه های زیر صفر، بالای صفر، دو مداره و دو منظوره تولید می شوند. در این مقاله قصد داریم انواع سردخانه ها را بررسی کنیم.

گاهی اوقات شرایطی پیش می آید که در آن محصولات در سالن های زیر صفر یا بالای صفر کاهش پیدا می کند و ظرفیت سالن خالی می ماند.

در سردخانه های دو منظوره این قابلیت وجود دارد که دما به بالا یا زیر صفر قابل تغییر باشد تا بتوان از آن ها در ذخیره محصولات مختلف استفاده کرد.

انواع سردخانه دو مداره

سردخانه های زیر صفر : سردخانه های زیر صفر برای ایجاد شرایط انجماد و دمای زیر صفر طراحی و ساخته می شوند.

از سردخانه های زیر صفر برای ذخیره و نگه داری مواد غذایی فاسدپذیر مانند گوشت دام و طیور و محصولاتی مانند همبرگر، بستنی و پنیر پیتزا استفاده می شود.

در ایران سردخانه های زیر صفر با قابلیت ایجاد دمای حداکثر ۳۲ درجه زیر صفر و در ظرفیت های ۱.۵ تا ۷۰ اسب بخار تولید می شوند.

سردخانه های بالای صفر : سردخانه های بالای صفر برای ایجاد شرایط دمای سرد بالای صفر و معمولا ۱ تا ۵ درجه سانتی گراد ساخته می شوند.

از این سردخانه ها برای نگهداری موادی مانند میوه و سبزی استفاده می شود زیرا دمای زیر صفر منجر به فساد میکروبی، شیمیایی یا فیزیکی این مواد می شود.

استفاده از این سردخانه ها نیازمند اعمال فرایندهای سردکردن، درجه بندی، التیام، واکس زنی و بسته بندی محصولات است.

 

 

ساخت سردخانه دو مداره

صنایع برودتی برادران حقیقی با بیش از ۳۵ سال سابقه درخشان در امر اجرا و ساخت انواع طراح های سردخانه های صنعتی در کشور آماده ارائه مشاوره در فرایند راه اندازی و ساخت سردخانه زیر صفر و بالای صفر می باشد.

 

سردخانه پرتابل یا متحرک

سردخانه پرتابل صنایع برودتی برادران حقیقی

سردخانه پرتابل (Portable refrigerator) یا سردخانه متحرک و یا سردخانه موبایل یکی دیگر از انواع سردخانه است که دارای یک شاسی مستحکم آهنی بوده و بوسیله ساندویچ پانل پلی یورتان عایق بندی شده است.

همانطور که از نام این دسته از سردخانه پیداست، آنها بوسیله کامیون و تریلی دارای قابلیت حمل و نقل و جابجایی می باشند.

به علت قابلیت جابجایی آسان و مقرون به صرفه بودن سال های زیادی مورد استفاده مصرف کنندگان مختلف قرار گرفته اند.

زمینه فعالت صنایع برودتی برادران حقیقی در خصوص سردخانه :

  • فروش سردخانه
  • تعمیرات سردخانه
  • خدمات پس از فروش سردخانه
  • ساخت سردخانه
  • نگهداری سردخانه
  • طراحی سردخانه
  • محاسبه سردخانه
  • اجرا سردخانه

برای اطلاع از قیمت انواع سردخانه و یا ساخت سردخانه‬‎ با ما تماس حاصل فرمایید